14. 异熟缘
14. 果报缘
14. Vipākapaccayo
1三十六种果报心和心所法是果报缘。[由于]它们彼此[互为缘法和缘生法，它们的全部]以及结生刹那的业生色和生命转起期间的果报心产生的心生色都是果报缘的缘生法。
Chattiṃsavidhā vipākabhūtā sahajātacittacetasikā dhammā vipāka paccayo. Teyeva aññamaññañca paṭisandhikkhaṇe kammajarūpāni ca pavattikkhaṇe vipāka cittajātāni cittajarūpāni ca vipākapaccayuppannā.
2以何义为果报？以成熟(vipaccana)之义，故为果报。所谓成熟即经过稚嫩的状态(mudutaruṇabhāva)而达到成熟的状态(vipakkabhāva)。什么法的稚嫩状态，[以及]什么法的成熟状态呢？[前者指]过去业稚嫩的状态，即所谓异刹那业；[后者指]该业成熟的状态。
Kenaṭṭhena vipākoti. Vipaccanaṭṭhena vipāko. Vipaccanaṃ nāma mudutaruṇabhāvaṃ atikkamma vipakkabhāvaṃ āpajjanaṃ. Kassa pana dhammassa mudutaruṇabhāvo, kassa vipakkabhāvoti. Nānākkhaṇikakammapaccaya saṅkhātassa atītakammassa mudutaruṇabhāvo, tasseva kammassa vipakkabhāvo.
3在此，一个业有四个时段，即思的时段(cetanāvattha)、业的时段(kammāvattha)、相的时段(nimittāvattha)和果报的时段(vipākāvattha)。
Tattha ekassa kammassa catasso avatthāyo honti cetanā vatthā kammāvatthā nimittāvatthā vipākāvatthāti.
4在此，该思灭去后，它特有的作用并没有灭去，而是跟随着心相续。这称为业的时段。
Tattha tāya cetanāya niruddhāyapi tassā kiriyā viseso na nirujjhati, taṃ cittasantānaṃ anugacchatiyeva. Ayaṃ kammāvatthā nāma.
5相的时段指：该业(kamma)获得机会而成熟时，会在那人临终之际现起，仿佛那人当时正在做布施、正在守护戒或正在杀生；或者业相(kamma-nimitta)现起，如同那人手中当时[正拿着]布施物等、刀枪之类或过去[造作]那业的其他工具、对象；或者趣相(gati-nimitta)现起，就像亲临天界的宫殿之类、地狱之火等等，或[他]下一生[将投生的某类]存有会得到或体验的[任何其他]所缘。这称为相的时段。
Nimittāvatthāti taṃ kammaṃ yadā vipaccituṃ okāsaṃ labhati, tadā maraṇāsannakāle tassa puggalassa tameva kammaṃ vā paccupaṭṭhāti, so puggalo tadā dānaṃ dento viya sīlaṃ rakkhanto viya pāṇaghātaṃ vā karonto viya hoti. Kammanimittaṃ vā paccupaṭṭhāti, dāna vatthuādikaṃ vā satthādikaṃ vā aññaṃ vāpi pubbe tassa kammassa upakaraṇabhūtaṃ ārammaṇaṃ tadā tassa puggalassa hatthagataṃ viya hoti. Gatinimittaṃ vā paccupaṭṭhāti, dibbavimānādikaṃ vā nirayaggijālādikaṃ vā uppajjamānabhave upalabhitabbaṃ vā anubhavitabbaṃ vā ārammaṇaṃ tadā dissamānaṃ hoti. Ayaṃ nimittā vatthā nāma.
6果报的时段指：如果该业、业相或趣相现起，那人心系这样一个所缘而死，那时该业会在[紧随的]下一生成熟—— 一个自体(atta-bhāva)出现。在此，之前的三个时段是该业稚嫩的状态，最后所到达的果报时段为成熟的状态，就像前面所说的“成熟即经过稚嫩的状态而达到成熟的状态”。如此，[该业]达到成熟的状态称为果报，[或者说作为该业果报的]心和心所法[称为果报]。
Vipākāvatthāti sace so puggalo tathā paccupaṭṭhitaṃ taṃ kammaṃ vā kammanimittaṃ vā gatinimittaṃ vā ekaṃ ārammaṇaṃ amuñcamāno marati, tadā taṃ kammaṃ tasmiṃbhave vipaccati, taṃ kammaṃ tasmiṃbhave eko attabhāvo hutvā pātubhavati . Tattha purimāsu tīsu avatthāsu taṃ kammaṃ mudutaruṇabhūtaṃ hoti, pacchimaṃ pana vipākāvatthaṃ patvā vipakkabhūtaṃ hoti. Tena vuttaṃ vipaccanaṃ nāma mudutaruṇabhāvaṃ atikkamma vipakkabhāvaṃ āpajjananti. Evaṃ vipakkabhāvaṃ āpanno citta cetasikadhammasamūho vipāko nāma.
7在此，譬如芒果成熟时整个都柔软、细滑；同样地，由于果报法不活跃、安稳，它们非常平静，平静到有分心的所缘是不清晰的，[以致于]从有分出起时，他并不知道那所缘。因此，尽管夜晚睡眠时，缘取上一生临死时心系的业等为所缘而转起有分流，却没有缘[能支持]生起任何速行心路去取那有分流的所缘，[知道]“这是我上一生所遭遇的所缘”。所以，不论是睡眠时，还是醒觉时，那人对已完结的上一生那相(业、业相或趣相)都一无所知。如此，以不活跃、安稳、平静的状态来支助，称为果报缘。果报缘释义结束。
Tattha yathā ambapphalāni nāma yadā vipakkabhāvaṃ āpajjanti, tadā sabbaso siniddharūpāni honti. Evamevaṃ vipākadhammā nāma nirussāhā nibyāpārā hutvā sabbaso santarūpā honti. Tesaṃ santarūpattāyeva bhavaṅgacittānaṃ ārammaṇaṃ avibhūtaṃ hoti, bhavaṅgato vuṭṭhānakāle taṃ ārammaṇaṃ na jānāti. Tathāhi rattiyaṃ niddāyantassa purimabhave maraṇāsannakāle yathāgahitaṃ kammādikaṃ ārammaṇaṃ ārabbha bhavaṅgasotaṃ pavattamānaṃpi tassa bhavaṅgasotassa taṃ ārammaṇaṃ ārabbha idaṃ nāma me purimabhave ārammaṇaṃ diṭṭhanti kassaci jānanavīthicittassa uppattiyā paccayo na hoti. So puggalo niddāyanakālepi uṭṭhānakālepi purimabhavasiddhaṃ taṃ nimittaṃ na jānāti. Evaṃ nirussāhanibyāpārasantarūpa bhāvena upakārakatā vipākapaccayatā nāmāti. Vipāka paccayadīpanā niṭṭhitā.