经礼敬
礼敬彼世尊、阿拉汉、正自觉者
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
1经礼敬
Suttavandanā
1
1.
3以法义为说法之根本,
Dhammattha desanā vedha,
4四重甚深难解,
Catugambhīra duddasaṃ;
5为世间宣说法者,
Dhammaṃ lokassa desentaṃ,
6我当礼敬法王;
Dhammarājaṃ namāmahaṃ;
2
2.
8佛、辟支佛,
Buddho paccekabuddho ca,
9阿拉汉与转轮圣王,
Arahā cakkavattīti;
10我礼敬诸塔之上,
Thūpāthūpārahaṃ vande,
11于四塔之顶,
Catuthūpārahesu taṃ;
3
3.
13众鬼之床为欲乐,
Petaseyyo kāmabhogī,
14如来为狮子床,
Sīhaseyyo tathāgato;
15卧于四床之上,
Sayantaṃ catuseyyesu,
16于第四床上敬礼尊者。
Catutthena name jinaṃ;
4
4.
18蛋生的与水生的;
Aṇḍajā jalābujā ca;
19湿生的及胎生的;
Saṃsedajo papātikā;
20四生的分别,
Catuyoni pariccheda,
21向有智慧的胜者顶礼;
Ñāṇavantaṃ name jinaṃ;
5
5.
23童子觉者与觉悟者,
Sutabuddhonubuddho ca,
24称为分别觉胜佛。
Pacceko jinabuddhoti;
25第四者,敬礼四佛,
Catutthaṃ catubuddhesu,
26敬礼世间之主;
Vandāmi lokanāyakaṃ;
6
6.
28敬礼罗侯迦,与己相应者,
Rāhuggaṃ attabhāgīnaṃ,
29敬礼欲乐之主曼陀多;
Mandhātā kāmabhogīnaṃ;
30敬礼魔王诸恶势力,
Māro adhipateyyānaṃ,
31敬礼世间诸天佛陀。
Buddho loke sadevake;
32四种分别法,
Catuagga paññattīnaṃ,
33称颂胜利者(即如来)。
Aggapattaṃ name jinaṃ.
7
7.
35布施、赞美、利益,
Dānaṃ piyakathā attha,
36行为相似,诸善具足;
Cariyā sadisattatā;
37以四摄法为根本,
Catusaṅgaha vatthūhi,
38无数生中所摄纳。
Asaṅkhiyesu jātisu;
39我礼敬世间的拘束者,
Lokassa saṅgahetāraṃ,
40我敬礼世间的导引者;
Vandāmi lokanāyakaṃ;
8
8.
42贪欲、瞋恚与痴惑,
Lobho doso ca mohoti,
43是三者相互依存的根本;
Anto paccatthike tayo;
44在一切邪恶难行处,
Dujjaye sabbaverīhi,
45即使被征服亦应恭敬;
Sañjitaṃpi sudhiṃ name;
9
9.
47生者为大善,
Jāti puñña mahattāni,
48品德为至高善;
Guṇamahattamuttamaṃ;
49具足此大德,
Timahatthehi sampannaṃ,
50我敬礼世间导师;
Vandāmi lokanāyakaṃ;
10
10.
52缘起成就因果,
Hetu phala sampadāyo,
53为众生利益周全;
Sattupakārasampadā;
54具足三明之资,
Tisampadāhi sampannaṃ,
55我礼敬世间导师。
Vandāmi lokanāyakaṃ.
11
11.
57具足智慧舍弃之德,
Ñāṇappahānānubhāva,
58兼具善巧方便之资;
Surūpakārasampadā;
59具足四果成就,
Catuphala sampadāhi,
60我礼敬彼胜者尊者。
Taṃ sampannaṃ name jinaṃ.
12
12.
62意趣与作用,
Āsayo ca payogoti,
63利益众生之成就;
Sattupakāra sampadā;
64其具备有二种,
Duvidhā yassa sampannā,
65贤者应护持此中正法,彼胜利者当如此守护我。
Sammā maṃ pātu so jino.
13
13.
67在大海分境处,
Mahosadhe vessantare,
68及西方国土亦然;
Pacchimabhavike tathā;
69三种行为中,若口业不善,
Tijātīsu name vācaṃ,
70论说之时即生恶意。
Bhāsentaṃ jāyanakkhaṇe.
14
14.
72在这法中,善行者亦如是,
Nemimhi sādhine ceva,
73而恶行者则堕入地狱;
Mandhātari ca guttile;
74被四种人所践踏,
Catūsu manujattena,
75堕落生于天界者,不在此列。
Devalokaṃ gataṃ name.
15
15.
77『行』者,『色』的变化,
Saṅkhāro rūpavikāro,
78或谓『特征』消失;
Lakkhaṇaṃ vānanissaṭaṃ;
79涅槃为概念上的,
Nibbānaṃ paññatticeti,
80这五者被称为应知种类。
Pañca ñeyyantaguṃ name.
16
16.
82子女、妻财皆舍弃,
Putta dāra pariccāgā,
83王位生命亦舍弃;
Rajjaṅgaṃ jīva cāgīti;
84五种重大抛弃事,
Pañca mahāpariccāge,
85是极难为之故。
Karaṃ sudukkare name.
17
17.
87色与受、想,
Rūpañca vedanā saññā,
88行与识终极,
Saṅkhārā viññāṇantime;
89于五蕴皆了知,
Pañcakkhandhe parijānaṃ,
90此乃最高智慧故。
Tipariññāhi taṃ name.
18
18.
92人生有往生天道的情况,
Manussa deva gatiyo,
93以及往生饿鬼道和地狱道的情况;
Peto ca nirayo tathā;
94众生轮回于五趣,
Tiracchānoti pañcetā,
95被称为断裂之境;
Chindantaṃ gatiyo name;
19
19.
97天子与烦恼,
Devaputto kileso ca,
98是促使有为蕴增盛的魔境;
Abhisaṅkhāra mārako;
99蕴是死的本质共五,
Khandho maccūti pañcete,
100已战胜魔者而称名。
Māre vijitavaṃ name.
20
20.
102过去现在与未来,
Purebhattaṃ pacchābhattaṃ,
103以前以及中间时期;
Purimañceva majjhimaṃ;
104西方现时共为五,
Pacchimanti sadā pañca,
105乃称承行佛所事业。
Buddhakiccaṃ karaṃ name.
21
21.
107色、声、香、味,
Rūpā saddā gandhā rasā,
108触及令人愉悦;
Phoṭṭhabbā ca manoramā;
109放下五种欲爱之性,
Pañca kāmaguṇe hitvā,
110如同停止戏耍一般低头。
Kheḷaṃva niggataṃ name.
22
22.
112贪欲之毒、嗔恨之毒,
Rāgasallaṃ dosasallaṃ,
113愚痴、傲慢与邪见;
Mohā māno ca diṭṭhīti;
114我敬礼违犯戒律者,
Vande vajjātivajjantaṃ,
115五种语言谤法者。
Pañcasallapanūdanaṃ.
23
23.
117长部、中部及相应部,
Dīgho majjhima saṃyuttā,
118增支部与小部;
Aṅguttaro ca khuddako;
119以此五部一切尼柯耶,
Iti pañca nikāyehi,
120我恭敬地礼拜众生。
Suvinentaṃ pajaṃ name.
24
24.
122威能,就是权势,
Issariyaṃ yaso dhammo,
123乐欲,就是庄严光荣;
Kāmo sirī payattīti;
124具足六种吉祥,
Bhagyehi chahi sampannaṃ,
125我礼敬这世间主宰。
Vandāmi lokanāyakaṃ.
25
25.
127爱怜一切有情与非情,
Piyāpiyaṃ bhūtābhūtaṃ,
128为其利益和非利益,恰当地照顾。
Atthānatthaṃ yathārahaṃ;
129譬如有六者称为美好,
Missā chasu suvācaṃva,
130言说有意义者称之。
Bhāsantaṃ atthakaṃ name.
26
26.
132怠惰与懈怠,
Alaso ca pamādo ca,
133不勤奋与无节制;
Anuṭṭhānaṃ asaṃyamo;
134嗜睡昏沉者,
Niddā tantīti chiddehi,
135此六者常被称为断绝者。
Chahi muttaṃ sadā name.
27
27.
137广大慈悲的摄取,
Mahākaruṇāsamāpatti ,
138双重魔障的克服;
Yamakappāṭihāriyaṃ;
139对染着根本烦恼的认识,
Āsayānusaye ñāṇaṃ,
140诸根相互依赖;
Indriyāna paropare;
141了知妨碍皆悉,
Sabbaññutā nāvaraṇaṃ,
142非凡常人所及者也。
Chā sādhāraṇikaṃ name.
28
28.
144欲欲与嗔恚,
Kāmacchando ca byāpādo,
145昏沉睡眠与疑惑;
Thinamiddhañca saṃsayo;
146无明、掉举与追悔,
Avijjuddhacca kukkuccaṃ,
147统称为五盖。
Chavinīvaraṇaṃ name.
29
29.
149三种神足神通,
Iddhividhaṃ dibbasotaṃ,
150为他心之洞察知见;
Paracitta vijānanā;
151忆昔宿命,
Pubbenivāsānussati ,
152断除天眼之垢;
Dibbacakkhāsavakkhayo;
153得具六种神通,
Chaḷabhiññāhi sampannaṃ,
154敬礼最胜人。
Vandāmi purisuttamaṃ.
30
30.
156青、黄及红、水色,
Nīla pītā ca odātā,
157明净而鲜明。
Mañjiṭṭhā ca pabhassarā;
158以六道赤色光芒,
Lohitāti cha raṃsīhī,
159恒常照耀彼,我敬礼。
Vijjotantaṃ sadā name.
31
31.
161味与过患二者,
Assādādīnavo ceva,
162以及出离之果;
Nissaraṇaphalaṃ tathā;
163『方便』者,有六种也,
Upāyāṇattīti chadhā,
164名为『宣说正法』也。
Saddhammadesakaṃ name.
32
32.
166贪欲、瞋恚与愚痴,
Rāgo doso ca moho ca,
167以及思维行为,
Vitakkacariyā tathā;
168信心和觉者(佛)等的称说,
Saddhā buddhīti bhājentaṃ,
169这被称为六种行为。
Tā chaḷecariyā name.
33
33.
171银、金、珍珠,
Rajataṃ kanakaṃ muttā,
172宝石和水晶,
Maṇi veḷuriyāni ca;
173如金刚坚固,
Vajirañca pavāḷanti,
174宛如富有七宝的长者。
Seṭṭhi sattadhano viya.
34
34.
176信心、戒行、闻法和布施,
Saddhāsīlaṃ sutaṃcāgo,
177羞耻心与恐戒心为财富,
Hirī ottappiyaṃ dhanaṃ,
178智慧为诸佛之宝藏,
Paññādhananti sambuddhaṃ,
179我顶礼此七种无上大宝。
Vande sattamahādhanaṃ.
35
35.
181车轮、大象、马、骡、宝珠,
Cakkaṃ hatthi asso maṇi,
182以及主人所在之处;
Gahapatitthiyo tathā;
183胜利者称号,
Supariṇāyakocāti,
184宛如七宝之王者。
Sattaratano cakkavattīva.
36
36.
186念为法的分别,
Sati dhammavicayo ca,
187同样有精进与喜悦;
Tatheva vīriyaṃ pīti;
188清净、正念、平等观察,
Passaddhi samādhupekkhā,
189正法如轮之转,
Saddhamma cakkavattikaṃ;
190七觉支宝,
Satta bojjhaṅgaratanaṃ,
191我顶礼人中至尊。
Namāmi purisuttamaṃ.
37
37.
193双肩宽广坚实,
Yugandharo īsadharo,
194手长而秀美;
Karavīko sudassano;
195泥敏达罗是谦卑的,
Nemindharo vinatako,
196他如大蛇般敏锐;
Assakaṇṇo mahānage;
197他具足七种大象形象,
Sattete hattharūpaṃva,
198见到胜利者则顶礼致敬。
Sampassantaṃ jinaṃ name.
38
38.
200坎努摩多专注稳重,
Kaṇṇamuṇḍo anotatto,
201库拿罗善于驾车制辕;
Kuṇālo rathakārako;
202狮子吼声震天撼动,
Sīhappapāta chaddantā,
203如大水流荡漾奔腾;
Mandākinī mahāsare;
204常见众生皆周遍,
Sattete sabbathā passaṃ,
205目睹如来圣法伏敬。
Diṭṭheva pātikaṃ name.
39
39.
207人性具诸识别之能,
Manussattaṃ liṅgasampatti,
208由此乃师示教之因。
Hetu satthāradassanaṃ;
209出家具足诸种功德,
Pabbajjā guṇasampatti,
210具备志愿及随意之能,
Adhikāro ca chandatā;
211八法悉皆明了,
Aṭṭhadhamma samodhānā,
212斩断恶习荣耀称著,
Bhinīhārantaguṃ name.
40
40.
214详尽明白而清净,
Visaṭṭhaṃ mañju viññeyyaṃ,
215具备可闻之美德。
Savanīyāvisāriṇā;
216深沉的水滴声,
Gambhīro binduninnādo,
217称为八支法的要义。
Aṭṭhaṅgikasaraṃ name.
41
41.
219四种色界禅那,
Cattāri rūpajhānāni,
220以及诸无色界禅那;
Tathevārūpajhānāni;
221这些禅那的成就共有八,
Tā samāpattiyo aṭṭha,
222因其令人欢悦而称赞。
Sevantaṃ ruciyā name.
42
42.
224「变小」是超越形体法门,
Aṇimā laṅghimā kammaṃ,
225「变大」是取得法门,
Mahimā pattimā tathā;
226「欲望所求」与「住止」也是,
Īsitā vasitā ceva,
227正如所欲所断定,
Yatthakāmāvasāyitā;
228八种神通具足,
Aṭṭhissariya puṇṇattā,
229敬礼超绝主宰。
Issarātissaraṃ name.
43
43.
231由心所成的超凡神通智慧,
Manomayiddhiñāṇañca ,
232加上六种洞达的内观之慧;
Chaḷabhiññā vipassanā;
233具足八识之智,
Aṭṭhavijjāhi sampannaṃ,
234我顶礼遍三界之主。
Vande tilokaketukaṃ.
44
44.
236生死轮回、老病痛苦和时间流逝,
Jāti jarā rujā kālo,
237乃四种大苦难及灾厄。
Caturāpāyadukkhāti;
238八种令人生起急迫的事,
Aṭṭha saṃvegavatthūni,
239言说时种种各异之名。
Bhāsantaṃ vividhaṃ name.
45
45.
241经文部分与释义,
Suttaṅgaṃ veyyākaraṇaṃ,
242应唱之歌与本生故事;
Geyyaṃ gāthā ca jātakaṃ;
243奇异法事的传播,
Abbhūtadhamma vedallā,
244称为开示者(乌达那)。
Udānamiti vuttakaṃ;
245九法遍于一切世间,
Navaṅgaṃ sabbalokassa,
246供养此教法为名。
Dadantaṃ sāsanaṃ name.
46
46.
248所谓八种证悟,
Yā samāpattiyo aṭṭha,
249加上灭尽共成九,
Nirodho cāti te nava,
250初步行者依此修,
Anupubbavihāre taṃ,
251乐意奉行故为名。
Sevantaṃ ruciyā name.
47
47.
253且有一境与诸境各异,
Ekattañceva nānattaṃ,
254乃由身体之识所知,
Kāyasaññīhi yogato,
255有四类及彼四类之诸形,
Cattāro tathāruppā ca,
256称彼九类无识境,
Asaññīcāti te nava,
257分别为七种类,
Sattavāse vibhajitvā,
258以示现于众前施主尊者。
Pakāsentaṃ name jinaṃ.
48
48.
260比丘应当行持与三宝相称的行为,
Seyyassa sadiso seyyo,
261行为虽低劣,然有三种恶行之分,
Hīnoti tividho vidho,
262对于行为相等或低劣者,
Tathā sadisahīnānaṃ,
263现行的恶行为尚属新生的九种。
Navavidhe nudaṃ name.
49
49.
265若有人行非利益之事,
Anatthaṃ me carati ca,
266彼亦应如是行,继续行非益之事。
Tathā cari carissati,
267『不舍朋友之义利』,
Mittassa arinotvatthaṃ,
268名为『断除九种恼害』也。
Navāghāte jahaṃ name.
50
50.
270布施、持戒与出离,
Dānaṃ sīlañca nikkhamaṃ,
271智慧、精进为第五,
Paññā vīriyapañcamaṃ,
272忍辱、真实与决意,
Khantī saccamadhiṭṭhānaṃ,
273慈与舍——如是之人,
Mettupekkhāti tādasa,
274成就了波罗蜜者,我顶礼敬拜,
Pūretvā pāramī vande,
275正自觉者真正觉悟的中心,
Sammāsambodhimajjhavaṃ;
51
51.
277黑乌鸦和芸香蒲,
Kāḷāvakañca gaṅgeyyaṃ,
278白色、暗褐色及赤褐色,
Paṇḍaraṃ tamba piṅgalaṃ,
279芳香、吉祥及赤色诸花,
Gandha maṅgala hemañca,
280持守戒律的日子在此度过。
Uposatha chaddantime.
52
52.
282他持守十种善法,
Dhāreti dasaposānaṃ,
283如猛龙般强大有力;
Nāgo kāḷāvako balaṃ;
284善法的力量胜过千万亿众,
Sahassakoṭiposānaṃ ;
285犹如最坚固的象牙墙垣。
Chaddantovāranuttamo.
53
53.
287千万亿种善法,
Dasa sahassakoṭīnaṃ,
288其力量维持不退移;
Posānaṃ baladhāraṇaṃ;
289断除烦恼的十支,
Chaddantānaṃ dasannañca,
290称为身力的十种。
Dasakāyabalaṃ name.
54
54.
292在处所与处所的果报中,
Ṭhānāṭhāne vipāke ca,
293于贯穿一切的道中;
Magge sabbatthagāminaṃ;
294于种种界境世间,
Nānādhātūsu lokesu,
295众生的最上之力。
Adhimuttimhi pāṇinaṃ;
55
55.
297彼此相承转传的智慧,
Paropariyatte ñāṇaṃ,
298及众根之护持智慧;
Indriyānañca pāṇinaṃ;
299禅定等前行智慧,
Jhānādīsu ñāṇaṃ pubbe,
300以及天眼之内观;
Nivāse dibbacakkhu ca;
301则是烦恼断除之智慧,
Āsavakkhayañāṇanti,
302名为十力智慧。
Dasabalañāṇaṃ name.
56
56.
304根茎如同树脂精华,
Mūlagandho sāro pheggu,
305茎干表皮具苦涩味;
Taco papaṭiko raso;
306叶子、花朵及果实,
Pattaṃ pupphaṃ phalañceva,
307以各自之香凝聚为香气;
Gandhagandhoti saṃvaraṃ;
308于十种香味之中最为芳馥,
Sugandhaṃ dasagandhehi,
309常被涂抹以示恭敬礼拜。
Vilimpantaṃ sadā name.
57
57.
311定境与智慧的变化,
Samādhi ñāṇavipphārā,
312坚定意志的动摇;
Adhiṭṭhānaṃ vikubbanā;
313心所转化的神通,
Manomayāriyā iddhi,
314以及由业力所生的果报。
Tathā kammavipākajā.
58
58.
316由智慧光明所现的善人;
Vijjāmayā puññavato;
317因练习而生的因缘与果报;
Payoga paccayiddhiti;
318所谓有顶冠者,是指十种坚固持有者,
Aggapatta dasiddhīnaṃ,
319称其为护持者之名。
Pāṭiheraṃ karaṃ name.
59
59.
321如同珍珠与宝石、玛瑙,
Muttā maṇi veḷuriyaṃ,
322铜钵、锡器、铜盘钵,
Saṅkho sallo pavāḷakaṃ;
323黄金、白银、铁,
Suvaṇṇaṃ rajataṃ lohi,
324称之为盔甲与盾牌。
Taṅko masāragallanti;
325十种宝物之顶,
Dasadhā ratanehiggaṃ,
326为财帛宝珠中的宝。
Bhogiṃ paññāmaṇiṃ name.
60
60.
328松散而多的财富,
Sithilaṃ dhanitaṃ dīghaṃ,
329既重厚又轻薄的绳索;
Rassañca garukaṃ lahu;
330扣紧的与自由的,
Niggahitaṃ vimuttañca,
331联系的并有来由者;
Sambandhañca vavatthitaṃ;
332那个显现的法,
Vivarantaṃ name dhammaṃ,
333被十种符号所分别。
Dasabyañjanabheditaṃ.
61
61.
335过失是甘露般的甜美,
Pasādojo madhuratā,
336平等如同柔软细腻;
Samatā sukhumālatā;
337品德清净光华,
Silesodāratā kanti,
338义理完备合一。
Atthabyatti samādhayo;
339具足十种善妙品质的,
Dasa saddaguṇopetaṃ,
340护持法义远离恶行。
Dhammaṃ pātu karaṃ name.
62
62.
342贪欲、瞋恨、痴愚、傲慢,
Lobho doso moho māno,
343躁动不安、错误见解、疑惑;
Uddhaccaṃ diṭṭhi saṃsayo;
344无羞耻心与无害怕心,
Ahirikamanottappaṃ,
345烧灭一切的火焰。
Thinanti sabba dāhake;
346烦恼十种同时存在,
Kilese dasa te saddhiṃ,
347应当舍弃执著。
Vāsanāya jahaṃ name.
63
63.
349十三种鞭杖宝珠,
Saterā daṇḍamaṇikā,
350如鱼鳞上纷乱排列;
Macchavilolagaggarā;
351干枯的床上猿猴,
Sukkhāsani kapisisā,
352谨慎的知觉如公鸡。
Vicakkā sañña kukkuṭā;
353以新鲜之息而润泽,
Navāsanīhi phālentaṃ,
354安稳刚健之念也称名。
Tibbaṃ paññāsaniṃ name.
64
64.
356哭泣愤怒皆生起,
Rodanā kodhāvudho ca,
357而由此产生内心之烦恼;
Ujjhantissariyaṃ tathā;
358思维反省,
Paṭisaṅkhānaṃ,
359忍耐力在八种内行中为根本。
Khanti aṭṭhabalesu taṃ;
360礼敬大地所依持者,
Pathavīsadisaṃ vande,
361八节之首即护法神。
Aṭṭhamena vināyakaṃ.
65
65.
363欲火之病与烦恼,
Kāmarogo ca paṭigho,
364傲慢见解及疑惑;
Māno diṭṭhi ca saṃsayo;
365生死渴爱与无明,
Bhavarāgo avijjāti,
366乃烦恼根本之所依,谨此顶礼。
Sattānusayinaṃ name.
66
66.
368执持邪见的大弟子们,
Titthiyāpakatimahāsāvakā,
369首席弟子们,以及独觉与正觉者;
Aggasāvakā paccekabuddhasambuddhā;
370在六方都卓越出众,
Visiṭṭhaṃ sabbathā chasu,
371前生慧眼通达;
Pubbe nivāsa viññūsu;
372名为三界巅峰。
Tilokamakuṭaṃ name.
67
67.
374如来之眼遍照四方,
Buddhacakkhu samantā ca,
375所谓的智慧,即天眼,
Ñāṇaṃ yaṃ dibbacakkhu ca;
376以五种眼慧称为法眼,
Dhammoti pañca cakkhūhi,
377能够观察并降伏魔业染污。
Dassāviṃ mārajiṃ name.
68
68.
379这些是短暂瞬间的偷瞥,
Khuddakā khaṇikā okkantikā ca,
380以及惊惶和不安;
Pharaṇā tathā ubbegā;
381由五种欢乐所激发者,
Pañca pītīhi pinentaṃ,
382我以欢喜心礼敬。
Ruciyā ca namāmahaṃ.
69
69.
384苦为苦集谛,
Dukkhaṃ samudayasaccaṃ,
385灭为灭道谛;
Nirodho maggasaccakaṃ;
386四谛已成知,
Catusaccamabhijānaṃ ,
387以四事而礼敬之。
Catukiccehi taṃ name.
70
70.
389受忧痛苦及聚合处,吾亦礼敬。
Pīḷanā saṅkhatattho ca,
390苦行被颠倒变化;
Tapo vipariṇāmanā;
391在四圣谛中之苦谛,
Dukkhasaccaṃ catukkehi,
392断然破除贤圣者,俯首作礼。
Vibhattāviṃ muniṃ name.
71
71.
394寿命和起因,
Āyūhanaṃ nidānañca,
395结合与破灭;
Saṃyogo palibodhanaṃ;
396四谛中的集谛,
Catukkehi samudayaṃ,
397分解诸法的圣者,敬礼之。
Vibhattāviṃ muniṃ name.
72
72.
399解脱及寂静。
Nissaraṇañca viveko,
400无为之境也是这样;
Asaṅkhatāmataṃ tathā;
401灭尽则以四法显现,
Nirodhañca catukkehi,
402分解诸法的圣者,敬礼之。
Vibhattāviṃ muniṃ name.
73
73.
404引导者及因缘之理;
Niyyāniko ca hetvattho,
405为观察者所主宰者;
Dassanādhipateyyakaṃ;
406由四圣谛所明了,
Maggasaccaṃ catukkehi,
407诸解脱者被分辨并敬礼。
Vibhattāviṃ muniṃ name.
74
74.
409彼为导师,非迷惑者,
Satthako ca asammoho,
410善导及可亲近者;
Sappāyo ceva gocaro;
411无四种正念,则无此识。
Catusampajaññā vinā,
412当称诵如来。
Bhāviṃ name tathāgataṃ.
75
75.
414我已断除诸苦,
Pahinākhila dukkhāhaṃ,
415已渡越生死苦海;
Bhavasāgara pāraguṃ;
416敬礼具足殊胜功德,
Vande sāraguṇopetaṃ,
417正由彼故能越生死苦海。
Tenamhi bhavapārago.
76
76.
419色与非色的光辉,
Rūpārūpavilāsagga ,
420应观不应思的色法相续;
Rūpācinteyya saṃyuttaṃ;
421礼敬具德具量的,
Vande sāraguṇopetaṃ,
422是可世间所破色法者。
Tenamhātularūpavā.
77
77.
424神通神通的华美相,
Iddhi iddhi vilāsagga,
425应思神通的相续;
Iddhi cinteyya saṃyuttaṃ;
426礼敬具德具量的,
Vande sāraguṇepetaṃ,
427因此,有此衡量。
Tenamhā tulaiddhimā.
78
78.
429言语,言语的优劣,
Vācā vācā vilāsagga,
430言语应当谨慎审思相连;
Vācā cinteyya saṃyuttaṃ;
431恭敬礼拜、具丰富美德,
Vande sāraguṇopetaṃ,
432因而言语得以衡量。
Tenamhā tulavācako.
79
79.
434智慧,智慧的优劣,
Ñāṇa ñāṇa vilāsagga,
435应当思惟智慧相续;
Ñāṇācinteyya saṃyuttaṃ;
436礼敬具足诸善法,
Vande sāraguṇopetaṃ,
437以此胜于世间智慧者。
Tenamhā tulañāṇavā.
80
80.
439同修正法亦如宝,
Sajjhaṃ hemañca ratanaṃ,
440家室具物及饮食;
Gehaṃ vatthañca bhojanaṃ;
441此等亦应随心敬奉,
Tadaññepi yathācittaṃ,
442我不应轻慢彼尊胜者。
Māpeyyāhaṃ name jinaṃ.
81
81.
444正信与戒律如宝石,
Sajjhaṃ hemañca ratanaṃ,
445住所、衣物及饮食;
Gehaṃ vatthañca bhojanaṃ;
446此等诸物亦应依自身意愿,
Tadaññepi yathācittaṃ,
447不可为贪欲所轻慢。
Māpeyyaṃ kammajiddhiyā.
82
82.
449七觉支如同宝石,
Sattabojjhaṅga ratano,
450信心等诸宝之圣者;
Saddhādiratano muni;
451正念等诸宝之尊者,
Satippabhutiratano,
452我礼敬彼最胜男子。
Vande taṃ purisuttamaṃ.
83
83.
454眼等六根之宝,
Cakkādisattaratanaṃ,
455珍珠等诸宝之美好;
Muttādiratanaṃ subhaṃ;
456法衣等诸宝之尊者,
Vatthappabhutiratanaṃ,
457临到欲念时,我获得了力量。
Chandakkhaṇe labhāmahaṃ.
84
84.
459心意圆满坚定,
Sampuṇṇacittasaṅkappo ,
460如所希求普降临,
Yathākaṅkhitamāpako,
461一切被摄无所缚,
Kenacinabhibhūto yo,
462称为一切胜者者,即胜利者。
Sabbābhibhū name jinaṃ.
85
85.
464心意圆满坚定,
Sampuṇṇacittasaṅkappo ,
465如同所期待者,
Yathākaṅkhitamāpako,
466在某种被征服中,
Kenacinabhibhūtamhi,
467于一切被征服之间。
Sabbābhibhū bhave bhave.
86
86.
469十种遮盖之王,
Dasa chaddantarājāva,
470十种身力具足的圣者;
Dasa kāyabalo muni;
471十种与智慧力相等者,
Dasa ñāṇabbalotulyo,
472敬礼彼最胜游方比丘。
Vande taṃ samaṇuttamaṃ.
87
87.
474彼如来具大身业迅速。
Atikāyajavo buddho,
475王族贵鸟之王亦如是。
Raññājavanahaṃsato;
476谁能述说智速之言?
Kā kathā ñāṇavegassa,
477敬礼彼最胜游方比丘。
Vande taṃ samaṇuttamaṃ.
88
88.
479彼破象之王宛如狮子。
Chaddantanāgarājāva,
480此轮回中,彼人虽有大力,
Bhave bhave mahabbalo;
481如同王城中的天鹅,
Rājājavanahaṃsova,
482却为最迅疾者。
Paramaggajavo bhave.
89
89.
484水为清澈流动者,
Udakā kāsacārī ca,
485土地为沉没者之主宰;
Mahinimujjako jino;
486如同心念的度量者,
Māpako ca yathā cittaṃ,
487敬礼那应当敬礼的至胜者。
Vande taṃ ñeyyapāraguṃ.
90
90.
489水者,乃行水之物,
Udakā kāsacārī ca,
490亦能沉没大地;
Mahinimujjako bhave;
491亦能按心所欲摧毁,
Māpako ca yathācittaṃ,
492乃由生死轮回业之威力所致。
Bhavaso kammajiddhiyā.
91
91.
494于乡间、林中及诸处皆然,
Gāme vane ca sabbattha,
495天人与人类,
Devehi manussehi ca;
496于光明无尽的利益,
Ābhatānantalābhassa,
497常所属至尊者,
Sadā yassa mahesino;
498及所得利益充满的世界,
Pattalābhaggataṃ lokaṃ,
499敬礼那圣贤圣者。
Taṃ vande munipuṅgavaṃ.
92
92.
501村中、林间及一切处所,
Gāme vane ca sabbattha,
502天人和人众,
Devehi manussehi ca;
503愿我不堕无所得之境,
Ābhatā nantalābho me,
504恒常于生死轮回中得安乐。
Sadā hotu bhavābhave.
93
93.
506以功德的光明,
Puññassimassa tejena,
507如心所喜悦;
Yathā cittaṃ samijjhatu;
508及一切欲望与一切忧虑,
Sabbicchā sabbacintā ca,
509「生死迅速无常」者,意指生死轮回变化极为迅疾。
Khippaṃ me jātijātiyaṃ.
94
94.
511「无有」之语谓苦难无有,意指苦难无处不在,不可断绝。
Natthīti vacanaṃ dukkhaṃ,
512「身」之说亦然,表明如身体之苦亦如是,并非另外。
Dehīti vacanaṃ tathā;
513因此「无有」与「身」是同义,表明身体亦无常无我。
Tasmā natthīti dehīti,
514愿我不陷于有无流转之苦海,不为生死所缠绕。
Mā me hotu bhavābhave.
95
95.
516一切随外境而起之苦皆如是,表明一切皆被外境所牵制,苦难纷纭。
Sabbaṃ paravasaṃ dukkhaṃ,
517一切过失皆为苦恼;
Sabbamissariyaṃ sukhaṃ;
518一切皆为别离所苦,
Sabbaṃ paravasamatthu,
519一切过失皆存于生死之中。
Sabbamissariyaṃ bhave.
96
96.
521染污之心恣意起念,
Vitakkento bhajjakāyo,
522及诸具足的防护;
Sabbāvudha vāraṇo ca;
523烦恼之力如遮蔽般强盛,
Chaddanta vāraṇabalo,
524可以是三界生死之轮回。
Bhaveyyaṃ jātijā tiyaṃ.
97
97.
526具足吉祥殊胜的相状,
Subhalakkhaṇasampanno ,
527具有金黄光泽的形相;
Suvaṇṇavaṇṇavā bhave;
528以如梭织成的梵网象征,
Brahmassaro karavika,
529且善于论述不同生死轮回之义。
Bhāṇī ca jātijātiyaṃ.
98
98.
531精通多种技艺,智慧广博,
Bhūrimapañño sippānaṃ,
532一切善法中的善境;
Sabbesaṃ kusalo bhave;
533能够断除一切的污染;
Visajjetuṃ samatthova,
534所有询问的根源所在。
Sabbapucchānaṃ ṭhānaso.
99
99.
536迫害他者的享乐,
Verādhaṃsīya bhogā ca,
537无边尽的享乐者;
Anantākhīṇa bhogavā;
538没有破坏的众会,
Anantābhajja pariso,
539生有之境至善美好。
Bhavaso pāpuṇe sivaṃ.
100
100.
541愿不可坏坏损,
Mā nasseyyaṃ pasayheyyaṃ,
542与僧人同住;
Ussukkehi pyahaṃ saha;
543以五百万计,
Pañcaverehi koṭīhi,
544财物不作恶意所求。
Bhaṇḍaṃ vā akātukāmitaṃ.
101
101.
546云和风,是珍宝,
Meghaṃ vātañca ratanaṃ,
547谷物、布帛,也是饮食;
Dhaññaṃ vatthañca bhojanaṃ;
548一切所欲之物皆属彼时,
Sabbicchitaṃ tadaññampi,
549不得如愿求取功德作意。
Māpeyyaṃ kammajiddhiyā.
102
102.
551以福报为因,得至涅槃,
Puññenetena nibbānaṃ,
552我于此得安乐,久远安稳;
Santaṃ pappomi tāvatā;
553愿于诸有生中,
Bhaveyyaṃ sabbajātīsu,
554常得四禅之成就;
Catusampattiyā sadā;
555以四念处具足,
Catucakkena sampanno,
556及七正法圆满。
Saddhammehi ca sattahi.
103
103.
558『正见』者,如屋主珍视其房屋,
Sammādiṭṭhi vasupete,
559在家族中被最上者认可,
Kulamhi seṭṭhasammate,
560于一切方向尽得净化;
Sabbasakkata saṃsuddhe;
561此者是有三种生起因缘者。
Bhave tihetusandhiko.
104
104.
563草蔽与饮食,
Ghāsacchādanaṃ bhogañca,
564不可用手湿润,
Neva hatthena kātuna,
565仅限于可用一指取食,
Bhuñjeyyamiddhiyātveva,
566勿超出适当限度。
Māpetvā yāvadatthakaṃ.
105
105.
568超越人类之事,
Manussānaṃ atikkamma,
569如同天人之饮食,
Devānaṃ viya bhojanaṃ,
570衣服与所有供具愿为我具足,
Vatthaṃ bhogo ca me hontu,
571庄严美妙无比。
Parivārātisundarā.
106
106.
573十种供养亦为我所有,
Dasāsuttaṃpi me bhogaṃ,
574五种罪恶世世相续;
Pañcaverā bhave bhave;
575应当燃烧,不可消灭,
Māgaṇheyyuñca nasseyyuṃ,
576为无忧乐之本故。
Asoko bhogahetume.
107
107.
578具足一切诸善法,
Sabbaṅgasubha sampanno,
579尾状羽毛及黄金色;
Siṅgīnikkha savaṇṇa vā;
580具三十二种相好,
Bāttiṃsa lakkhaṇūpeto,
581应当勤奋于诸色法中。
Atappana rūpa vā bhave.
108
108.
583身体具有檀香气味,
Kāyo candanagandho ca,
584面具有莲花香气;
Mukhaṃ uppalagandhikaṃ;
585八肢端正,纯净俊美,
Aṭṭhaṅgiko karavika,
586愿我有柔和清晰的声音。
Mañjūghoso ca me hotu.
109
109.
588锐利深奥的智慧,
Tikkha gambhīra pañño ca,
589善于识机的智慧,
Hāsātijavapaññavā,
590以及多方断除的智慧;
Bhūri nibbedha pañño ca;
591具备解脱一切问题的智慧。
Sabbapañhavisajjano.
111
111.
593他为期十六年,
Anto soḷasavassassa,
594成为三藏的持守者;
Tipeṭakadharo bhave;
595于一切业中、诸技巧上,
Sabbakammesu sippesu,
596于诸学问之所超越者为能。
Vijjāṭhānesu pāragū.