← 文献总目录

第二十一章

abh06t.nrf62 · 静态文献页 · 155 段 · 打开交互阅读器

1第二十一品
Ekavīsatimo paricchedo
221. 生起论
21. Uppattikathā
797七百九十七。
797.
2二十八种色,二十一聚;
Aṭṭhavīsati rūpāni, kalāpā cekavīsati;
3至此已说,今说其生起。
Vuttā cettāvatā tesaṃ, uppādo dāni niyyate.
798七百九十八。
798.
5卵生、胎生、湿生、化生;
Aṇḍajā jalābujā ca, saṃsedajopapātikā;
6如是,依生起差别,此即四种生。
Iccuppattipabhedena, catasso yoniyo matā.
799
799.
8在除地居天以外的诸天中,
Bhummavajjesu devesu,
9在饿鬼中,那些被渴爱所烧者;
Pete nijjhāmataṇhike;
10以及在地狱中也有生起。
Nirayesu ca sambhoti,
11唯有一生,是为化生。
Yonekāvopapātikā.
800
800.
13于地居天与人中,
Bhummadeve manussesu,
14于畜生与阿修罗中亦复如是;
Tiracchānāsure tathā;
15于饿鬼与其他众生中,
Petesu cāvasesesu,
16以及四生处。
Catassopi ca yoniyo.
801801.
801.
18其中,卵生与胎生,乃从胎藏而生起;
Tatthaṇḍajā jalābujā, gabbhaseyyasamuggamo;
19湿生与化生,是名化生者。
Saṃsedajopapātikā, opapātikanāmakā.
802第八百零二条。
802.
21其中,诸根完备者,从母胎出生;
Tattha sampuṇṇāyatano, gabbhaseyyasamuggamo;
22无性、两种自性,及男女相杂。
Abhāvo dve sabhāvā ca, itthipumbhāvamissitā.
803第八百零三条。
803.
24诸根完备与不具足者,名为化生者;
Paripuṇṇāparipuṇṇo, opapātikanāmako;
25无有与二种自性,于四恶趣地。
Abhāvo dve sabhāvā ca, caturāpāyabhūmiyaṃ.
804804
804.
27这是诸根具足者,
Sampuṇṇāyatanoveso ,
28然而,于欲界善趣中;
Kāme sugatiyaṃ pana;
29于世界初成之劫,无有。
Ādikappe abhāvo ca,
30自此之后,有两种自性。
Dve sabhāvā tato paraṃ.
805八百零五
805.
32不圆满之处,及于广大心中无有;
Aparipuṇṇāyatano, abhāvo ca mahaggate;
33如是,一切结生生起,共有十种。
Iccevaṃ dasadhā honti, sabbā sandhisamuggamā.
806八百零六。
806.
35即于此处,当自身生起分为十种时;
Tattheva dasadhā bhinne, attabhāvasamuggame;
36应当阐明色法于结生时与转起时的生起;
Sandhiyañca pavatte ca, rūpuppattiṃ vibhāvaye.
807
807.
38于无性有情入胎之时;
Tatthābhāvakasattānaṃ, gabbhaseyyasamuggame;
39依身与心所依处,唯有两种业生十法聚。
Kāyavatthuvasā dveva, dasakā honti kammajā.
808
808.
41色相续之首,与二十又二色;
Rūpasantatisīsāni, dve ca rūpāni vīsati;
42由未执取之执取,于彼中说十一;
Agahītaggahaṇena, tatthekādasa niddise.
809
809.
44此后,在转起中,对增长的有情;
Tato paraṃ pavattimhi, vaḍḍhamānassa jantuno;
45眼十法聚等,有四种生起;
Cakkhudasakādayo ca, cattāro honti sambhavā.
810
810.
47如是,无性有情,于上极为六有;
Iccābhāvakasattānaṃ, chaḷevuttamakoṭiyā;
48于下际唯二有,胎生现起。
Heṭṭhimakoṭiyā dveva, gabbhaseyyasamuggame.
811
811.
50依眼、耳、鼻,于彼有三、二或缺;
Cakkhusotaghānavasā, tattha tidvekahīnakā;
51一、三、三,及四与五;
Eko tayo tayo ceva, siyuṃticatupañcakā.
812
812.
53于化生之类,无性而诞生时;
Opapātikasaṅkhāte, abhāvakasamuggame;
54依舌、身与心所依,下者可至三种;
Jivhākāyavatthuvasā, tayo heṭṭhimakoṭiyā.
813
813.
56最高则有六种,另有介于其间的各类;
Uttamakoṭiyā honti, chaḷevobhinnamantare;
57其中四组与五组,以及三种各缺其二。
Catukkapañcakā tattha, dvekahīnā tayo tayo.
814
814.
59六种等,以无有故
Chakkādayo abhāvānaṃ,
60如是,乃由五种摄集
Iccevaṃ pañcasaṅgahā;
61一者、三者、三者、一者
Eko tayo tayo ceko,
62所说的“一”,是依其次第而言。
Ekoti ca yathākkamaṃ.
815第八一五
815.
64于二种自性者,七等各有二类;
Sabhāvakānaṃ dvinnampi, duvidhā sattakādayo;
65有分等如前所说,各各为九。
Bhāvādikā yathāvuttā, navadhā navadhā siyuṃ.
816八百一十六。
816.
67从七种最上者以下,于其中间有三类与四类;
Sattevuttamato heṭṭhā, ticatukkā tadantare;
68四组、五组、六组,五组与六组,各分二类。
Catukkapañcakacchakkā, pañcachakkāpi ca dvidhā.
817第八百一十七节。
817.
70依三种而言,有七组、六组与五组;
Tiṇṇannampi vaseneva, sattakacchakkapañcakā;
71四组、三组、二组,以及六种分类,各依其类。
Catukkatikadukkā ca, cha koṭṭhāsā yathārahaṃ.
818第八百一十八节。
818.
73二、七、九、五、三、一,依次排列;
Dve satta ca nava pañca, tayo ceko yathākkamaṃ;
74色相续之首,共二十七聚。
Rūpasantatisīsānaṃ, rāsayo sattavīsati.
819八百一十九。
819.
76业所生者,如其相应,于一一刹那转起;
Kammajātā yathāyogaṃ, pavattanti khaṇe khaṇe;
77在欲界众生的结生与转起中。
Kāmāvacarasattānaṃ, paṭisandhipavattiyaṃ.
820八百二十。
820.
79其中,相续之首与诸色,各如其宜。
Tattha santatisīsāni, rūpāni ca yathārahaṃ;
80如前所说之理,于一切处皆可说明。
Pubbe vuttanayeneva, sabbatthāpi viniddise.
821第八百二十一则。
821.
82被了知为冷与热,
Sītuṇhotusamaññātā,
83火界于住时刹那。
Tejodhātu ṭhitikkhaṇe;
84诸大种于结生刹那之色法。
Bhūtā sandhikkhaṇe rūpaṃ,
85生起时节生八法。
Janeti utujaṭṭhakaṃ.
822第八百二十二。
822.
87越过结生之后,心生起心生八法;
Paṭisandhimatikkamma, cittaṃ cittajamaṭṭhakaṃ;
88从有分等开始,于转起时生起。
Bhavaṅgādimupādāya, janetuppattiyaṃ pana.
823第八百二十三
823.
90所食之食物,达到住立状态,由母亲及自身,
Bhuttāhāro ṭhitippatto, mātarā ca sayampi ca;
91随附于身体之后,即生起食生八法。
Sarīrānugato hutvā, janetāhārajaṭṭhakaṃ.
824第八百二十四
824.
93如此,有清净八法聚,亦有以它们为起源的其他法聚;
Iti suddhaṭṭhakāni ca, tesamuṭṭhānikāpare;
94声、表、轻快性等,在生起时便生起。
Saddaviññattilahutā, sambhave sambhavanti ca.
825第八百二十五。
825.
96如此,在欲界地,有四种起源之聚;
Itthaṃ catusamuṭṭhānā, kalāpā kāmabhūmiyaṃ;
97它们如灯火之相续,尽形寿转起。
Yāvajīvaṃ pavattanti, dīpajālāva santati.
826八百二十六。
826.
99依眼、耳及依处,有十法聚,复有三种;
Cakkhusotavatthuvasā, dasakā ca tayo paraṃ;
100以及命九法聚,在色界地。
Jīvitanavakañceva, rūpāvacarabhūmiyaṃ.
827八百二十七。
827.
102在结生与转起时,常有四种业生色;
Honti sandhipavattīsu, cattāro kammajā sadā;
103转起时,依前文所说方式,则有时节生色与心生色。
Pubbe vuttanayeneva, pavatte utucittajā.
828
828.
105在结生与转起时,有一种命九法聚。
Jīvitanavakañcekaṃ, paṭisandhipavattiyaṃ;
106在转起中,又有时节生色生起;这是对两种想者的教导。
Pavatte utujañceti, dvedhāsaññīnamuddise.
829
829.
108如是了知生起之次第后,应进一步分析。
Iccuppattikamaṃ ñatvā, vibhāveyya tato paraṃ;
109以及诸色聚之生与不生。
Kalāpānañca rūpānaṃ, sambhavāsambhavampi ca.
830第八三〇节。
830.
111在根所系之相续中,一切皆由生起而生;
Indriyabaddhasantāne, sabbe sambhonti sambhavā;
112种种色聚如此,相续与积集也是如此。
Kalāpā ceva rūpāni, tathā santatirāsayo.
831八三一。
831.
114于外部的死尸中,则找不到业所生之色;
Bahiddhā matakāye ca, nopalabbhanti kammajā;
115心生聚与时节生聚,以及轻快性等。
Cittojajā kalāpā ca, utujā lahutādayo.
832八百三十二。
832.
117同样地,纯八法聚与声九法聚,于一切处也是如此。
Tathā suddhaṭṭhakasadda-navakañcotu sabbathā;
118其中可得诸聚,以及两种色,这是教导。
Kalāpā tattha labbhanti, dve ca rūpāni uddise.
833八百三十三
833.
120所有以这些为起源的诸聚,在结生时并不存在;
Tesamuṭṭhānikā sabbe, kalāpā natthi sandhiyaṃ;
121于生起时,一切处皆具老性与无常性。
Uppādakāle sabbattha, jaratāniccatāpi ca.
834
834.
123业生的诸聚与生色,于结生时存在;
Kalāpā kammajā santi, jātirūpañca sandhiyaṃ;
124诸色与诸聚,一切于转起时亦皆存在。
Rūpāni ca kalāpā ca, sabbepi ca pavattiyaṃ.
835
835.
126欲界中,一切色皆由四种起源所生;
Santi sabbāni rūpāni, kāmesu catusambhavā;
127除命根九法聚外,共有二十种聚。
Jīvitanavakaṃ hitvā, kalāpā honti vīsati.
836
836.
129[色]仅于十法聚中被执取,在欲界中不单独存在;
Dasakesveva gahitaṃ, visuṃ kāme na labbhati;
130名为命根九法聚者,在色界中可单独存在。
Jīvitanavakaṃ nāma, rūpaloke visuṃ siyā.
837
837.
132食生之聚与二性根,在劫初时;
Āhārajakalāpā ca, bhāvā dve cādikappike;
133于最初时不可得,而后某些可得。
Ādikāle na labbhanti, pacchā labbhanti kecipi.
838
838.
135鼻、舌、身、性根十法聚,在色地中;
Ghānajivhākāyabhāva-dasakā rūpabhūmiyaṃ;
136食生色聚,并非于一切处皆能获得。
Āhārajakalāpā ca, na labbhanteva sabbathā.
839
839.
138眼、耳、处、声之色聚,以及心等起色聚亦然;
Cakkhusotavatthusaddā, kalāpā cittajāpi ca;
139在无想地,先前所说的亦不可得。
Asaññibhūmiyaṃ pubbe, vuttāpi ca na labbhare.
840第八百四十
840.
141色聚有七种色,在无想有情中则有五种色。
Kalāpā satta rūpāni, pañca rūpesvasaññisu;
142无有十一类色聚,亦无十九类色聚。
Natthekādasa rūpāni, kalāpekūnavīsati.
841第八百四十一。
841.
144是故有二十三色,色聚则有十四。
Tasmā tevīsa rūpāni, kalāpā pana cuddasa;
145于色界地,有他们色聚之生起。
Tesamuṭṭhānikā santi, rūpāvacarabhūmiyaṃ.
842
842.
147十七色所成之色聚有二类,为双等起。
Sattaraseva rūpāni, kalāpā dve dvisambhavā;
148于无想有情中生起,于无色界中则全无。
Asaññīnaṃ tu sambhonti, natthārūpesu kiñcipi.
843
843.
150如此即是生起之次第,以及(色聚的)等起与不等起;
Uppattikkamamiccevaṃ, sambhavāsambhavampi ca;
151并依相应之理阐明诸色聚。
Kalāpānañca rūpānaṃ, yathāyogaṃ vibhāvayeti.
154如是,色分别中的生起论已毕。
Iti rūpavibhāge uppattikathā niṭṭhitā.
155第二十一品。
Ekavīsatimo paricchedo.