13. 业缘
十三、业缘
13. Kammapaccayo
1业缘有两种：俱生业缘和[[nānākkhaṇikakammapaccaya。
Duvidho kammapaccayo sahajātakammapaccayo nānākkhaṇika kammapaccayo.
2其中，一切具有三个[小]刹那 的善、不善、无记思(cetanā)是俱生业缘。思相应的一切心和心所法，与结生心一同生起的业生色法，以及生命转起期间的所有的心生色法是它们的缘生法。
Tattha khaṇattayasamaṅgi bhūtā sabbāpi kusalākusalā byākatacetanā sahajātakamma paccayo. Cetanāsampayuttā sabbepi cittacetasikā dhammāca paṭisandhicittena sahuppannā kammajarūpadhammā ca pavattikāle sabbepi cittajarūpadhammā ca tassa paccayassa paccayuppannā.
3过去的善、不善思是异刹那业缘。三十二种世间果报心和心所法，以及所有的业生色法是它们的缘生法。
Atītā kusalākusalacetanā nānākkhaṇikakamma paccayo. Bāttiṃsavidhā lokiyavipāka cittacetasikā dhammā ca sabbe kammajarūpadhammā ca tassa paccayassa paccayuppannā.
4以何义为业？以其特有的作用(kiriyāvisesa)之义，故为业。[这]特有的作用就是思，它主宰一切行为。在所有身、语、意的行为发生时，为了完成那行为，“思”决定、管理，安排相应诸法一起发动(执行各自的功能)，所以它在一切行为中起主导的作用。因为这种特有的作用而称为业；或者，藉此造作(karoti)而称为业。造作什么呢？造作身行、语行、意行。在此，所谓身行指行走、坐下之类，前进、返回等等，甚至眼皮张开或合上；所谓语行指发出语音的行为；所谓意行指善思惟或恶思惟的行为，包括五识见、听等的功能。有情所有这些行为都由思来造作、安排，因此思称为业。
Kenaṭṭhena kammanti. Kiriyāvisesaṭṭhena kammaṃ. Cetanā hi kiriyā viseso hoti sabbakammesu jeṭṭhakattā. Tā hi sabbesu kāyavacīmanokammesu paccupaṭṭhitesu tassa tassa kammassa nipphattatthāya sampayuttadhamme ceteti kappeti saṃvidahati, ekato uṭṭhāpeti, tasmā sabbakammesu jeṭṭhakā hoti. Iti kiriyāvisesaṭṭhena kammaṃ nāma. Karonti etenāti vā kammaṃ. Kiṃ karonti. Kāyikakiriyaṃpi karonti, vācasikakiriyaṃpi karonti, mānasikakiriyaṃpi karonti. Tattha kāyikakiriyā nāma gamanaṭhāna nisajjādayo abhikkamanapaṭikkamanādayo antamaso akkhidalānaṃ ukkhipananikkhipanānipi. Vācasikakiriyā nāma vācāpavattanakiriyā. Mānasikakiriyā nāma sucintita ducintitakiriyā, antamaso pañca viññāṇānaṃ dassanakiccasavanakiccādīnipi. Sabbāpi imā kiriyāyo etāya cetanāya sattā karonti, saṃvidahanti, tasmā sā cetanā kammaṃ nāma.
5与自己的缘生法一同产生，所以是“俱生”。既是俱生也是业，所以是“俱生业”。俱生业为缘，所以是“俱生业缘”。以上所说是“以俱生业的状态为缘”。
Attano paccayuppannena saha jāyatīti sahajātaṃ. Sahajātañca taṃ kammañcāti sahajātakammaṃ. Sahajātakammaṃ hutvā paccayo sahajātakamma paccayo. Sahajātakammabhāvena paccayoti vuttaṃ hoti.
6业生起于一个刹那，果报发生于另一个刹那，如此，[它们]生起的刹那各不相同，所以是“异刹那”。既是异刹那也是业，所以是“异刹那业”。异刹那业为缘，所以是“异刹那业缘”。以上所说是“以异刹那业的状态为缘”。圣道相应的思在自己灭去时使得作为果报的圣果无间地生起，这也是异刹那的。
Añño kammassa uppattikkhaṇo añño vipākassa uppattikkhaṇoti evaṃ visuṃ visuṃ uppattikkhaṇo etassāti nānākkhaṇikaṃ. Nānākkhaṇikañca taṃ kammañcāti nānākkhaṇikakammaṃ. Nānākkhaṇikakammaṃ hutvā paccayo nānākkhaṇikakammapaccayo. Nānākkhaṇikakammapaccayabhāvena paccayoti vuttaṃ hoti. Ariyamaggasampayuttā cetanā attano niruddhānantare eva ariyaphalavipākaṃ janeti, sāpi nānākkhaṇikā eva hoti.
7在此，一个布施的善思是自己俱生的心、心所以及[包括表现为]身、语行为的心生色的俱生业缘。那思也是未来相隔一段时间后生起的果报[名]蕴和业生色蕴的异刹那业缘。如此，一个善行或恶行足道之业的思，在两个时间、以两种缘力[发挥作用]，是两组缘生法的缘。
Ettha ca ekā dānakusalacetanā attanā sahajātānaṃ cittacetasikānañca kāyikavācasikakiriyābhūtānaṃ cittajarūpānañca sahajātakammapaccayo. Tāya cetanāya āyatiṃ kālantare uppajjamānassa vipākakkhandhassa ca kammajarūpakkhandhassa ca nānākkhaṇika kammapaccayo. Evaṃ ekā kammapathapattā sucaritaduccaritacetanā dvīsu kālesudvinnaṃ paccayuppannānaṃ dvīhi paccayasattīhi paccayo hotīti.
8在这异刹那业缘中，业具有特有的作用。思灭去了，那[作用]却没有灭去，并追随着该心相续。得到机会而成熟时，那特有的作用会在死后无间地成熟—— 一个自体(atta- bhāva)出现；没有得到机会时，则跟随着该相续百生、千生、百千生。[如果]广大业获得机会而成熟，那么下一生在梵天界就会出现一个梵天的自体，业已经完全成熟，[因此]会在下一生耗尽，此后不再跟随。业缘释义结束。
Ettha ca nānākkhaṇikakammapaccaye kammanti kiriyāviseso. So pana cetanāya niruddhāyapi anirujjhitvā taṃ cittasantānaṃ anugacchatiyeva. Yadā vipaccituṃ okāsaṃ labhati, tadā so kiriyā viseso cutinantare eko attabhāvo hutvā vipaccati pātubhavati. Okāsaṃ pana alabhamānā bhavasataṃpi bhavasahassaṃpi bhavasatasahassaṃpi taṃ santānaṃ anugacchatiyeva. Mahaggatakammaṃ pana laddhokāse sati dutiyabhave brahmaloke eko brahmattabhāvo hutvā vipaccati pātubhavati. Suparipakkakammattā pana dutiyabhaveyeva khīyati, tato paraṃ nānugacchatīti. Kammapaccayadīpanā niṭṭhitā.