← 文献总目录

第二十三章

abh06t.nrf64 · 静态文献页 · 142 段 · 打开交互阅读器

1第二十三品
Tevīsatimo paricchedo
14. 涅槃分别
4. Nibbānavibhāgo
323. 根本清净论
23. Mūlavisuddhikathā
895
895.
3如是,心、心所与色,即为诸行;
Itthaṃ cittaṃ cetasikaṃ, rūpañcevāti saṅkhatā;
4已说诸行,今说无行,彼名涅槃。
Vuttā asaṅkhataṃ dāni, nibbānanti pavuccati.
896
896.
6首先为戒清净,其次为心清净;
Sīlavisuddhi ādimhi, tato cittavisuddhi ca;
7名为见清净,以及度疑清净。
Diṭṭhivisuddhināmā ca, kaṅkhāvitaraṇāpi ca.
897第八九七
897.
9其后,即是道非道智见清净。
Tato paraṃ maggāmagga-ñāṇadassananāmikā;
10如是,行道智见清净、智见清净。
Tathā paṭipadāñāṇa-dassanā ñāṇadassanaṃ.
898第八九八
898.
12依此次第所说,有七清净。
Iccānukkamato vuttā, satta honti visuddhiyo;
13其中,第七为无上,前六属世间。
Sattamānuttarā tattha, pubbabhāgā cha lokiyā.
899
899.
15律仪者,巴帝摩卡律仪,如是根律仪亦然。
Saṃvaro pātimokkho ca, tathevindriyasaṃvaro;
16活命遍净戒,与资具依止戒。
Ājīvapārisuddhi ca, sīlaṃ paccayanissitaṃ.
900
900.
18如是,此即名为“戒清净”,说为清净。
Iti sīlavisuddhīti, suddhametaṃ pavuccati;
19四遍净戒,为头陀支所庄严。
Catupārisuddhisīlaṃ, dhutaṅgaparivāritaṃ.
901九百零一。
901.
21十遍、十不净,与十随念;
Kasiṇāni dasāsubhā, dasānussatiyo pana;
22无量、胜解,及差别之假立。
Appamaññā ca saññā ca, vavatthāruppakāti ca.
902九百零二。
902.
24止业处以六十六种论释解说;
Samathakkammaṭṭhānāni, tālīsaṭṭhakathānaye;
25然而巴利中则分别说为三十八种。
Pāḷiyaṃ tu vibhattāni, aṭṭhatiṃsāti vaṇṇitaṃ.
903九百零三。
903.
27地元素与火元素,
Pathavāpo ca tejo ca,
28风元素、蓝色与黄色,
Vāyo nīlañca pītakaṃ;
29赤、白与虚空,
Lohitodātamākāsaṃ ,
30及光明遍。
Ālokakasiṇanti ca.
904
904.
32此十种遍,依注疏之方式而说。
Kasiṇāni dasetāni, vuttānaṭṭhakathānaye;
33巴利圣典中唯说八遍,末后两种遍则被舍去。
Aṭṭheva pāḷiyaṃ hitvā, ante tu kasiṇadvayaṃ.
905
905.
35膨胀相、青瘀相、脓烂相、食残相,
Uddhumātaṃ vinīlañca, vipubbakaṃ vikhāyitaṃ;
36断坏相、散乱相、斩斫离散相、血涂相,
Vicchiddakañca vikkhittaṃ, hatavikkhittalohitaṃ.
906九百零六
906.
38虫啖相与骸骨相——如是宣说不净观十种;
Puḷavakaṃ aṭṭhikañceti, asubhā dasa desitā;
39为分析色身,为示十种身坏之相。
Rūpakāyavibhāgāya, dasakāyavipattiyā.
907九百零七。
907.
41于佛、法、僧,于戒、施,以自己之
Buddhe dhamme ca saṅghe ca, sīle cāge ca attanā;
42及天随念与寂止随念,如是七随念次第。
Devatopasamāyañca, sattānussatiyo kamā.
908
908.
44一为死随念,一为身至念;
Maraṇassati nāmekā, tathā kāyagatāsati;
45入出息随念亦在其中,如是名为十随念。
Ānāpānassaticcevaṃ, dasānussatiyo matā.
909
909.
47慈、悲、喜、舍,这些为四;
Mettā karuṇā muditā, upekkhāti catubbidhā;
48梵住,亦由彼(如来)说为无量。
Vuttā brahmavihārā ca, appamaññāti tādinā.
910九百一十。
910.
50然于一座食,厌弃想唯有一名而已。
Ekāhāre paṭikkūla-saññā nāmekameva tu;
51四界分别,即对四界的把握。
Catudhātuvavatthānaṃ, catudhātupariggaho.
911九百一十一。
911.
53空无边处,其次识无边处。
Ākāsānañcāyatanaṃ, viññāṇañcamathāparaṃ;
54无所有处,以及称为非想非非想处。
Ākiñcaññaṃ tathā neva-saññānāsaññanāmakaṃ.
912九百十二。
912.
56如上,无色界禅那已按次第所说;
Iccānukkamato vuttā, arūpajjhānikā pana;
57四种无色界业处,皆已宣说。
Arūpakammaṭṭhānāni, cattāropi pakittitā.
913九百一十三。
913.
59于遍处、不净、身至念(部分)、入出息念,在一切情况下;
Kasiṇāsubhakoṭṭhāse, ānāpāne ca sabbathā;
60见、闻、触后,若作遍作(预备修习),
Disvā sutvā phusitvā vā, parikammaṃ tu kubbato.
914第九百一十四条。
914.
62若致力于修习,便在那里生起所谓的“取相”;
Uggaho nāma sambhoti, nimittaṃ tattha yuñjato;
63依此(取相)而生起似相,安止定即于彼处现前。
Paṭibhāgo tamārabbha, tattha vattati appanā.
915第九百一十五条。
915.
65善哉!愿诸众生获得安乐,愿诸有情解脱众苦。
Sādhu sattā sukhī hontu, dukkhā muccantu pāṇino;
66善哉!愿诸众生得获安乐,所求如愿。
Aho sattā sukhappattā, hontu yadicchakāti ca.
916
916.
68或有所缘,或无所缘,当修习者专注于有情界时;
Uddissa vā anodissa, yuñjato sattagocare;
69无量心依次现起,渐次而转。
Appamaññā panappenti, anupubbena vattikā.
917
917.
71于破除遍相后的虚空,即是第一无色心;
Kasiṇugghāṭimākāse, paṭhamāruppamānase;
72而于彼之无有状态,则为第三无色心。
Tasseva natthibhāve ca, tatiyāruppaketi ca.
918
918.
74当修习者专注于此四种所缘时,
Yuñjantassa panetesu, gocaresu catūsupi;
75无色界定亦次第生起,共有四种。
Appenti anupubbena, āruppāpi catubbidhā.
919
919.
77入出息念与遍相,于此摄为五种禅那。
Ānāpānañca kasiṇaṃ, pañcakajjhānikaṃ tahiṃ;
78三十二身分不净观,说为初禅所摄。
Paṭhamajjhānikā vuttā, koṭṭhāsāsubhabhāvanā.
920
920.
80三种乐俱禅那,以及较低的无量心;
Sukhitajjhānikā tisso, appamaññā ca heṭṭhimā;
81五种舍俱无色定,称为舍俱禅那。
Upekkhāruppakā pañca, upekkhājhānikāti ca.
921
921.
83一与十一,又一与十,三与五,如此总摄。
Ekā dasekā dasa ca, tayo pañceti sabbathā;
84依遍作力而有三十,次第分为六个部分。
Parikammavasā tiṃsa, cha koṭṭhāsā yathākkamaṃ.
922九百二十二。
922.
86五支等乐与舍,禅那差别有四种;
Pañcakādisukhopekkhā, jhānabhedā catubbidhā;
87依一禅、四禅、五禅而有三种。
Ekaccatupañcajhāna-vasena tividhā siyuṃ.
923九百二十三。
923.
89依色界与无色界而有二种,依安止则唯有一种。
Rūpārūpavasā dve ca, appanāto punekadhā;
90如是,安止依业处之差别而安立。
Iccevamappanā kamma-ṭṭhānabhedā samissitā.
924第九百二十四条。
924.
92二种想分别,及八随念;
Dve ca saññāvavatthānā, aṭṭhānussatiyoti ca;
93其余十种称为近行定。
Sesā dasa pavuccanti, upacārasamādhikā.
925第九百二十五条。
925.
95于遍作、近行、随顺、种姓之后;
Parikammopacārānulomagotrabhuto paraṃ;
96第五或第四速行心,成为安止。
Pañcamaṃ vā catutthaṃ vā, javanaṃ hoti appanā.
926九百二十六
926.
98安止速行,悉为出世间及广大〔心〕。
Appanājavanaṃ sabbaṃ, lokuttaramahaggataṃ;
99三因的有限〔心〕,以及前面所说的〔速行〕,各如其宜。
Tihetukaparittāni, purimāni yathārahaṃ.
927九百二十七。
927.
101转向自在,入定自在亦复如是;
Āvajjanā ca vasitā, taṃsamāpajjanā tathā;
102决意自在、出定自在,以及第五的观察自在。
Adhiṭṭhānā ca vuṭṭhānā, paccavekkhaṇa pañcamā.
928
928.
104以五种自在而成就自在,如此修习之后,
Vasitāhi vasībhūtā, iti katvāna pañcahi;
105对修习者而言,更高更上的安止定便次第生起。
Bhāventassa panappenti, uparūpari appanā.
929
929.
107出定后转而修习者,以遍处禅那为第五。
Yuñjantassa tu vuṭṭhāya, kasiṇajjhānapañcamā;
108五种神通实依色、声等境界而生起。
Pañcābhiññā hi appenti, rūpasaddādigocare.
930
930.
110一切出世间心,悉以涅槃为境界而生起;
Lokuttarā panappenti, sabbe nibbānagocare;
111观地法为无常、苦、无我者。
Aniccadukkhānattāti, bhūmidhamme vipassato.
931
931.
113于此,或是基础禅那,或仅是遍作禅那;
Tattha ca pādakajjhānaṃ, sammaṭṭhajjhānameva vā;
114观智倾向于涅槃,并导向出起。
Ajjhāsayo ca vuṭṭhāna-gāminī ca vipassanā.
932九百三十二。
932.
116诸道依禅那之别,各随其应而决定;
Maggānaṃ jhānabhedāya, yathāyogaṃ niyāmatā;
117而诸果各自之道,则为决定。
Yathāsakaṃ phalānaṃ tu, maggā honti niyāmatā.
933九百三十三。
933.
119复次,于道后刹那,观照地法之时,
Maggānantaramevātha, bhūmidhamme vipassato;
120心即入于果等至。
Phalasamāpattiyampi, appeti phalamānasaṃ.
934
934.
122顺次入等至已,从等至出起时;
Anupubbasamāpattiṃ, samāpajjissa vuṭṭhito;
123智者观照禅法已,便从彼处出起。
Jhānadhamme vipassitvā, tattha tattheva paṇḍito.
935
935.
125到达第四无色定后,仅一二速行之后;
Catutthāruppamappetvā, ekadvijavanāparaṃ;
126即触及名为灭的等至——无心等至。
Nirodhaṃ nāma phusati, samāpattimacittakaṃ.
936
936.
128阿拉汉或不还者,在五蕴有之地;
Arahā vā anāgāmī, pañcavokārabhūmiyaṃ;
129各自的果生起之后,由此而出起,故说为出起。
Yathāsakaṃ phaluppādo, vuṭṭhānanti tato mato.
937
937.
131安止终了时,于一切处皆可生起;
Appanāpariyosāne, siyā sabbattha sambhavā;
132截断其有分后,省察智便生起。
Bhavaṅgapāto taṃ chetvā, jāyate paccavekkhaṇā.
938九百三十八。
938.
134依上所说,摄集安止论要;
Iti vuttānusārena, appanānayasaṅgahaṃ;
135贤智者当于一一处,如理分辨。
Yathāyogaṃ vibhāveyya, tattha tattha vicakkhaṇo.
939939.
939.
137此即名为心清净,能净除心的杂染;
Cittavisuddhi nāmāyaṃ, cittasaṃklesasodhano;
138这是近行与安止的差别,属于奢摩他的前行部分。
Upacārappanābhedo, samatho pubbabhāgiyoti.
141如是,涅槃分别中之根本清净论已毕。
Iti nibbānavibhāge mūlavisuddhikathā niṭṭhitā.
142第二十三章。
Tevīsatimo paricchedo.