← 文献总目录

第二十二章

abh06t.nrf63 · 静态文献页 · 162 段 · 打开交互阅读器

第二十二品
Dvāvīsatimo paricchedo
1二十二、杂说
22. Pakiṇṇakakathā
844
844.
3如是说明色法的生起,现今称之为发光现象;
Itthaṃ rūpānamuppattiṃ, dīpetvā dāni vuccati;
4是为流转巧妙之用,正因此而表现多样。
Pavattikosallatthāya, tatthevetaṃ pakiṇṇakaṃ.
845
845.
6此中有两种结合,分为真实与非真实;
Duvidhā sandhiyo tattha, missāmissavibhāgato;
7又有三种或四种或五种差别。
Tividhāpi cekacatu-pañcavokārabhedato.
846
846.
9对仅以色为有者,心识不具,名色二者便已消失;
Rūpamattā asaññīnaṃ, nāmābhāvā amissitā;
10对仅以名为有者,则无色相,色也因名而分别,故分为二。
Nāmamattā arūpīnaṃ, rūpābhāvāti ca dvidhā.
847
847.
12有欲染者,有色相染者,
Kāmāvacarikā ceva, rūpāvacarikāti ca;
13如此二种而成即失,结果生起则有四种。
Duvidhā missitā ceti, bhavanti ca catubbidhā.
848
848.
15有单数三种连接,以及缺失的五种连接;
Ekaccatuvokārā ca, amissā pañca sandhiyo;
16有二十六种种类的缺失,和五种形式的连接。
Chabbīsatividhā missā, pañcavokārasandhiyo.
849
849.
18依此地分之别,亦有三十种之一;
Itthaṃ bhūmippabhedena, ekatiṃsavidhāpi ca;
19连绵断续分之别,有三十种,究竟如何?
Santatirāsibhedena, siyuṃ tiṃsavidhā kathaṃ.
850八百五十。
850.
21色界诸层共三十六,
Rūpasantatisīsānaṃ ,
22境界共二十七;
Rāsayo sattavīsati;
23其中所说皆为欲境,
Vuttā kāme vasā tesaṃ,
24欲界共七层。
Sattakā kāmasandhiyo.
851八百五十一。
851.
26受、想、行、识蕴及五蕴的总集;
Vedanāsaññāsaṅkhāra-viññāṇakkhandhasaṅgahā;
27在一切处皆然,唯独是四者不可分离;
Sabbatthāpi catassova, nāmasantatiyo siyuṃ.
852
852.
29有十一种因缘相互依存、相续流转;
Iccubhinnaṃ vasā honti, tatthekādasakādayo;
30过去曾存七种因缘分别状态;
Santatirāsayo pubbe, vibhattā sattakādayo.
853
853.
32当有十一、十、一、九、八、七这样的数列时,
Ekādasakadasaka-navaṭṭhasattakā siyuṃ;
33可依此与六相应而被认识,因此称之为「六之集合」。
Chakkena saddhiṃ viññeyyā, tasmā tattha cha saṅgahā.
854第八百五十四条。
854.
35有八类合类,是以色界分别的,
Aṭṭha santatiyo honti, rūpalokena missitā;
36第八类为一个种类,因此称为合类。
Aṭṭhako rāsi tattheko, tasmā santati vuccati.
855第八百五十五条。
855.
38「生命」指一切存在的存续状态;「缺乏分别」指缺少觉知分辨的性质,形容其与世间分别心不相应。
Jīvitanavako tveko, asaññī paṭisandhiyaṃ;
39「无色」乃四种无形无相的界域;「名的连续」指心的连续流转,意指一种无色界的心理连续状态。
Arūpīnaṃ catassopi, nāmasantatiyo siyuṃ.
856第八百五十六偈。
856.
41「一区与四区」者,指色界及无色界两大类别中的部分,数量为二,已丧失了某些现象。
Iccekakacatukkānaṃ, vasena dve amissitā;
42二十七处失落,有三处为接合处,意指色界无色界各界修行功德中,某些状态已消减。
Aṭṭhavīsañca missāti, tiṃseva honti sandhiyo.
857第八百五十七偈。
857.
44同生同灭,彼处诸聚不相混杂;
Ekuppādanirodhā ca, amissā tattha rāsayo;
45「灭」(missitā)者的分别,就此根据它们的前后相续关系而加以说解。
Missitānaṃ vibhāgoyaṃ, yathāyogaṃ kathīyati.
858第八百五十八偈。
858.
47关于起、住、灭、坏四种分别,在此三种时间阶段中现起;
Uppādaṭṭhitibhaṅgānaṃ, vasā tīṇi khaṇānipi;
48这三种时间阶段在名称上是相同的,但观之则为一念之间的不同现象相续。
Samānāneva nāmānaṃ, ekacittakkhaṇaṃ mataṃ.
859第八百五十九偈。
859.
50生起与灭尽同等,形色亦同瞬息二现;
Tulyamuppādabhaṅgānaṃ, rūpānampi khaṇadvayaṃ;
51四十九法恒常立现,刹那之间沙沙显露。
Ekūnapaññāsamattaṃ, ṭhitikkhaṇamudīritaṃ.
860
860.
53名色二法之生起,灭尽亦当同等看待;
Nāmarūpānamuppādo, bhaṅgopi hi samo mato;
54形色如盘旋之轮,名称则轻微旋转;
Dandhaṃ hi vattikaṃ rūpaṃ, nāmaṃ tu lahuvattikaṃ.
861
861.
56如是,诸色停住时,心之生起为十六。
Tathā hi rūpe tiṭṭhante, cittuppādā tu soḷasa;
57生起、转动之后,轻微而流转不绝。
Uppajjitvā pavattitvā, bhijjanti ca lahuṃ lahuṃ.
862八百六十二。
862.
59由是,一百五十刹那色心如此,
Tasmā hi ekapaññāsa-khaṇarūpakkhaṇaṃ tathā;
60一百七十七心刹那,称为敏捷。
Sattarasacittakkhaṇaṃ, tikhaṇanti ca vuccati.
863八百六十三。
863.
62因心识念一现犹如三种法已成就,其中存在两种清晰分别;
Cittakkhaṇaṃ hi tiṇṇannaṃ, tattha viññattikadvayaṃ;
63其表现为标志的出现,并且依于显著标记加以显现。
Lakkhaṇattayarūpaṃ tu, salakkhaṇavavatthitaṃ.
864第八百六十四条。
864.
65因此放弃这两者,同时也包括二十二种规制;
Tasmā hitvā dvayañcetaṃ, bāvīsatividhampi ca;
66所谓色,其为四摄,依正标志予以控制。
Rūpaṃ nāma catukkañca, salakkhaṇaniyāmitaṃ.
865第八百六十五条。
865.
68『一切生起与一切止灭』者,于此教法中,被认为是同时现起的。
Ekuppādanirodhā ca, tattha tulyakkhaṇā matā;
69对于非同时现起的现象,则依其正理,存在分别。
Atulyakkhaṇadhammānaṃ, siyā bhedaṃ yathārahaṃ.
866第八百六十六条。
866.
71『复合现象之生起』者,从此色法就生起他色,
Paṭisandhikkhaṇe jātaṃ, tasmā rūpaṃ tato paraṃ;
72如同同心之十七色共伴破碎而污损。
Sattarasamacittassa, bhaṅgena saha bhijjati.
867第八百六十七条。
867.
74彼时现起之处生起,形色亦继而现起;
Tassa ṭhitikkhaṇe jātaṃ, rūpampi ca tato paraṃ;
75与十八处心法俱生,于起时相互依存。
Aṭṭhārasamacittassa, uppāde pana bhijjati.
868
868.
77彼时破坏之处生起,形色亦继而现起;
Tassa bhaṅgakkhaṇe jātaṃ, rūpampi ca tato paraṃ;
78与十八处心法俱存,处于现行之际相互依存。
Aṭṭhārasamacittassa, ṭhitikālesu bhijjati.
869
869.
80如第二心,于生起时俱现;
Tathā dutiyacittassa, uppādamhi samuṭṭhitaṃ;
81于十八种心,连同破坏而俱生。
Aṭṭhārasamacittassa, bhaṅgena saha bhijjati.
870
870.
83依此规律,彼此相承,
Iti vuttaniyāmena, sajātikkhaṇato paraṃ;
84停留四十九个瞬间后,再次生起。
Ṭhatvā ekūnapaññāsa, khaṇāni puna bhijjati.
871
871.
86于是,与五十一块分块同时运转;
Tasmā ekūnapaññāsa, kalāpā saha vattare;
87其中各自生起,亦普遍消溶。
Eko jāyati eko ca, bhijjatīti ca sabbathā.
872八百七十二。
872.
89五十一种连续相系,是因业所生的分块;
Ekasantatisambandhā, kalāpā saha kammajā;
90如实依次组合而成,获得唯一的五十一。
Yathānupubbaghaṭitā, ekapaññāsa labbhare.
873八百七十三。
873.
92二十五种欲境,以及两种色境;
Sattavīsa paniccevaṃ, kāme dve rūpabhūmiyaṃ;
93色界三十三天,诸天以七为始等。
Rūpasantatisīsānaṃ, rāsayo sattakādayo.
874八百七十四。
874.
95二十九种现行业所生法,皆如实;
Ekūnatiṃsa sabbepi, kammajātā yathārahaṃ;
96五十一瞬现行法,随时流转。
Ekapaññāsa ghaṭikā, pavattanti khaṇe khaṇe.
875八百七十五。
875.
98彼处谓时起而现行,心同七觉支一齐生起;
Tattha sandhikkhaṇe jātaṃ, sattarasamacetaso;
99于生起及消灭俱中,即被如此解说讲述;
Uppāde bhijjaticcevaṃ, vutto aṭṭhakathānayo.
876第八百七十六节。
876.
101此理若能堪能摄受,自性即随心而消灭;
Taṃ nayaṃ paṭibāhitvā, cittena saha bhijjati;
102随心而消灭者,即依古师教授之理也。
Cittena saha jātanti, vuttamācariyena hi.
877第八百七十七节。
877.
104入出息念修习,即是生起与灭尽的调伏法;
Ānāpānatakkacārā , ekuppādanirodhakā;
105这是在两端所说的身语行蕴名;
Vuttā hi yamake kāyavacīsaṅkhāranāmakā.
878八百七十八。
878.
107识在生起时俱现,色在其住立时亦然;
Cittuppādakkhaṇe jātā, utu tassa ṭhitikkhaṇe;
108色在此时生出,且于坏灭之刻亦然。
Rūpaṃ janeti tatthāpi, utu bhaṅgakkhaṇepi ca.
879八百七十九。
879.
110正如渐进之法,生起此色及他色;
Anupubbakkamenevaṃ, jātaṃ rūpaṃ tathāparaṃ;
111在十八因缘生灭等中起。
Aṭṭhārasamauppādaṭṭhitiādīsu bhijjati.
880八百八十。
880.
113如此集结成团,即晴清火聚;
Itthaṃ kalāpā ghaṭitā, utujāhārajāpi ca;
114一百一十三种联系,得其五十各别。
Ekasantatisambandhā, ekapaññāsa labbhare.
881八百八十一。
881.
116因为群集是由心所生,缘起于生成的瞬间。
Kalāpā cittajā yasmā, uppādakkhaṇasambhūtā;
117因此,与其相俱的束亦随之而得,不离七种俱缘。
Ghaṭikā saha labbhanti, tasmā sattaraseva te.
882八百八十二。
882.
119一切色类皆因心生,依其所生而有;
Sabbepi rūpajanakā, cittuppāde yathāsakaṃ;
120有些则生于成住坏中,有些则不生。
Janenti ṭhitibhaṅgesu, na janentīti kecanā.
883八百八十三。
883.
122善法不善法等起与止的特性;
Kusalābyākatādīnaṃ, ekuppādanirodhatā;
123这是以法的两种对立面来论述的,所以巴利文说。
Dhammānaṃ yamake vuttā, iti pāḷi vadanti ca.
884第八百八十四。
884.
125与善法等有关的(内容),在各处皆有说法;
Kusalādikasambandhā, tattha tattha hi desitā;
126如前所说,称此为智者所欲的教法指导。
Iti vatvā pure vuttaṃ, icchantācariyā nayaṃ.
885第八百八十五。
885.
128如此,四大因缘和合,形成连续的色法;
Iccevaṃ catusambhūtā, rūpasantatirāsayo;
129色法及其聚合,均如实连续相续,没有断绝。
Rūpāni ca kalāpā ca, ekābaddhā yathārahaṃ.
886
886.
131依据经中所述,乃至于圣者悉达多及世间诸具足圣者;
Suttapavattamattānaṃ, sambuddhānampi pāṇinaṃ;
132直至临死之际,其身色法不断持续不断。
Yāva maraṇakālāpi, pavattanti nirantaraṃ.
887
887.
134寿命的终尽和业力的消灭,也应当如此;
Āyukkhayā ca maraṇaṃ, tathā kammakkhayā siyā;
135这两种消灭,无论哪一种,都是由断除业力而成。
Ubhinnaṃ vā khayā cātha, upacchedakakammunā.
888八百八十八。
888.
137死人之故,有四种情况,依当理而为是;
Catudhāpi marantassa, tassevaṃ tu yathārahaṃ;
138所余存于生命中的,是十七心念刹那。
Sattarasacittakkhaṇamattasesamhi jīvite.
889八百八十九。
889.
140上识念起的心,具七相众之心。
Upariccuticittassa , sattarasamacetaso;
141依持久时间,而非因业生生。
Ṭhitikālamupādāya, na tu jāyati kammajaṃ.
890八百九十。
890.
143彼时产生,有所生起,
Tassuppādakkhaṇe jātaṃ,
144与色及断灭一同,
Rūpañca cutiyā saha;
145谓之溃散。
Bhijjatīti mato nāma,
146于是那个人便成就此果。
Tato hoti sa puggalo.
891
891.
148心的支分及其所产生者,之后再无生起;
Cittajāhārajañcāpi, na jāyati tato paraṃ;
149季节变化之色,究竟是否留存,则未必定。
Utusambhavarūpaṃ tu, avasissati vā na vā.
892
892.
151以上即是如实所说之法,如真实意趣所显。
Tato vuttanayeneva, matasatto yathārahaṃ;
152由契约不契约的关系,又重新发生。
Missāmissāhi sandhīhi, punadevopapajjati.
893八百九十三。
893.
154从此所论述,三十二种业生之法;
Tato vuttanayeneva, ekūnatiṃsa kammajā;
155其中现起的五种,以及摧毁的三十四种。
Tesamuṭṭhānikā pañca, catuttiṃsa samissitā.
894八百九十四。
894.
157群集和氏族存在于二十七个国土。
Kalāpā rāsayo honti, sattavīsatibhūmisu;
158由此可知,以一切因缘为缘,色法显现。
Iti sabbapakārena, rūpadhammā pakāsitāti.
159如是色分别中杂说已毕。
Iti rūpavibhāge pakiṇṇakakathā niṭṭhitā.
160第二十二品。
Dvāvīsatimo paricchedo.
161一切色分别已全部完毕。
Niṭṭhito ca sabbathāpi rūpavibhāgo.