第九章
1第九品
Navamo paricchedo
2九、心所摄颂
9. Cetasikasaṅgahakathā
315三百一十五。
315.
2七种是遍一切心心所,六种为杂心所;
Satta sādhāraṇā ceva, cha dhammā ca pakiṇṇakā;
3信等二十五种,合计为三十八种。
Saddhādi pañcavīseti, aṭṭhatiṃsa samissitā.
316三百一十六。
316.
5于欲界善心所摄的初禅、二禅中,所得诸法;
Kāmāvacarapuññesu, labbhanti paṭhamadvaye;
6于第三禅唯得三十七法,无有慧心所。
Sattatiṃseva dutiye, paññāmattavivajjitā.
317三百一十七。
317.
8于第三禅,如前所述,唯除去喜心所;
Tatiye ca yathāvuttā, pītimattavivajjitā;
9于第四禅中,唯得三十六,除慧与喜二者。
Chattiṃseva catutthamhi, paññāpītidvayaṃ vinā.
318三百一十八。
318.
11致力于诸大业处,如是舍弃诸离;
Mahākriyāsu yujjanti, hitvā viratiyo tathā;
12三十五、三十四双、三十三,依次为欲界之数。
Pañcatiṃsa catuttiṃsadvayaṃ tettiṃsakaṃ kamā.
319三百一十九。
319.
14除去无量,与大恶作相联结;
Ṭhapetvā appamaññā ca, mahāpākesu yojitā;
15三十三、三十二、二、三十一,如此次第,为欲界之数。
Tettiṃsā ceva dvattiṃsadvayekattiṃsakaṃ kamā.
320三百二十。
320.
17取无量已,如是舍弃诸离;
Appamaññā gahetvāna, hitvā viratiyo tathā;
18于初禅色界心中,确有三十五。
Pañcatiṃseva paṭhame, rūpāvacaramānase.
321三百二十一。
321.
20于第二禅那则舍弃寻,其后更舍弃伺;
Vitakkaṃ dutiye hitvā, vicārañca tato paraṃ;
21于第四禅那则为舍弃喜,而第五则住于无量。
Catutthe pana pītiñca, appamaññañca pañcame.
322三百二十二。
322.
23如前所说,三十四支依次排列;
Yathāvuttapakārāva , catuttiṃsa yathākkamaṃ;
24可得三十三支、三十二支及三十支。
Tettiṃsa ceva dvattiṃsa, samatiṃsañca labbhare.
323三百二十三
323.
26与第五禅那相同,唯除无色界心;
Pañcamena samānā ca, ṭhapetvāruppamānasā;
27依地、所缘之差别,及诸支之殊胜。
Bhūmārammaṇabhedañca, aṅgānañca paṇītataṃ.
324三百二十四。
324.
29舍离无量心,持三远离支;
Appamaññā ṭhapetvāna, gahetvā viratittayaṃ;
30于初禅心中,有三十六无上支。
Chattiṃsānuttare honti, paṭhamajjhānamānase.
325第三百二十五。
325.
32于第二禅舍寻,其后复舍伺;
Vitakkaṃ dutiye hitvā, vicārañca tato paraṃ;
33于第四禅舍喜,于第五禅亦然,一切皆舍。
Pītiṃ hitvā catutthe ca, pañcamepi ca sabbathā.
326326.
326.
35如前所说,依次有三十五类。
Yathāvuttappakārāva, pañcatiṃsa yathākkamaṃ;
36亦有三十四、三十三,以及另外的三十三。
Catuttiṃsañca tettiṃsa, tathā tettiṃsa cāpare.
327第三百二十七
327.
38如是,二十二种分类,悉皆摄于无过失者中。
Evaṃ bāvīsadhā bhedo, anavajjesu saṅgaho;
39于五十九心中,宣说三十八种。
Ekūnasaṭṭhicittesu, aṭṭhatiṃsānamīrito.
328三百二十八。
328.
41然而,总括地取离与无量后,
Viratī appamaññā ca, gahetvā pana sabbaso;
42逐一取后,又以一切方式舍弃。
Ekamekaṃ gahetvā ca, paccakkhāya ca sabbathā.
329第三百二十九条。
329.
44于欲界善中有七种,于唯作中亦有四种,同样地,
Kāmesu sattadhā puññe, catudhā ca kriye tathā;
45于色界四禅中,亦应作如是摄。
Rūpajjhānacatukke ca, kattabboyampi saṅgaho.
330第三百三十条。
330.
47依此方法,有七十三种分类。
Iminā panupāyena, samasattati bhedato;
48应知在无过失的心识生起中,有如此之摄集。
Anavajjesu viññeyyo, cittuppādesu saṅgaho.
331三百三十一。
331.
50如此,以一切方式,对无有过失作出决断;
Iti sabbappakārena, anavajjavinicchayaṃ;
51智者了知之后,对于有过失者,应作如此摄集。
Ñatvā yojeyya medhāvī, sāvajjesu ca saṅgahaṃ.
332三百三十二。
332.
53七种共法,以及六种杂项法;
Satta sādhāraṇā ceva, cha dhammā ca pakiṇṇakā;
54四种恶共法,这十七种法。
Cattāro pāpasāmaññā, dhammā sattarasevime.
333
333.
56于第一类中,有十九种由贪与见所产生的行;
Ekūnavīsāsaṅkhāre, paṭhame lobhadiṭṭhiyā;
57在第二种中,由贪与慢,如前所说,其数相同。
Dutiye lobhamānena, yathāvuttā ca tattakā.
334
334.
59在第三种中,由贪与见,除喜之外,有十八种;
Aṭṭhārasa vinā pītiṃ, tatiye lobhadiṭṭhiyā;
60在第四种中,亦除去喜,由贪与慢,其数相同。
Catutthepi vinā pītiṃ, lobhamānena tattakā.
335三百三十五。
335.
62于嗔心中,则无喜俱;无行心中,亦复如是;
Paṭighe ca vinā pītiṃ, asaṅkhāre tatheva te;
63由嗔、恶作与悭吝,得二十种。
Labbhanti dosakukkucca-macchariyāhi vīsati.
336三百三十六
336.
65无行中所说者,有行中则为五种;
Asaṅkhāresu vuttā ca, sasaṅkhāresu pañcadhā;
66于昏沉睡眠,有二十一、二十与二十二的超越。
Thinamiddhenekavīsa, vīsa dvevīsatikkamā.
337
337.
68他们于掉举中舍离了欲与喜,这仅是十五。
Chandaṃ pītiñca uddhacce, hitvā pañcadaseva te;
69他们舍弃了解脱与疑,于所疑处同样执取。
Hitvā vimokkhaṃ kaṅkhañca, gahetvā kaṅkhite tathā.
338
338.
71如是,二十七法以十二摄所统摄。
Sattavīsatidhammānaṃ, iti dvādasa saṅgahā;
72十二不善心中,智者应了知。
Dvādasāpuññacittesu, viññātabbā vibhāvinā.
339三百三十九。
339.
74舍去应舍之法,如理而取;
Hitvā chāniyate dhamme, gahetvā ca yathārahaṃ;
75智者于此,应知尚有三十四种摄。
Catuttiṃsāpi viññeyyā, saṅgahā tattha viññunā.
340三百四十。
340.
77唯于十二善法中,了知无上摄已。
Dvādasākusalesveva, ñatvā saṅgahamuttaraṃ;
78于应知的有因心中,如何次第了知其摄?
Ñeyyāhetukacittesu, saṅgahaṃ kamato kathaṃ?
341三百四十一。
341.
80七种共通的,以及除欲的杂项。
Satta sādhāraṇā chandavajjitā ca pakiṇṇakā;
81于生笑心中,唯阐明十二种。
Hasituppādacittamhi, dvādaseva pakāsitā.
342三百四十二。
342.
83于确定心,除喜;于乐推度心,除喜与精进。
Voṭṭhabbe ca vinā pītiṃ, vīriyaṃ sukhatīraṇe;
84如前所述的十一种法,也在二心中被宣说。
Ekādasa yathāvuttā, dhammā dvīsupi desitā.
343三百四十三
343.
86意界三心,以及舍俱推度二心中;
Manodhātuttike ceva, upekkhātīraṇadvaye;
87如前所说,除去精进与喜,共有十种。
Dasa honti yathāvuttā, hitvā vīriyapītiyo.
344三百四十四。
344.
89七种共有的心所,由五识生起;
Satta sādhāraṇā eva, pañcaviññāṇasambhavā;
90如是,于无因心中,所摄有五种。
Iccāhetukacittesu, pañcadhā saṅgaho ṭhito.
345三百四十五。
345.
92以上,是依于心所法,又依心而作计数;
Iti cetasike dhamme, cittesu gaṇite puna;
93智者摄持其心后,也能计算。
Cittena saha saṅgayha, gaṇeyyāpi ca paṇḍito.
346三百四十六。
346.
95所谓三十八者,亦与心一同再计。
Aṭṭhatiṃsāti ye vuttā, cittena saha te puna;
96所谓“三十九”,即于一切处依理各增其一。
Ekūnacattālīseti, sabbatthekādhikaṃ naye.
347三百四十七。
347.
98二十二、十、二与五,如是各随所宜;
Bāvīsevaṃ dasa dve ca, pañca ceti yathārahaṃ;
99相应法之摄类,共二十七说,即掌叶册篇目之说。
Saṅgahā sampayuttānaṃ, tālīsekūnakā kathā.
348三百四十八
348.
101寻与伺、喜与慧,以及……
Vitakko ca vicāro ca, pīti paññā tathā pana;
102无量心与离等,随其所应,合为九法。
Appamaññā viratīti, nava dhammā yathārahaṃ.
349三百四十九。
349.
104应取与应舍,于无过失者而生。
Gahetabbāpanetabbā, bhavanti anavajjake;
105受于一切处轮转,如应而转。
Parivatteti sabbattha, vedanā tu yathārahaṃ.
350三百五十。
350.
107欲、胜解与精进,及信共十九。
Chandādhimokkhavīriyā , saddhādekūnavīsati;
108触等唯有六种,不动者则为二十八。
Phassādayo chaḷevāti, na calantaṭṭhavīsati.
351三百五十一
351.
110于有咎处唯十三,于意门唯六为因。
Teraseva tu sāvajje, chaḷevāhetumānase;
111另有十种不动摇,十四与六为生起。
Na calanti dasa aññe, cuddasā cha ca sambhavāti.
114如是于心所分别中,心所摄颂已毕。
Iti cetasikavibhāge cetasikasaṅgahakathā niṭṭhitā.
115第九品。
Navamo paricchedo.