← 文献总目录

第二十一章

abh06t.nrf62 · 静态文献页 · 155 段 · 打开交互阅读器

第二十一品
Ekavīsatimo paricchedo
121. 生起论
21. Uppattikathā
797七百九十七。
797.
3二十八种色集为一,二十一独立存在;
Aṭṭhavīsati rūpāni, kalāpā cekavīsati;
4其生灭已被证知,现在其生起已见。
Vuttā cettāvatā tesaṃ, uppādo dāni niyyate.
798七百九十八。
798.
6有蛋生、有水生、有湿生及化生;
Aṇḍajā jalābujā ca, saṃsedajopapātikā;
7依其生起不同,四类生源被认为是。
Iccuppattipabhedena, catasso yoniyo matā.
799
799.
9在地狱受苦的天众中,
Bhummavajjesu devesu,
10因断灭渴爱而成熟;
Pete nijjhāmataṇhike;
11并且在恶道中生起,
Nirayesu ca sambhoti,
12多为由男性受生者。
Yonekāvopapātikā.
800
800.
14地神在世人中,
Bhummadeve manussesu,
15在畜生与鬼神中亦然;
Tiracchānāsure tathā;
16在饿鬼及狱卒中,
Petesu cāvasesesu,
17四种生所皆有。
Catassopi ca yoniyo.
801第八〇一。
801.
19其中在胚胎中生育,由水壤结合成形;
Tatthaṇḍajā jalābujā, gabbhaseyyasamuggamo;
20转生因果和转生者的名称。
Saṃsedajopapātikā, opapātikanāmakā.
802第八百零二条。
802.
22其中有完全的所缘,即胎儿所在的聚合;
Tattha sampuṇṇāyatano, gabbhaseyyasamuggamo;
23现象和本质的无现皆有两种,分别属于女性和男性之身。
Abhāvo dve sabhāvā ca, itthipumbhāvamissitā.
803第八百零三条。
803.
25完备与未完备,称为转生者的名称;
Paripuṇṇāparipuṇṇo, opapātikanāmako;
26彼处无有二种本性,乃是四恶趣地。
Abhāvo dve sabhāvā ca, caturāpāyabhūmiyaṃ.
804八百零四。
804.
28圆满的六处设备,
Sampuṇṇāyatanoveso ,
29唯有欲界道安稳;
Kāme sugatiyaṃ pana;
30初劫时亦无此者,
Ādikappe abhāvo ca,
31由此其次有二种本性。
Dve sabhāvā tato paraṃ.
805八百零五。
805.
33此处为无法圆满的所依止处,于大境界中不存在;
Aparipuṇṇāyatano, abhāvo ca mahaggate;
34故此,十处皆具,所有依止皆集聚于此。
Iccevaṃ dasadhā honti, sabbā sandhisamuggamā.
806八百零六。
806.
36在彼即是十处分别破散,乃由于自身之存在;
Tattheva dasadhā bhinne, attabhāvasamuggame;
37更有依止作用发生,详述色之因缘生起。
Sandhiyañca pavatte ca, rūpuppattiṃ vibhāvaye.
807
807.
39在此,有使众生成为胎者,即在胎内的集聚;
Tatthābhāvakasattānaṃ, gabbhaseyyasamuggame;
40只有两个身体处所,十个由业所生的存在。
Kāyavatthuvasā dveva, dasakā honti kammajā.
808
808.
42色蕴共有三十六个,有二十个色法;
Rūpasantatisīsāni, dve ca rūpāni vīsati;
43由于获得与摄持,一者现显为十一个。
Agahītaggahaṇena, tatthekādasa niddise.
809
809.
45于是,在不断增长的生命中,
Tato paraṃ pavattimhi, vaḍḍhamānassa jantuno;
46眼、耳等十根,四种共现。
Cakkhudasakādayo ca, cattāro honti sambhavā.
810
810.
48属于欲望遮蔽之有情,共六十四亿众,
Iccābhāvakasattānaṃ, chaḷevuttamakoṭiyā;
49最低的集团只有两个,聚合于胎卧之中。
Heṭṭhimakoṭiyā dveva, gabbhaseyyasamuggame.
811
811.
51由于眼根与耳根强盛,在此处三根中的二根消弱;
Cakkhusotaghānavasā, tattha tidvekahīnakā;
52有一种、一种、三种,同时有四种与五种。
Eko tayo tayo ceva, siyuṃticatupañcakā.
812
812.
54当生时计数,消失时聚合,
Opapātikasaṅkhāte, abhāvakasamuggame;
55舌、身、意三根依止于较低的阎摩(身体界)。
Jivhākāyavatthuvasā, tayo heṭṭhimakoṭiyā.
813
813.
57最高的,是六种及诸其间的各别者;
Uttamakoṭiyā honti, chaḷevobhinnamantare;
58其中有四种与五种,还有两种不足和三种三重者。
Catukkapañcakā tattha, dvekahīnā tayo tayo.
814
814.
60六种等消失的,
Chakkādayo abhāvānaṃ,
61正是这样五种集合而成;
Iccevaṃ pañcasaṅgahā;
62一者有三,三者有一,
Eko tayo tayo ceko,
63一者亦如法。
Ekoti ca yathākkamaṃ.
815第八百一十五。
815.
65议会者有二类,起于二端,复有七等;
Sabhāvakānaṃ dvinnampi, duvidhā sattakādayo;
66所说意之类如是,九种各异。
Bhāvādikā yathāvuttā, navadhā navadhā siyuṃ.
816第八百一十六。
816.
68从数量的极限来看,以下是七、三、四的分别排列之间;
Sattevuttamato heṭṭhā, ticatukkā tadantare;
69四、五、六的分别排列,以及五重排列也有两种。
Catukkapañcakacchakkā, pañcachakkāpi ca dvidhā.
817第八百一十七节。
817.
71从通过的数量来说,依然是七、五的排列方式;
Tiṇṇannampi vaseneva, sattakacchakkapañcakā;
72四、三、二重排列,以及六个小块的合理排列。
Catukkatikadukkā ca, cha koṭṭhāsā yathārahaṃ.
818第八百一十八节。
818.
74二七又九五,三一一,依顺而分。
Dve satta ca nava pañca, tayo ceko yathākkamaṃ;
75色族相连不断者,汇聚成二十七族。
Rūpasantatisīsānaṃ, rāsayo sattavīsati.
819八百一十九。
819.
77依业所生之缘,瞬息间生起转相不息,
Kammajātā yathāyogaṃ, pavattanti khaṇe khaṇe;
78欲界众生之欲,因缘聚会生灭续续。
Kāmāvacarasattānaṃ, paṭisandhipavattiyaṃ.
820八百二十。
820.
80在此诸法相续的现象,形色等如法状态存在,
Tattha santatisīsāni, rūpāni ca yathārahaṃ;
81依先前所说理则,普遍无一例外地予以说明。
Pubbe vuttanayeneva, sabbatthāpi viniddise.
821第八百二十一则。
821.
83寒、热、痛、痒等感觉,
Sītuṇhotusamaññātā,
84于光明元素起立刹那,
Tejodhātu ṭhitikkhaṇe;
85众生于感受刹那现出形色,
Bhūtā sandhikkhaṇe rūpaṃ,
86生起高声呼喊。
Janeti utujaṭṭhakaṃ.
822第八百二十二。
822.
88越过迁流,心识为生者;
Paṭisandhimatikkamma, cittaṃ cittajamaṭṭhakaṃ;
89自从有有法等因,都是因生起与发生而成。
Bhavaṅgādimupādāya, janetuppattiyaṃ pana.
823第八百二十三。
823.
91食用饮食、安稳坐卧、母亲等,均亦如是。
Bhuttāhāro ṭhitippatto, mātarā ca sayampi ca;
92身续从属,如同由生者所产生的食物之赘物。
Sarīrānugato hutvā, janetāhārajaṭṭhakaṃ.
824第八百二十四。
824.
94如此清净的四赘,既有此起者,也有彼起者;
Iti suddhaṭṭhakāni ca, tesamuṭṭhānikāpare;
95具足正确知见与觉知者,当其发生时即已发生。
Saddaviññattilahutā, sambhave sambhavanti ca.
825第八百二十五。
825.
97如此四种皆起,聚合为欲界之地;
Itthaṃ catusamuṭṭhānā, kalāpā kāmabhūmiyaṃ;
98活着的时候,灯火不断延续。
Yāvajīvaṃ pavattanti, dīpajālāva santati.
826八百二十六。
826.
100眼、耳、鼻、舌、身、意六根,十根合三根之后;
Cakkhusotavatthuvasā, dasakā ca tayo paraṃ;
101生命的新缘,如同形相的活动场所。
Jīvitanavakañceva, rūpāvacarabhūmiyaṃ.
827八百二十七。
827.
103在诸缘起的交会处,常有四种由业所生现象。
Honti sandhipavattīsu, cattāro kammajā sadā;
104如前所述,此处谓为当起的现行。
Pubbe vuttanayeneva, pavatte utucittajā.
828
828.
106生命的新现行者,称为再生的现行;
Jīvitanavakañcekaṃ, paṭisandhipavattiyaṃ;
107此所谓当起现行,指向两种见闻者。
Pavatte utujañceti, dvedhāsaññīnamuddise.
829
829.
109了知今生起的现行,应进一步深入分析其次第。
Iccuppattikamaṃ ñatvā, vibhāveyya tato paraṃ;
110关于色法的诸聚集,以及生灭的性质。
Kalāpānañca rūpānaṃ, sambhavāsambhavampi ca.
830第八百三十节。
830.
112诸根所拘缚的相续中,一切现象皆生起;
Indriyabaddhasantāne, sabbe sambhonti sambhavā;
113色法诸聚集亦如是,乃是连续不断的相续。
Kalāpā ceva rūpāni, tathā santatirāsayo.
831第八百三十一节。
831.
115此外,在外境身中,因业所生的法则不可得见。
Bahiddhā matakāye ca, nopalabbhanti kammajā;
116由心所生的聚合,以及由火所生的轻微等因素。
Cittojajā kalāpā ca, utujā lahutādayo.
832八百三十二。
832.
118在那里,纯净的中定音和新生的音,皆无不在;
Tathā suddhaṭṭhakasadda-navakañcotu sabbathā;
119那些聚合获得,就在那里显现两种色相。
Kalāpā tattha labbhanti, dve ca rūpāni uddise.
833八百三十三。
833.
121所有这些生起的聚合,在交会时皆不复存;
Tesamuṭṭhānikā sabbe, kalāpā natthi sandhiyaṃ;
122在生起的时候,无论何处,老死亦是无常。
Uppādakāle sabbattha, jaratāniccatāpi ca.
834
834.
124色集由业而生,生起之形亦因缘和合;
Kalāpā kammajā santi, jātirūpañca sandhiyaṃ;
125色乃业集所成,诸色无一非依因缘而起。
Rūpāni ca kalāpā ca, sabbepi ca pavattiyaṃ.
835
835.
127诸色皆因四大因缘现起,于欲界中显现。
Santi sabbāni rūpāni, kāmesu catusambhavā;
128断除生命之秽,聚集堆积共有二十。
Jīvitanavakaṃ hitvā, kalāpā honti vīsati.
836
836.
130犹如抓取十分之一,欲乐全无所得;
Dasakesveva gahitaṃ, visuṃ kāme na labbhati;
131生命若新生,欲乐在色界将得。
Jīvitanavakaṃ nāma, rūpaloke visuṃ siyā.
837
837.
133饮食之聚积,心念二种根本性质;
Āhārajakalāpā ca, bhāvā dve cādikappike;
134最初时代未曾获得,后来部分获得。
Ādikāle na labbhanti, pacchā labbhanti kecipi.
838
838.
136湿泥状舌体形态,为色界境土;
Ghānajivhākāyabhāva-dasakā rūpabhūmiyaṃ;
137饮食怨恨之物,亦未在诸处获得。
Āhārajakalāpā ca, na labbhanteva sabbathā.
839
839.
139眼、耳、鼻、舌、身、意所缘之物,还有所起之心。
Cakkhusotavatthusaddā, kalāpā cittajāpi ca;
140先说的非分别处,即便宣说,也无法获得。
Asaññibhūmiyaṃ pubbe, vuttāpi ca na labbhare.
840第八百四十。
840.
142色块有七种色,色中具五种分别色;
Kalāpā satta rūpāni, pañca rūpesvasaññisu;
143其余十一种色,加上微小色,共二十种。
Natthekādasa rūpāni, kalāpekūnavīsati.
841第八百四十一。
841.
145因此,色块共有三十三色,色块却不过十七。
Tasmā tevīsa rūpāni, kalāpā pana cuddasa;
146此谓三界起时,即为色界之地。
Tesamuṭṭhānikā santi, rūpāvacarabhūmiyaṃ.
842
842.
148为七十九种色,组成有二,为双生。
Sattaraseva rūpāni, kalāpā dve dvisambhavā;
149无色者则生起,在非色中无一物。
Asaññīnaṃ tu sambhonti, natthārūpesu kiñcipi.
843
843.
151此谓生起灭皆是,如此有生有灭。
Uppattikkamamiccevaṃ, sambhavāsambhavampi ca;
152『Kalāpa』者,群集也;『rūpa』者,色也。此句意为依其顺序,将种种色法加以分别阐明。
Kalāpānañca rūpānaṃ, yathāyogaṃ vibhāvayeti.
153如是色分别中生起论已毕。
Iti rūpavibhāge uppattikathā niṭṭhitā.
154第二十一品。
Ekavīsatimo paricchedo.