2. 所缘缘
2. 所缘缘
2. Ārammaṇapaccayo
1什么是所缘缘呢?一切心、心所法,一切色法,一切涅槃 ,一切概念都是所缘缘。的确,没有一法不是心和心所的所缘。简单地说,有六种所缘:色所缘、声所缘、香所缘、味所缘、触所缘和法所缘。
Katamo ārammaṇapaccayo. Sabbepi cittacetasikā dhammā sabbepi rūpadhammā sabbaṃpi nibbānaṃ sabbāpi paññattiyo ārammaṇa paccayo. Na hi so nāma ekopi dhammo atthi, yo citta cetasikānaṃ ārammaṇaṃ na hoti. Saṅkhepato pana ārammaṇaṃ chabbidhaṃ hoti rūpārammaṇaṃ saddārammaṇaṃ gandhārammaṇaṃ rasārammaṇaṃ phoṭṭhabbārammaṇaṃ dhammārammaṇanti.
2什么是所缘缘的缘生法呢?一切心、心所法是所缘缘的缘生法。的确,没有任何的心能在没有所缘[的情況下]生起,[无论这所缘]是真实的还是不真实的(bhūtena vā abhūtena vā)。
Katame dhammā ārammaṇapaccayassa paccayuppannā. Sabbepi citta cetasikādhammā ārammaṇapaccayassa paccayuppannā. Na hi kiñci cittaṃ nāma atthi, yaṃ cittaṃ bhūtena vā abhūtena vā ārammaṇena vinā pavattati.
3在此,现在的色所缘是两种眼识的所缘缘,现在的声所缘是两种耳识的[所缘缘],现在的香所缘是两种鼻识的[所缘缘],现在的味所缘是两种舌识的[所缘缘],现在的三种触所缘 是两种身识的[所缘缘]。这些现在的五所缘是三种意界的[所缘缘]。所有这些过去、未来、现在的五所缘或一切三时、离时的法所缘,各自是七十六种意识[界]的所缘缘。
Tattha paccuppannaṃ rūpārammaṇaṃ duvidhassa cakkhuviññāṇacittassa ārammaṇapaccayo. Paccuppannaṃ saddārammaṇaṃ duvidhassa sotaviññāṇa cittassa. Paccuppannaṃ gandhārammaṇaṃ duvidhassa ghānaviññāṇacittassa. Paccuppannaṃ rasārammaṇaṃ duvidhassa jithaviññāṇacittassa. Paccuppannaṃ tividhaṃ phoṭṭhabbārammaṇaṃ duvidhassa kāyaviññāṇacittassa. Paccuppannāni tāni pañcārammaṇāni tividhassa manodhātucittassa ārammaṇapaccayo. Sabbāni tāni atītānāgatapaccuppannāni pañcārammaṇāni vā sabbāni tekālikāni kālavimuttāni dhammārammaṇāni vā cha sattatividhānaṃ manoviññāṇacittānaṃ yathārahaṃ ārammaṇapaccayo.
4以何义为所缘,以何义为缘?以能被诸心、心所缘取之义,故为所缘;以支助之义,故为缘。
Kenaṭṭhena ārammaṇaṃ, kenaṭṭhena paccayoti. Citta cetasikehi ālambitabbaṭṭhena ārammaṇaṃ, upakārakaṭṭhena paccayoti.
5关于“能被缘取(ālambitabba)” ,在此,所谓缘取的行为(ālambaṇa-kiriyā)即诸心、心所抓住、执取所缘的行为。
Ālambitabbaṭṭhenāti cettha ālambaṇakiriyā nāma citta cetasikānaṃ ārammaṇaggahaṇakiriyā, ārammaṇupādāna kiriyā.
6譬如世间有一种特别的金属,因希求、欲求铁,所以叫磁铁(ayokantaka)。当它靠近铁块时,好像对那铁块有希求、有欲求一样朝铁块摆动,自己移向那铁块,或者把铁块拉向自己,铁块就会朝它摆动、移向它。这就是磁铁所谓抓住的行为。就应这样理解诸心、心所缘取所缘的行为。[诸心、心所法]不只[让自己]缘取所缘,[它们]也在有情的相续中生起,尤其在所缘呈现于六门的每个刹那生起,然后灭去。
Yathā hi loke ayodhātuṃ kāmeti icchatīti atthena ayokantako nāma lohadhātuviseso atthi. So ayokhandhasamīpaṃ sampatto taṃ ayokhandhaṃ kāmento viya icchanto viya ayokhandhābhimukho cañcalati. Sayaṃ vā taṃ ayokhandhaṃ upagacchati. Ayokhandhaṃ vā attābhimukhaṃ ākaḍḍhati, ayokhandho tadabhimukho cañcalati, taṃ vā upagacchati. Ayaṃ ayokantakassa ālambaṇakiriyā nāma. Evameva cittacetasikānaṃ ārammaṇesu ālambaṇakiriyā daṭṭhabbā. Na kevalaṃ ārammaṇesu ālambaṇa mattaṃ hoti. Atha kho cittacetasikā dhammā sattasantāne uppajjamānā chasu dvāresu ārammaṇānaṃ āpātāgamane eva khaṇe khaṇe uppajjanti. Uppajjitvā ca khaṇe khaṇe nirujjhanti.
7好比每次以手拍打鼓面时,鼓声就会响起,刹那刹那地生起,刹那刹那地既生而灭;每次用琴槌撞击琴弦时,琴声就会响起,刹那刹那地生起,刹那刹那地既生而灭。睡眠期间有分心转起时,只有上一生 临死时呈现在六门的业、业相或趣相才是有分心的所缘缘。所缘缘释义结束。
Yathā taṃ bheritale bherisaddā uppajjamānā tattha tattha hatthena paharaṇakāle eva khaṇe khaṇe uppajjanti, uppajjitvā ca khaṇe khaṇe nirujjhanti. Vīṇāsaddā uppajjamānā vīṇātantīsu tattha tattha vīṇādantakena paharaṇakāle eva khaṇe khaṇe uppajjanti, uppajjitvā ca khaṇe khaṇe nirujjhantīti. Niddāyantassa bhavaṅgacittappavatti kālepi pubbabhave maraṇāsannakāle chasu dvāresu āpāta māgatāni kamma kammanimitta gatinimittāni eva bhavaṅgacittānaṃ ārammaṇapaccayoti. Ārammaṇapaccayadīpanā niṭṭhitā.