第二十一章
第二十一章
Ekavīsatima pariccheda
1瓦吉王
Vañca rājako
1
1.
3乌提耶年少的弟子中,唯有大死多是其同辈;
Uttiyassa kaniṭṭho tu, mahāsivo tadaccaye;
4他作十年王业,恭敬贤达以事奉之。
Dasa vassāni kāresi, rajjaṃ sujana sevako.
2
2.
6那长老于吉祥树下,观心欢喜适意;
Bhaddasālamhi so there, pasīditvā manoramaṃ;
7为前人业作庄严,建造城中心住处。
Kāresi purimāyantu, vihāraṃ nagaraṅgaṇaṃ.
3
3.
9大死的最年幼者,为苏罗提斯同辈所及;
Mahāsivakaniṭṭho tu, suratisso tadaccaye;
10他作十年为王,恭敬圣者众多以侍奉。
Dasavassāni kāresi, rajjaṃ puññesu sādaro.
4
4.
12向南方,有住处、城镇与部落;
Dakkhiṇāya disāyaṃ so, vihāraṃ nagaraṃ gaṇaṃ;
13还有古老的大象屯聚处与耸立的牛耳山峰。
Purimāya hatthikkhandhañca, gokaṇṇagirimeva ca.
5
5.
15在东方的北方山上,有一座东方的山脉;
Vaṅguttare pabbatamhi, pācina pabbatavhayaṃ;
16临近秘密隐居之所,也有名为迦兰巴迦的地。
Raheṇakasamīpamhi, tathā koḷambakāḷakaṃ.
6
6.
18在有轩足的地方,有盐池,也有古老的盐井;
Ariṭṭhapāde maṃ gulakaṃ, purimāya’ccha gallakaṃ;
19还包括山上盐浆之聚集处,以及城北。
Girinelapanāyakaṇḍaṃ, nagarassuttharāya tu.
7
7.
21五百余年间,大地为其居所,
Pañcasatā neva mādi-vihāre puthavī pati;
22横跨恒河两岸,遍及兰卡岛诸处。
Gaṅgāya orapārañhi, laṃkādīpe tahiṃ tahiṃ.
8
8.
24昔日于王城及王宫之中,六十载持守善法,
Pure rajjā ca rajje ca, saṭṭhīvassāni sādhukaṃ;
25以正法快乐其间,尊敬诸宝三宝。
Kāresi ramme dhammena, ratanattaya gāravo.
9
9.
27名曰苏伐纳宾达蒂斯,乃是那王之名,
Suvaṇṇapiṇḍatissoti, nāmaṃ rajjā tassā ahu;
28名曰苏拉提斯,因其非法登基而得此号。
Suratissoti nāmantu, tassā’purajjapattiyā.
10
10.
30有两个儿子名为阿桑那维迦,两个女儿名为达弥拉·森那固底;
Assanāvikaputtā dve, damiḷā senaguttikā;
31他们携带苏拉提萨国王,因其具大威力而收留。
Suratissamahīpālaṃ, taṃ gahetvā mahabbalā.
11
11.
33两人治理国土二十年,依法以法治国;
Duve vīsativassāni, rajjaṃ dhammena kārayuṃ;
34他们收留了名为阿塞罗的异姓人,乃穆陀斯婆之子。
Te gahetvā aselo tu, muṭasivassa atrajo.
12
12.
36姐妹之兄弟中,第九个兄弟来自那里;
Sodariyānaṃ bhātūnaṃ, navamo bhatuko tato;
37他在阿努拉陀城治理国家十年。
Anurādhapure rajjaṃ, dasavassāni kārayi.
13
13.
39此处为阇罗国,位于江边,出产直线纺织的丝绸;
Coḷaraṭṭhā idha gamma, rajjatthaṃ ujujātiko;
40名为伊罗罗者,为达米罗族人,掌管统治纱耶城主;
Eḷāro nāma damiḷo, gahetvā’selabhūpatiṃ.
14
14.
42他们织造四十四年,织造四件布帛;
Vassāni cattārīsañca, cattāri ca akārayi;
43丝绸为出售之时,乃织于织机中,朋友间相赠;
Rajjaṃ vohārasamaye, majjhatto mittasattusu.
15
15.
45用于床铺之顶盖,长铃状织物;
Sayanassa siropasse, ghaṇṭaṃ sudīghayottakaṃ;
46愿敢于同心协力,与意欲者共制此织品。
Lambāpesi vīrāvetuṃ, icchantehi vinicchayaṃ.
16
16.
48王有一子和一女;
Eko putto ca dhītā ca, ahesuṃ tassa rājino;
49他像车夫提萨一样,是护地者行进其间。
Rathena tissavāpiṃ so, gacchanto bhūmipālajo.
17
17.
51一年轻牧牛童,在路上遇见一头小母牛;
Taruṇaṃ vacchakaṃ magge, nipannaṃ sahadhenukaṃ;
52以手中的弯曲木棍,没有动恻隐之心,将其击杀。
Gīvaṃ akkammacakkena, asañcicca aghātayi.
18
18.
54来到牛栏处,他以木棍击打栏篱木杈;
Gantvāna dhenughaṇṭaṃ taṃ, ghaṭṭesi ghaṭṭitāsayā;
55国王用同一根眼光敏锐的手杖,将其儿子斩首。
Rājā teneva cakkena, sīsaṃ puttassa chedayi.
19
19.
57在棕榈树上,有一只蛇吞食了蜥蜴;
Dijapotaṃ tālarukkhe, eko sappo abhakkhayi;
58那蛇的母鸟飞来,敲击着铃铛似的叫声。
Tampotamātā sakuṇī, gantvā ghaṇṭamaghaṭṭayi.
20
20.
60国王点燃火把,把那蛇赶走;
Āṇāpetvāna taṃ rājā, kucchiṃ tassa vidāḷiya;
61将蛇驱散后,将棕榈叶整理干净,断绝那蛇。
Potaṃ taṃ nīharāpetvā, tāle sappamasappayi.
21
21.
63如同珍宝树中间的美玉,蕴含着卓越的品质;
Ratanaggassa ratana-ttayassa guṇasārataṃ;
64即使未曾识得,那位国王仍然坚守良好的品行,遵循正道。
Ajānantopi so rājā, cārittamanupālayaṃ.
22
22.
66到达佛塔区域,召集比丘僧团;
Cetiyadabbataṃ gantvā, bhikkhusaṅghaṃ pavāriya;
67来者如同乘车般,二人一组成双同行。
Āgacchanto rathagato, rathassa yugakoṭiyā.
23
23.
69这位胜利者的弟子,做了一件事,
Akāsi jinathūpassa,
70是一位长者所犯的破戒行为;
Ekadesassa bhañjanaṃ;
71长者称‘这是天人的破戒行为,
Amaccā ‘‘deva thūpono,
72因他已被此戒所破碎’。”
Tayā bhinno’ti āhu taṃ.
24
24.
74此王在未加思虑的情况下,于他人事上起意动怒,爆发争斗;
Asañcicca kate‘pe’sa, rājā oruyha sandanā;
75以其眼瞪视他人头颅,意欲将之砍断,发出此威吓之语。
‘‘Cakkena mama sīsampi, chindathā’ti pathesayi.
25
25.
77『尊敬的大王,师长不想让我们受此害,』
‘‘Parahiṃsaṃ mahārāja, satthā no neva icchati;
78『若能建造一座佛塔以示敬意,祈望您以宽容之心谅解。』
Thūpaṃ pākatikaṃ katvā, khamāpehī’’ti āhu taṃ.
26
26.
80他们将以十五块石头立塔,置于彼倒下之处;
Te ṭhapetuṃ pañcadasa, pāsāṇe patite tahiṃ;
81并以千颗黄金,献与那十五块石头。
Kahāpaṇa sahassāni, adā pañcadase vaso.
27
27.
83没有遮盖的竹林中,他在酷热中迅速造了一座桥梁。
Akā mahallikā vīhiṃ, so setuṃ ātape khipi;
84天人在未到来的季节停留,增大了那竹林的范围。
Devo akāle vassitvā, tassā vihiṃ atemayi.
28
28.
86那女子携带竹林前往,捶击搅动起那个大铃铛;
Vīhiṃ gahetvā gantvā sā, ghaṇṭaṃ taṃ samaghaṭṭayi;
87听到非时的雨后,就释放了那个铃铛。
Akālavassaṃ sutvā taṃ, vissajjetvā tamattikaṃ.
29
29.
89国王行于法中,说道:“当雨季临近时应得雨水。”
Rājā dhammamhi vattanto, ‘‘kāle vassaṃ labhe’’iti;
90为了说明此事,他进入禁食禅定之中。
Tassā vinicchayatthāya, upavāsaṃ nipajji so.
30
30.
92巴利迦希天子,因王的威德而起立;
Baliggāhī devaputto, rañño tejena otthaṭo;
93前往四大王邻近,向其报告此事。
Gantvā cātumahārāja-santikaṃ taṃ nivedayi.
31
31.
95他们带着那个消息前往,向萨咖天帝报告;
Te tamādāya gantvāna, sakkassa paṭivedayuṃ;
96萨咖敏悟地听闻,并在适当时候接受这件事。
Sakko pajjunnamāhuya, kāle vassaṃ upādiyi.
32
32.
98巴利迦希天子,将此事向国王陈述;
Baliggāhī devaputto, rājino taṃ nivedayi;
99随后他在王城出现,白天天神不现于世间。
Tatoppabhuti taṃ rajje, divā devo na vassatha.
33
33.
101夜间,天神随着我,在中阴劫中长久居住;
Rattiṃ devo’nu sattāhaṃ, vassiyāmamhi majjhime;
102在圆满时刻,无论何处,即使是细小巷陌也同样充满他们的存在。
Puṇṇāna’hesuṃ sabbattha, khuddakā vāṭakānipi.
34
34.
104违越往来之过失,以自我超越独自解脱,
Agatigamanadoso muttamattena eso,
105未被邪见所困扰亦未苦恼,获得了彼岸之极乐;
Anupahata kudiṭṭhipīdisiṃ pāpuṇī’ddhiṃ;
106与断除往来之过失且具有清净见相相应,
Agatigamanadosaṃ suddhadiṭṭhisamāno,
107这里人们如何能舍弃智慧呢?
Kathamidhahi manusso buddhimā no jaheyyāti.
108为令善人生信与悚惧而作的《大史》中
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse
109名为五王
Pañcarājako nāma
110第二十一章。
Ekavīsatimo paricchedo.