← 文献总目录

第十八章

e0703n.nrf17 · 静态文献页 · 211 段 · 打开交互阅读器

第十八章
Aṭṭhārasama pariccheda
1大菩提树之迎取
Mahābodhiggahaṇo
1
1.
3愿大觉长老及长老比丘,能劝导国主;
Mahābodhiñca theriñca, āṇāpetuṃ mahīpati;
4长老所说的话,他在家中细心聆听。
Therena vuttavacanaṃ, saramāno sake ghare.
2
2.
6某一雨季期间的一天,他坐在长老面前;
Antovasse’ka divasaṃ, nisinno therasantike;
7与同伴弟子们商议,亲自劝诫兄弟。
Sahā’maccehi mantetvā, bhāgineyyaṃ sayaṃ sakaṃ.
3
3.
9以名为阿里达那的弟子,令其承担此事的责任;
Ariṭṭhanāmakā’maccaṃ , tasmiṃ kamme niyojituṃ;
10在商议并邀约之后,说出了这番话语。
Mantvā āmantayitvāna, idaṃ vacanamabravi.
4
4.
12你将能够见证法的忧愁临近;
Tā sakkhissasi....., dhammāsokassa santikā;
13要把尊贵的觉悟大树、僧团的善知识、比丘尼长老迎请至此。
Mahābodhiṃ saṅghamittaṃ, theriṃ ānayituṃ idha.
5
5.
15我作为天人,将能够带来他们两位;
Sakkhissāmi ahaṃ deva, ānetuṃ taṃ duve tato;
16他们已到来,若我获得了王的许可,即可出家。
Idhā’gato pabbajituṃ, sace lacchāmi mānada.
6
6.
18国王说:『愿如是成就』,于是派遣使者;
Evaṃ hotūti vatvāna, rājā taṃ tattha pesayi;
19他将与长老及国王一同,持守敬重佛法教规。
So therassa ca rañño ca, sāsanaṃ gayha vandiya.
7
7.
21在美好安乐的季节中,第二日清晨出发;
Assayujasukkapakkhe, nikkhanto dutiye’hani;
22同伴抵达常见的丛林,乘船上岸到达码头。
Sānuyutto jambukole, nāvamāruyha paṭṭane.
8
8.
24于大河上行走,长老以坚定意志安住;
Mahodamiṃ karitvāna, therādhiṭṭhānayogato;
25正是在出发当天,到达布满花朵的游乐场。
Nikkhantadivaseyeva, rammaṃ pupphapuraṃ agā.
9
9.
27那时,继后世尊的侍女、五百名青年女子;
Tadā tu anulādevī, pañcakaññāsatehi ca;
28以及住在城郊的女众,合计五百人同在一起。
Antepurikaitthīnaṃ, saddhiṃ pañcasatehi ca.
10
10.
30持守十戒,穿着袈裟衣服洁净端庄;
Dasasīlaṃ samādāya, kāsāya vasanā suci;
31期待出家,专心守戒,长老们观察所行所止。
Pabbajjāpekkhi nisekhā, pekkhanti theriyā’gamaṃ.
11
11.
33在一座城邑中,居于比丘尼住处的园林;
Nagarasse’kadesamhi, ramme bhikkhunupassaye;
34被国王赐予庄园,已善妙地作了住所。
Kārāpite narindena, vāsaṃ kappesi subbatā.
12
12.
36有关此事,比丘尼住处为居士们所称赞;
Upāsikāhi tāhe’sa, vutto bhikkhunupassayo;
37僧院因而而闻名,该僧院在斯里兰卡广为尊崇。
Upāsikā vihāroti, tena laṃkāya vissuto.
13
13.
39善知识,伟大的敌人,是烦恼与忧苦的君主;
Bhāgineyyo mahā’riṭṭho, dhammāsokassa rājino;
40听闻君主的命令后,他向长老传达了这个信息。
Appetvā rājasandesaṃ, therasandesa’mabravi.
14
14.
42亲族的胜利者,君主的亲信,是你的王麒麟;
Bhātujayā sahāyassa, rañño te rājakuñjara;
43心怀出家的愿望,已常住于清净的正行之中。
Ākaṅkhamānā pabbajjaṃ, niccaṃ vasati saññatā.
15
15.
45应放下对比丘尼同伴的执着而使其出家;
Saṅghamittaṃ bhikkhuniṃ taṃ, pabbājetuṃ visajjaya;
46她与大觉者南方弟子结伴同行。
Tāya saddhiṃ mahābodhi-dakkhiṇasākhameva ca.
16
16.
48那位长老尼也用同样的方式,讲述了长老所说的话;
Theriyā ca tamevatthaṃ, abravi therabhāsitaṃ;
49她来到其父亲身边,向长老说出她的心意。
Gantvā pitusamīpaṃ sā, therī theramataṃ bravī.
17
17.
51国王对她说:『你啊,母亲,未曾见我,如今如何?』
Āha rājā tuvaṃ amma, apassanto kathaṃ ahaṃ;
52我将消除悲伤,因失去孩子的痛苦。
Sokaṃ vinodayissāmi, puttanattaviyogajaṃ.
18
18.
54那女人对我说,尊贵的国王,弟弟的言语是珍贵的;
Āha sā me mahārāja, bhātuno vacanaṃ garu;
55有许多应当出家的,必须前去实践,那就是我应前往的地方。
Pabbājanīyā ca bahū, gantabbaṃ tattha tena me.
19
19.
57『杀师害圣者,放纵大觉地,』
‘‘Satthaghātamanārahā, mahābodhimahīruhā;
58国王如此思惟:『我当如何与众贤达共议呢?』
Kathannu sākhaṃ gaṇissaṃ’’, iti rājā vicintayī.
20
20.
60于是依大天王之意,召请比丘僧团,请食并问国主。
Amaccassa mahādeva-nāmakassa matena so;
61国主说:『尊者,关于 Lanka 大觉地,是否应当派遣呢?』
Bhikkhusaṅghaṃ nimantetvā, bhojetvā pucchi bhūpatiṃ.
21
21.
63尊者玛哈利菩多答言:『应当派遣。』
Bhante laṃkaṃ mahābodhi, pesetabbā nu kho iti;
64长老马哈摩嘎剌那子,宣说『应当派遣』之语。
Thero moggaliputto so, pesetabbāti bhāsiya.
22
22.
66由五种广大坚决断意构成五妙眼;
Kataṃ mahāadhiṭṭhāna-pañcakaṃ pañcacakkhunā;
67其光辉绽放,王者闻之欢喜,地主亦甚欣悦。
Ābhāsi rañño taṃ sutvā, tussitvā dharaṇīpati.
23
23.
69那迈向广大觉道者的道路长七由旬;
Sattayojanikaṃ maggaṃ, so mahābodhigāminaṃ;
70以净化而庄严,一再用多种方式加以装饰。
Sodhāpetvāna sakkaccaṃ, bhūsāpeti anekadhā.
24
24.
72以黄金镀覆,且由刀锯工匠精制;
Suvaṇṇaṃ nīharāpesi, kaṭāhakaraṇāya ca;
73完成此工艺,具备对称且具众多层次的造型。
Vissakammo ca āgantvā, satulādhārarūpavā.
25
25.
75「我的量度究竟有多少呢?」被如此问及;
‘‘Kaṭāhaṃ kiṃ pamāṇaṃ nu, karomī’ti apucchitaṃ;
76回应说:「既然知道你的量度,就由你亲自来做吧。」
‘‘Ñatvā pamāṇaṃ tvaṃyeva, karohi’’ iti bhāsiya.
26
26.
78拿起黄金,用手擦拭;
Suvaṇṇā gahetvāna, hatthena parimajjiya;
79就像把量度定好之后,完成然后起身离开。
Kaṭāhaṃ taṅkhaṇaṃyeva, nimminitvāna pakkami.
27
27.
81用新鲜的手掌测量,深刻地量度五掌长;
Navahatthaparikkhepaṃ, pañcahatthaṃ gabhīrato;
82三掌伸展开来,加起来是八指宽的厚度,非常美好。
Tihatthavikkhambhayutaṃ, aṭṭhaṅgulaghanaṃ subhaṃ.
28
28.
84年轻的象鼻如同牛犊一样,嘴周围的胡须呈现环状;
Yuvassa hatthino soṇḍa-pamāṇamukhavaṭṭikaṃ;
85国王骑着它,那毛茸茸像小恶魔的幼象,严整威猛。
Gāhā petvāna taṃ rājā, bālasurasamappakaṃ.
29
29.
87全长七由旬,宽度达一由旬;
Sattayojanadīghāya, vitthatāyati yojanaṃ;
88由四辆战车组成的军队和广大比丘众随从随行。
Senāya caturaṅginyā, mahābhikkhugaṇena ca.
30
30.
90来到大菩提树下,饰以各种华丽装饰;
Upagamma mahābodhiṃ, nānālaṅkārabhūsitaṃ;
91心中盛满各种宝石,披挂着各式各样的旌旗花环。
Nānāratanacittaṃ taṃ, vividhaddhajamāliniṃ.
31
31.
93诸多不同花朵所簇集,诸种不同马匹所鸣叫;
Nānākusumasaṃkiṇṇaṃ , nānāturiyaghositaṃ;
94将军队环绕围绕,用矛阵投掷兵戈。
Senāya parivāretvā, parikkhipiya sāṇiyā.
32
32.
96以一千长老为首的广大僧团;
Mahātherasahassena, pamukhena mahāgaṇe;
97及规模逾千的国王加冕仪仗。
Raññaṃ pattābhisekānaṃ, sahassenā’dhikena ca.
33
33.
99环绕自身,虔敬向大觉树;
Attānaṃ parivāretvā, mahābodhiñca sādhukaṃ;
100凝视大觉树,双手合掌敬礼。
Olokesi mahābodhiṃ, paggahetvāna añjaliṃ.
34
34.
102其南侧枝干,长约四肘;
Tassā dakkhiṇasākhāya, catuhatthapamāṇakaṃ;
103去除其支干及枝节,枝干隐没无见。
Ṭhānaṃ khandhañca vajjetvā, sākhā antaradhāyisuṃ.
35
35.
105目睹此奇异景象,跌倒于大地之上;
Taṃ pāṭihāriyaṃ disvā, patīto puthavīpati;
106心念曰:‘当供养大菩提树,名为王者树。’
‘‘Pūjema’haṃ mahābodhiṃ, rajjenā’hi udīriya.
36
36.
108由大王于大菩提树上洒水施浴;
Abhisiñci mahābodhīṃ, mahārajje mahīpati;
109用花等供养大菩提树,绕树行礼敬拜。
Pupphādīhi mahābodhiṃ, pūjetvāna padakkhiṇaṃ.
37
37.
111在八处位置作礼,合掌敬礼之后,
Katvā aṭṭhasu ṭhānesu, vanditvāna katañjalī;
112于镀金雕花的座台上,饰以各色宝石。
Suvaṇṇakhacite pīṭhe, nānāratanamaṇḍite.
38
38.
114直至音调纯净之处,此即镀金的指挥棒;
Svārohe yāva sāucce, taṃ suvaṇṇakaṭāhakaṃ;
115将之安置并高举,以便于执持最高的指挥官标示。
Ṭhapāpetvāna āruyha, gahetuṃ sākhamuttamaṃ.
39
39.
117用金笔蘸以明亮的墨汁;
Ādiyitvāna sovaṇṇa tulikāya manosilaṃ;
118于指挥棒上书写,谓之完成誓言仪式。
Lekhaṃ datvāna sākhāya, saccakriyamakā iti.
40
40.
120若欲从此处启程,必当往南至鲁罗菩提岛,
‘‘Laṃkādīpaṃ yadi ito, gantabbaṃ urubodhiyā;
121亦即涅槃者佛陀所在之地,在此教法中我若有此意。
Nibbematiko buddhassa, sāsanamhi sace ahaṃ.
41
41.
123于寺院中,朝向大菩提树南方,枝叶繁茂美容;
Sayaṃyeva mahābodhi-sākhāyaṃ dakkhiṇā subhā;
124剪裁枝干后安置于此,时值正值黄叶季节。
Chijjitvāna patiṭṭhātu, idha hemakaṭāhake.
42
42.
126于大菩提树根部,剪裁枝叶正对寺院,
Lekhaṭhāne mahābodhi, chijjitvā sayameva sā;
127覆满芳香,叶片无缺,鲜润盛茂。
Gandhakaddamapūrassa, kaṭāhasso’pariṭṭhitā.
43
43.
129在根本铭文之上,三指叠合。
Mūlalekhāya upari, tiyaṅgulatiyaṅgule;
130以舌顶咬铭文,用手指点划。
Dadaṃ manosilā lekhā, parikkhipi narissaro.
44
44.
132大者为首与根,小者为次,彼此分别;
Ādiyā thūlamūlāni, khuddakāni’tarāhi tu;
133先后交替,成网状,排列成上下层次。
Nikkhamitvā dasa dasa, jālībhūtā niotaruṃ.
45
45.
135见此神异,国王极为欢喜;
Taṃ pāṭihāriyaṃ disvā, rājā’tīva pamodito;
136即刻命令击鼓,左右群臣齐聚。
Tatthevā’kāsi ukkuṭṭhiṃ, samantā parisāpi ca.
46
46.
138比丘僧团作善事,心怀欢喜而满足;
Bhikkhusaṅgho sādhukāraṃ, tuṭṭhacitto pamodayi;
139数以千计的礼拜法会,在各处广泛展开;
Celukkhepasahassāni, pavattiṃsu samantato.
47
47.
141以如实正行作为根本,那里如同有芳香的坛场;
Evaṃ satena mūlānaṃ, tattha sā gandhakaddame;
142立于大觉境界中,使大众生起欢喜与信心;
Patiṭṭhāsi mahābodhi, pasādentī mahājanaṃ.
48
48.
144此是具足十臂的境界,有五枝分布精妙;
Tassā khandho dasahattho, pañcasākhā manoramā;
145四臂相对四臂,围绕着十枚果实华盖。
Catuhatthā catuhatthā, dasaḍḍhaphalamaṇḍitā.
49
49.
147千枝无数,枝条众多,繁茂如是;
Sahassantu pasākhānaṃ, sākhānaṃ tāsamāsi ca;
148于是成就了伟大的菩提树,姿态优美,树冠壮丽。
Evaṃ āsi mahābodhi, manoharasiridharā.
50
50.
150当大菩提树坚定立于大地之时;
Kaṭāhamhi mahābodhi-patiṭṭhitakkhaṇe mahī;
151坚硬如岩石,无动于衷,且种类繁多。
Akampi pāṭihīrāni, ahesuṃ vividhāni ca.
51
51.
153诸天及人间众生皆由此树枝所庇护;
Sayaṃ nādehi tūriyānaṃ, devesu mānusesu ca;
154枝叶坚坚,妥善覆盖,如同为天龙梵众所护持。
Sādhukāraninādeti, devabrahmagaṇassa ca.
52
52.
156云层如众兽飞翔之鸟,诸夜叉等与雷声俱现;
Meghānaṃ migapakkhinaṃ, yakkhādīnaṃ ravehi ca;
157雷声震动大地,起一片喧嚣纷乱。
Ravehicamahīkampe, ekakolāhalaṃ ahu.
53
53.
159佛陀于菩提树果实成熟时,呈现彩色光辉美丽;
Bodhiyā phalapattehi, chabbaṇṇarasmiyo subhā;
160日出时分,诸光普照,遍洒辉煌。
Nikkhamitvā cakkavāḷaṃ, sakalā sobhayiṃsu ca.
54
54.
162大菩提树历日久长,昂首挺拔直抵天空;
Sakaṭāhā mahābodhi, uggantvāna tato nabhaṃ;
163于冰雪积覆之中,显现七周之岁月变化。
Aṭṭhāsi himagabbhamhi, sattāhāni adassanā.
55
55.
165国王乘坐宝座,于那七天之地而居;
Rājā oruyha pīṭhamhā, taṃ sattāhaṃ tahiṃ vasaṃ;
166恒常供养大觉,种种方式皆有所行。
Niccaṃ mahābodhipūjaṃ, akāsi ca anekadhā.
56
56.
168过去那个七天中,众皆来自喜马拉雅诸山;
Atīte tamhi sattāhe, sabbe himavalāvakā;
169皆进入大觉之地,及其各比分散之处。
Pavisiṃsu mahābodhiṃ, sabbākā raṃsiyopi ca.
57
57.
171忽有清净大贵族,在车上设立;
Suddhenakadisissittha, sākaṭāhe pattiṭṭhitā;
172为广大民众皆集,大觉地动人心怀。
Mahājanassa sabbassa, mahābodhi manoramā.
58
58.
174大觉正法兴起,诸多难事纷繁显现;
Pavattamhi mahābodhi, vividhe pāṭihāriye;
175使众生忧患重重,如同大地之山峦崩塌。
Vimhāpayanti janataṃ, pathavītalamoruhi.
59
59.
177多难阻碍接踵而至,彼因此受苦复兴;
Pāṭihirehi’nekehi , tehi so pīṇito puna;
178国王尊重大觉,以殊胜王威恭敬供养。
Mahārājā mahābodhiṃ, mahārajjena pūjayi.
60
60.
180以王威严涂抹大觉,礼敬供养庄严无比;
Mahābodhiṃ mahārajje-nābhisiñciya pūjayaṃ;
181众生以多种供养供奉,彼依然安住于彼处。
Nānāpūjāhi sattāhaṃ, puna tattheva so vasi.
61
61.
183在没有调伏的善法时期,即十五月圆的戒律日;
Assayujasukkapakkhe, pannarasauposathe;
184彼时,世尊决定成就大觉,断灭烦恼已达二百五十日。
Aggahesi mahābodhiṃ, dvisattāhamaccaye tato.
62
62.
186在有调伏善法的时期,即十六个十日的戒律日;
Assayujakāḷapakkhe, catuddasauposathe;
187于吉祥的乘车上,安置于大觉曰的车王座上。
Rathe subhe ṭhapetvāna, mahābodhiṃ rathesabho.
63
63.
189每日恭敬礼拜此日,领众至舍卫城中;
Pūjento taṃ dinaṃyeva, upanetvā sakaṃ puraṃ;
190精心装饰庄严,筑设美丽的讲堂。
Alaṅkaritvā bahudhā, kāretvā maṇḍapaṃ subhaṃ.
64
64.
192在十月的半个月期间,某一天进行礼拜;
Kattikasukkapakkhassa, dine pāṭipade tahiṃ;
193于伟大的觉树下、宏伟的佛殿根部,向美丽的佛像献礼。
Mahābodhiṃ mahāsāla-mūle pācinate subhe.
65
65.
195安置佛像之后,连续多日礼拜恭敬;
Ṭhapāpetvāna kāresi, pūjā’nekā dine dine;
196共有十七位献礼者,居住者中有九位是新来者。
Gāhato sattarasame, vivase tu navaṅkirā.
66
66.
198这几位仅是随从,那位多国之主;
Sakiṃ yevaajāyiṃsu, tassā’nekanarādhipo;
199心满意足地朝伟大的觉树,再次以旗帜庄严供养。
Tuṭṭhacitto mahābodhiṃ, puna rajjena pūjayi.
67
67.
201在大王级的池塘中灌溉之后,伟大的菩提树显现出来;
Mahārajje’bhi siñcitvā, mahābodhiṃ mahissaro;
202进行了庄严的菩提树供养,施以各种不同的礼仪。
Kāresi ca mahābodhi-pūjā nānappakārakaṃ.
68
68.
204于是,在库苏玛城,广阔的湖泊遍布各处,
Iti kusumapure saresaraṃsā,
205有着多种多样的旗帜和华盖繁茂广阔;
Bahuvidhacārudhajākulāvisālā;
206短暂而光辉的菩提供养,
Surucirapavaroru bodhipūjā,
207如同恶魔的心意被瓦解一般,得以盛放。
Marunaracittavikāsinī ahosīti.
208为令善人生信与悚动而作之《大史》中
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse
209名为大菩提树之迎取
Mahābodhiggahaṇo nāma
210第十八章。
Aṭṭhārasamo paricchedo.