第二十四章
第二十四品
Catuvīsatimo paricchedo
124. 摄受清净之论
24. Pariggahavisuddhikathā
940
940.
3以戒净及心净为装饰,正如前文所说;
Sīlacittavisuddhīhi, yathāvuttāhi maṇḍito;
4具足修习之意,因而专注于涅槃。
Payogāsayasampanno, nibbānābhirato tato.
941
941.
6依据蕴、处、界及诸元素等层次分别,恰如所当;
Khandhāyatanadhātādippabhedehi yathārahaṃ;
7对此相状的进一步揭示,法句依次分解详述。
Lakkhaṇapaccupaṭṭhāna-padaṭṭhānavibhāgato.
942
942.
9了知诸行,如何取用名色;
Pariggahetvā saṅkhāre, nāmarūpaṃ yathākathaṃ;
10具慧者即于如实处观察。
Vavatthapento tatthevamanupassati paññavā.
943
943.
12此名色纯净,谓为自性;
Nāmarūpamidaṃ suddhaṃ, attabhāvoti vuccati;
13于此处无我,无众生,无生命,无人。
Natthettha koci attā vā, satto jīvo ca puggalo.
944
944.
15正如车轮由诸部件组成,故称之为“轮”,
Yathāpi aṅgasambhārā, hoti saddo ratho iti;
16诸蕴和处等集聚,故称之为“有情”之约定。
Evaṃ khandhesu santesu, hoti sattoti sammuti.
945
945.
18五蕴、六处、十八界如同相应相续者,
Khandhāyatanadhātūnaṃ, yathāyogamanukkamo;
19彼因缘不断而转,谓之轮回流转,如是说。
Abbocchinno pavattanto, saṃsāroti pavuccati.
946
946.
21如此,以种种不同的方法,乃至于三界之法的通彻了解;
Iti nānappakārena, tebhūmakapariggaho;
22对诸地法之阐明,清净集摄的见闻显现。
Bhūmidhammavavatthānaṃ, suddhasaṅkhāradassanaṃ.
947
947.
24借由舍弃我见,以净除见染;
Attadiṭṭhipahānena , diṭṭhisaṃklesasodhanaṃ;
25此名为见净,此智即是如此称说。
Diṭṭhivisuddhi nāmāti, ñāṇametaṃ pavuccati.
948
948.
27『积习行为』者,是依附于『名色』而存在的;
Pariggahitasaṅkhāro, nāmarūpamapatthiyā;
28然后依照相应的条件而承受它的资粮。
Tato paraṃ yathāyogaṃ, pariggaṇhati paccaye.
949
949.
30苦的起因在此,其因是此轮回的引导者——渴爱;
Dukkhasamudayo tattha, taṇhā saṃsāranāyikā;
31因此,在该积习行为中有其相应的生起。
Samodhāneti saṅkhāre, tattha tatthupapattiyā.
950
950.
33欲爱所起的缘故,故称之为苦;
Taṇhāsambhavamevetaṃ, tasmā dukkhaṃ pavuccati;
34涅槃即此苦灭之现前,谓之道及不善法。
Tadappavatti nibbānaṃ, maggo taṃpāpakoti ca.
951
951.
36犹如四圣谛的名称般,也作为缘起的条件而被辨别;
Catusaccavavatthāna-mukhenevampi paccaye;
37有些人承受一部分,有些人承受其他的行法。
Pariggaṇhanti ekacce, saṅkhārānamathāpare.
952
952.
39诸行无常,起于光、风、空、火、地之所依;
Ālokākāsavāyāpapathaviñcupanissayaṃ;
40众生从生死变化中得稳妥存在,自然而然如是成立。
Bhavaṅgapariṇāmañca, labhitvāva yathārahaṃ.
953
953.
42依赖六处身、六门感官;
Cha vatthūni ca nissāya, cha dvārārammaṇāni ca;
43由此生起心念专注,非色法则因缘此而起。
Paṭicca manasikāraṃ, pavattanti arūpino.
954
954.
45如同竹节发生,依其节分成色法;
Yathāsakasamuṭṭhānaṃ , vibhāgehi ca rūpino;
46有者生起,有者灭尽,依因缘而转变。
Pavattanti ekacceti, pariggaṇhanti paccaye.
955
955.
48无明为因,行法由此而生;
Avijjāpaccayā honti, saṅkhārā tu tato tathā;
49识与名色、名为六处者也。
Viññāṇaṃ nāmarūpañca, saḷāyatananāmakaṃ.
956九百五十六。
956.
51触即是受,受生渴爱,取生有,
Phasso ca vedanā taṇhā, upādānaṃ bhavo tato;
52生、老、死等如实发生。
Jāti jarā maraṇañca, pavattati yathārahaṃ.
957九百五十七。
957.
54从此忧伤悲叹,和苦等如法生;
Tato soko paridevo, dukkhañceva tathāparaṃ;
55忧郁烦恼苦恼,亦如实生起。
Domanassamupāyāso, sambhoti ca yathārahaṃ.
958
958.
57此处专指苦蕴的生成;
Etassa kevalassevaṃ, dukkhakkhandhassa sambhavo;
58正如缘起法,别无他因。
Paṭiccasamuppādova, natthañño koci kārako.
959
959.
60其中无明等两者,是根本的,既超出又未至;
Tatthāvijjādayo dvepi, addhātīto anāgato;
61生死等八法,描写在其之上,称为现出的。
Jātādayopare aṭṭha, paccuppannoti vaṇṇito.
960
960.
63善恶之业,具三种差别,行法亦有三类,此理如是。
Puññāpuññāneñjavasā, saṅkhārā tividhā tathā;
64众生业因所向一方,所以业因此生起,谓为业所转。
Bhavekadeso kammañca, kammavaṭṭanti vuccati.
961
961.
66无明与渴爱为根本诱因,烦恼之业乃由此生起;
Avijjātaṇhupādānā, klesavaṭṭamathāpare;
67轮报果报亦由此生,生死轮转亦依此故。
Vipākavaṭṭaṃ sattāpi, upapattibhavopi ca.
962
962.
69无明所造诸行,确如深处所握持;
Avijjāsaṅkhārānaṃ tu, gahaṇe gahitāva te;
70因渴爱执着而生,过去五因如是成立。
Taṇhupādānabhavāti, atīte pañca hetavo.
963
963.
72因渴爱执着者,确如深处所握持;
Taṇhupādānabhavānaṃ, gahaṇe gahitāva te;
73无明及诸行,即使在现起五因中亦是。
Avijjā saṅkhārā ceti, paccuppannepi pañcake.
964
964.
75以识及诸法本质所现之相,显现出五种果报:
Viññāṇādisarūpena, dassitaṃ phalapañcakaṃ;
76如是,生死之名及未来诸相亦是如此。
Tathā tadeva jātādi-nāmenānāgatanti ca.
965
965.
78过去因缘有五种,如今显现的五种果报;
Atīte hetavo pañca, idāni phalapañcakaṃ;
79如今因缘亦有五种,未来显现的五种果报。
Idāni hetavo pañca, āyatiṃ phalapañcakaṃ.
966
966.
81因果,果是因,因即果的缘起;又因缘相互生成,众因众果俱起。
Hetuphalaṃ phalahetu, puna hetuphalāni ca;
82三重结合,四重简说,详尽二十种表现述说。
Tisandhi catusaṅkhepaṃ, vīsatākāramabravuṃ.
967
967.
84依经义阐明诠释,如理开示,
Atthadhammapaṭivedha-desanānaṃ yathārahaṃ;
85深奥义理有四种,四种深奥境界被认为最为要义。
Gambhīrattā catunnampi, catugambhīratā matā.
968
968.
87具有统一与非统一之性者,且止息于无散乱之处;
Ekattanānattanayā, abyāpāranayoparo;
88如此显示其法性,因此该说有四种分别方法。
Tathevaṃdhammatā ceti, nayā vuttā catubbidhā.
969
969.
90为老死忧愁等所苦者,未得解脱;
Jarāmaraṇasokādi-pīḷitānamabhiṇhaso;
91烦恼之起源、无明亦随之而生。
Āsavānaṃ samuppādā, avijjā ca pavattati.
970九百七十。
970.
93由无明为因,行亦如以前所谓;
Avijjāpaccayā honti, saṅkhārāpi yathā pure;
94无断无离断,如轮转有余生起。
Baddhāvicchedamiccevaṃ, bhavacakkamanādikaṃ.
971九百七十一。
971.
96渴爱无明所依,此为老死所依;
Taṇhāvijjānābhikaṃ taṃ, jarāmaraṇanemikaṃ;
97诸蕴及其所成,系于三界如辔。
Sesākārādighaṭikaṃ, tibhavārathayojitaṃ.
972九百七十二。
972.
99三学法与三转法,再加三重修习,
Tiaddhañca tivaṭṭañca, tisandhighaṭikaṃ tathā;
100以及四种结集深义庄严的教诲。
Catusaṅkhepagambhīranayamaṇḍitadesanaṃ.
973九百七十三。
973.
102二十种形态分别、十二种形态汇合,
Vīsatākāravibhāgaṃ, dvādasākārasaṅgahaṃ;
103贤圣们称此为法之所依,谓之现时因缘。
Dhammaṭṭhitīti dīpenti, idappaccayataṃ budhā.
974
974.
105此乃缘起,以缘起之相而得名;
Paṭiccasamuppādoyaṃ, paccayākāranāmato;
106简略而有详尽、并根据种种形态的差异而分别。
Saṅkhepato ca vitthārā, vividhākārabhedato.
975
975.
108在因缘具备之时产生,是由于无明等的起现;
Janeti paccayuppanne, avijjādipavattiyā;
109因无明的消止,故一切皆灭,亦于此义上了知。
Avijjādinirodhena, nirodheti ca sabbathā.
976
976.
111缘起缘生之理正如其所显现,
Paccayappaccayuppanna-vaseneva pavattati;
112有些众生随顺其缘起而运行,有些则依止缘起而守摄。
Saṃsāroyanti ekacce, pariggaṇhanti paccaye.
977
977.
114关于遍处大设施的诸分布,
Samantapaṭṭhānamahāpakaraṇavibhāgato;
115有些众生守摄,有些则共依于二十四种缘起。
Ekacce pariggaṇhanti, catuvīsati paccaye.
978九百七十八。
978.
117此谓条件以种种不同方式的摄取,
Iti nānappakārena, paccayānaṃ pariggaho;
118称之为条件的名称与形色,即为所说。
Sappaccayanāmarūpaṃ, vavatthānanti veditaṃ.
979九百七十九。
979.
120现时条件的知识,是条件的因缘所示现,
Idappaccayatāñāṇaṃ, paccayākāradassanaṃ;
121称为法的真实现前之知见。
Dhammaṭṭhiti yathābhūtañāṇadassananāmakaṃ.
980
980.
123于时间段落的差别中,为除净疑虑之烦恼;
Kālattayavibhāgesu , kaṅkhāsaṃklesasodhanaṃ;
124谓除疑者,称此为清净。
Kaṅkhāvitaraṇā nāma, visuddhīti pavuccatīti.
125如是涅槃分别中摄受清净之论已毕。
Iti nibbānavibhāge pariggahavisuddhikathā niṭṭhitā.
126第二十四品。
Catuvīsatimo paricchedo.