← 文献总目录

第二十九章

abh06t.nrf70 · 静态文献页 · 102 段 · 打开交互阅读器

第二十九章
Ekūnatiṃsatimo paricchedo
1二十九、名施设论
29. Nāmapaññattikathā
1114一一一四。
1114.
3名称、言说、标志、原因及追述等,皆属相互关联。
Nāmavohārasaṅketakāraṇopanibandhanā;
4应如所说词义的本义,内涵于思维之中。
Yathāvuttatthasaddānaṃ, antarā cintanā gatā.
1115一一一五。
1115.
6名称为名词表象,此义及所依之词音皆非实有;
Nāmapaññatti nāmāyaṃ, atthasaddavinissaṭā;
7当以二者结合形成的标志加以指示、标记。
Taṃdvayābaddhasaṅketañeyyākāropalakkhitā.
1116
1116.
9持名声相等而起的道路,
Yā gayhati nāmaghosagocaruppannavīthiyā;
10又有念心门中显现的道路。
Pavattānantaruppanna-manodvārikavīthiyā.
1117
1117.
12床榻等物声响通过耳识之路,
Mañcapīṭhādisaddaṃ hi, sotaviññāṇavīthiyā;
13闻闻即思而念,经过心门之路。
Sutvā tameva cintetvā, manodvārikavīthiyā.
1118
1118.
15然后,起于指示符号,他着意思虑名相;
Tato saṅketanipphannaṃ, nāmaṃ cintāya gayhati;
16名词约定之意,亦由此而产生。
Nāmapaññattiatthā tu, tato gayhanti sambhavā.
1119
1119.
18言辞、名称和约定之意义,归于最高义理;
Saddanāmatthapaññattiparamatthavasena hi;
19其意有四种或三种,意念因之而生所愿。
Catudhā tividhā vātha, cintanā tattha icchitā.
1120
1120.
21此处所述注疏之道,实以文字细致明示;
Itthamaṭṭhakathāmaggaṃ, vaṇṇentena hi dassito;
22名为教法指引,此分则揭示其区分。
Nayo ācariyeneti, vibhāgoyaṃ pakāsito.
1121
1121.
24无余他异变化,思考带变化之义;
Natthaññā kāci viññatti, vikārasahito pana;
25仅名声之分别,偶尔由个别加以描写。
Saddova nāmapaññatti, iccekaccehi vaṇṇitaṃ.
1122一一二二。
1122.
27名称的分别具有多种表现形式;
Tadetaṃ nāmapaññattibhāvenekavidhampi ca;
28就如『内在外向等』之说,名称可分为两类。
Neruttikayādicchakavasā nāmaṃ dvidhā bhave.
1123一一二三。
1123.
30在想蕴中,有所依止的色法,其后因缘亦然;
Saññāsu dhāturūpāni, paccayañca tato paraṃ;
31并已作出色彩、语音等的组合,依据声音和特征加以确立。
Katvā vaṇṇāgamādiñca, saddalakkhaṇasādhitaṃ.
1124一一二四。
1124.
33语源学家们宣说:『名』者,随意之词也。
Neruttikamudīrenti , nāmaṃ yādicchakaṃ padaṃ;
34此辞语乃由欲求所作,且未包含声调之义。
Yadicchāya katamattaṃ, byañjanatthavivajjitaṃ.
1125一一二五。
1125.
36此辞据其本义,当分为三种使用方式;
Tividhampi tadanvatthakādimañcopacārimaṃ;
37因断尽意义而用,或思考依止其断尽义,故称其义解释也。
Nibbacanatthasāpekkhaṃ, tatthānvatthamudīritaṃ.
1126一一二六。
1126.
39『欲』欲是指哪一种行为呢?
Yadicchākatasaṅketaṃ, kādimañcopacārimaṃ;
40此处谓为未盛起者的本性表现。
Atambhūtassa tabbhāvavohāroti pavuccati.
1127一一二七。
1127.
42譬如称作一般名称、品德名称以及名声等,
Tathā sāmaññanāmañca, guṇanāmañca kittimaṃ;
43即从生起缘起的角度来看,此名共有四种类别。
Opapātikamiccevaṃ, nāmaṃ hoti catubbidhaṃ.
1128一一二八。
1128.
45所谓广大众生所共奉行者,亦即众所循行之法;
Mahājanasammatañca, anvatthañceva tādisaṃ;
46有三种名称,即以月日作为初始者,以及依其衍生而生者。
Tīṇi nāmāni candādināmaṃ tatthopapātikaṃ.
1129一一二九。
1129.
48所谓欲界之所依,亦即迹象及他种因缘;
Yādicchakamāvatthikaṃ, nemittakamathāparaṃ;
49所谓标志和崇敬,请知其名称在五种之中产生。
Liṅgikaṃ ruḷhikañceti, nāmaṃ pañcavidhaṃ bhave.
1130
1130.
51欲望如同成长之物,诸如毡帕等覆盖物亦然;
Yādicchakaṃ yathāvuḍḍhaṃ, vacchadammādikaṃ pana;
52可依止者、标记者,以及遵守戒律并以智慧为言者。
Āvatthikaṃ nemittakaṃ, sīlavāpaññavādikaṃ.
1131
1131.
54象征性之物、显见标记,以及权杖、伞等为代表;
Liṅgikaṃ diṭṭhaliṅgaṃ tu, daṇḍīchattītiādikaṃ;
55粗糙之物则以泥土为质地,如同粗糙之牛皮等。
Ruḷhikaṃ lesamattena, ruḷhaṃ gomahiṃsādikaṃ.
1132一一一三二。
1132.
57现存和非现存的名称言辞二者被视为一体;
Vijjamānāvijjamāna-paññattobhayamissitā;
58其中文名称言辞被分别分析,确有六种类别。
Vibhattā nāmapaññatti, chabbidhā hoti tattha hi.
1133一一一三三。
1133.
60所谓现存名称言辞,是以现存事物为依止而显现;
Vijjamānapaññattīti , vijjamānatthadīpitā;
61称为五蕴、六入、十八界、五根等名称言辞。
Vuccati khandhāyatana-dhātupañcindriyādikā.
1134
1134.
63『无明与分别』者,从究竟义理而言是二者。
Avijjamānapaññatti-nāmikā paramatthato;
64无明、分别等根本,意旨为了显明义理。
Avijjamānamañcādi, atthapaññattidīpitā.
1135
1135.
66『分别为无明之所分别』者,以无明分别为名称。
Vijjamānena avijja-mānapaññattināmikā;
67知见通达者,具足智慧通达,且持戒又有智慧。
Tevijjo chaḷabhiñño ca, sīlavā paññavāpi ca.
1136一一三六。
1136.
69无明的本质,名为无明智,即不知实相与愚昧之知的相对性;
Avijjamānena vijja-mānapaññattināmikā;
70女性之相即女性声音、女性心意等诸种标识。
Itthirūpaṃ itthisaddo, itthicittantiādikā.
1137一一三七。
1137.
72认识即有知的本质,名为有明智,即对法的识别与知见;
Vijjamānena tu vijja-mānapaññattināmikā;
73眼识及与眼的接触等亦然,诸如色、触等前行之相。
Cakkhuviññāṇaṃ ca cakkhu-samphasso cevamādikā.
1138一千一百三十八。
1138.
75无明乃无明名相的现象。
Avijjamānenāvijja-mānapaññattināmikā;
76王族之子、婆罗门之子,诸如此类归于名相。
Khattiyaputto brāhmaṇa-putto iccevamādikā.
1139一千一百三十九。
1139.
78依前所说,觉者以名相分别;
Iti vuttānusārena, nāmapaññattiyā budho;
79对形态、对境界,并加分析辨别。
Sarūpaṃ visayañceva, vibhāgañca vibhāvaye.
1140
1140.
81以此为最上真义,如所说者有四种。
Iccevaṃ paramatthā ca, yathāvuttā catubbidhā;
82名相之说有二,而所应知之义共有六种,这是他的见解。
Paññatti duvidhā ceti, ñeyyatthā chabbidhā matāti.
83如此,在施设分别中,名施设论已毕。
Iti paññattivibhāge nāmapaññattikathā niṭṭhitā.
84第二十九章。
Ekūnatiṃsatimo paricchedo.
85并且,施设分别也已全然完毕。
Niṭṭhito ca sabbathāpi paññattivibhāgo.
86结论
Nigamanakathā
1141
1141.
88在国都中的某一僧袍,在优良的河畔城镇,地区优越;
Seṭṭhe kañcivare raṭṭhe, kāverinagare vare;
89由出生于世家,且具多闻慧者所知晓。
Kule sañjātabhūtena, bahussutena ñāṇinā.
1142
1142.
91由长老阿奴鲁达所作,由无碍眼者所述,
Anuruddhena therena, aniruddhayasassinā;
92当时居住于坦婆罗城,名为谭伽那之邑。
Tambaraṭṭhe vasantena, nagare tañjanāmake.
1143
1143.
94在彼处,由僧团中品行最优者,以请求而不生烦恼;
Tattha saṅghavisiṭṭhena, yācitena anākulaṃ;
95以聚众大寺住持,说法为首的具名撰述。
Mahāvihāravāsīnaṃ, vācanāmagganissitaṃ.
1144
1144.
97揭示最高实相、分析最高实相;
Paramatthaṃ pakāsentaṃ, paramatthavinicchayaṃ;
98由此作成论书,即为究明最高实相之义者。
Pakaraṇaṃ kataṃ tena, paramatthatthavedināti.
99以上为阿努儒达老师所造。
Iti anuruddhācariyena racito
100《胜义抉择》已完毕。
Paramatthavinicchayo niṭṭhito.
101礼敬彼世尊、阿拉汉、正自觉者
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa