← 文献总目录

10. 第十章

abh06t.nrf36 · 静态文献页 · 666 段 · 打开交互阅读器

1第十章
10. Dasamo paricchedo
2其余业处之分别
Sesakammaṭṭhānavibhāgo
1298一二九八。
1298.
2见瞋恚之过患,与忍辱之安稳。
Byāpādādīnavaṃ disvā, khemabhāvañca khantiyaṃ;
3然而修习无量心者,如何调伏瞋恚?
Appamaññā tu bhāvento, vineyya paṭighaṃ kathaṃ.
1299一二九九。
1299.
5瞋恚是烧心者,
Cetosantāpano kodho,
6是破坏净信者,
Sampasādavikopano;
7是造成丑陋可厌者。
Virūpabībhacchakaro,
8毁坏面容光泽者。
Mukhavaṇṇappadhaṃsano.
1300
1300.
10生起戒之昏沉者,产生心意散乱者;
Sīlakālussiyuppādo, cittavikkhepasambhavo;
11摧坏智慧之灯者,障蔽行道者。
Paññāpajjotaviddhaṃsī, paṭipattivibandhako.
1301一三〇一。
1301.
13通往恶趣之道,恶棘之缚者;
Apāyekāyano maggo, pāpakaṇṭakabandhako;
14断灭正法道者,闭锁道门者。
Dhammamaggasamucchedī, maggadvārapidhānako.
1302
1302.
16毁坏名誉与容貌,摧破功德之根本;
Yasovaṇṇavisaṅkhāro, guṇamūlappabhañjako;
17聚集苦法,招致不幸与灾祸;
Dukkhadhammasamodhāno, byasanopaddavākaro.
1303
1303.
19此凶兆已生,毁坏一切成就;
Dunnimittamidaṃ jātaṃ, sabbasampattidhaṃsanaṃ;
20烟焰之兆升起,毁灭一切世间。
Dhūmaketusamuppādo, sabbalokavināsako.
1304一三〇四
1304.
22一切善法,不祥之兆已现。
Sabbakalyāṇadhammānaṃ, avamaṅgalamuṭṭhitaṃ;
23断善利之始,会障碍之聚。
Hitārambhasamugghātī, antarāyasamāgamo.
1305一三零五。
1305.
25一切行相悉可厌逆,一切憎恶之因。
Sabbākārapaṭikkūlaṃ, sabbaviddesakāraṇaṃ;
26灾祸的苗头已然生起,这正是敌人所求之不得的。
Vipattimukhamuppannaṃ, amittajanapatthitaṃ.
1306
1306.
28制造怨敌,极为恐怖,能招致一切灾祸;
Sapattakaraṇaṃ ghoraṃ, sabbānatthavidhāyakaṃ;
29恐惧源于内在而生,人们却浑然不觉。
Bhayamantarato jātaṃ, taṃ jano nāvabujjhati.
1307
1307.
31犹如舔舐刀刃,犹如吞入烈火。
Khuradhāraṃ lihantāva, gilantāva hutāsanaṃ;
32犹如嚼食苦葫芦,执持燃烧的兵器。
Tittalābuṃva khādantā, gaṇhantādittamāyudhaṃ.
1308
1308.
34仅由些微嗔恚所生,全然是愚痴的杀戮。
Byāpādamattasambhava-mattaghaññāya kevalaṃ;
35愚痴者如此把玩,犹如对待一条可怕的毒蛇。
Upalāḷenti dummedhā, ghoramāsīvisaṃ yathā.
1309
1309.
37犹如树木被嗔火焚烧,火已钻入空洞之中;
Dosatejena rukkhova, susirāruḷhapāvako;
38虽内在被燃烧,这些自害者仍挣扎不止。
Antonudayhamānāpi, vipphandanti vighātino.
1310
1310.
40愚者被心之思风所吹,不能觉知。
Nāvabujjhanti dummedhā, cetosaṅkappavāyunā;
41犹如熔炉口,一再炽燃。
Ukkāmukhāmivāditta-mujjalantā punappunaṃ.
1311
1311.
43登上怖畏之道,即背离安稳之道。
Bhayamaggasamāruḷhā, khemamaggavirodhino;
44心怀嗔恚,罪垢遍满,与二种利益相违。
Byāpannā kibbisākiṇṇā, atthadvayavirodhino.
1312
1312.
46无依无怙,为箭所穿,心意散乱,忧愁不止;
Anāthā sallakāviddhā, visaṭṭā anusocino;
47犹如林中盲鹿,失去眼目,徘徊迷途。
Andhā viya migāraññe, bhamanti hatacakkhukā.
1313
1313.
49愚人行事不加筹划,一味随顺嗔怒之力;
Asaṃvihitakammantā, bālā kodhavasānugā;
50他们迅速舍弃吉祥,毁于名声与财富之中。
Khippaṃ lakkhiṃ pariccattā, yasobhogehi dhaṃsare.
1314一三一四。
1314.
52所行难以调伏,为嗔恚动荡所惑;
Duppaṭippāditārambhā, kodhasaṅkhobhamohitā;
53无智者不能品尝法甘露之味。
Dhammāmatarasassādaṃ, na vindanti aviddasu.
1315一三一五。
1315.
55如同生起的种种过患,犹如已起的疾病;
Bahvādīnavamicceva-manto byādhimivuṭṭhitaṃ;
56犹如怀中燃起的火,恶人却漠然置之。
Jātānalamivucchaṅge, ajjhupekkhanti dujjanā.
1316一三一六。
1316.
58被痛苦所逼迫,由烦恼所行所积,垢染深重;
Codayamānā dukkhehi, klesāciṇṇamalīmahā;
59他们以恶业充满自身,长久地躺卧在死亡之路上。
Pāpakammehi pūrentā, senti maccupathe ciraṃ.
1317一三一七。
1317.
61如此如理思惟之后,对于嗔恚,应如理加以对治;
Tamevaṃ paṭisaṅkhāya, paṭighaṃ pana yoniso;
62如同对待奔来的恶兽,如同对待迎面冲来的罗刹。
Vāḷamigaṃva dhāvantaṃ, āvisantaṃva rakkhasaṃ.
1318
1318.
64如同被烈焰所包裹,对于心生恐惧的瑜伽行者而言;
Pāvakaṃva paribyuḷhaṃ, bhāyamānassa yogino;
65他亲近了那由大仙施设、导向安稳的安稳之道。
Sotthibhāvāya khemanta-mupaññattaṃ mahesinā.
1319
1319.
67堪忍名为诸善法之母,有大威力;
Mātā kalyāṇadhammānaṃ, khamā nāma mahiddhikā;
68于众生中平等而行,成就一切圆满。
Samappavatti sattesu, sabbasampattisādhikā.
1320一三二〇。
1320.
70愤怒是烦恼之火的浇灌,
Kodhānalajalāseko ,
71忧愁是住处与坐卧处的破坏者;
Sokopāyāsanāsanaṃ;
72拔除嗔恨之刺者,
Āghātasallaniddhārī,
73解脱怨恨者。
Upanāhavimocanaṃ.
1321一三二一。
1321.
75称誉之因,在依止善根;
Vaṇṇakittisamuṭṭhānaṃ, guṇamūlābhisevanaṃ;
76此即敞开之门,为成就二义;
Apārutamukhaṃveta-matthadvayasamiddhiyā.
1322一三二二
1322.
78灭尽忧恼,无余断除诸漏。
Vighātapariyādāna-māsavānamasesato;
79令心寂静,如除热恼的栴檀。
Paṭipassambhanaṃ ceto-pītikaraṇacandanaṃ.
1323
1323.
81拔除一切苦,最胜乐之依止。
Sabbadukkhasamugghāti, sukhupaṭṭhānamuttamaṃ;
82断除灾厄之生起,超越怖畏与战栗。
Byasanodayavicchedo, bhayabheravaniggamo.
1324
1324.
84连结心之净信,感得端严之果;
Cetopasādasandhāno, pāsādikaphalāvaho;
85无上菩提资粮,为人与非人所崇奉。
Pavaro bodhisambhāro, narānaranisevito.
1325此为第1325节。
1325.
87度脱恶趣旷野,遮止四恶趣;
Pāpakantāranitthāro, caturāpāyarodhako;
88此乃关闭恶趣之门,往生天界。
Dvārāvāpuraṇañcetaṃ, devalokūpapattiyā.
1326此为章节编号一三二六。
1326.
90慧、戒与定悉皆具足,净化修行;
Paññāsīlasamādhānaṃ, paṭipattivisodhano;
91可爱、柔和的本性,难得且为众人所希求。
Piyaṅkaro sommabhāvo, dullabho bahupatthito.
1327一三二七
1327.
93阻断烦恼之搅动、散乱与翻腾;
Klesasaṅkhobhavikkhepa-vipphandapaṭibandhanaṃ;
94忍辱之功德,名为摧破魔军之法。
Titikkhāguṇamakkhāta-mārakkhavidhimattano.
1328一三二八。
1328.
96解除害、欲、争斗与阻碍的束缚;
Vihiṃsāratisārambha-paṭirodhavimocanaṃ;
97摧毁怨敌与罪恶,是利益世间之因。
Verikibbisaviddhaṃsī, lokānuggahakāraṇaṃ.
1329一千三百二十九。
1329.
99作法之明灯,净除结缚之垢;
Dhammapajjotakaraṇaṃ , saṃyogamalasodhanaṃ;
100驱除愚痴之黑暗,成就道果之获得。
Sammohatimiruddhāri, sampattipaṭipādanaṃ.
1330一千三百三十
1330.
102如是成就自利与利他后,更以堪忍为最上;
Iccattatthaṃ paratthañca, sampādetvā khamāparo;
103于此处及他世,成就一切圆满。
Sādheti sabbasampatti-midha ceva parattha ca.
1331一三三一。
1331.
105具足忍辱之德,悲悯一切众生;
Titikkhāguṇasampanno , pāṇabhūtānukampako;
106所作不杂不乱,柔和、温顺、清净。
Anākulitakammanto, sorato sakhilo suci.
1332一三三二。
1332.
108谦恭、行仪寂静,有福、见者欢喜;
Nivāto samitācāro, subhago piyadassano;
109审虑具力,坚毅、明智。
Paṭisaṅkhābalappatto, dhitimā matipāṭavo.
1333一三三三。
1333.
111安忍不动摇,
Akkhobho adhivāsento,
112在一切不利与危难中;
Sabbānatthe parissaye;
113置身恐怖战场者,
Bhīmasaṅgāmāvacaro,
114犹如象王般庄严。
Hatthināgova sobhati.
1334一三三四。
1334.
116如此,由各方面审察吉祥与安忍,
Itthaṃ samantato bhaddaṃ, titikkhaṃ paccavekkhato;
117便平息躁动,以安忍止息嗔害的慌乱。
Passambheti samuṭṭhāya, khamā byāpādasambhamaṃ.
1335一三三五。
1335.
119如天药除疾,疾如云,猛如火,
Dibbosadhamivātaṅkaṃ, meghajjavaṃ hutāsanaṃ;
120能迅速止息自心忿怒,是即安忍。
Khippamantaradhāpeti, titikkhā kodhamattano.
1336一三三六
1336.
122具足一功德,摧破诸过失;
Tatonekaguṇopetaṃ, nekadosappabhañjanaṃ;
123安住于忍辱法,心意清净、坚定而欣悦。
Khantidhammamadhiṭṭhāya, pasannadhīramānaso.
1337一三三七。
1337.
125应当先修习无上慈心观,
Bhāveyya paṭhamaṃ tāva, mettābhāvanamuttamaṃ;
126以自己为譬喻,为诸众生的利益与增长。
Attānamupamaṃ katvā, sattesu hitavuḍḍhiyā.
1338一三三八。
1338.
128所有众生、有情、生物、生命及个体;
Sabbe sattā ca pāṇā ca, bhūtā jīvā ca puggalā;
129愿他们无嗔害、无怨敌、无忧苦,安乐自护。
Abyāpajjā tathāverā, anīghā ca sukhedhino.
1339一三三九。
1339.
131愿一切具名声者,明与具足、受用增长;
Vijjāsampattibhogehi, pavaḍḍhantu yasassino;
132随从与力量具足,远离一切怖畏灾祸。
Parivārabalappattā, bhayopaddavavajjitā.
1340
1340.
134彼此柔和相待、交谈愉悦,互不相违逆;
Sakhilā sukhasambhāsā, aññamaññāvirodhino;
135愿一切众生安稳快乐,莫令任何恶事降临。
Modantu suhitā sabbe, mā kiñci pāpamāgamā.
1341
1341.
137具足信心与喜悦,广行布施与持戒;
Saddhāpāmojjabahulā, dānasīlamahussavā;
138相续庄严以功德,护持寿命无病恼。
Guṇabhūsitasantānā, āyuṃ pālentanāmayaṃ.
1342
1342.
140以正见为先导,依正法而行;
Sammādiṭṭhiṃ purodhāya, saddhammapaṭipattiyā;
141愿成就究竟安乐之善巧方便。
Ārādhentu hitopāya-maccantaṃ sukhasādhanaṃ.
1343
1343.
143如是,以种种方式,于众生中怀利益心;
Iti nānappakārena, sattesu hitamānasaṃ;
144如母对爱子般,恒时无间断。
Mātāva piyaputtamhi, pavatteyya nirantaraṃ.
1344一三四四。
1344.
146远离贪爱,消除嗔恚;
Sinehaṃ parivajjento, byāpādañca vināsayaṃ;
147以清净之心,唯愿利益一切。
Parisuddhena cittena, hitakāmova kevalaṃ.
1345一三四五。
1345.
149以慈心对友人、中立者与怨敌,依次第而修;
Mettāya mitte majjhatte, verike ca yathākkamaṃ;
150他破除界限,且平等遍满于自身。
Karonto sīmasambhedaṃ, attani ca samaṃ phare.
1346
1346.
152如此数数修习者,心专注利益与安乐而得定。
Āsevantassa tassevaṃ, hitābhogasamāhitaṃ;
153心缘取众生施设已,便入于定。
Sattapaññattimārabbha, samādhiyati mānasaṃ.
1347
1347.
155从此,他无忧无恼,心住一境,愿求止息;
Tato anīgho ekaggo, upasantamanoratho;
156或依慈心解脱,得入三禅或四禅。
Jhānattikaṃ catukkaṃ vā, mettācetovimuttiyā.
1348一三四八。
1348.
158依地域、方位、众生种类等差别而作区分,是为有限制的方式;
Bhūmidesadisāsatta-bhedabhinnesu odhiso;
159随其可能,以有限制的方式遍满;于一切众生,则以无限制的方式。
Yathāsambhavamappeti, sabbasattesvanodhiso.
1349一三四九。
1349.
161同样地,依于限定,于一众生中;
Tadevamekasattamhi, paricchedaniyāmato;
162也于众多众生中,乃至一切众生中转起。
Bahukesu ca sattesu, sabbesu ca pavattati.
1350一三五〇。
1350.
164如是修习,相续不断;
Tathāsevitasantāno,
165于慈心解脱;
Mettācetovimuttiyā;
166勤修悲心加行——
Karuṇābhāvanāyoga-
167从此超越魔的境界。
Mārabheyya tato paraṃ.
1351一三五一。
1351.
169如理审察诸众生受苦之相后;
Sattānaṃ dukkhitākāra-māvajjitvāna yoniso;
170心中思维:‘愿一切众生解脱于苦!’
‘‘Aho dukkhā vimuccantu, sabbe sattā’’ti cintayaṃ.
1352
1352.
172此青年又如何,因怖畏惊恐而战栗,
Kathaṃ māṇavakoyañca, bhayabheravakampito;
173遭灾祸厄难所刺痛,陷于忧恼而挣扎?
Byasanopaddavāviddho, vipphandati vighātavā.
1353
1353.
175正如是,这些相违者已入于迷乱,
Tathā hete vimosāya, paṭipannā virodhino;
176具嗔害者倍受煎迫,满载心苦。
Sabyāpajjā vihaññanti, cetodukkhasamappitā.
1354
1354.
178更有其余之人悲泣,遭逢衰败与堕落;
Athaññe paridevanti, vipattivinipātikā;
179心怀恼害之思,即与忧愁、悲伤为伴。
Padhupāyikasaṅkappā, sokopāyāsabhāgino.
1355
1355.
181另有败亡之人,为贪欲烦恼所制伏;
Athāpare parābhūtā, kāmaklesavasīkatā;
182沉没于愚痴黑暗中的众生,趣向恶趣。
Mohandhakārapakkhantā, sattā gacchanti duggatiṃ.
1356
1356.
184他们在那裡领受著自己〔所造〕的辛辣、可怖果报;
Te tattha kaṭukaṃ ghoramanubhontā sakaṃ phalaṃ;
185被痛苦之矛刺穿,他们举起双臂,在洞穴中哀号。
Dukkhasūlasamāviddhā, bāhā paggayha kandare.
1357
1357.
187因长久以来对天界成就的信乐;
Dīgharattādhimuttāya, devalokasamiddhiyā;
188天众舍弃天身,虽不情愿,仍随迁转。
Devakāyā vihāyanti, akāmā parivattino.
1358
1358.
190长时炽燃不息,犹如虚空之日。
Cirakālaṃ jalitvāna, sūriyova nabhantare;
191纵以梵天界为归宿,梵天众亦终坠落。
Brahmānopi patanteva, brahmalokāparāyaṇā.
1359
1359.
193如是五蕴聚合,即是苦宅,恒为承载;
Khandhapañcakamiccevaṃ, dukkhāgāraṃ samubbahaṃ;
194散乱于种种趣处,有情众生备受逼恼。
Nānāgatīsu vikkhittaṃ, pāṇajātaṃ vihaññati.
1360一三六〇。
1360.
196陷于无助的困境,心中满是对退堕的恐惧;
Anāthamanayāpannaṃ, parihānibhayākulaṃ;
197犹如被旋风卷起的鸟儿般,旋转翻覆。
Vātamaṇḍalikakkhittapakkhīva parivattati.
1361一三六一。
1361.
199如此见闻,又或恭敬承事;
Iti disvāna sutvā vā, sambhāvetvāna vā puna;
200希求苦灭,渴望苦灭。
Dukkhāpagamamicchanto, dukkhāpagama patthayaṃ.
1362
1362.
202智者在安乐众中,随念苦相;
Sukhitesu ca medhāvī, dukkhākāramanussaraṃ;
203具悲悯者,应修习悲心。
Pavatteyya dayāpanno, karuṇābhāvanappanaṃ.
1363
1363.
205啊,愿众生从一切苦法中解脱。
‘‘Aho sattā vimuccantu, dukkhadhammehi sabbathā;
206善哉,愿愁忧、悲伤与啼哭悉皆平息。
Sādhu samentupāyāsā, sokā ca paridevanā.
1364
1364.
208愿恶法灭尽,诸病亦得平息;
‘‘Khīyantu pāpadhammā ca, passambhentāmayā tathā;
209愿众生的杂染与障碍皆得断除。
Saṃklesā palibodhā ca, samucchijjantu pāṇinaṃ.
1365
1365.
211愿舍离嗔恚,愿灾祸退转;
‘‘Byāpādā ca vihāyantu, vinivattantupaddavā;
212愿灾祸灭尽,愿不幸消散。
Byasanāni vinassantu, vigacchantu vipattiyo.
1366
1366.
214愿恼害与忧恼,诸恐怖畏惧,皆悉灭尽;
‘‘Vihesā ca vighātā ca, khīyantu bhayabheravā;
215愿散逸者退避,愿众生得见安稳。
Paṭikkamantu vissaṭṭhā, sotthiṃ passantu pāṇino’’.
1367
1367.
217如是,以如是悲悯,于诸众生,以一切方式;
Iccevamanukampanto, sabbasattepi sabbathā;
218希求断除一切苦,而修习悲。
Sabbadukkhasamugghātaṃ, patthento karuṇāyati.
1368一三六八。
1368.
220遮止忧生,远除恼害
Sokuppattaṃ nivārento, vihiṃsaṃ dūrato haraṃ;
221以慈导入,令悲禅定安止
Mettāyamiva pāpeti, karuṇājhānamappanaṃ.
1369一三六九。
1369.
223修习悲心之后,瑜伽行者接着应修习喜心;
Karuṇānantaraṃ yogī, bhāveyya muditaṃ tato;
224如理作意众生之快乐相状后。
Sattānaṃ sukhitākāramāvajjetvāna yoniso.
1370
1370.
226如何长久以来,梵天众具有大威光、大神通;
Kathaṃ cirāya brahmāno, mahātejā mahiddhikā;
227以喜为食、善安住者,无病欢悦。
Pītibhakkhā subhaṭṭhāyī, pamodanti nirāmayā.
1371
1371.
229诸天众具大财富,
Devakāyā mahābhogā,
230有大威德、声名远扬。
Mahesakkhā yasassino;
231为天女众所围绕,
Accharāparivārehi,
232于欢喜园中享乐。
Paricārenti nandane.
1372
1372.
234成就灌顶即位,伞盖拂尘为庄严;
Rājābhisekasampattā, chattacāmarabhūsitā;
235确立主权后,王族们快乐地享受王权。
Ādhippaccamadhiṭṭhāya, sukhitā rājabhogino.
1373
1373.
237如同诸欲现前丰足之人,以及其他众生;
Yathopaṭṭhitabhogehi, tadaññepi ca pāṇino;
238凡所求皆得成就的人,于乐与喜中喜悦安住。
Yathākāmitanipphannā, modanti sukhapītikā.
1374
1374.
240四恶趣的众生,恶业灭尽已;
Caturāpāyikā sattā, pāpakammaparikkhayā;
241从彼处命终心生欢喜,安住于安乐之处。
Tato cutābhinandanti, sukhaṭṭhāne patiṭṭhitā.
1375一三七五。
1375.
243断尽一切生存依着,证得出世间道;
Sabbālayasamugghātaṃ, patvā lokuttaraṃ padaṃ;
244不安止息,安乐欢喜无量。
Paṭipassaddhadarathā, sukhaṃ modantanappakaṃ.
1376一三七六。
1376.
246如是或见或闻,再三恭敬尊重;
Iti disvāna sutvā vā, sambhāvetvā punappunaṃ;
247于众生中安忍,以安乐相而喜悦。
Sattānamadhivāsento, sukhākāraṃ pamodati.
1377一三七七。
1377.
249善哉!善哉!
‘‘Aho sādhu aho suṭṭhu,
250众生实为欢喜;
Modanti vata pāṇino;
251众生确实善有所得,
Aho suladdhaṃ sattānaṃ,
252所期之成就。
Samiddhimabhipatthitaṃ.
1378
1378.
254面容清净明亮,心愿圆满;
‘‘Pasannamukhavaṇṇā ca, paripuṇṇamanorathā;
255充满喜乐,愿他们长久住世。
Pītipāmojjabahulā, ciraṃ jīvantunāmayā.
1379
1379.
257已超越怖畏之道,已出离众苦蕴聚;
‘‘Bhayamaggamatikkantā, dukkhasaṅghāṭanissaṭā;
258已证入安稳之道,因喜成就而绽放;
Khemamaggamanuppattā, pītisampattiphullitā.
1380
1380.
260他们和合安乐,乐于和合共处;
‘‘Samaggā suhitā cete, paṭisandhānapesalā;
261他们宣说成就,为美善功德所庄严。
Sampattimabhivedenti, kalyāṇaguṇabhūsitā’’.
1381
1381.
263如此如理随喜,成就安乐之获得;
Iti sammā pihāyanto, sukhādhigamasampadaṃ;
264令众生欢喜,以喜心平等遍满。
Sattānamabhirocento, muditāya samaṃ pharaṃ.
1382
1382.
266舍离了悭嫉与执著,断除了嫉妒与不悦。
Hitvā palāsābhisaṅgaṃ, issāratiniraṅkato;
267犹如慈心,能令喜禅那达至安止。
Mettāyamiva pāpeti, muditājhānamappanaṃ.
1383
1383.
269修习喜之后,应修习最上舍。
Muditaṃ pana bhāvetvā, bhāveyyupekkhamuttamaṃ;
270舍离了敌对与偏爱,心安住于中舍。
Virodhānunayaṃ hitvā, hutvā majjhattamānaso.
1384一三八四
1384.
272世间自性本然,
Sabhāvabhūta lokassa,
273利与衰、誉与毁,
Lābhālābhaṃ yasāyasaṃ;
274观察毁与誉,
Nindāpasaṃsaṃ passanto,
275以及一切的乐与苦。
Sukhaṃ dukkhañca kevalaṃ.
1385一三八五。
1385.
277世间如何以业为己有而流转?
Kathaṃ kammassakatattāyaṃ lokānuparivattati;
278被世间法所败,远离自依止。
Lokadhamme parābhūto, attādheyyavivajjito.
1386
1386.
280此处有何能力,能随其所欲而流转?
Kiṃ nāmatthi samatthettha, pavattetuṃ yathāruci;
281或者,他们是因谁的意愿而或乐或苦?
Kassa vā ruciyā honti, sukhitā vātha dukkhitā.
1387
1387.
283众生的苦与乐,实是随因缘而生;
Yathāpaccayasambhūtā, sukhadukkhā hi pāṇino;
284他人无法代为转变,其他因缘亦不能成。
Na sakkā parivattetuṃ, aññena puna kenaci.
1388一三八八
1388.
286确立了邪道,人们便衰败;
Micchāmaggamadhiṭṭhāya , vipajjanti ca mānavā;
287依正道为先导,他们得以重新成就。
Sammāmaggaṃ purodhāya, sampajjanti punattanā.
1389一三八九。
1389.
289诸有情依身而转,在此变为另一种形态。
Tattha kāyavasenete, parivattanti aññathā;
290依其所乐而造业,各各随自在于转。
Yathārucitakammantā, paccekavasavattino.
1390一三九〇。
1390.
292我想,这无益的诤论,只是世间的虚妄分别。
Niratthakavihesāyaṃ, maññe lokavicāraṇā;
293这确实是寂静、殊胜的,亦即对此处的观照。
Santametaṃ paṇītañca, yadidaṃ tatrupekkhanaṃ.
1391一三九一。
1391.
295我名为谁?这些是谁?何谓所依与觉者之间?
Ahaṃ ko nāma ke cete, kimaṭṭhānabudhantaro;
296观他人之上,而自恼害——如是思惟自身。
Paresupari pekkhanto, vihaññāmīti attano.
1392一三九二
1392.
298愿他们快乐,或不快乐;愿他们离苦,或不离。
Sukhitā hontu vā mā vā, dukkhā muccantu vā na vā;
299无论富有还是贫穷,我于此有何思量。
Samiddhā vā daliddā vā, kā mamettha vicāraṇā.
1393一三九三
1393.
301让众生随心所欲地保护自己;
Attānaṃ parihārantu, yathākāmaṃ tu pāṇino;
302我于此中,既无障碍、戏论,亦无瞋恚。
Palibodho papañco vā, byāpādo vā na me tahiṃ.
1394
1394.
304如此,以舍心观照诸行,虽对众生心怀饶益,
Iti saṅkhāyupekkhanto, hitakāmopi pāṇinaṃ;
305以无偏倚的舍心,如理作意而遍满安住。
Apakkhapātupekkhāya, samaṃ pharati yoniso.
1395
1395.
307超越了无知的舍心,远离随顺与贪染;
Aññāṇupekkhā nikkhanto, anurodhaṃ virājiya;
308犹如慈心,导入第五禅的安止。
Mettāyamiva pāpeti, pañcamajjhānamappanaṃ.
1396
1396.
310说法者中最胜者宣说,四梵住仅有四种;
Appamaññā catasseva-mācikkhi vadataṃ varo;
311肩负大丈夫重任,心怀利乐之愿的大牟尼。
Mahāpurisadhorayho, hitakāmo mahāmuni.
1397
1397.
313初学瑜伽行者,不应修习不相应之相;
Na liṅgavisabhāgamhi, ādikammikayoginā;
314对于死者,唯应修习慈心,而非于一切情况皆可修习。
Bhāvetabbā matasatte, mettameva na sabbathā.
1398一三九八。
1398.
316应得的成就相与苦相,即在手中;
Pattabbasampadākāraṃ, dukkhākārañca pāṇisu;
317转向、随喜相,同样还有非自主性。
Āvajjaṃ muditākāramanattādhīnataṃ tathā.
1399一三九九。
1399.
319于自己、于恶友、于中庸者,依次第;
Attani duggate mitte, majjhatteti yathākkamaṃ;
320先着手修习后,从此往后。
Paṭhamaṃ bhāvanāyogamārabhitvā tato paraṃ.
1400
1400.
322于自己、于朋友、于中庸者、于怨敌——于此四者之中,
Attani mitte majjhatte, veriketi catūsupi;
323破除界限,于一切处心平等。
Karonto sīmasambhedaṃ, sabbattha samamānaso.
1401一四〇一。
1401.
325依地等差别而作区分,同样亦可依限定而区分;
Bhūmikādippabhedehi , paricchijjodhiso tathā;
326或不作区分,这些亦应修习——此为世尊所说。
Aparicchijja vā cetā, bhāvetabbāti bhāsitā.
1402一四〇二
1402.
328他们心相续无有造作,以此悲悯众生;
Asaṅkhotitasantānā, tāhi bhūtānukampakā;
329他们安住于殊胜的梵住,故而得名梵住者。
Viharantuttamā brahmavihārāti tato matā.
1403一四〇三。
1403.
331以无量为所缘,亦因善巧修习;
Appamāṇālambaṇattā, tathā suppaṭipattiyā;
332于众生中无有限量,是故名为无量。
Sattesu appamāṇattā, appamaññāti sammatā.
1404一四〇四
1404.
334未得利益的众生是苦,已得成就的众生亦苦。
Asampattahitā sattā, dukkhitā laddhasampadā;
335思惟‘众生是业的所有者’之后,便对他们随顺次第而修习。
Kammassakāti cintetvā, tato tesu yathākkamaṃ.
1405一四〇五。
1405.
337愿他们诸成就圆满。
‘‘Sampattīhi samijjhantu,
338愿众生从苦中解脱。
Dukkhā muccantu pāṇino;
339善哉!愿众生获得安乐。
Aho sattā sukhappattā,
340愿诸众生各如其是。
Hontu sattā yathā tathā’’.
1406一四〇六。
1406.
342如是希求增长,亦希求苦之远离;
Iccābhivuddhimicchanto, dukkhāpagamanaṃ tathā;
343于成就者随喜,于满足者保持舍心。
Samiddhe anumodanto, upekkhanto ca pīṇite.
1407
1407.
345犹如母亲对年幼的孩子、对患病者、对青春鼎盛者;
Mātāva dahare putte, gilāne yobbane ṭhite;
346以及对专务自身事务者,如是依四类而转起。
Sakiccapasute ceva, catudhā sampavattati.
1408
1408.
348如是,于众生中,以四种方式,心念正确转起;
Itthaṃ catudhā sattesu, sammā cittapavattanā;
349一切时中,亦皆唯此四种,故为大仙所宣说。
Sabbathāpi catuddhāva, tato vuttā mahesinā.
1409一四零九。
1409.
351如此修习这些法者,面容欢喜,内心明净;
Iccetā pana bhāvento, pasannamukhamānaso;
352他安乐而眠,即便入睡,也不见任何恶事。
Sukhaṃ supati suttopi, pāpaṃ kiñci na passati.
1410一四一〇。
1410.
354觉悟者无有恐惧,如醒者般欢悦;
Paṭibujjhatanutrāso, jāgarova pamodati;
355心得安止,迅速成就。
Cetaso ca samādhānaṃ, khippamevādhigacchati.
1411一四一一。
1411.
357诸危难断除,诸灾祸亦消散。
Parissayā pahīyanti, vigacchanti cupaddavā;
358天众亦护持无迷惑、无散乱者。
Devatāpi ca rakkhanti, amuyhantaṃ anākulaṃ.
1412一四一二。
1412.
360犹如应时绽放的莲花,又如清净无瑕的明月;
Phullaṃva kamalaṃ kāle, candaṃva vimalaṃ jano;
361众人以柔和善美的法,以慈爱的眼睛注视着他。
Sommakomaladhammehi, piyacakkhūhi passati.
1413一四一三。
1413.
363不骄慢、不动摇,于一切处皆为智者。
Asaṃhīro asaṃkuppo, sabbāvatthāsu paṇḍito;
364平等地发起精进,于世间摄受此法。
Samaṃ pavattitārambho, lokamesonugaṇhati.
1414一四一四。
1414.
366于已生起之人,仅为刹那之亲近;
Khaṇamattopacārekā, pavattekamhi puggale;
367其果报实为无量,大仙们如是赞叹。
Appamāṇā phalitveva, vaṇṇayanti mahesino.
1415
1415.
369更何况于一切众生,修习已得安止定;
Pageva sabbasattesu, appanāpattabhāvanā;
370四法悉皆具足,无间相续得自在。
Catassopi samībhūtā, vasībhūtā nirantaraṃ.
1416
1416.
372福德之流倾注,令智者得圆满。
Puññadhārābhisandantā, paripūrenti paṇḍitaṃ;
373犹如不可测量的洪流,汇入波涛庄严之海。
Appameyyamahoghova, sāgaraṃ vīcimālinaṃ.
1417一四一七
1417.
375由无量心所生之福,十六分之一、
Appamaññāmayānaṃ hi, puññānaṃ soḷasiṃ kalaṃ;
376一切依著之福,皆不及其十六分之一,此已明示。
Sabbopadhikapuññāni, nāgghantīti pakāsitaṃ.
1418一四一八。
1418.
378若人敬重此众缘,其出家非徒劳空过;
Avañjhā tassa pabbajjā, yassa hetāsu gāravo;
379于微细、殊胜、众多之学处善学,善学三学。
Sukhumodagyabahulo, tisso sikkhā susikkhati.
1419
1419.
381他受用国土之施食,尤为殊胜,绝不空过;
Amoghaṃ raṭṭhapiṇḍañca, bhuñjateso visesato;
382那安立于信的布施,亦得大果报。
Tampi mahapphalaṃ hoti, saddhādeyyaṃ patiṭṭhitaṃ.
1420
1420.
384以信为首的诸善法,无有亏损,增长增上。
Saddhādikusalā dhammā, pavaḍḍhanti akhaṇḍitā;
385其正觉之行的广大,也显而易见。
Sambuddhicariyānañca, mahattaṃ tassa pākaṭaṃ.
1421一四二一。
1421.
387为能无难通达,基础禅那最为殊胜。
Akicchapaṭivedhāya, pādakajjhānamuttamaṃ;
388正直而唯一的道路,通往梵天界之再生。
Uju cekāyano maggo, brahmalokūpapattiyā.
1422一四二二
1422.
390这些是习气所摄、菩提资粮之种姓。
Vāsanābhāgiyā cetā, bodhisambhārakūlikā;
391导向天界,以乐为食,守护世间,无上殊胜。
Sovaggikā sukhāhārā, lokārakkhā niruttarā.
1423一四二三。
1423.
393功德果报不可计量,功德生起不可限量;
Appameyyānisaṃsevaṃ, appameyyaguṇodayā;
394因此,智者不应于这些无量心放逸。
Appamaññā tato tāsu, na pamajjeyya paṇḍito.
1424一四二四。
1424.
396然而,修习食厌恶想,此是最上之想;
Paṭikkūlaṃ panāhāre, bhāvento saññamuttamaṃ;
397团食,即含摄饭、饮等在内的食物。
Kabaḷīkāramāhāra-mannapānādisaṅgahaṃ.
1425一四二五。
1425.
399独处时,对所食、所嚼、所饮、所尝,应如是思惟:“此为厌恶。”如同从行走等状态中安住下来一样。
Asitaṃ khāyitaṃ pītaṃ, sāyitañca rahogato;
400应思惟“这是厌恶的”,如同从行走等事中退下一般。
Paṭikkūlanti cinteyya, gamanādivasā kathaṃ.
1426一四二六
1426.
402舍离这可爱而宁静的苦行林,为乞食故,应前往人烟稠密的村庄。
Tapovanamidaṃ hitvā, ramaṇīyamanākulaṃ;
403为求饮食,应往村民聚集的村落而行。
Āhārahetu gantabbo, gāmo gāmajanākulo.
1427
1427.
405彼处,不净与秽浊交杂,是恶人栖居、混杂之处;
Tatthāsuciparikliṭṭhe, dujjanāvārasaṅkare;
406家家户户,施食、偃卧、起坐,皆可获得食物。
Dīnamesayatuttiṭṭhaṃ, gehe gehe tu bhojanaṃ.
1428
1428.
408那被唾液和污垢所染污、在舌尖翻转的食物,
Taṃ kheḷamalasaṃkliṭṭhaṃ, jivhaggaparivattitaṃ;
409经牙齿碾碎并混合后,便散发出色泽与气味。
Dantacuṇṇitasambhinnaṃ, vaṇṇagandhaṃ vilissati.
1429一四二九。
1429.
411充满胆汁与痰,夹杂脓与血;
Pittasemhaparibyuḷhaṃ, pubbalohitamissitaṃ;
412进入时令人厌恶、可厌弃,遭人咒骂、不吉祥。
Pavisantaṃ paṭikkūlaṃ, jegucchaṃ dhikkatāsivaṃ.
1430一四三零。
1430.
414这充满尸骸的腹腔,久受恶臭熏染;
Kucchiyaṃ kuṇapākiṇṇe, duggandhaparibhāvite;
415状如狗之呕吐物,恰似吐在狗食盆中一般。
Suvānavamathākāraṃ, vantaṃva svānadoṇiyaṃ.
1431一四三一。
1431.
417犹如炽热的旃檀火葬堆,为种种虫所充满。
Tattacandanikāyaṃva , nānākimisamākule;
418那里,为泡沫所覆,沸腾而彻底煮熟。
Tattha bubbuḷakacchannaṃ, kuthitaṃ paripaccati.
1432一四三二。
1432.
420然而,此身既是边际(汇聚处),亦为种种体性之所依附(受用);
Saṃpaccantaṃ panetañca, sabhāvañca visevitaṃ;
421它增长毛发等,积聚种种不净之物。
Vaḍḍheti kesalomādiṃ, nānākuṇapasañcayaṃ.
1433
1433.
423此身腐熟之后,更引来种种灾患;
Vipaccantamathopetamanekopaddavāvahaṃ;
424麻风、疮疖、白斑等诸大疾病,百苦丛生。
Kuṭṭhagaṇḍakilāsādimahābyādhisatodayaṃ.
1434
1434.
426此身已然腐臭,由诸多孔窍成熟积聚而成;
Pūtibhūtañca taṃ pakka-manekadvārasañcitaṃ;
427犹如煮沸的脂团,恒常流漏不止。
Medapiṇḍaṃva kuthitaṃ, parissavati santataṃ.
1435
1435.
429这具腐臭之身,恒常散发着恶臭之气;
Yena pūtigato kāyo, niccaṃ duggandhavāyiko;
430纵使时常洗濯,亦不能令其清净。
Dhoviyantopi satataṃ, sucibhāvaṃ na gacchati.
1436
1436.
432这些饮食实为可厌,
Kucchito soyamāhāro,
433依止不净之身
Kāyāsucinisevano;
434终归排泄秽物
Nissandamalaniṭṭhāno,
435带来随烦恼果报
Upaklesaphalāvaho.
1437
1437.
437由欲贪所生,是疾病与生死之缚;
Kāmarāgasamuṭṭhānaṃ, rogajātinibandhanaṃ;
438以慢与放逸为依处,乃大恶业之道。
Madappamādādhiṭṭhānaṃ, pāpakammamahāpatho.
1438一四三八。
1438.
440此道引向无益,是恐惧与怖畏的生起之处;
Ahitodayamaggoyaṃ, bhayabheravasambhavo;
441是灾祸临门之户,是导向恶趣之入口。
Byasanāgamanadvāraṃ, apāyāvahitaṃ mukhaṃ.
1439一四三九。
1439.
443那些行为放逸、自满自足的人,沉迷于口腹之欲,
Carantattasamattāva, yatthodariyamucchitā;
444愚者造作染污之业,成为受苦者。
Kliṭṭhakammāni dummedhā, karontā dukkhabhāgino.
1440
1440.
446于此,为令心离欲,于如同熟果的事物上,又能如何?
Tattha cittavirāgāya, kiṃ pakkaphalasannibhe;
447于味著的悦意相中,潜藏着可怖的过患。
Rasassādapiyākāre, ghorādīnavasañcite.
1441
1441.
449如是修习厌恶想、善能洞明其义者,
Bhāventassa paṭikkūla-saññamevaṃ vibhāvino;
450入近行道已,心便得定。
Upacārapathaṃ patvā, cittaṃ hoti samāhitaṃ.
1442
1442.
452他已调伏饮食
Soyaṃ passambhitāhāra-
453他清净明察
Visado so vicakkhaṇo;
454已出离沉醉与放逸
Madappamādanikkhanto,
455不耽著于味觉的享受
Rasassādanirālayo.
1443
1443.
457犹如涂药者涂抹药膏一般
Limpento viya bhesajja-makkharabbhañjako yathā;
458如食子肉一般,他受用饮食
Puttamaṃsaṃva khādanto, āhāraṃ paribhuñjati.
1444一四四四。
1444.
460具足圣种,
Ariyavaṃsānupajāto,
461为少欲等功德所成就者。
Appicchādiguṇodito;
462破除欲网之后
Kāmajālaṃ padāletvā,
463贤者证得安稳
Sotthiṃ pappoti paṇḍito.
1445一四四五。
1445.
465然而,修习四界差别者,则于此中修习五种;
Catudhātuvavatthānaṃ, bhāvento pana pañcadhā;
466他应依自性而计取诸界,计取所有四界;
Dhātuyo parigaṇheyya, catassopi sabhāvato.
1446一四四六。
1446.
468简略与详尽,资粮与特相;
Saṅkhepena ca vitthārā, sambhārā ca salakkhaṇā;
469内与外,如何分为四种?
Ajjhattañca bahiddhā ca, catudhā vibhaje kathaṃ.
1447一四四七。
1447.
471凡是头发等,被称为坚硬者,
Yaṃ kiñci kesalomādi, kakkhaḷattaṃ pavuccati;
472内在者为地界,外在者则在其外。
Ajjhattaṃ pathavīdhātu, bahiddhā tu tatoparā.
1448一四四八。
1448.
474凡成为汁液者,
Yūsabhūtanti yaṃ kiñci,
475水能令其熟化;
Āpova paripācakaṃ;
476他应把握火与风,
Tejo vāyoti gaṇheyya,
477就支撑之义等剩余部分。
Vitthambhakamasesato.
1449一四四九。
1449.
479就广说而言,其组成部分有发、毛等二十种;
Vitthāratopi sambhārā, kesalomādi vīsati;
480应修习地界、胆汁等十二种。
Pathavīdhātu pittādi, dvādasāpoti bhāvaye.
1450一四五〇。
1450.
482依此热力,此身得以温暖、衰老、损耗;
Tejena yena kāyoyaṃ, santappati jirīyati;
483被完全烧灼,所食之物等亦得消化。
Paridayhati sammā ca, paccanti asitādayo.
1451一四五一。
1451.
485这四部分,由自身所生;
Tadetaṃ catukoṭṭhāsaṃ, kāyasambhavamattano;
486应取为火界,其余取为风界。
Tejodhātūti gaṇheyya, vāyodhātūticāparaṃ.
1452一四五二。
1452.
488向上而行与向下而行之风,腹部与肠内之风亦然;
Uddhañcādhogamāvātā, kucchikoṭṭhāsayā tathā;
489復隨逐於諸肢節,並以六法了知入出息。
Aṅgamaṅgānusārī ca, chadhānāpānamiccapi.
1453一四五三。
1453.
491於彼彼特相作意已,揀擇其自相;
Taṃ taṃ lakkhaṇamārabbha, niddhāretvā salakkhaṇaṃ;
492应于一切处,以四部分总摄诸界。
Parigaṇheyya sabbattha, catudhā dhātusaṅgahaṃ.
1454一四五四。
1454.
494如是,这四部分,
Iccevaṃ catukoṭṭhāso,
495此身唯是诸界所成,
Dhātumatto kaḷevaro;
496无思、无命,
Niccetano ca nissatto,
497无坚实,为他者所食。
Nissāro parabhojano.
1455一四五五
1455.
499空虚、空洞、空无,
Ritto tuccho ca suñño ca,
500远离、应被摒弃;
Vivitto ca pavajjito;
501自我,或者属于自我者,
Attā vā attanīyaṃ vā,
502在此处,无论如何都不存在。
Natthevettha kathañcipi.
1456一四五六。
1456.
504此身纯粹由思所驱使,便转动不已。
Kevalaṃ cetanāviddho, kāyoyaṃ parivattati;
505当被它摇动时,便如同一具机械,看似别有企图。
Kampito yāya yantaṃva, sādhippāyova khāyati.
1457一四五七
1457.
507当寿命、体温和识离开此身之时,
Āyu usmā ca viññāṇaṃ, yadā kāyaṃ jahantimaṃ;
508此身便被弃置而卧,犹如无用的木柴。
Apaviddho tadā seti, niratthaṃva kaliṅgaraṃ.
1458一四五八。
1458.
510为愚痴所覆者,以种种方式戏论颠倒;
Viparītaṃ papañcentā, bahudhā mohapārutā;
511凡夫于其中为邪颠倒所摧败。
Yattha micchāvipallāsaparābhūtā puthujjanā.
1459一四五九。
1459.
513轮回旷野中的险难荒漠,四恶趣的杂乱之处;
Saṃsāraddhānakantāraṃ, caturāpāyasaṅkaraṃ;
514诸多灾祸的入口与门径,恶人无法超越。
Byasanekāyanopāyaṃ, nātivattanti dujjanā.
1460一四六〇。
1460.
516此即是以四种方式,
Soyamevaṃ catuddhāti,
517依界之差别而观见者;
Dhātubhedena passato;
518此即名为近行定。
Tassopacāriko nāma,
519心便得寂止。
Samatho hoti cetasi.
1461
1461.
521如此作界差别之后,依此随行;
Itthaṃ dhātuvavatthānaṃ, katvā tadanusārato;
522以一切方式观照所造色法及名法。
Upādārūpadhamme ca, nāmadhamme ca sabbathā.
1462
1462.
524把握地界等根本界后,观察诸缘安住之理;
Bhūmibhūte pariggayha, passanto paccayaṭṭhitiṃ;
525于内、于外,观察诸行生灭;
Ajjhattañca bahiddhā ca, vipassantodayabbayaṃ.
1463
1463.
527如实证知后,心生厌离,便得离染。
Yathābhūtamabhiññāya, nibbindanto virajjati;
528离贪而解脱后,便称为到彼岸者。
Virāgā ca vimuccitvā, pāragūti pavuccati.
1464
1464.
530修习无色定时,业处无杂染;
Āruppaṃ pana bhāvento, kammaṭṭhānamanāvilaṃ;
531在遍相曼荼罗中,证得四禅与五禅。
Catukkapañcakajjhānaṃ, patvā kasiṇamaṇḍale.
1465
1465.
533已圆满修习而得自在者,从第五禅出定后;
Pariciṇṇavasībhūtā, jhānā vuṭṭhāya pañcamā;
534屡屡思惟执杖等色法之过患。
Cinteti daṇḍādānādirūpadosamabhiṇhaso.
1466一四六六。
1466.
536由此对色法、其相与行处生起厌离,
Nibbindanto tato rūpe, tadākāre ca gocare;
537于彼所缘法希求超越。
Tadālambaṇadhamme ca, patthento samatikkamaṃ.
1467一四六七。
1467.
539除空遍处外,若已扩展任何遍相,
Pattharitvāna yaṃ kiñci, ākāsakasiṇaṃ vinā;
540彼坚定具念者,即移除该遍相。
Ugghāṭeti tamevātha, kasiṇaṃ dhitimā sato.
1468一四六八。
1468.
542他不作意于它,不转向它,不观察它。
Na taṃ manasi karoti, nāvajjati na pekkhati;
543脱离思虑与寻思,于遍处全然。
Cintābhogavinimutto, kasiṇaṃ pati sabbathā.
1469一四六九。
1469.
545将心导向那名为无所有处的虚空
Tadappāyasamaññātamākāsaṃ pati mānasaṃ;
546善巧修习,并如理作意思惟
Sādhukaṃ paṭipādeti, yoniso paṭicintayaṃ.
1470
1470.
548具足转向,依方便而修习
Tassāvajjanasampannaṃ, upāyapaṭipāditaṃ;
549遍处灭去后,即开始思惟虚空。
Kasiṇāpagamākāsaṃ, cintanārabbha vattati.
1471
1471.
551如此令遍处消失后,自此以后,
Itthamantaradhāpetvā, kasiṇaṃ tu tato paraṃ;
552他遍满无间无边的虚空行境。
Sabbāvantamanantaraṃ, pharatākāsagocaraṃ.
1472一四七二。
1472.
554在那里,依所说的方法,修习者从近行定,
Tattha vuttanayeneva, bhāventassopacārato;
555证入第一无色定,于无边的虚空行境。
Paṭhamāruppamappeti, ākāsānantagocare.
1473一四七三
1473.
557于是,从那(初禅等)获得自在后,出定而思惟:
Tato tamhā vasībhūtā, vuṭṭhahitvā vicintayaṃ;
558他这样思惟:“近行色界禅那之敌。”
‘‘Āsannarūpāvacarajjhānapaccatthika’’nti taṃ.
1474
1474.
560遍取喜贪已,由虚空行处
Nikantiṃ pariyādāya, tamhā ākāsagocarā;
561趣入第二无色,即识之相续
Appetuṃ dutiyāruppa-matisantanti gacchati.
1475
1475.
563从彼第一无色识,无限地遍满;
Paṭhamāruppaviññāṇa-manantaṃ pharato tato;
564趣入第二无色,即识无边处。
Dutiyāruppamappeti, viññāṇānantagocare.
1476
1476.
566既修习第一无色之识,更由此;
Paṭhamāruppaviññāṇa-mabhāvento tato paraṃ;
567趣入第三无色,即无所有处。
Appeti tatiyāruppa-mākiñcaññamhi gocare.
1477
1477.
569于是从第三无色处,观见“此是寂静”;
Tato ca tatiyāruppaṃ, ‘‘santameta’’nti passato;
570于第三无色行处,趣入第四无色。
Catutthāruppamappeti, tatiyāruppagocare.
1478
1478.
572一者依附于粪秽棚,另一者依彼而转起之后有。
Gūthamhi maṇḍape laggo, eko tannissitoparo;
573一根柱子无所依凭,另一根则依凭种种外物。
Eko bahi anissāya, taṃ taṃ nissāya cāparo.
1479
1479.
575此四种人,依次第而立于四根柱子。
Ṭhito catūhi etehi, purisehi yathākkamaṃ;
576此四者,智者应以平等性而了知。
Samānatāya ñātabbā, catassopi vibhāvinā.
1480一四八零。
1480.
578如是,依所缘之差别,有四种色法生起的说明;
Iccālambaṇabhedehi , catudhāruppabhāvanā;
579然而,论师们并未阐述它们各部分的差别;即便如此,仍可了知。
Aṅgabhedaṃ panetāsaṃ, na kathenti tathāpi ca.
1481一四八一
1481.
581诸天成就依次第,愈往上愈为殊胜;
Suppaṇītatarā honti, uddhamuddhaṃ yathākkamaṃ;
582犹如四大王天等天界成就。
Cātumahārājikādidibbasampattiyo yathā.
1482一四八二。
1482.
584修习了四种“不动”等至之后,
Āneñjamiti bhāvetvā, samāpattiṃ catubbidhaṃ;
585思惟善入等持,心意坚固而不动。
Susamāhitasaṅkappo, sampannācalamānaso.
1483一四八三。
1483.
587如实观照,证悟最上果;
Vipassanto yathābhūtaṃ, sacchikatvā phaluttamaṃ;
588即称为俱分解脱阿拉汉。
Ubhatobhāgavimutto, arahāti pavuccati.
1484一四八四
1484.
590了知那四十种业处的方法后,
Kammaṭṭhānavidhiṃ ñatvā, cattālīsavidhaṃ tato;
591又应当了知神通,以及止的修习方法。
Abhiññāyopi viññeyyā, samathe bhāvanānaye.
1485一四八五。
1485.
593神变、天耳、他心智;
Iddhividhā dibbasotā, cetopariyajānanā;
594宿住随念,及天眼。
Pubbenivāsānussati, dibbacakkhu tathāparā.
1486一四八六
1486.
596从心定出,五种神通阐明;
Cetosamādhinissaṭṭhā, pañcābhiññā pakāsitā;
597正是色界法,以第五禅为地。
Rūpāvacaradhammāva, pañcamajjhānabhūmikā.
1487一四八七。
1487.
599种种决意,如示现童子等变化;
Bahubhāvādidhiṭṭhānaṃ, komārādivikubbanā;
600意所成之化作。如此为三种神通。
Manomayābhinimmānamiccevaṃ tividhiddhiyo.
1488一四、八八。
1488.
602天界与人间的音声,
Dibbe ca mānuse sadde,
603以及远处与近处;
Tathā dūre ca santike;
604凡以此而听闻者,即是天耳界。
Suṇanti yāya sā dibbā,
605名为天耳界。
Sotadhātūti bhāsitā.
1489一四八九。
1489.
607他心智,即了知他人之心;
Cetopariyañāṇanti, parapuggalacetaso;
608能辨别有贪、离贪等心,称为他心智。
Sarāgavītarāgādiparicchedakamīritaṃ.
1490一四九〇.
1490.
610随念过去所住蕴的智慧,称为宿住随念智。
Pubbenivutthakhandhānussaraṇe ñāṇamīritaṃ;
611以宿住随念智之名,如是称说。
Pubbenivāsānussatiñāṇa nāmena tādinā.
1491一四九一。
1491.
613众生死亡与结生之际,即有色与无色;
Cavamāne ca jāyante, satte rūpamarūpakaṃ;
614同样地,人间的色,或粗、或细、或近。
Tathā mānusakaṃ rūpaṃ, thūlaṃ sukhuma santikaṃ.
1492一四九二。
1492.
616于远处、显露与遮蔽处,瑜伽行者依此而见;
Dūre pakāsaṃ channañca, yena passanti yogino;
617这种知死与知生的智慧,便名为天眼。
Cutūpapātañāṇaṃ taṃ, dibbacakkhūti vuccati.
1493一四九三。
1493.
619未来分智,如随业而往;
Anāgataṃsañāṇañca, yathākammupagaṃ tathā;
620因依止于彼,故摄于天眼中。
Tannissitattā gacchanti, dibbacakkhumhi saṅgahaṃ.
1494一四九四。
1494.
622如是,智者证得五种神通。
Iti pañcavidhaṃ pattumabhiññaṃ pana paṇḍito;
623于第五禅中,成就五种自在,此心。
Katvāna pañcamajjhāne, pañcadhā vasitaṃ cidaṃ.
1495一四九五。
1495.
625如是,当心得定、清净、无垢,
Tathā samāhite citte, parisuddhe niraṅgaṇe;
626柔软、适业、安住不动之时。
Mudubhūte kammaniye, āneñjamhi patiṭṭhite.
1496
1496.
628神通基础禅,从彼第五禅出定后;
Abhiññāpādakajjhānā, tato vuṭṭhāya pañcamā;
629为神通作加行,应引导心令转向。
Abhiññāparikammāya, ninnāmeyyātha mānasaṃ.
1497
1497.
631决意等事,如理一一作意已;
Adhiṭṭheyyādikaṃ taṃ tamāvajjitvā yathārahaṃ;
632作遍行已,当入根本禅。
Parikammaṃ karitvāna, samāpajjeyya pādakaṃ.
1498一四九八。
1498.
634又再出起之后,如前作遍行;
Punadeva ca vuṭṭhāya, parikammaṃ yathā pure;
635于彼修习者,与神通相应而得第五禅。
Karontassa panappeti, abhiññāṇena pañcamaṃ.
1499一四九九
1499.
637决意者、变化者、化作者,如理;
Adhiṭṭhantaṃ vikubbantaṃ, nimminantaṃ yathārahaṃ;
638听闻音声者,了知众生心。
Sadde suṇantaṃ sattānaṃ, parijānañca mānasaṃ.
1500
1500.
640随念宿世住处,照见善趣与恶趣;
Saraṃ pubbenivāsañca, passaṃ sugatiduggatiṃ;
641了知未来,如其业与异熟。
Yathākammaṃ vipākañca, pajānantamanāgataṃ.
1501
1501.
643如此这般,随其可能而方便善巧的牟尼;
Yathāsambhavamiccevamupāyakusalo muni;
644具足亲依止者,证得神通。
Upanissayasampanno, abhiññamadhigacchati.
1502一五零二。
1502.
646已得神通的大瑜伽者,心极清净;
Pattābhiñño mahāyogī, pariyodātamānaso;
647以圆满之智,观照诸行三相。
Paripakkena ñāṇena, vipassitvā tilakkhaṇaṃ.
1503一五〇三。
1503.
649证得漏尽智与无上六神通。
Laddhāsavakkhayaṃ ñāṇaṃ, chadhābhiññamanuttaraṃ;
650名为大漏尽者,即被称为六通者。
Mahākhīṇāsavo nāma, chaḷabhiñño pavuccati.
1504一五〇四
1504.
652此四十种,无垢,能净除心垢,
Cattālīsavidhaṃ panitthamamalocetomalakkhālanaṃ,
653善逝所说业处之理,即是正定之具足。
Kammaṭṭhānanayaṃ yamāha sugato sammā samādhānakaṃ;
654于此略说彼一切,乃至神通亦在其中。
Saṃkhittaṃ kathitaṃ tamettha sakalaṃ sābhiññamettāvatā,
655此处,善慧的牟尼应于一切时中修习。
Kattabbā muninettha sādhumatinā sambhāvanā sabbathā.
1505
1505.
657具足种种殊胜功德之所庄严的教诫
Varaguṇagaṇabhūsitānusiṭṭhaṃ,
658如是修习此止后
Iti samathamimaṃ tu bhāvayitvā;
659坚慧者所敬奉的无上、无比
Paramamanupamaṃ bhajanti dhīrā,
660已觉悟利益、安乐与最上之因。
Hitasukhamukhamuttamānubuddhaṃ.
663如是,于《名色分别》中,名为「其余业处分别」
Iti nāmarūpaparicchede sesakammaṭṭhānavibhāgo nāma
664第十章。
Dasamo paricchedo.
665且于《名色分别》中,以一切方式已完成
Niṭṭhito ca nāmarūpaparicchede sabbathāpi
666止修习分别。
Samathabhāvanāvibhāgo.