大礼敬诵
1礼敬彼世尊、阿拉汉、正自觉者
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
2大礼敬篇
Mahāpaṇāmapāṭha
1礼敬佛陀
(Buddhavandanā)
1
1.
3他,谁;他们,的
So , ko; Ne, saṃ;
2
2.
5导师,他们的;安稳,给予者
Satthā, nesaṃ; Khemaṃ, dātā;
3
3.
7他轻慢待人,于众生岂可如此!
Heḷāta-kkāro so; Jantūnaṃ, no mā nu;
4
4.
9他摧破世间痴暗,而非毒蛇。
So lokandhaṃ, hantvā nakko;
10七觉支,便是觉悟者?
Sattambojaṃ, bodhetā nu.
5
5.
12胜者之日轮,于三界中;
Jinasūriyo, tibhavanabhe;
13驱除痴暗之闇。
Muhatimiraṃ, abhitapaye.
6
6.
15胜者于胜者之根本处,见诸众生;
Jeno jinamūle, disvā janakāyaṃ;
16他曾沉没于轮回,而今证得一切智;
Saṃsāranimuggaṃ, sabbaññuta micchaṃ.
7
7.
18舍离残暴,志求解脱;
Hitvā karupetaṃ, mokkhaṃ paṇidhānaṃ;
19他行持慈悲,我礼敬那位牟尼。
Vattesi dayāṇā, yo taṃ muni vande.
8
8.
21我舍弃了长寿的妻子与财富。
Sutāyubhariyā me, dhanaṅgamapi cajjaṃ.
22积集智慧之因,此即牟尼之行。
Cinaṃ budhinidāne, agā muniyaṃ metaṃ.
9
9.
24他施舍了同族之身与殊胜的布施。
So sasajātiya dehaṃ, cajjiya dānavarañca;
25具足牛王般殊胜的戒德,以布施圆满其行。
Nāgusabho varasīlaṃ, pūrayi samparicāgo.
10
10.
27曾为国王,行出家道,统率大军,乃智慧最上者;
Nekkhammaggaṃ rājā hutvā, senabbidvā paññāseṭṭhaṃ;
28维德希王雄健勇悍,宣说忍辱,以忍辱为最上。
Vedehindo vīrukkaṃsaṃ, khantīvādī khantīseṭṭhaṃ.
11
11.
30苏塔索玛礼敬如来,及提米雅殊胜的决意;
So sutasomo tathagaṃ, temiya dhiṭṭhānavaraṃ;
31日唯一食,慈心最胜,身毛竖立而深观察者。
Ekabhugo mettavaraṃ, lomahasopekkhataraṃ.
12
12.
33波罗蜜极难行故,圆满已,为最上菩提。
Pāramī tidukkarāva, pūriyāna seṭṭhabodhi;
34他已证得无量法髓,我至诚礼敬。
Pāpuṇittha yo ananta-dhammasāradaṃ namāmi.
13
13.
36他舍弃转轮王位,带来柔和调顺;
Pahāya cakkavattikaṃ, karopanīta maddiyaṃ;
37我礼敬大地承载者及其军众、无生的降魔者。
Bhusidhare sasenakaṃ, ajeni pāpimaṃ name.
14
14.
39进而,那无上的胜者,赐予胜利,广作饶益;
Athuttaraṃ jayākaraṃ, bahūpakārataṃ jino;
40我礼敬彼——依无我所证,为具眼者所观见。
Paṭicca nimmisakkhibhi, udikkhate namāmi taṃ.
15
15.
42在经行处,那破除了沙漠之慢者,断除欲乐之网;
Caṅkame maruvimati yo, chindayaṃ kami rataniye;
43示现神通变化的那位明眼者,我礼敬。
Iddhipāṭihiraṇakaro, cakkhumaṃ tamabhipaṇame.
16
16.
45随后,佛陀在宝阁中放出六种光辉,难可计量;
Atha ratanaghare buddho, chadidhiti janayaṃ saṅkhyaṃ;
46那有界限与主宰的胜法,为天人所崇敬,我今礼敬。
Sīmīsā tamabhidhammaṃ yo, suranaramahitaṃ vande.
17
17.
48如尼拘律树般生起安乐,那位择法中的人中尊;
Nigrodhantika nubbhavī sukhaṃ, dhammaṃ yo vicinaṃ nadhīvaro;
49虽难证得,却已证得殊胜菩提,我礼敬那位行于无碍境的善逝。
Kicchāladdha manaññabodhiyaṃ, vande taṃ sugataṃ nigrocaraṃ.
18
18.
51以一切财富,与目支邻陀龙王
Sabbhogehi tha mucalindena,
52曾于隐秘处为龙王所庇护;
Nāgindena rahasi pāvutto;
53他领受了解脱之乐,
Sokhyaṃ yo nubhavi vimuttiṃtaṃ,
54我礼敬智慧无量的死魔征服者。
Vande mārāji atulappañño.
19
19.
56那位慈悲者,在王舍城,
Kāruṇiko rājāyatane yo,
57享用了殊胜、最上味的食物;
Bhoja muḷāraṃ bhojjarasekaṃ;
58他安住于无量功德之蕴,
Vāsa makā nantagguṇadhāro,
59我一心恭敬,礼敬大仙。
Ekagato vandāmi mahesī.
20
20.
61值得称叹、值得称叹的胜利之旗,
Keyyaṃ keyyaṃ abhijayaketuṃ,
62应当征服、应当征服的殊胜胜利之饮;
Jeyyaṃ jeyyaṃ varajayapānaṃ;
63应饮者善巧辨别其可饮,
Peyyaṃ peyyaṃ suvici name taṃ,
64应导者以平等心观察其可导。
Neyyaṃ neyyaṃ samatamupekkhiṃ.
21
21.
66征服者于七日之中,
Satta ca sattāhe vijitāvī,
67之后又前往那榕树处
Khepiya nigrodhaṃ puna gantvā;
68对于难以彻见的法,已生起净信
Dhammasududdasyaṃ pati jāto,
69说法之思惟已完全止息
Dhammakathā pposukka vitakko.
22
22.
71与诸天众及梵天俱
Marugaṇehi brahmunā samaṃ,
72以宝鬘与须弥山而行布施;
Ratanadāmameruṇā dadā;
73受殷勤恳请之后,他应允了,
Samabhiyācito paṭissavaṃ,
74我顶礼十力者,彼为教导而来。
Dasabalo namāmi desituṃ.
23
23.
76前往仙人堕处林后,
Gantvā isippātakkānanañca,
77导师于鹿野苑说法;
Satthā migaddāyaṃ desayittha;
78那宣说真谛的方式——法轮,
Saccappakāraṃ yo dhammacakka-
79此经名为《六种分别》,至此。
Suttaṃ name chabbīdhaṃsu tāva.
24
24.
81对摩揭陀王已作承诺,
Rañño magadhassa katappaṭiñño,
82然后前往王舍城,予以教导。
Gantvānatha rājagahaṃ vineti;
83当众生为垢病所染,他手持无上药,
Satte malarogayute gadaggaṃ,
84为疗愈他们,我礼敬那位医师。
Pāyetuna taṃ paṇame bhisakkaṃ.
25
25.
86于释迦族共住的迦毗罗卫城,他赢得称号,
Sakyādhivāse kapile saññatiṃ,
87他击碎骄慢之幢,犹如狂风摧折;
Mānaddhajaṃ bhindiya middhivātā;
88令父亲等亲族饮下不死之法,
Dhammāmataṃ pāyi pituppabhuti,
89我礼敬释迦族之主、令心生悦者。
Vandāmi sakyinda manomadassiṃ.
26
26.
91名为给孤独者,舍无量财,于善构精舍;
Anāthapiṇḍoti vhayena nanta-
92财富之后,在善建的寺院中;
Ddhanaṃ cajitvā sukate vihāre;
93为益利更多众生,他安住于此,
Vihāsi bhiyyo janatā hitatthaṃ,
94击响正法之鼓,我礼敬于他。
Sudhammabheriṃ vadayaṃ bhivande.
27
27.
96具足福德,身呈最胜瑞相之容色——
Upetapuññaṃ varalakkhaṇokaṃ-
97容貌清净,犹如炽燃的明灯;
Ṇokaṃ visuddhaṃ jalitappadīmaṃ;
98明了法灯,无忧无恼,无可指责,
Dīpaṃ pajānaṃ anighaṃ navajjaṃ-
99我礼敬言语无可指责的善逝。
Navajjavācaṃ sugataṃ namāmi.
28
28.
101牟尼之光以法辉耀,令众生
Munibhānu dhammapabhāhi jana-
102如泥沼中的莲花,去除顶上黑暗的善修者;
Mbuja muddhatandhatamo sutapo;
103那位以悲悯之曙光,使众生全然觉醒者,
Karuṇāruṇo samabodhayi yo,
104我礼敬那成为轮回之清凉、热恼之去除者。
Bhavisītalattapano paṇame.
29
29.
106犹如明月在天空中央,
Indu viyambaramajjhatale yo,
107牟尼尊与群星一同闪耀;
Rājati tāragaṇena munindo;
108三界之中,他为圣众所围绕,
Ariyagaṇapparito tibhave taṃ,
109我恭敬地礼敬那生起光辉者。
Sādara muggatasobha mavandi.
30
30.
111根本与非根本的三十波罗蜜,
Mūlāmūlā tiṃsatipāramiyo,
112如枝与枝、干与干,为中等之禅那身;
Sākhāsākhā majjhimajjhānakāyā;
113佛眼所照,已得与未得者,
Pattāpattā buddhacakkhuni yassa,
114如花与未花之悲悯,是道支之聚。
Pupphāpupphā kāruṇā maggakhandho.
31
31.
116心材与非心材之双对,此即边材之智;
Sārāsārā yamakā pheggubhiññā,
117以一切所缘为芽,以戒为茎;
Sabbālambaṅkurakaṃ sīlavaṇṭaṃ;
118其余诸法,犹如蜜熟之果。
Sesādhammā madhupakkapphalāni,
119光、树皮、善闻与诸相。
Raṃsīchallī sutacā lakkhaṇāni.
32
32.
121众多人天,悉归其荫庇;
Chāyupagā suṃ puthunaradevā,
122降魔者、燃灯者,生于大地之上;
Mārajidīpaṅkara mahijātaṃ;
123已发无量愿,善种子充盈者,
Patthatanantañca kusalabījaṃ,
124我顶礼那如孤生树般的圣者。
Ekaruhaṃ pādapamuni vande.
33
33.
126凡有魔、外道、怨敌及黑暗,
Māratitthiyaripuṃ tamañca yo,
127摧毁城法又建立城法者
Dhaṃsayaṃ nagaradhamma māpayaṃ;
128戒律犹如屏障与城门角楼
Sīlanīvaraṇa dvārakoṭṭhakaṃ,
129信心如城门主梁,坚固而最上
Esikāparamasaddha muttamaṃ.
34
34.
131念,严如门卫,牢如门闩。
Dvārapālasuyataṃ satiṭālaṃ,
132智慧之轮,即是门闩之开启。
Ñāṇacaccara sighāṭapadiddhiṃ;
133与法道之堂屋相应者。
Dhammamaggakuṭisāla sahittaṃ,
134为法将所摄受者,
Dhammasenapatisārijabhūtaṃ.
35
35.
136第二闻者,犹如大宰相,
Dutiyasutaparohitaṃ mahā-
137具足头陀功德、见道者;
Dhutaguṇadharamaggha dassikaṃ;
138抉择律者,护法者
Vinayacinaka dhammarakkhakaṃ,
139超越三有者,法王
Tibhavapatika dhammarājiyaṃ.
36
36.
141凡所闻者,遍一切处,皆善士之所熏习
Sutaṃ sutaṃ sabbadhi sajjanaṃjanaṃ,
142所量之量,乃无量功德之依处、所依处;
Mitaṃ mitaṃ nantaguṇālayaṃ layaṃ;
143于诸众生所供奉者,恒常供奉;于所礼敬者,恒常礼敬。
Hutaṃ hutaṃ jantunamānamaṃ namaṃ,
144于诸有之中,于诸有之中,是三有之吉祥、三有之灭尽者。
Bhave bhave tebhavamaṅgalaṃ galaṃ.
37
37.
146世间可爱的悦意智者,
Lokābhirāmaṃ ramaṇeyyaveduraṃ,
147到达世间尽头、超越怖畏者,
Lokantaguṃ antubhayānupāgataṃ;
148世间之旗帜,摧破慢心之旗帜者,
Lokaddhajaṃ mānadhajappahārakaṃ,
149世间之最上者,我以最上之缘而礼敬。
Lokaggaruṃ aggaru paccaye name.
38
38.
151宝冠之果,眼之导引者,
Makuṭaggaphalaṃ nayanañcanikaṃ,
152耳之庄严,口之庄严;
Savanabbhusanaṃ vadanabbhusanaṃ;
153颈饰庄严之成就,令人意悦之味,
Galamaṇḍanamiddhi manaññurasaṃ,
154行为之腹,二刹那之造者。
Kiriyaññudaraṃ dvikhaṇaññukaraṃ.
39
39.
156腰之饰严,中间之知者,
Kaṭivibhūsana majjhimaññaṇakaṃ,
157以悲悯为涂香,以持守为庄严;
Dayavilepana dhāraṇamaṇḍanaṃ;
158已拔除荒芜,身披无上之衣,
Paṭakhilaññunivattha manuttaraṃ,
159我礼敬那最胜牟尼,唯一无上者。
Munimaruttama meka mahaṃ name.
40
40.
161念是善护者、清净者,是摧破愚昧之慧。
Sativara sucakaṃ ibbhaggapaññaṃ,
162精进是善驾驭的乘具,喜是磐石。
Suvīriyavasuvāhaṃ pītiselaṃ;
163最上寂止如家主,信为贤善之轻安。
Gahapatisamathaggaṃ thīpasaddhiṃ,
164舍离如迅雷,具足七种财富。
Asaṇiyasunupekkhaṃ sattabhogaṃ.
41
41.
166四如意足,为无伴之成就基础。
Catudisikiddhippada masahāyaṃ,
167善所围绕,如离尘之刹帝利。
Suparivutaṃ khattiyavirajānaṃ;
168此为清净之众,天与人所喜爱。
Suciparisaṃ devanara manāpaṃ,
169我礼敬那十力与法轮之主。
Dasabalacakkādhipati bhivande.
42
42.
171定有种种神通,念为第六之磐石。
Samādhibbahiddhaṃ saticchaṭṭhaselaṃ,
172离五种怖畏,于生命期间行善业——
Virappañcamā jīvamajjhaṃ sukamma-
173第三为善语,第二为最上莲花,
Ttatiyaṃ suvācādutiyaṃ bhiseṭṭhaṃ,
174与先前平等思择及七重邀请。
Samātakkapubbañca sattappavāraṃ.
43
43.
176具足种种智慧,威光赫奕之相,
Vividhañāṇapabhutibbasākaraṃ,
177有大神通,为诸天所居处;
Bahumahiddhika marūna māsayaṃ;
178烟焰光辉交映,令心欢悦,
Dhuṃvapabhājalitarāmaṇeyyakaṃ,
179我礼敬如须弥山王城般的善逝。
Sugatanerunagarāja māname.
44
44.
181以戒为水,以宝法为摩竭鱼,
Sīlajjalaṃ ratanadhamma mākaraṃ,
182以智为波浪,以念为坚固柱石,甚深。
Bhiññāviciṃ satikulaṭṭhi gambhiraṃ;
183智慧广博,为出离之依止,
Vitthiṇṇañāṇa mariyodajāsayaṃ,
184具足八种未曾有法,不可动摇。
Aṭṭhambīdhacchariyakaṃ asandanaṃ.
45
45.
186众河汇入,同一味。
Bahunajjamosaraṇa mekarasaṃ,
187未积资粮者,难以抵达。
Durupaggamaṃ acitasambharinaṃ;
188名为“多筏多福”者,
Puthupotapuññavatameva name,
189两足尊、河流与海中最胜者。
Dvīpaduttamaṇṇava nadindavaraṃ.
46
46.
191已运出功德之弓、波罗蜜之弦,
Abhiniharadhanuṃ guṇapāramiṃ,
192以无慢、无垢、无过患之心为箭;
Naḷamatimanabājarahammukhā;
193善持坚定、寂静之箭。
Dhitisamitasarena sudhārayaṃ,
194如虚空般无垢,了悟一法。
Malama gagaṇa mekapavedanā.
47
47.
196谁曾令我领悟最上道与寂静,
Yo pāvedhesiṃ aggamaggañca tūṇiṃ,
197以法为庄严,梵行独一力,彼。
Dhammālaṅkārabbamma mekabbalaṃ taṃ;
198以无尽智为导,以言语为界者,
Nettiṃsānantañāṇa gīrellimantaṃ,
199我敬礼一切知者之教说、神通之杖。
Sabbaññussāsaṃ iddhidaṇḍaṃ namāmi.
48
48.
201殊胜苦行雨、善种子之信,
Varatapavuṭṭhi subījakasaddhā,
202慧为轭犁、惭为锄,
Matiyuganaṅgala hīrutapīsā;
203善调御之绳、正念双生,
Susamatharajju satidvijatuttaṃ,
204精进难持、以谛为因。
Vīriyadurāvaha saccanidānaṃ.
49
49.
206防护自制,柔和解脱,
Vatisaṃvaraṃ soratamocanañcaṃ,
207为了舍弃依止之重担,
Saraṇā nivattabbahanatthaṃ yassa;
208具足众多滋味、不死之果,
Amatapphalaṃ nekarasehupetaṃ,
209我礼敬善逝、大迦叶。
Sugataṃ mahākassaka mābhivande.
50
50.
211天众之首,于三十三天城最胜之座,
Devaggo tidasapure varāsane yo,
212为诸天、生主等宣说阿毗达摩;
Devānaṃ janikapabhutinaṃ bhidhammaṃ;
213犹如愚童,摇撼不动之山,历经三月,
Bālakkova laḷayamācale timāsaṃ,
214将宣说外道之境,我礼敬无敌者。
Desesyā paravisayaṃ name ajeyyo.
51
51.
216那具广大威德、开显种种善妙者,
Mahāyaso vividhasubhappakāsakaṃ,
217在俱卢国中,那位具足无量功德、破除黑暗者;
Kurūsu yo amitaguṇo tamonudo;
218能摧破外道,为耽著净相者说法,
Parappavādahari subhānuyoginaṃ,
219我礼敬那位宣说念处者。
Namāmi taṃ kathayi satippaṭhānakaṃ.
52
52.
221止的践行者,具足润泽圆满的正念,
Samathakapaliko sasnehasammāsati,
222具最胜慧者,精进力如轮辐般坚固;
Paramamatiginī savaṭṭiparakkamo;
223遍作一切光明者,正法之灯,
Sakalajutikaro sudhammapadīpako,
224我敬礼这由胜者点燃的法灯。
Ima mupajalito jinena namāmahaṃ.
53
53.
226已离垢秽,垢秽已离,
Vigatagatamalaṃ malagatavigataṃ,
227尊崇的利乐心,心的利乐所尊崇;
Mahita hitamanaṃ manahitamahitaṃ;
228造作有与非有者,有与非有之造作
Vibhavabhavakaraṃ karabhavavibhavaṃ,
229善人乃世人之功德,具德者是世间之善
Sujana janaguṇaṃ guṇajanasujanaṃ.
54
54.
231以戒杖为庄严,得善定
Sīlaggadaṇḍavicitaṃ susamādhipattaṃ,
232光辉璀璨,具足无边智焰;
Sobhāsamujjala manantaga ñāṇasīkhaṃ;
233正法无上宝,三界之胜幢,
Saddhammaseṭṭharatanañca tilokaketuṃ,
234我礼敬那极致庄严光耀的目灌顶。
Vandāmi locanabhiseka susobhayuttaṃ.
55
55.
236调伏、随顺调伏、具足调伏之道,
Vinayanaya manayavinaya manamitaṃ,
237能胜、胜于诸胜、殊胜无上之法;
Vijayajaya majayavijaya matulitaṃ;
238分别、分说诸法、具足最胜分别,
Vibhajabhaja mabhajavibhaja mananakaṃ,
239不平、平等,于平等见不平,极低下。
Visamasama masamavisama mabhiname.
56
56.
241胜妙,于胜妙中胜妙,于最胜中胜妙,具尊者。
Paramarama maramaparama matiguṇaṃ,
242决定趣,向决定趣,已趣向之趣,我所执。
Pagahagati magatipagata mamamakaṃ;
243坏、坏于坏、极坏,可敬。
Pacayacaya macayapapaya manaṇakaṃ,
244已作、作于已作、作于未作,不动摇。
Pakatakata makatapakata macalakaṃ.
57
57.
246在正直中道,趣向解脱之处。
Ujuka mayanamagge mokkhadesaṃ niyāsi,
247以正契合的法轮,胜于百马奔驰之车。
Vararathakujarena cammacakkena satthā;
248以惭愧为鞋履,以闻法为杖。
Hiritapadukapālambena dhammassutena,
249以正念为防护,以慧为旗帜。
Satinivarayutena ppāṭihiraddhajena.
58
58.
251以不害为眼,善于自制,具足轮相,
Avihananakkhinā suyama nemupakkharā,
252以真实为腹,诸肢圆满,
Udariyamabbhinā paripuraṅgasaccinā;
253以善行为庄严,以不动的谦逊为饰,
Kusalavibhūsinā nimadakupparena yo,
254以寻求无过失为乐,以守护戒为欢喜。
Akharanatesinā gupitasilanandanā.
59
59.
256以随念为护,以慧为前导,知时而住。
Anusanughātinā matipurejavena kāla-
257了知者,具念与慧,非无怖畏之愚者;
Ññutamatisārike na ca visāradatthidaṇḍā;
258以念为刺棒,以慧为缰绳,调伏意马,
Satituda dhītirasmi manadammasindhavena,
259我礼敬律藏之众,他们如我导师、如商队主。
Vinayagaṇe namāmi ta matulyasatthavāhaṃ.
60
60.
261双结之火网,与他境及悭吝相俱,
Yamakkaggijālaṃ paravisaya maccherasahitaṃ,
262邪见的黑暗手臂,如同在渡口张设轭网的鳄鱼;
Dudiṭṭhandhubbāhaṃ yugagahaṇatitthīna makarī;
263在众人之中,他于宝石矿中显现神变,
Bahūnaṃ majjhe yo ratanakamane pāṭihariyaṃ,
264在荆棘柱旁,我也向那胜利旗帜致敬。
Jayakketussāpi ta mabhinami kaṇṭambasamipe.
61
61.
266指甲闪铄犹如微尘之光,具足轮相,彼殊胜之莲足,
Nakhajutirajaṃ cakkaṅgopeta pādavarambujaṃ,
267具足吉祥与光辉,光芒交织成网,十指分披十道祥光;
Subhasirimato raṃsijālaṅgulidasasaṃsubhiṃ;
268诸天与天王恒常将其恭敬顶戴于殊胜之首,以为庄严,
Pavarasirasā devādevā sadā na pilandhayuṃ,
269我礼敬那位令人心意愉悦、令人满足者,无论他是谁。
Ta mativa manorammaṃ tittīkarā nami yassa ke.
62
62.
271纵使佛陀独一无二,具足功德宝藏,我也将终生称颂,
Buddhopyeko nidhanaguṇino vaṇṇaye yāvajīvaṃ,
272纵使他人另作他说,也莫令其遭受毁谤,应适时而止;
Kāmaṃ aññaṃ kathamabhaṇa māsuṃ khiyethā yukappo;
273而对于那无过失的灭尽者,其功德无量,
Na tvevā yaṃ khaya mupavajje yassa vaṇṇo ananto,
274我礼敬那位一切知者、具足一切相者、众多之依怙。
Taṃ sabbaññuṃ sakalarirī nekanāthaṃ namāmi.
63
63.
276以足为灯,以双眼为再生之源,法身智者,
Pādidīpādaṃ dvinayanadijaṃ dhammakāyaṃ dhisoṇḍaṃ,
277言语殊胜之极顶,皈依之最胜顶,道之入口,吉祥妙身,
Bhāṇīsoṇḍaggaṃ saraṇasirasiṃ maggāvālaṃ subhaṅgaṃ;
278那具足七安住法、清净庄严如饰的戒德,
Sīlālaṅkāraṃ vimalibhavu taṃ sattatiṭṭhidhidabbaṃ,
279我礼敬那无有破损、能结果报、享有解脱之食的无上导师。
Nāthebhindaggaṃ phalakariṇukaṃ mokkhabhojaṃ namāmi.
64
64.
281那充满垢秽、波涛汹涌、极为恐怖、难以渡越的轮回之海,
Malāloḷullolaṃ atibhayajanaṃ duggasaṃsārasinduṃ,
282奋力划动船桨,以吉祥之岸为归向,舟船之无上导师;
Phiyabbhāniggāho sivataṭamukho nāvi kajjeṭṭhanātho;
283于无上道中,引导广大群生,发愿渡往彼岸,
Padappārakkāmaṃ bahujanagaṇaṃ ekamaggattaramhi,
284令其登上后,我亦敬礼那位如母般慈爱的尊者。
Samāropetvā mattari ta matulasādarañcā bhivande.
65
65.
286放射丈许光芒,自身如百道闪电般闪耀,
Byāmaṃsugghanadhāra makkuḷusatabbhāṇujjalantattanaṃ,
287具最上光辉,以光鬘庄严,执持正法明灯者;
Ukkaṃsajjuti ketumālavicitaṃ saddhammajotindharaṃ;
288从水中出离、炽燃闪耀的光芒,直至今日,
Bundinniggatapajjalanta didhitiṃ ajjatthanā yāva ca,
289我顶礼那位牟尼、释迦族的雄牛,以及那如满月般的面容。
Vandetaṃ muni sakyapuṅgava mahaṃ puṇṇinduvattampi ca.
66
66.
291彻底摧毁第七种黑暗,施予调伏所化者之所需,
Sattamaṃtamaṃ vināsakaṃsakaṃ dadaṃ vineyyakānameva,
292化修习之林为微尘,行难行之事,降伏众生。
Bhāvanaṃvanaṃ dhulīkaraṃ karaṃ tidukkaraṃ pajābhibhuñja;
293我敬礼那值得尊敬、令人心悦、摄受众人的无上士,
Gāravaṃravaṃ manoharaṃharaṃ narānarānayaṃ namāmi,
294他以恭敬、柔和、驱除忧恼的方式,如雨云般润泽众生。
Sādaraṃdaraṃ vinodakaṃdakaṃ pavassakaṃ pajānamiva.
67
67.
296佛陀身姿如榕树般圆满,手足柔软,音声如梵天,小腿如羚羊,
Buddho nigrodhabimbo mudukaracaraṇo brahmaghoseṇijaṅgho,
297善逝马阴藏相密隐衣中,双足安立稳固;
Kosacchādaṅgajāto punarapi sugato suppatiṭṭhitapādo;
298善逝毛发柔软而上旋,身姿如梵天般端直,
Mudodātuṇṇalomo athamapi sugato brahmujuggattabhāvo,
299双目深蓝,脚踵修长,皮肤细滑柔软,堪称最上最胜者。
Nīlakkhī dīghapaṇhī sukhumamalachavī thomyarassaggasaggī.
68
68.
301具足四十齿,齿列齐整,两肩之间饱满丰圆,
Cattālīsaggadanto samakalapanajo antaraṃsappapīṇo,
302足底轮相具足,齿无间隙,踝如螺贝圆满;
Cakkenaṅkītapādo aviraḷadasano mārajussaṅkhapādo;
303站立时不必屈身,双膝隐而不露,仪态令人敬畏却又柔和,
Tiṭṭhantonomento bhayakaramudunā jaṇṇukānā masanto,
304胜者双肩圆耸,睫毛如初生牛犊般细软,上身如狮子般雄壮。
Vaṭṭakkhandho jino gotaruṇapakhumako sīhapubbaḍḍhukāyo.
69
69.
306善逝七处丰满足满,手指纤长,一一毛孔中各生一毛,
Sattappīṇo ca dīghaṅgulaṃ matha sugato lomakūpekalomo,
307齿白齐密,身如金色,毛发上旋而绀青。
Sampannodātadāṭho kanakasamataco nīlamuddhaggalomo;
308正自觉者广长舌,颔如狮子,手足具足网缦相。
Sambuddho thūlajivho atha sīhahanuko jālikappādahattho,
309依怙主具肉髻相,具足如是诸功德,我今礼敬彼大仙。
Nātho uṇhīsasīso iti guṇasahitaṃ taṃ mahesiṃ namāmi.
70
70.
311手指圆满,渐细纤美;指甲红润,平滑高隆,
Vaṭṭacitānupubbakasubhaṅgulī ruhiramaṭṭhatuṅganakhako,
312踝骨不显,足掌平整;行步如狮,如天鹅徐步,
Nigguḷagopphako samapado sīhosabhibha haṃsasannibhakamo;
313行步右旋,周身圆光;膝无节突,清净庄严,
Dakkhiṇatāvatakkami samantamaṇḍala nigaṇṭhi jāṇusubhako,
314相好圆满、滋养之身,脐深且右旋无隙。
Byañjanapuṇṇaposatanu nābhigambhīra achiddadakkhiṇavaṭo.
71
71.
316双臂圆润如象鼻,肩膊渐细而平滑,
Dviradakarappakāsurubhujo suvibbhajanupubbamaṭṭhaanunā-
317手指如莲瓣次第美妙,无诸瑕疵,极清净柔软之身;
Nunaalinānupubbarucira ttilādirahitabbisuddhatanuko;
318具足千亿象力,金色高鼻庄严殊妙,
Dasasatakoṭi hatthibaladhāraṇo kanakatuṅganāsikasubho,
319齿如红玉,齿肉鲜润,齿列洁净莹滑,正是世间依怙。
Suruhiradantamaṃsatha sucisiniddhadasano tha lokasaraṇo.
72
72.
321诸根清净明澈,牙相圆润,唇色红润,此即天人之主,
Suddhapasādindri ca vaṭṭataradāṭho ruhiroṭṭha ca suranaranātho,
322面容修长而庄严,牟尼身肢深邃、挺直、修长,相好纹路甚为分明;
Āyatasobhabbadano tha muni gambhīrujukāyatasuruciralekho;
323身光一寻之圆轮,犹如满月皎洁,双眼修长、舒展而明丽。
Byāmapabhāmaṇḍalabundi supuraggaṇṇi ca āyatavisaṭasubhakkhī,
324具足五根清净之眼,睫毛弯月般优美,舌头柔软、细嫩、红润。
Pañcapasādakkhi ca kuñcikasubhaggapakhumo mudutanuruṇajivho.
73
73.
326他肤色柔和润泽,光亮柔软,如纯净水晶般无垢,具足无量功德。
Sommasiniddha tyujjalakomala varuṇavimalatanu ca amitaguṇo,
327其体毛柔软右旋,色如深蓝眼膏,细嫩柔滑。
Komala dakkhiṇāvaṭa añjanabhidasarisanilaka mudutanuruho;
328圣者的头发右旋、柔软、细密、均匀,呈深蓝色,毫不凌乱。
Dakkhiṇavaṭṭakomala saṇusamasunila alulita siraruhi jino,
329身形端庄,发丝润泽,善积百种善巧。
Sobhaṇasaṇṭhāno tha siniddhasiraruhi ca supacitasatakusala jo.
74
74.
331顶无螺髻,头如伞盖,极为祥瑞;耳长且明澈。
Nigguḷonigganticchattassarisaatisubhagasira cāyatāruci kaṇṇako,
332音声和雅、柔和,饮食知量,眉长面广。
Sosaṇṭhānassaṇhāhārānukamapahutabhamutha suāyatabbhamuko ca so;
333其身香气馥郁,面容柔和,额头宽广,修长而庄严。
Suggandhaggatto muddhicātha vadani ca puthulakanalāṭa āyatasobhaṇo,
334其入息出息极为微细、平稳而均匀,顶髻以种种璎珞庄严。
Assāsappassāsātissaṇu dharamasamasama nami ketumālavicittakaṃ.
75
75.
336佛陀出世,极为稀有;何况世间仅闻其声名,亦复难得。
Buddhuppādo kimaṅgaṃ atidulabhataraṃ ghosamattampi loke,
337因此,凡希求种种自利利他安乐的智者。
Tasmā nānappakāraṃ saparahitasukhaṃ viddhasū patthayantā;
338愿此天人之皈依处、能除障难者,长久住世!
Yātiṭṭhatthāva haṃ taṃ suranarasaraṇaṃ antarāyappahānaṃ,
339愿诸善士无疲厌地礼敬那福田中独一之善逝!
Puññakkhettekabhūtaṃ sugatamavirataṃ sādhu vandantu santo.
76
76.
341愿你以此威光,于此生中速达胜田、胜肢与满誉之城!
Khettavaraṅgatatthutipure javapaṇama tejasā idha bhave,
342愿疾病、恐惧等灾祸消除,愿种种安乐、财富与福德增长!
Rogabhayādyupaddavahato anunasukha bhogapuññamatiko;
343愿得天人中最胜妙的财富,并于最后有中具足利他之威德!
Devamanussabhogapavaraṃ paratthanubhāvañca antimabhave,
344愿彼依其所行,于胜菩提中成就!
Aññataro tibodhipavare bhavissati yathāsayaṃ katanato.
77
77.
346愿我以此福德,成就敏锐迅捷的智慧、爱语与善友!
Puññenānena sohaṃ nipuṇajavamati pemavāco sakhīlo,
347具足净信、善友、皈依之行、持戒与精勤布施。
Saddho kalyāṇamittotisaraṇagamano sīlavā cāgayogo;
348有惭有愧、善巧、不舍净行、具足定力、实语者。
Hirottappī sudakkho avitasucarito dhitimā saccabhāṇī,
349多闻、善分别、利他、语声和雅、可敬者。
Bāhussacci vibhāgi saparahitakaro vaggurāvo bhirupo.
78
78.
351长寿、无病、生于净族、乐法、离欲!
Dīghajjīvi nirogo sucikulapassuto dhammaratto viratto,
352恒常精勤,知恩,心极柔和,善辨诸善法。
Niccāpalyo kataññu atimudujumano sādhubhāvādiviññū;
353愿我以法活命,乐众多善法,少瞋恚,不贪婪,
Dhammājīvo bhaveyyaṃ bahukusalarato appakodho aluddho,
354愿我亦能如此修习其他善行,以此最后誓愿,获得解脱涅槃。
Evañcaññaṃ kareyyaṃ paṇidhi carimake mokkhanibbānabhāgī.
79
79.
356佛音的大论,即使篇幅如此之少;
(1) Mahākathaṃ buddhaghoso, tanumeva karaṃapi;
357应舍的已舍,应施的已施,未曾如彼那样造作。
Cajaṃ heyyā diyā deyyaṃ, akarittha yathā tathā.
80
80.
359大礼敬古已有之,其中某些部分一再重复;
(2) Mahāpaṇāmaporāṇaṃ, kiñci eva punappunaṃ;
360已舍弃欲乐的次第与难持守者,已施与应施与的,另有其目的。
Kāmokkamaṃ dudhārañca, cajaṃ deyyā diyaññattha.
81
81.
362(三)以听闻之胜、体验之安立为相;
(3) Sutajjaya anubhava-ṭṭhapanatthena lañchinā;
363以此听闻,以此崇敬,我作此新礼敬。
Sutena garunānena, katoyaṃ paṇāmo navo.
82
82.
365(四)从单字所成的偈颂,至多二十六字;
(4) Ekakkharāya gāthāyo, yāva chabbisatakkharā;
366以种类而言,有七十种,再加四种而构成。
Jātiya pajjasattatyā, saṅkhato caturādhikā.
83
83.
368(五)八种及以上,与出离等俱,此已成就;
(5) Aṭṭhādhikā sahevuyyo- janādīhi midaṃ nataṃ;
369愿他们恒常持守,如所说之欲乐。
Yathāvuttatthakā kāmā, ye niccaṃ dhārayantu te.
84
84.
371王中之王,至为悦意者,
Rājātirājātimanoharo yo,
372天中之天,持无量功德流者;
Devātidevātiguṇoghadhārī;
373梵中之梵,已越有之尽头者,
Brahmātibrahmātibhavantagū taṃ,
374僧中之僧,离诤者,我礼敬。
Saṅghātisaṅghātivirāva vande.
85
85.
376无烦恼之身,人天中天,
Anaṅganaṅgaṃ naradevadevaṃ,
377不动中的不动者,怖畏者的救护;
Aniñjaniñjaṃ bhayatāṇatāṇaṃ;
378无恼中的无恼者,无依者的依怙;
Anaṇḍanaṇḍañca anāthanāthaṃ,
379灭尽中的灭尽者,我礼敬。
Khayantayantaṃ paṇamāmi māmi.
86
86.
381牟尼的指甲呈铜色光泽,甲面高隆;指趾圆润、洁净而优美,
Tambasiniddhatuṅganakhako nuṃvaṭṭasucituraṅguli ca muniso,
382其身形如狮、如野牛、如天鹅,踝骨隐而不现,面庞圆满;
Sīhusabhobhahaṃsasamago nigūḷasama gopphakāyatamukho;
383身毛柔嫩,向右旋绕;身体极为洁净,闪耀着光辉,
Komaladakkhāṇāvaṭatanuruho sucimalujjalābhasariro,
384眼目具足五净,口出微妙香气,鼻梁高隆。
Pañcapasādayuttanayano sugandhamukhatuṅganāsikayuto.
87
87.
386具千亿那伽之力,唇色鲜红,齿列圆整。
Koṭisahassanāgabaliko surattamadharo suvaṭṭadasano,
387眉修长细软,舌柔软细嫩红润,具足舌相。
Āyatasaṇulomabhamūko muduttanukaratta jivhasahito;
388头顶如伞盖般华美,具足殊胜顶髻,庄严辉煌。
Chattasamānasobhaṇasiro sukesavara ketumālavicito,
389具足如是诸随相好,我以头面顶礼最胜牟尼主。
Iccanubyañjanebhi sahitaṃ munindapavaraṃ namāmi sirasā.
88
88.
391彼牟尼已尽一切垢秽,已全然远离诸法,已摧破垢秽之敌。
Sakalamalehi so muni sudūratāya ca malāriniṃ hatatayā,
392于三有之车乘中,他是应受供养者、远离诸欲的人中尊胜,是应顶礼之处。
Tibhavarathe samānitamanārakāni ca namālayo naravaro;
393于垢染之因中,他是应远离者;牟尼如是,具足无量所知,通达无碍。
Malakaraṇe rahāraha manantañeyya mabhijānanā muni tathā,
394明行具足,成就三明,言辞善妙,于众生中行于善道,是名善逝。
Caraṇayuto tivijji ca suvācatā sugamanā janesu sugato.
89
89.
396他是世间解,通达三世间一切,故而无与伦比,是善调御者。
Lokavidū so nitalokatayatā sākalato asamanaradamā so,
397他是调御丈夫、胜利者、教诫者,是导师,是度脱恶道众生的向导。
Sārathi jino anusāsanakaro satthavaho dupathataraṇasattā;
398他自证无余四圣谛,令众生生起觉悟,故名为佛陀。
Bujjhati sāmaṃ catusaccamakhilaṃ bodhayi jantugaṇamiti ca buddho,
399如日光照触莲花而绽放,依道智而开敷。
Bhākaraābhāphuṭapaṅkajasamo maggiyañāṇaphuvikasito ca.
90
90.
401世尊已断尽烦恼,以超越三界、亲近善士故,应受礼敬。
Bhaggakileso so bhagavā tibhava vamita gamana sujana bhajanato,
402他亲近正法,以具足六支功德、善辨精义故,应受尊重。
So bhaji saddhamme pavibhatta sarasa chabhagayuta garukaraṇiyato;
403于众生界中,有谁能衡量其功德?其荣光、盛辉与极净,无可比拟。
Sattanikāye kenapitulyaguṇamapamita sirighaṃnajutisusubhaṃ,
404他是天与人的唯一皈依处,我今以此真实不虚的赞叹,恭敬合掌。
Devanarānaṃ ekapatiṭṭha mavitathutiyasa masaki mabhaṃname.
91
91.
406贤友啊,佛陀出世是何等的吉瑞!于此世间极难得睹,善妙之声,无与伦比。
Buddhuppādo kimmaṅgaṃ bho atidulabhataramidha bhave sughosa mapāparo,
407因此,诸位善士,在希求一切知智、种种利益与安乐、殊胜心德的同时,亦应礼敬。
Tasmā patthentā sabbaññuṃ vividhahitasukha manadhikaṃ namantu ca sādhavo;
408以此功德,他们已见怖畏、过患与逼恼之苦的灭尽,远离诸苦,于他世亦得两种吉祥。
Puññenānenete diṭṭhe bhayaaghaṃpīḷanaṭṭha virahitā parattha cubho subhe,
409于未来无尽的时节中,他们将拥有无缺的安乐、吉祥与荣盛,成为无上福报的享有者。
Bhutvānante ve hessante avikalasukhasirimatikā anuttara bhāgino.
92
92.
411他的足下有千辐轮相,手足柔软,足下安平。
So cakkopetapādo mudubhujacaraṇo suppatiṭṭhitapādo,
412佛陀小腿如鹿王,身色如金,足跟宽广,为众生之依怙。
Eṇījaṅgho ca buddho kanakanibhataco āyatapaṇhi nātho;
413他具足马阴藏相,皮肤极为细滑,手足皆有网缦相。
Kosonaddhaṅgajāto atisudhumachavī jālikappānaheṭṭhā,
414足踝圆隆,眼目绀青,手指纤长。
Ussaṅkhapādayutto abhinilanayano āyataṅguliyogo.
93
93.
416站立时身不弯屈,双手垂能触膝,威仪广大。
Ṭhito kho no namanto kirubhayaputhunājāṇuyo āmasanto,
417一一毛孔各生一毛,齿列平齐,毛发绀青,向上竖立。
Lomakūpekekalomo samataladasano añjanuddhaggalomo;
418身如梵天般端直,七处隆满,面容圆满无隙。
Brahmaddehujjugatto aviraḷamukhato sattakaṅgussado so,
419身相如尼拘律树圆相,颔如鹿王,上身如狮子。
Nigrodhappāribimbo migapatihanuko sīhapubbaḍḍhakāyo.
94
94.
421具足四十齿,齐整圆满,舌广长,齿白净而有光。
Puṇṇattālīsadanto supahutarasano sobhaṇodātadāṭho,
422他毛发细软,颈项圆润如螺贝,两肩之间饱满充实。
Saṇhodātuṇṇalomo samavaṭalagalo antaraṃsapiṇo so;
423牟尼之王具梵音,又有牛王般的眼睫,头顶肉髻圆满。
Brahmagghoso munindo punapi gupakhumo uṇhisasamphullasīso,
424具足三十二相之庄严,柔和且堪忍,我礼敬那世间最上者。
Bāttiṃsaṅgopasobhaṃ mudurasahaṇī lokajeṭṭhaṃ name taṃ.
427大礼敬结束。
Mahāpaṇāma niṭṭhitā.