← 文献总目录

5. 杂章

e0701n.nrf4 · 静态文献页 · 87 段 · 打开交互阅读器

15. 杂品
5. Pakiṇṇaka-paricchedo
1名称的安立、典籍与作者,以及书写与令书写,我今当说。就此,“八万四千法蕴”的藏、部、支、品、集等名称,是由谁安立?在何处安立?于何时安立?为何目的而安立?对此,回答如下:由谁安立?由五百位漏尽者所安立。他们结集一切佛语,说:“这是藏,这是部,这是支,这是品,这是集。”如此安立名称。于何处安立?于王舍城毗婆罗山脚下的法堂中安立。于何时安立?于世尊般涅槃后的第一次结集时安立。为何目的而安立?为便于称呼法蕴、便于忆持而安立。结集时,五百位漏尽者依品、集等方式为那些法蕴命名,说:“此法蕴应得此名,此论应得此名。”他们完成了命名等一切事务。那些漏尽者,若未完成命名等事,便不能说是善加完成;因此,为便于称呼,他们完成了命名等事。未来,命名等事得以流传开来,未得名者则不能全然善巧明了。法蕴名称的阐明,至此结束。
Nāmaṃ āropanaṃ potthakaṃ ganthakārassa ca. Lekhaṃlekhāpanañceva, vadāmi tadanantaranti. Tattha caturāsītiyā dhammakkhandhasahassāni piṭaka, nikāyaṅga, vagga, nipātādikaṃ nāmaṃ, kenāropitaṃ, kattha āropitaṃ, kadā āropitaṃ, kimatthaṃ āropitanti? Tatrāyaṃ pivisajjanākena āropitanti pañcasatakhīṇāsavehi āropitaṃ. Tehi sabbabuddhavacanaṃ saṅgāyanti, idaṃ piṭakaṃ, ayaṃ nikāyo, idaṃ aṅgaṃ, ayaṃ vaggo, ayaṃ nipātoti. Evamādikaṃ nāmaṃ āropenti. Kattha āropitanti? Rājagahe vebhārapabbatassa pāde dhammamaṇḍappe āropitaṃ. Kadā āropitanti? Bhagavato parinibbute paṭhamasaṅgāyanakāle āropitaṃ. Kimatthaṃ āropitanti? Dhammakkhandhānaṃ vohārasukhatthāya sukhadhāraṇatthāya ca āropitaṃ. Saṅgītikāle pañcasatā khīṇāsavā tesañca dhammakkhandhānaṃ nāma vagganipātato. Imassa dhammakkhandhassa ayaṃ nāmo hotu, imassa ca pakaraṇassa ayaṃ nāmoti, abravuṃ sabbaṃ nāmādikaṃ kiccaṃ akaṃsu. Te khīṇāsavā, yadi nāmādikaṃ kiccaṃ akataṃ na supākataṃ tasmā vohārasukhatthāyanāmādikaṃ kiccaṃ kataṃ anāgate panatthāya nāmādikaṃ pavattitaṃ asañjātanāmo na suṭṭhu pākato sabbaso bhaveti. Dhammakkhandhānaṃ nāma dīpanā niṭṭhitā.
2八万四千法蕴由谁书写于典籍?于何时书写?为何目的而书写?对此,回答如下:由谁书写?由漏尽大龙比丘们书写。于何处书写?于楞伽岛书写。于何时书写?于信度王的儿子瓦塔伽摩尼王在位时书写。为何目的而书写?为令法蕴不致散失、令正法久住而书写。
Caturāsīti dhammakkhandhasahassāni kena potthake āropitāni, kadā āropitāni, kimatthaṃ āropitānīti. Tatrāyaṃ visajjanā kenāropitāniti? Khīṇāsavamahānāgehi āropitāni. Kattha āropitānīti? Laṅkādīpe āropitāni. Kadā āropitānīti? Saddhātissassarājino puttassa vaṭṭagāmani rājassa kāle āropitāni. Kimatthaṃ āropitānīti? Dhammakkhandhānaṃ avidhaṃsanatthāya saddhammaṭṭhitiyā ca āropitāni.
3当世尊,我们的善逝、智者住世之时,
Dharamāno hi bhagavā, amhākaṃ sugatodhīro;
4于五部中教导,直至涅槃。
Nikāye pañcadeseti, yāva nibbānagamanā.
5所有那些比丘,都以意为食、以语为食,
Sabbepi te bhikkhu ādi, manasā vacasāhāro;
6皆能诵持,具足大智慧与最上正念。
Sabbe ca vācuggatā honti, mahāpaññāsativarā.
7世间怙主般涅槃后,已历百年;
Nibbūte lokanāthamhi, tato vassasataṃ bhave;
8一切圣者与非圣者,皆确实诵持无误。
Ariyānariyā cāpi ca, sabbe vācuggatā dhuvaṃ.
9此后,又经二百一十八年。
Tato paraṃ aṭṭharasaṃ, dvisataṃvassa gaṇanaṃ;
10诸凡夫与圣者,悉皆如是。
Sabbe puthujjanā ceva, ariyā ca sabbepite.
11唯以意与语,恒常诵持。
Manasāvacasāyeva, vācuggatāva sabbadā;
12于杜塔伽摩尼王时,其语传确实坚固。
Duṭṭhagāmaṇirañño ca, kāle vācuggatā dhuvaṃ.
13圣者与非圣者,亦常受持诸部经典。
Ariyānariyāpi ca, nikāye dhāraṇāsadā;
14此后,那位国王从彼处命终,生于兜率天。
Tato paramhi rājā ca, tato cuto ca tusite.
15他生于天界,为诸天所围绕。
Uppajji deva loke so, devehi parivārito;
16他的弟弟名为萨达提沙,是他的护持者。
Saddhā tissoti nāmena, tassa kaniṭṭhako hito.
17他获得国土之后,便成为佛法的护持者。
Tato laddharaṭṭho hoti, buddhasāsanapālako.
18那时,比丘们全都恒常精通经教。
Tadā kāle bhikkhū āsuṃ, sabbe vācuggatā sadā;
19在五部经典中,乃至国王也能持诵。
Nikāye pañcavedheva, yāva rañño ca dhāraṇā;
20那位国王从那里死后,便生于兜率天。
Tato cuto so rājā ca, tussīte upapajjati;
21他安住于天界后,其教说从那时起便如此流布。
Devalokeṭṭhito santo, tadā vācuggatā tato.
22他也有诸多儿子,皆得最胜之生。
Tassa puttāpi ahesuṃ, anekā varajjaṃ gatā;
23他们次第命终之后,必定往生天界。
Anukkamena cutate, devalokaṃ gatā dhuvaṃ;
24那时,一切比丘恒常通达教言。
Tadāpite sabbe bhikkhū, vācuggatāva sabbadā;
25五部尼柯耶,唯依忆持之力而立身。
Nikāye pañcavidheva, dhāraṇāvasatimatā.
26此后的五部尼柯耶,都以典籍的形态被后编集;
Tato paraṃ potthakesu, nikāyā pañca piṭṭhitā;
27当时的义注与复注,乃至一切著述,都于是时集成了书册;
Tadā aṭṭhakathā ṭīkā, sabbe ganthā potthake gatā;
28诸典籍中一切著作,即本典、义注与复注;
Sabbe potthesu ye ganthā, pāḷi aṭṭhakathā ṭīkā;
29他们虽得安立于此,然非一切皆同时并存。
Saṃṭṭhitāsaṃ ṭhitā honti, sabbepi no na santite.
30尔时,唯依这些典籍,诸部派及附属论著方得确立。
Tadā te potthakeyeva, nikāyā piṭhitā khilā;
31当时,有义注等存在,他们如此说。
Tadā aṭṭhakathādīni, bhavantīti vadanti ca.
32护持当由智者宣说;
Parihāro paṇḍitehi vattabbova;
33兰卡岛主提萨王的信心。
Laṅkādīpassa raññova, saddhā tissassa rājino.
34楞伽岛主之子,正法贤王
Puttako laṅkādīpassa, issaro dhammiko varo;
35其时,诸漏尽者悉观照未来
Tadā khīṇāsavā sabbe, olokenti anagate.
36诸漏尽者见他们,如同愚痴凡夫
Khīṇāsavā passanti te, dupaññeva puthujjane;
37所有这些比丘,皆是凡夫,且为数众多。
Sabbepi te bhikkhū āsuṃ, bahuṃtarā puthujjanā;
38他们将无法将这五部经典诵持下来。
Na sakkhissanti te pañca, nikāye vācuggataṃ iti;
39诸漏尽者便将这五部经典全部载于书册。
Potthakesu sabbe pañca, āropenti khīṇāsavā.
40为使正法久住,亦为众人之福。
Saddhammaṭṭhiti cirattāya, janānaṃ puññatthāya ca;
41从此以后,所有尼柯耶皆结集为书册。
Tato paṭṭhāyate sabbe, nikāyā honti potthake;
42所有义注、复注,悉皆安立于书册中。
Aṭṭhakathā ṭīkā sabbe, te honti potthakeṭṭhitā.
43自此以后,所有比丘等人众,
Tato paṭṭhāyate sabbe, bhikkhu ādi mahāgaṇā;
44唯安住于经册之中,一切时中皆能得见。
Potthakesu ṭhiteyeva, sabbe passanti sabbadā.
45【安置书册品终】
[Potthake āropana dīpakā niṭṭhitā.]
46凡有智慧、贤明的智者,自己撰写或令人撰写义注等著作,便获得无量的功德积聚、无量的功德果报,其功德如同建造八万四千塔、如同建造八万四千佛像、如同种植八万四千菩提树、如同建造八万四千寺院。若有人制作或令人制作佛语经函,若有人制作或令人制作佛语庄严,若有人书写或令人书写佛语,若有人布施或令人布施书册,或布施书册资具,若有人为保护书册而布施或令人布施油、粉、谷物等任何物品,或为穿书孔而布施或令人布施任何线绳、两片木板,或为包裹书册而布施或令人布施任何布料,或为捆扎书册而布施或令人布施任何绳,或为装书册的束套而布施或令人布施任何袋囊,亦皆获得无量的功德积聚、无量的功德果报。
Yo koci paṇḍito dhīro, aṭṭhakathādikaṃ ganthaṃ karoti vā kārāpeti vā, tassa anantako hoti puññasaṃcayo, anantako hoti puññānisaṃso. Caturāsīti cetiyasahassa karaṇasadiso, caturāsīti buddharūpasahassa karaṇasadiso, caturāsīti bodhirukkhasahassaropanasadiso, caturāsīti vihārasahassa karaṇasadiso, yo ca buddhavacanamañjūsaṃ karoti vā kārāpeti vā, yo ca buddhavacanaṃ maṇḍanaṃ karoti vā kārāpeti vā, yo ca buddhavacanaṃ lekhaṃ karoti vā kārāpeti vā, yo ca potthakaṃ vā, yo ca potthakamūlaṃ vā, deti vā dāpeti vā, yo ca telaṃ vā cuṇṇaṃ vā, dhaññaṃ vā potthakabhañjanatthāya yaṃ kiñci nitthaṃ vā potthakachidde āvunatthāya, yaṃ kiñci suttaṃ vā kaṭṭhaphalakadvayaṃ vā potthakaṃ puṭanatthāya yaṃ kiñci vatthaṃ vā, potthaka-bandhanatthāya, yaṃ kiñci yottaṃ vā potthakalāpa pūṭanatthāya yaṃ kiñci thavikaṃ deti vā dāpeti vā.
47若有人以雌黄或雄黄,或以金、银,亲自制作或令人制作书册的庄严或木板的庄严,他便获得无量的功德积聚、无量的功德果报,如同建造八万四千塔,如同建造八万四千寺院。
Yo ca haritālena vā manosilāya vā, suvaṇṇena vā rajatena vā potthakamaṇḍanaṃ vā kaṭṭhaphalakamaṇḍanaṃ vā karoti vā kārāpeti vā, tassa anantako hoti puññasaṃcayo, anantako hoti puññānisaṃso. Caturāsīti cetiyasahassa karaṇasadiso, caturāsīti vihārasahassa karaṇasadiso.
48他投生之时,便已具足戒德;
Bhave nibbattamāno so, sīlaguṇamupāgatā;
49常有大威光,无畏作狮子吼。
Mahā tejo sadā hoti, sīhanādo visārado.
50寿命、容色、力量具足,于有中常怀法欲与信心;
Āyuvaṇṇabaluppeto, dhammakāmo bhave saddā;
51于天、人世间,有大威德,无有病苦。
Devamanussalokesu, mahesakkho anāmayo.
52当他投生时,智慧具足,善得定力;
Bhave nibbattamāno so, paññavā susamāhito;
53拥有主权与眷属,得享一切安乐。
Adhipacca parivāro, sabbasukhādhi gacchati.
54具信、有惭、乐施者,于“有”中心生悚惧。
Saddohīrimā vadaññū, saṃvigga mānaso bhave;
55诸肢节具足,身高与体围相称。
Aṅgapaccaṅga sampanno, āroha pariṇāhavā.
56世间一切众生,于一切处皆应供养。
Sabbe sattāpi yo loke, sabbattha pūjitābhave;
57往来于天与人之间,为友伴所护。
Devamanussa sañcaro, mittasahāya pālito.
58一再受用天、人的成就。
Devamanussa sampattiṃ, anubhoti punappunaṃ;
59已证阿拉汉果,必证涅槃。
Arahatta phalaṃ patto, nibbānaṃ pāpuṇissati.
60具足四无碍解,六种殊胜神通;
Paṭisambhidā catasso, abhiññā chabbidhe vare;
61他将于未来,证得殊胜的八解脱。
Vimokkhe aṭṭhake seṭṭhe, gamissati anāgate.
62因此,智者观察自己的利益;
Tasmāhi paṇḍito poso, saṃpassaṃ hita mattano;
63应自己著述,也应令他人著述。
Kāreyya sāma ganthe ca, aññe cāpi kārāpaye.
64对于书册中所存的巴利圣典与注疏等典籍,
Potthake ca ṭhite ganthe, pāḷi aṭṭhakathādike;
65于法藏典籍,应当自己书写,或令他人书写。
Dhammamañjūsā ganthe ca, lekhaṃ kare kārāpaye.
66书籍、书资,及其小塔;
Potthakaṃ potthakamūlañca, tesaṃ cullathūsampi ca;
67布片等物、线,以及两种木果。
Pilotikādikaṃ suttaṃ, kaṭṭhaphaladvayamhi ca.
68为法结缚故,任何贵重的布料;
Dhammabandhanatthāya ca, yaṃ kiñci mahagghaṃ vatthaṃ;
69为法结缚故的绳索,以及任何袋囊。
Dhammabandhanayottañca, yaṃ kiñci thavikampi ca.
70以清净明澈之心,于法之福田行布施;
Dadeyya dhammakhettamhi, vippassannena cetasā;
71亦当劝他人施与——朋友、同伴与亲属。
Añño cāpi dajjāpeyya, mittasahāyabandhaveti.
73阐明著作者、书写、令书写之利益的章节已毕。
Ganthākaralekhalekhāpanānisaṃsa dīpanā niṭṭhitā.
72【此为《小经典世系》中名为“杂论”的第五章终结。】
[Iti cūlaganthavaṃse pakiṇṇakadīpako nāma pañcamo paricchedo.]
73我出生于汉萨罗国,以“难陀慧”之名为人所知,
Sohaṃ haṃsāraṭṭha jāto, nantapaññoti vissuto
74具足信心、持戒与精进,探寻法味。
Saddhā sīla vīrappeto, dhammarasaṃ gavesano.
75我从彼处来到此间,这座新胜者的圆满殿堂;
Sohaṃ tato gantvā cimaṃ, jina navaṃ yaṃ pūraṃ;
76遍察一切法,历经二十年。
Sabba dhammaṃ vicinanto, vīsati vassamāgato.
77遍释一切法,比丘众中无有疑惑;
Sabba dhammaṃ vissejjento, kikāre neva bhikkhuno;
78六年之中,摧破欲贪之众,降伏诸欲。
Cha vassānaṃ gaṇaṃ bhitvā, kāmānaṃ abhimaddanaṃ.
79寂静、集会与涅槃,我反复寻求。
Santi sabhā ca nibbānaṃ, gavesiñca punappunaṃ;
80我住于林野乐处,摄持三藏。
Vasantohaṃ, vanārammaṃ, piṭakattaya saṅgahaṃ;
81这部微小的经典世系,名为“圣僧仆”。
Ganthavaṃsaṃ imaṃ khuddaṃ, ariyasaṅghadāsakanti.
82如是,住于林野的阿阇黎难陀慧,为令生喜悦而造此《小经典世系》,至此圆满完成。
Iti pāmojjatthāya araññavāsinā, nandapaññācariyena kato cūḷaganthavaṃso niṭṭhito.
83以“法鬘”之名著称的长老所撰写的这部著作,今已圆满。愿以此福德,令彼三藏之学完全成就。
Dhammavaṭaṃsakanāmena visuto thero, yaṃ pakaraṇaṃ likkhitaṃ taṃ paripuṇṇaṃ tena puññena taṃ piṭakaṃ parisippaṃ pariniṭṭhitaṃ.
84愿我之弟子众,其学完全成就。愿你的弟子及弟子之弟子,其学亦完全成就。
Mameva sissasamūhānañca parisippaṃ pariniṭṭhitaṃ. Tave sissānū sissāni ca, parisippaṃ pariniṭṭhitaṃ.
87《小书史》已毕。
Cūḷaganthavaṃso niṭṭhito.