7. 第七章
7. 第七章
7. Sattamo paricchedo
1果报心生起之解说
Vipākacittappavattiniddeso
376三百七十六。
376.
3应以无限智慧与无碍解脱,
Anantañāṇena niraṅgaṇena,
4并以具德慈悲为本,
Guṇesinā kāruṇikena tena;
5当受所说教法之果报意涵,
Vutte vipāke matipāṭavatthaṃ,
6且须聆闻发自果报之心意,
Vipākacittappabhavaṃ suṇātha.
377三百七十七。
377.
8二十九种业,二十二种报现已示现;
Ekūnatiṃsa kammāni, pākā dvattiṃsa dassitā;
9三门中之业,六种报亦显现。
Tīsu dvāresu kammāni, vipākā chasu dissare.
378
378.
11善法于欲界中,生起与重现之法;
Kusalaṃ kāmalokasmiṃ, pavatte paṭisandhiyaṃ;
12依此各因缘,给予多种果报。
Taṃ taṃ paccayamāgamma, dadāti vividhaṃ phalaṃ.
379
379.
14「唯有一心意」者,此谓仅存一念相续,续起复续;
Ekāya cetanāyekā, paṭisandhi pakāsitā;
15「依多种业」者,因多种不同之行为而生起续变;
Nānākammehi nānā ca, bhavanti paṭisandhiyo.
380三百八十。
380.
17「三因业」者,是谓以三种因缘产生之业,称为「感官欲境识业」;
Tihetukaṃ tu yaṃ kammaṃ, kāmāvacarasaññitaṃ;
18此业以三因而成,能致生果,且为果之因缘;
Tihetukaṃ duhetuñca, vipākaṃ detyahetukaṃ.
381三百八十一。
381.
20所谓双因之业,是指业所依止的两个条件,但业本身并不施与(三果)。
Duhetukaṃ tu yaṃ kammaṃ, taṃ na deti tihetukaṃ;
21依赖这两个条件及业因本身,业果才由此生起。
Duhetukamahetuñca, vipākaṃ deti attano.
382三百八十二。
382.
23有三因的业,
Tihetukena kammena,
24续续相续的业因属三因所成;
Paṭisandhi tihetukā;
25而双因之业亦然。
Duhetukāpi hoteva,
26也不存在无因缘者。
Na ca hoti ahetukā.
383三百八十三。
383.
28行为具有双重因缘,
Duhetukena kammena,
29相续因缘连结;
Paṭisandhi duhetukā;
30即使是无因缘者,也必然存在,
Ahetukāpi hoteva,
31不存在三重因缘者。
Na ca hoti tihetukā.
384三百八十四。
384.
33「无行为者」者为「行为」,且有行为者亦能生起。
Asaṅkhāramasaṅkhāraṃ , sasaṅkhārampi deti hi;
34「有行为者」者为「行为」,且行为果亦是如此。
Sasaṅkhāramasaṅkhāraṃ, sasaṅkhāraṃ phalaṃ tathā.
385三百八十五。
385.
36唯有意念有此,及善业共有十六种;
Ekāya cetanāyettha, kusalassa ca soḷasa;
37显现因果心所,称为所成事。
Vidhā vipākacittāni, bhavantīti pakāsaye.
386
386.
39缘分别起者,当即是受的转变;
Ārammaṇena hoteva, vedanāparivattanaṃ;
40缘分别起心亦如是,受其迅速调御所摄持。
Tadārammaṇacittampi, javanena niyāmitaṃ.
387
387.
42若以欲行心及诸善心,
Kāmāvacaracittena, kusalenādinā pana;
43又或以等成心而摄持,是为结集。
Tulyena pākacittena, gahitā paṭisandhi ce.
388
388.
45在力量作缘时,意乐已生,眼根初现;
Balavārammaṇe iṭṭhe, cakkhussāpāthamāgate;
46心界蕴中,于该心行内,但周绕缠绕。
Manodhātu bhavaṅgasmiṃ, tāya āvaṭṭite pana.
389
389.
48于心态波动初生之时,在眼识等根初发之际;
Vīthicittesu jātesu, cakkhuviññāṇakādisu;
49形成起始现行,首先现欲念心。
Jāyate javanaṃ hutvā, paṭhamaṃ kāmamānasaṃ.
390三百九十。
390.
51延长七十劫后,初入善趣之中;
Sattakkhattuṃ javitvāna, paṭhame kusale gate;
52于是以此为缘,复得此类相似境。
Tadevārammaṇaṃ katvā, teneva sadisaṃ puna.
391三百九十一。
391.
54心识现报时,随缘境识生起;
Vipākaṃ jāyate cittaṃ, tadārammaṇasaññitaṃ;
55此如半夜彼时,判别根本流转称作界。
Sandhiyā tulyato mūla-bhavaṅganti pavuccate.
392三百九十二。
392.
57此处所说脱离苦恼,乃指观察法得成就;
Tañca santīraṇaṃ ettha, dassanaṃ sampaṭicchanaṃ;
58由于心念所缘之数目,仅止于四种确实存在。
Gaṇanūpagacittāni, cattāreva bhavanti hi.
393三百九十三。
393.
60若第二心是善妙且迅速之心,
Yadā hi dutiyaṃ cittaṃ, kusalaṃ javanaṃ tadā;
61则其所生之果报必与此相同,亦为所缘之境界。
Tena tulyavipākampi, tadārammaṇakaṃ siyā.
394
394.
63连接法的不平等,有两种名称获得;
Sandhiyā asamānattā, dve nāmānissa labbhare;
64一称为「外来生起法」,另一称「色缘法」。
‘‘Āgantukabhavaṅga’’nti, ‘‘tadārammaṇaka’’nti ca.
395
395.
66因为当第三禅定功德果实成熟时,
Yadā hi tatiyaṃ puññaṃ, javanaṃ hoti tena ca;
67相同的第三禅定成就便成为色缘法。
Sadisaṃ tatiyaṃ pākaṃ, tadārammaṇakaṃ siyā.
396
396.
69所谓『外来心所』,此亦谓之。
‘‘Āgantukabhavaṅga’’nti, idampi ca pavuccati;
70以此之故,同时有前五种。
Iminā pana saddhiṃ cha, purimāni ca pañcapi.
397
397.
72当第四善心起,及其生发时,
Yadā catutthaṃ kusalaṃ, javanaṃ hoti tena ca;
73又当第四成熟时,该心乃显如理所应罚。
Tulyaṃ catutthaṃ pākaṃ tu, tadārammaṇataṃ vaje.
398
398.
75外来生名为贵客相;
Āgantukabhavaṅgaṃ tu, tadārammaṇanāmakaṃ;
76七种旧门,以此为七种生起门。
Purimāni cha pākāni, iminā honti satta tu.
399
399.
78于此门,当中间有好相;
Tasmiṃ dvāre yadā iṭṭha-majjhattārammaṇaṃ pana;
79彼由此来,今于此处所说也。
Āgacchati tadāpāthaṃ, tadā vuttanayenidha.
400
400.
81正如因执著而生起,感受遂转变;
Ārammaṇavaseneva, vedanā parivattati;
82由于具足无分别心,因此心得安宁。
Upekkhāsahitaṃ tasmā, hoti santīraṇaṃ mano.
401四百零一。
401.
84正如沾染无分别心,在四种根本流变中,
Upekkhāsahitesveva, javanesu catūsupi;
85由此产生四种成熟念头,生起于此处。
Tehi tulyāni cattāri, pākacittāni jāyare.
402第四〇二条。
402.
87受的性质是一致的,唯独在先前世中有所不同;
Vedanāyāsamānattā, accantaṃ purimehi tu;
88分别为四种叫做地界身的形态。
Honti piṭṭhibhavaṅgāni, cattārīti ca nāmato.
403第四〇三条。
403.
90第五种果报,与前世的七种果报相应;
Pañcimāni vipākāni, purimehi ca sattahi;
91合计共有十二种果报,特此加以说明。
Saddhiṃ dvādasa pākāni, bhavantīti viniddise.
404四百零四。
404.
93眼门亦如是,听等诸根亦然,均有所示明;
Cakkhudvāre tathā evaṃ, sotādīsvapi niddise;
94果报各有十二,共计六十二种皆成。
Dvādasa dvādasa pākā, samasaṭṭhi bhavantime.
405四百零五。
405.
96仅凭一念意向,虽业成形具如此;
Ekāya cetanāyeva, kamme āyūhite pana;
97六十二种果报,无疑而现生起。
Samasaṭṭhi vipākāni, uppajjanti na saṃsayo.
406四百零六。
406.
99此处关于感官器官,眼门共有十二。
Gahitāgahaṇenettha , cakkhudvāresu dvādasa;
100从听识等共计四,合计十六。
Sotaviññāṇakādīni, cattārīti ca soḷasa.
407四百零七。
407.
102如是,无明为行之本,善法亦复然;
Evameva sasaṅkhāra-tihetukusalenapi;
103即使无行为行的见立已起时,亦如是。
Asaṅkhārasasaṅkhāru-pekkhāsahagatehipi.
408
408.
105因业(甘马)而生寿命,再由三种果报显现;
Kamme āyūhite tesaṃ, vipākehi ca tīhipi;
106此即彼等所给定之结生的相同方法。
Eseva ca nayo tehi, dinnāya paṭisandhiyā.
409
409.
108初者于善恶中位于中央的境界,
Paṭhamaṃ iṭṭhamajjhatta-gocarassa vasenidha;
109显现其发生,兼具安忍与不动不摇两者。
Pavattiṃ pana dassetvā, upekkhāsahitadvaye.
410
410.
111在此所行之界中,应当示现的过失是这样:
Dassetabbā tappacchā tu, iṭṭhasmiṃ gocare idha;
112在每一个门中,各自分别计数,每门为十二,合计即为十二。
Ekekasmiṃ pana dvāre, dvādasa dvādaseva tu.
411
411.
114此处所说的过失共有十六种,皆当以所作业念相摄受,
Gahitāgahaṇenettha, pākacittāni soḷasa;
115依先前所述,悉皆应当了解无有所忘。
Pubbe vuttanayeneva, ñeyyaṃ sabbamasesato.
412四百一十二。
412.
117由三缘业故,复出也因三缘;
Tihetukena kammena, paṭisandhi tihetukā;
118此辈名为存在,谓我所说及此。
Bhavatīti ayaṃ vāro, vutto ettāvatā mayā.
413四百一十三。
413.
120现行与业各为一,彼不生他业后;
Sandhimekaṃ tu kammekaṃ, janeti na tato paraṃ;
121然多种果报起,于现行因而生。
Anekāni vipākāni, sañjaneti pavattiyaṃ.
414第四一四条。
414.
123如一粒种子中生出一芽,
Ekasmā hi yathā bījā, jāyate ekamaṅkuraṃ;
124诸多果实皆因因缘而生。
Subahūni phalānissa, honti hetupavattito.
415第四一五条。
415.
126由二因缘而成的业,其结果亦依二因缘相续;
Duhetukena kammena, paṭisandhi duhetukā;
127此门果报,诚为循序渐增而至。
Hotīti hi ayaṃ vāro, anupubbena āgato.
416
416.
129由行为的因缘,随喜而乐于其中;
Duhetukena kammena, somanassayutenidha;
130以无作意的心念,行为虽有寿命之长;
Asaṅkhārikacittena, kamme āyūhite pana.
417
417.
132以等等罪业,若有人迎接而吞受;
Tena tulyena pākena, gahitā paṭisandhi ce;
133在妇人所在,于眼门遭遇横祸。
Iṭṭhe ārammaṇe cakkhu-dvāre āpāthamāgate.
418四百一十八。
418.
135喜悦伴随而来,智识贫乏,善法心地薄弱;
Somanassayute ñāṇa-hīne kusalamānase;
136延长寿命七十年,往生于彼苦界。
Sattakkhattuṃ javitvāna, gate tasmiṃ duhetuke.
419四百一十九。
419.
138承接彼缘起,随之即生;
Tadevārammaṇaṃ katvā, jāyate tadanantaraṃ;
139如海沙数般众多,且心无碍。
Taṃsarikkhakamekaṃ tu, asaṅkhārikamānasaṃ.
420
420.
141那本因本缘确凿不虚,所缘亦非虚幻;
Taṃ hi mūlabhavaṅganti, tadārammaṇamiccapi;
142无论哪一方面,皆被清晰揭示。
Ubhayampi ca tasseva, nāmanti paridīpitaṃ.
421
421.
144由因缘所成诸造作,迅疾如电同等迅速;
Duhetukasasaṅkhāre, javitepi ca taṃsamaṃ;
145即使是果报所生,也为心识所接受所缘。
Hotāgantukasaṅkhātaṃ, tadārammaṇamānasaṃ.
422四百二十二。
422.
147同样,对于两种原因,在正中领域内,
Tatheva ca duhetūnaṃ, iṭṭhamajjhattagocare;
148对于两者安住平等心者,疾速连绵不断。
Dvinnaṃ upekkhāyuttānaṃ, javanānamanantaraṃ.
423四百二十三。
423.
150有两种此类现起,而心不同者;
Dve tādisāni jāyante, tadārammaṇamānasā;
151其中一者名为「受生处」,另一者名为「非本来者」。
Tesaṃ ‘‘piṭṭhibhavaṅga’’nti, nāmaṃ ‘‘āgantuka’’nti ca.
424
424.
153「护持」与「见证」二法;
Santīraṇadvayañceva, dassanaṃ sampaṭicchanaṃ;
154这些为生命流的所成,当作是眼门而立。
Imāni ca bhavaṅgāni, cakkhudvāre panaṭṭha hi.
425
425.
156如此逐一安排,亦于五门内;
Evamaṭṭhaṭṭha katvāna, dvāresupi ca pañcasu;
157四十四种果报,就此演转发生。
Cattālīsa vipākāni, bhavantīti pavattiyaṃ.
426四百二十六。
426.
159此中所谓『嘎喜塔·阿嘎亨尼』者,是指眼门的关闭;
Gahitāgahaṇenettha, cakkhudvāre panaṭṭha ca;
160与耳门等诸门同时关闭,确实是十二门同时存在。
Sotaghānādinā saddhiṃ, dvādaseva bhavanti hi.
427四百二十七。
427.
162仅凭一意之心,行为得以组合;
Ekāya cetanāyevaṃ, kamme āyūhite pana;
163果报亦如是,确实表现为十二种现象。
Dvādaseva vipākāni, bhavantīti pakāsitaṃ.
428
428.
165如同两类因缘中,此外还有相同之因;
Duhetukattayenāpi , sesena sadisena tu;
166以斥弃他人所有之因相结合,此乃本人所取的因缘。
Pākenādinnasandhiyā, ayameva nayo mato.
429
429.
168行为为因,则因缘相合;
Duhetukena kammena, paṭisandhi duhetukā;
169此类轮回存在,即如我所说,仅此而已。
Hotītipi ayaṃ vāro, vutto ettāvatā mayā.
430
430.
171因有因缘之业,生起复生;无因缘者,不生;
Duhetukena kammena, paṭisandhi ahetukā;
172此因缘,谓此因果次第而至者。
Hotīti ca ayaṃ vāro, anupubbena āgato.
431
431.
174于因缘心中,善心虽有四种,
Duhetukesu cittesu, kusalesu catūsupi;
175然其中唯一受业所质,受其果报。
Tesu aññatareneva, kamme āyūhite pana.
432四百三十二。
432.
177即使是由成熟之因缘所成,亦因不与盗取相应;
Tasseva pākabhūtāya, ādinnapaṭisandhino;
178加之以无分别心为缘,依赖心识根源而生。
Upekkhāsahitāhetu, manoviññāṇadhātuyā.
433四百三十三。
433.
180不当发生此相应,因为这即是业相同;
Paṭisandhi na vattabbā, sā kammasadisāti hi;
181业唯有因缘而成,相应乃无因缘所生。
Kammaṃ duhetukaṃ hoti, paṭisandhi ahetukā.
434
434.
183于此智慧现起者,于适当的内观境界;
Tassa buddhimupetassa, iṭṭhamajjhattagocare;
184当危险来临,自眼门复苏身识。
Āpāthamāgate cakkhu-dvāre puna ca dehino.
435
435.
186任有两因中四因,及任何功德因;
Duhetūnaṃ catunnampi, puññānaṃ yassa kassaci;
187于快速灭尽中,此心无缘无故。
Javanassāvasānasmiṃ, ahetukamidaṃ mano.
436
436.
189依于现前相状的本质,生起毫无疑惑;
Tadārammaṇabhāvena, jāyate natthi saṃsayo;
190此与根本存在相连,且即为现前相状本身。
Taṃ tu mūlabhavaṅgañca, tadārammaṇameva ca.
437
437.
192在心志杂乱时,及于眼识等诸识,
Vīthicittesu jātesu, cakkhuviññāṇakādisu;
193俱含平等观故,亦得超越之助。
Upekkhāsahitaṃyeva, hoti santīraṇampi ca.
438
438.
195将其中之一安置妥当,以便固定握取,
Tesu ekaṃ ṭhapetvāna, gahitāgahaṇenidha;
196因而数目意念仅存三种确实存在。
Gaṇanūpagacittāni, tīṇiyeva bhavanti hi.
439
439.
198于右侧所缘处眼根入口遭遇障碍时,
Iṭṭhe ārammaṇe cakkhu-dvāre āpāthamāgate;
199那时即如同通过障碍,亦即心念所缘也如是。
Tadā santīraṇañceva, tadārammaṇamānasaṃ.
440四百四十。
440.
201正如取单一的欢喜聚合而成,
Somanassayutaṃyeva, gahetvā tesu ekakaṃ;
202三种前行及四种皆为众多。
Purimāni ca tīṇīti, cattārova bhavanti hi.
441四百四十一。
441.
204如此四种心,门户及五处中皆然;
Evaṃ cattāri cittāni, dvāresupi ca pañcasu;
205总有二十种心,果报随其分别而起。
Honti vīsati cittāni, vipākāni pavattiyaṃ.
442四百四十二。
442.
207眼门处有四种,皆由紧握而生;
Cakkhudvāre tu cattāri, gahitāgahaṇenidha;
208与耳道等共住,故引起作因。
Sotaghānādinā saddhiṃ, hotevāhetukaṭṭhakaṃ.
443四百四十三。
443.
210无因缘而相应者,彼则无这种根本;
Ahetupaṭisandhissa , na tadārammaṇaṃ bhave;
211双因或三因,或双因相应者也。
Duhetukaṃ tihetuṃ vā, duhetupaṭisandhino.
444四百四十四。
444.
213由此出生而得善趣者,因其业力而再生。
Jātā sugatiyaṃ yena, pākena paṭisandhi tu;
214同样地,若是堕落者,亦当生于贱趣。
Tena tulyampi hīnaṃ vā, tadārammaṇakaṃ bhave.
445四百四十五。
445.
216当论及人间世,此为所说因缘之结。
Manussalokaṃ sandhāya, vuttañcāhetukaṭṭhakaṃ;
217于四下堕趣中,业然流转而能得受生。
Catūsupi apāyesu, pavatte pana labbhati.
446
446.
219长老们住于地狱者,则说法而住;
Thero nerayikānaṃ tu, dhammaṃ deseti vassati;
220并且不使香气与风吹来,乃至彼时乃至处。
Gandhaṃ vāyuñca māpeti, yadā tesaṃ tadā pana.
447
447.
222见闻长老之后,又闻法与香气并嗅之;
Theraṃ disvā ca sutvā ca, dhammaṃ gandhañca ghāyataṃ;
223饮水、感触风,犹如触摸柔软之物。
Pivatañca jalaṃ vāyuṃ, phusataṃ mudumeva ca.
448四百四十八。
448.
225眼识等五识唯为有功德者所具;
Cakkhuviññāṇakādīni, puññajāneva pañcapi;
226有一种心所二种、八种心所:即心所法。
Santīraṇadvayaṃ ekā, manodhātūti aṭṭhakaṃ.
449四百四十九。
449.
228此说仅限于当下适宜的中境所说;
Ayaṃ tāva kathā iṭṭha-iṭṭhamajjhattagocare;
229指的是有欲的功德者,及其迅速短暂的性质。
Kāmāvacarapuññānaṃ, javanānaṃ vasenidha.
450
450.
231为了强调必然性,所以心不专注于对象;
Niyamatthaṃ tu yaṃ vuttaṃ, tadārammaṇacetaso;
232但是着眼于善业,确实宣说此乃明了清楚。
Kusalaṃ pana sandhāya, taṃ vuttanti hi dīpitaṃ.
451
451.
234在善心中,即便伴有欢喜,
Idhākusalacittesu, somanassayutesupi;
235以及这些欢喜的对象中,和这四种迅速反应者中。
Iṭṭhe ārammaṇe tesu, javitesu catūsupi.
452
452.
237以欢喜为伴的心识根子确然存在;
Somanassayutāhetu-manoviññāṇadhātu hi;
238于此所缘境界的性质上,随即生起彼心识。
Tadārammaṇabhāvena, jāyate tadanantaraṃ.
453
453.
240于三种不善心中,确然有带平等心者;
Chasvākusalacittesu, upekkhāya yutesu hi;
241彼等心识在境中间处,立即发生不久停滞。
Gocare iṭṭhamajjhatte, javitesu anantaraṃ.
454
454.
243因涵摄平等心而生起的心识根,是心识所依的界。
Upekkhāsahitāhetu-manoviññāṇadhātu hi;
244以彼境界作为对象,则生具善根的心。
Tadārammaṇabhāvena, jāyate pana puññajā.
455
455.
246在所欲境的专注中,对于上扬心有所疑惧时,
Iṭṭhārammaṇayogasmiṃ , kaṅkhato uddhatassa vā;
247则生善趣心,彼心以所缘境为所缘。
Somanassayutaṃ hoti, tadārammaṇamānasaṃ.
456
456.
249心与欢喜相应时,无论年轻或年老;
Somanassayute citte, javane javite pana;
250应当寻求五法,即以无分别心为根本。
Gavesitabbā pañceva, tadārammaṇamānasā.
457
457.
252心与舍忍相应时,无论年轻或年老;
Upekkhāsahite citte, javane javite pana;
253当寻求六法,即以无分别心为根本。
Chaḷeva gavesitabbā, tadārammaṇamānasā.
458
458.
255此处为“三缘不相应者”,即心不与取相应;
Tihetusomanassena, ādinnapaṭisandhino;
256审察那由禅定所灭之心,即此禅观。
Jhānato parihīnassa, taṃ jhānaṃ paccavekkhato.
459
459.
258携带忧愁之心,谓心内生反感厌离;
Domanassayutaṃ cittaṃ, hoti vippaṭisārino;
259此时何者生起?答曰:心生厌恶之境。
Tassa kiṃ jāyate brūhi, tadārammaṇamānasaṃ.
460
460.
261『根本』者,为恼心之彼岸所证得;
Paṭṭhāne paṭisiddhā hi, domanassaanantaraṃ;
262是乐心之发生,亦或恼心之发生。
Somanassassa uppatti, domanassassa cassa vā.
461
461.
264无论宏大起始,或迅速消逝,
Mahaggataṃ panārabbha, javane javitepi ca;
265皆于当处,缘于当念,得证实矣。
Tattheva paṭisiddhaṃ tu, tadārammaṇamānasaṃ.
462
462.
267因此,或为生起所依,或成为所依的因缘;
Tasmā bhavaṅgapātova, tadārammaṇameva vā;
268没有什么确切应为所作,汝且述说此教法义理。
Na hoti kiṃ nu kātabbaṃ, vada tvaṃ ābhidhammika.
463
463.
270随念等持故与因缘,心识界;
Upekkhāsahitāhetu-manoviññāṇadhātu tu;
271善恶业报果实,当亦为所依因缘。
Puññāpuññavipākā hi, tadārammaṇikā siyā.
464
464.
273『彼(心)之转向为何』——(若说)彼无转向,云何得以生起?
Āvajjanaṃ kimassāti, natthi taṃ jāyate kathaṃ;
274有分与转向,以及紧随其后之道——(其转向)究竟为何?
Bhavaṅgāvajjanānaṃ kiṃ, maggassānantarassa ca.
465
465.
276又『果之断灭』,及『已生比丘所行之断灭』;
Phalassapi nirodhā ca, vuṭṭhahantassa bhikkhuno;
277果心也是这样——据说(其)转向实不存在。
Phalacittassa vā evaṃ, natthi āvajjanaṃ kira.
466
466.
279即使没有引起烦恼,心迹仍然会生起;
Vinā āvajjanenāpi, hoti jāyatu mānasaṃ;
280有何因缘?聪慧者若晓,且当说之。
Kimassārammaṇaṃ brūhi, yadi jānāsi paṇḍita.
467
467.
282没有因缘,心识是不生的;
Vinā ārammaṇeneva, na hi jāyati mānasaṃ;
283对于色等所覆盖的对象,任何现象都是由此而生起的。
Rūpādīsu parittesu, yaṃ kiñcārabbha jāyate.
468
468.
285所谓种子之规律,乃因果法则之规律;
Utubījaniyāmo ca, kammadhammaniyāmatā;
286心之规约亦然,须知之五种规约。
Cittassa ca niyāmoti, ñeyyā pañca niyāmatā.
469
469.
288此中唯以单一舍弃,便能持有果实、花朵等;
Tattha ekappahārena, phalapupphādidhāraṇaṃ;
289而树木诸法之中,此即所谓利根之规律。
Rukkhānaṃ pana sabbesaṃ, ayaṃ utuniyāmatā.
470第四百七十讲。
470.
291各自种子的不同,对应其缠结,如同节上生果;
Tesaṃ tesaṃ tu bījānaṃ, taṃtaṃtulyaphalubbhavo;
292正如椰子树中,被砍断的节间即出生种子。
Matthake nāḷikerassa, chiddattaṃ bījajo ayaṃ.
471第四百七十一讲。
471.
294三因三果、两因和无因者,
Tihetukaṃ tihetuñca, duhetuñca ahetukaṃ;
295果报由此而现,此即业的支配规律。
Vipākaṃ tu yato deti, ayaṃ kammaniyāmatā.
472
472.
297此者指菩萨的生起,譬如心识等动摇。
Jātiyaṃ bodhisattassa, medanīkampanādikaṃ;
298此生起虽有多种分别,此乃法的规律之所摄。
Visesattamanekampi, ayaṃ dhammaniyāmatā.
473
473.
300以所缘境界中安住,心识虽受染污却显异三相,
Gocarena pasādasmiṃ, ghaṭṭite pana tenidha;
301此为此诸心的规律所制约。
Uppattāvajjanādīnaṃ, ayaṃ cittaniyāmatā.
474
474.
303盲者之无明如同心中黑暗,
Andhajjanānaṃ hadayandhakāraṃ,
304犹如被穿透的灯盏在水中摇曳;
Viddhaṃsanaṃ dīpamimaṃ jalantaṃ;
305智者当常精进修习,
Sikkhetha dhīro satataṃ payutto,
306若欲离开迷惑黑暗。
Mohandhakārāpagamaṃ yadiccheti.
307如是,于《阿毗达摩入门》中,名为果报心生起之解说
Iti abhidhammāvatāre vipākacittappavattiniddeso nāma
308第七章。
Sattamo paricchedo.