15. 食缘
15. 食缘
15. Āhārapaccayo
1食缘有两种:色食缘和非色食缘。
Duvidho āhārapaccayo rūpāhārapaccayo arūpāhāra paccayo.
2其中,色食即称为团食的食素色(oja rūpa),有内在之食(ajjhattāhāra)和外在之食(bahiddhāhāra)两种。对于食用团食的有情来说,一切四因生色法是这两种色食的缘生法。
Tattha rūpāhārapaccayo nāma kabaḷīkārāhārasaṅkhātaṃ oja rūpaṃ vuccati. So ca ajjhattāhāro bahiddhāhāroti duvidho. Kabaḷīkārāhārabhakkhānaṃ sattānaṃ sabbepi catusamuṭṭhānikarūpadhammā tassa duvidhassa rūpāhārassa paccayuppannā.
3非色食又有三种:触食、意思食和识食。这三法是俱生名色法的食缘,俱生名色法是它们的缘生法。
Arūpāhāro pana tividho phassāhāro manosañcetanā hāro viññāṇāhāro ca. Tayopete dhammā sahajātānaṃ nāmarūpadhammānaṃ āhārapaccayo honti. Sahajātā ca nāmarūpa dhammā tesaṃ paccayuppannā.
4以何义为食?以强力支撑(bhusaṃ haraṇa)之义,故为食。前面所说的“强力支撑”指使之坚固地存续,即透过支持,使之长时间地住立,增长、增广、广大。食有产生的作用(jananakiccayutta),但[这里]以支持的作用为主(upatthambhanakiccappadhāna)。
Kenaṭṭhena āhāroti. Bhusaṃ haraṇaṭṭhena āhāro. Bhusaṃ haraṇaṭṭhenātica daḷhaṃ pavattāpanaṭṭhena, cirakālaṃ ṭhitiyā vuḍḍhiyā viruḷhiyā vepullāya upatthambhanaṭṭhenāti vuttaṃ hoti. Jananakiccayuttopi āhāro upatthambhanakiccappadhāno hotīti.
5在此,[内外]两种色食强力支撑内相续的四因生色身,滋养[它们]而使之坚固地存续,长久地维持,直到那寿量终结,所以称为食。
Tattha duvidho rūpāhāro ajjhattasantāne catusamuṭṭhānikaṃ rūpakāyaṃ upabrūhayanto bhusaṃ harati, daḷhaṃ pavatteti, ciraṃ addhānaṃ gameti, taṃ taṃ āyukappapariyosānaṃ pāpetīti āhāro.
6触食从所缘摄取可意、不可意的精髓,意思食为身、语、意的行为提供动力,识食在识知所缘中承担主导的作用,[它们如此]强力地支撑相应诸法,使之坚固地存续,长久地维持,所以称为食。它们强力支撑相应诸法,也强力支撑俱生色法。
Phassāhāro ārammaṇesu iṭṭhāniṭṭharasaṃ nīharanto sampayuttadhamme bhusaṃ harati. Manosañcetanāhāro kāyavacī manokammesu ussāhaṃ janento sampayuttadhamme bhusaṃ harati. Viññāṇāhāro ārammaṇavijānanaṭṭhena pubbaṅgamakiccaṃ vahanto sampayuttadhamme bhusaṃ harati, daḷhaṃ pavatteti, ciraṃ addhānaṃ gametīti āhāro. Sampayuttadhamme bhusaṃ haranto sahajātarūpadhammepi bhusaṃ haratiyeva.
7在此,也应提到经教的方法。譬如鸟儿,用眼睛确定方位之后,以[双]翼在空中飞翔,从树木到树木,从林子到林子,快乐地啄食各种果子,[如此]维持自己[度过]一生;同样地,有情以六识确定所缘,以六思努力获取所缘、对象,以六触令所缘之味显现而经受乐苦。或者,以识确定所缘,而促成名色的生成;以触令所缘之味显现,使受体验所缘之味,[由此]增长渴爱;源于渴爱而以思造作种种业,一生复一生,不断地流转。应当如此理解食诸法的广大作用。食缘释义结束。
Idha suttantanayopi vattabbo. Yathā sakuṇā nāma cakkhūhi disāvidisaṃ vibhāvetvā pattehi rukkhato rukkhaṃ vanato vanaṃ ākāsena pakkhanditvā tuṇḍakehi phalāphalāni tuditvā yāvajīvaṃ attānaṃ yāpenti. Tathā ime sattā chahi viññāṇehi ārammaṇāni vibhāvetvā chahi manosañcetanāhārehi ārammaṇavatthuppaṭilābhatthāya ussukkanaṃ katvā chahi phassāhārehi ārammaṇesu rasaṃ pātubhavantaṃ katvā sukhadukkhaṃ anubhavanti. Viññāṇehi vā ārammaṇāni vibhāvetvā nāmarūpa sampattiṃ sādhenti. Phassehi ārammaṇesu rasaṃ pātubhavantaṃ katvā ārammaṇarasānubhavanaṃ vedanaṃ sampādetvā taṇhāvepullaṃ āpajjanti. Cetanāhi taṇhāmūlakāni nānākammāni pasavetvā bhavato bhavaṃ saṃsaranti. Evaṃ āhāradhammānaṃ mahantaṃ āhārakiccaṃ veditabbanti. Āhārapaccayadīpanā niṭṭhitā.