← 文献总目录

第十九章

abh06t.nrf60 · 静态文献页 · 148 段 · 打开交互阅读器

1第十九章
Ekūnavīsatimo paricchedo
219. 分别论
19. Pabhedakathā
706
706.
2这二十八种色法,现在应如理加以分别。
Aṭṭhavīsavidhampetaṃ, rūpaṃ dāni yathārahaṃ;
3智者应依大种色等类别,如理分别。
Bhūtarūpādibhedehi, vibhajeyya vicakkhaṇo.
707
707.
5地等四种,称为大种色。
Pathavādikamidanti, bhūtarūpaṃ catubbidhaṃ;
6此外,所造色有二十四种。
Upādārūpamaññaṃ tu, catuvīsatividhaṃ bhave.
708
708.
8眼等五种色法称为内色;
Pañcavidhampi cakkhādirūpamajjhattikaṃ mataṃ;
9其余二十三种名为外色。
Tevīsatividhaṃ sesaṃ, bāhiranti pavuccati.
709
709.
11色、声、香、味、触这七法,分为五类;
Rūpasaddagandharasaphoṭṭhabbā satta pañcadhā;
12它们是五种净色的所缘,名为五所缘。
Pañcappasādavisayā, pañcārammaṇanāmakā.
710710.
710.
14其余二十一种,摄属于法所缘。
Ekavīsatividhaṃ sesaṃ, dhammārammaṇasaṅgahaṃ;
15意识所能识知的,便是意门的所行境。
Manoviññāṇaviññeyyaṃ, manodvārassa gocaraṃ.
711七百一十一。
711.
17净色与境,此二皆从五种而生;
Pasādā visayā ceva, pañcakā dvepi sambhavā;
18十二处亦依自性,为十处界。
Dvādasāpi sarūpena, dasāyatanadhātuyo.
712七百一十二。
712.
20然而,凡此一切色法,皆说为有对;
Yadedaṃ pana sabbampi, rūpaṃ sappaṭighaṃ mataṃ;
21彼即名为粗色,亦称为‘近’。
Tadevoḷārikaṃ nāma, santiketi pavuccati.
713七百一十三。
713.
23其余名为无对,即法处与法界;
Sesamappaṭighaṃ nāma, dhammāyatanadhātu ca;
24及细色,色法安立为十六种;
Sukhumañceva rūpañca, rūpaṃ soḷasadhā ṭhitaṃ.
714
714.
26所依色有六种,即净色与心色。
Chabbidhā vatthurūpaṃ tu, pasādahadayampi ca;
27其余非所依色,则有二十二种。
Avatthurūpaṃ sesaṃ tu, dvāvīsatividhaṃ bhave.
715
715.
29净色与表色,是门色,共有七种;
Pasādā ceva viññatti, dvārarūpaṃ tu sattadhā;
30其余非门色者,则有二十一种。
Sesaṃ advārarūpaṃ tu, ekavīsavidhampi ca.
716
716.
32净色、男女根、命根,如此合为八种;
Pasādā bhāvayugaḷaṃ, jīvitañceti aṭṭhadhā;
33其余的非根色,则有二十种非根。
Indriyarūpamaññaṃ tu, vīsadhānindriyaṃ siyā.
717
717.
35颜色、香、味、食素,以及四大种色,如此合为八种;
Vaṇṇo gandho raso ojā, bhūtarūpanti aṭṭhadhā;
36其余者为不分离色,而分离色则有二十种。
Avinibbhogamitaraṃ, vinibbhogaṃ tu vīsadhā.
718七百一十八。
718.
38不分离色、声、所依处及诸根等;
Avinibbhogarūpāni, saddavatthindriyāni ca;
39所造色有十八种,应知为色色。
Nipphannaṃ aṭṭhārasadhā, rūparūpanti veditaṃ.
719七百一十九。
719.
41而虚空为限定,表色、轻快性等;
Paricchedo panākāso, viññattilahutādayo;
42变化相与色的积集等。
Vikārā lakkhaṇā ceva, rūpassupacayādayo.
720
720.
44纵使以十种方式也未生起,于究竟义中亦无此;
Dasadhāpi anipphannaṃ, natthetaṃ paramatthato;
45作“属于色”已,即说为色。
Rūpassetanti katvāna, rūpamicceva vuccati.
721
721.
47色处唯一种,说为有见色;
Rūpāyatanamevekaṃ, sanidassanamīritaṃ;
48其余无见色,则有二十七种。
Anidassanamaññaṃ tu, sattavīsatividhampi ca.
722
722.
50业生有执受,余者无执受。
Kammajaṃ panupādinnaṃ, anupādinnakāparaṃ;
51心生有三种,以及时节生与食生。
Tividhaṃ cittajañceva, utujāhārajanti ca.
723
723.
53所谓“眼触所依”,即说为眼界。
Cakkhusamphassavatthūti, cakkhudhātu pakittitā;
54其余非其所依者,共有二十七种。
Na vatthu tassa sesaṃ tu, sattavīsatividhaṃ bhave.
724七百二十四。
724.
56依耳触事等,亦当知有二种;
Sotasamphassavatthādi-vasā ca duvidhā tathā;
57又当依次生之理,分别三种。
Tividhā ca vibhāveyya, yathāsambhavato kathaṃ.
725七百二十五。
725.
59可见色也是色,且是有对;
Sanidassanarūpañca, vaṇṇo sappaṭighampi ca;
60而其余不可见色,当知为粗、有对。
Anidassanamaññaṃ tu, thūlaṃ sappaṭighaṃ bhave.
726
726.
62不可见色,及余无对者;
Anidassanarūpañca, sesamappaṭighampi ca;
63如是,一切色总十六种,说为三种。
Soḷasāti ca sabbampi, rūpaṃ tividhamuddise.
727
727.
65眼与耳二根,名为未至而取者;
Apattagāhakaṃ nāma, cakkhusotadvayaṃ pana;
66鼻等三根,被称为“至而取者”。
Sampattagāhakaṃ nāma, ghānādittayamīritaṃ.
728
728.
68除此,其余非取者,当知有二十三种;
Agāhakamato sesaṃ, tevīsatividhaṃ bhave;
69某些有所缘者,并非全然不被执取。
Kiñci sārammaṇaṃ nāma, na gayhatīti sabbathā.
729
729.
71依止所生的内色,依止所生的外色也是如此;
Upādā ajjhattikaṃ rūpaṃ, upādā bāhiraṃ tathā;
72非依止所生的外色,如此则成三种。
Nopādā bāhirañceti, evampi tividhaṃ bhave.
730
730.
74内执受色,外执受色同样,另一类色;
Ajjhattikamupādinnaṃ, bāhirañca tathāparaṃ;
75以及非执受色,依如是等类,亦复如是。
Anupādinnakañceti, evamādivasāpi ca.
731
731.
77所见色、所闻声,香等三种为所触;
Diṭṭhaṃ rūpaṃ sutaṃ saddo, gandhādi tividhaṃ mutaṃ;
78所识知与余所应知者,由意而成四种。
Viññātamaññaviññeyyaṃ, manasāti catubbidhaṃ.
732七百三十二。
732.
80色的分别、变化、相,依次第;
Rūparūpaṃ paricchedo, vikāro lakkhaṇaṃ kamā;
81十八种、一种、五种、四种,彼亦如是。
Aṭṭhārasekakaṃ pañca, catukkanti ca taṃ tathā.
733七百三十三
733.
83既是门亦是依处,有非依处而唯是门;
Dvārañca hoti vatthu ca, na vatthu dvārameva tu;
84非门而唯是依处,或非二者,应如是说。
Na dvāraṃ vatthumevātha, nobhayanti ca niddise.
734
734.
86执取者即所执取,非所执取者亦然;
Upādā anupādinnaṃ, anupādinnakaṃ tathā;
87非执取者有二种,如是四法亦已宣说。
Nopādā duvidhañceti, catuddhevampi desitaṃ.
735
735.
89有对及执取,无对色亦然;
Sappaṭigghamupādā ca, rūpamappaṭighaṃ tathā;
90非执取者复有二种,如是则总为四种。
Nopādā duvidhañceti, catuddhā evamādito.
736
736.
92第十一种,为心处根九法聚;
Ekādasekajarūpaṃ, hadayindriyanavakaṃ;
93此聚有业生与心生,两种表色亦复如是;
Kammajaṃ cittajañceva, tathā viññattikaṃ dvayaṃ.
737
737.
95声乃由心等所生,因此,此色被许为二生;
Saddo cittotujo tasmā, rūpamekaṃ dvijaṃ mataṃ;
96依心与食而生的轻快性等三法,为三生;
Cittotāhārasambhūtaṃ, lahutādittayaṃ tijaṃ.
738七百三十八。
738.
98除九种及虚空外,由业等四种所生;
Navākāsāvinibbhogā, kammādicatusambhavā;
99次说相色,如是色法共有五种;
Atha lakkhaṇarūpanti, rūpamevaṃ tu pañcadhā.
739七百三十九。
739.
101除虚空外九种,九种事根;
Navākāsāvinibbhogā, nava vatthindriyāni ca;
102十八种色,合为业生。
Aṭṭhārasavidhaṃ rūpaṃ, kammajaṃ hoti piṇḍitaṃ.
740第七百四十颂
740.
104除去声与虚空,表色、轻快性等;
Saddākāsāvinibbhogā, viññattilahutādayo;
105十五种色法,谓心所生者。
Pañcadasavidhaṃ rūpaṃ, cittasambhavamuddise.
741741.
741.
107声、虚空、不可分离者,以及轻快性等三种。
Saddākāsāvinibbhogā , lahutādittayanti ca;
108他们说,由时节所生的色法,安立为十三种。
Utusambhavamīrenti, rūpaṃ terasadhā ṭhitaṃ.
742742
742.
110界限、不可分离以及轻快性等三者
Paricchedāvinibbhogā, lahutādittayampi ca;
111如是名为食生色,安立为十二种
Evamāhārajaṃ nāma, rūpaṃ dvādasadhā ṭhitaṃ.
743743.
743.
113生、老与死,不从任何处生起;
Jāti jarā ca maraṇaṃ, na kutocipi jāyati;
114依于色的生起类别,如此也分为五种。
Evampi pañcadhā hoti, rūpajātivibhāgato.
744744.
744.
116二十五种业,确立于欲界与色法之中;
Pañcavīsatividhaṃ kammaṃ, kāmarūpavavatthitaṃ;
117在欲有与色有二界之中,生起业生色。
Janeti kammajaṃ rūpaṃ, kāmarūpabhavadvaye.
745七百四十五。
745.
119五识、无色界异熟,及一切结生心;
Pañcaviññāṇamāruppa-vipākā sabbasandhiyo;
120阿拉汉的死心,应除去此十六种。
Cuti khīṇāsavasseti, soḷasete vivajjaye.
746七百四十六。
746.
122其余七十五心,是为能生者;
Pañcasattati sesāni, cittānimāni sambhavā;
123于五蕴有地,令心生色生起。
Janenti cittajaṃ rūpaṃ, pañcavokārabhūmiyaṃ.
747七百四十七。
747.
125于二有中,火界生起时节生色。
Janebhi utujaṃ rūpaṃ, tejodhātu bhavadvaye;
126于欲界地,食素即生起食生色。
Kāmabhūmiyamojā tu, janetāhārajaṃ tathā.
748七百四十八
748.
128业在每一刹那,皆生起自属的色法;
Kammaṃ janeti rūpāni, attajāni khaṇe khaṇe;
129于心识生起之时,紧随其后即生起其他诸法。
Cittamuppādakālamhi, uppādānantaraṃ paraṃ.
749七百四十九。
749.
131时节所生之色,依十三种方式而存在;
Utusambhavamīrenti, rūpaṃ terasadhā ṭhitaṃ;
132亦具分齐性、不分离性,及轻快性等三种。
Paricchedāvinibbhogā, lahutādittayampi ca.
750七百五十。
750.
134于结生时与转起时,业生色皆能生起;
Sandhiyampi kammajaṃ tu, pavattepi ca sambhavā;
135其余诸色唯于转起时生起,而非结生时。
Janeti rūpaṃ sesāni, pavatte, na tu sandhiyaṃ.
751七百五十一。
751.
137在与诸根相系的相续中,业等三种亦能生色;
Indriyabaddhasantāne, kammādi tividhampi ca;
138于死亡时及外部,则各随其宜而生色。
Janeti rūpaṃ matake, bāhire tu yathārahaṃ.
752
752.
140如是,业等诸因各随其宜而生色。
Iti kammādayo rūpaṃ, janenti ca yathāsakaṃ;
141其余色法的生起,亦依诸缘而有。
Sesānampi ca rūpānaṃ, paccayā honti sambhavā.
753
753.
143如是,色法的分类、种类差别及其生起;
Iti rūpavibhāgañca, jātibhedañca sambhavā;
144以及能生等的种种分别,于此阐明诸色法。
Janakādippabhedañca, rūpānaṃ tattha dīpayeti.
147如是,色分别中,分别论已毕。
Iti rūpavibhāge pabhedakathā niṭṭhitā.
148第十九品。
Ekūnavīsatimo paricchedo.