← 文献总目录

9. 第九章

abh06t.nrf35 · 静态文献页 · 624 段 · 打开交互阅读器

19. 第九品
9. Navamo paricchedo
2十随念分别
Dasānussativibhāgo
1100一一零零
1100.
2具信出家的瑜伽行者,修习随念之时,
Saddhāpabbajito yogī, bhāventonussatiṃ pana;
3在十种随念的类别中,当如何修习其中一种?
Dasānussatibhedesu, bhāveyyaññataraṃ kathaṃ.
1101一一零一。
1101.
5阿拉汉、善逝于世间,世尊、到彼岸者;
Arahaṃ sugato loke, bhagavā lokapāragū;
6明行具足者,解脱引导者。
Vijjācaraṇasampanno, vimuttiparināyako.
1102一一〇二。
1102.
8最胜者、正自觉者、无上调御丈夫
Jeṭṭho sammābhisambuddho, seṭṭho purisasārathī;
9天人师、佛陀、无与伦比者
Satthā devamanussānaṃ, buddho appaṭipuggalo.
1103一一〇三
1103.
11利益一切世间之亲友,圆满珍宝之所依;
Sabbalokahito bandhu, samattaratanālayo;
12为悲悯众生故,降生为依怙,作吉祥者。
Sattānamanukampāya, jāto nātho sivaṃkaro.
1104一一〇四。
1104.
14具眼者、渡津善巧者、法主如来;
Cakkhumā titthakusalo, dhammassāmī tathāgato;
15为令有情解脱死之领域,开示道路;
Maccudheyyavimokkhāya, paṭipādayi pāṇino.
1105一一〇五。
1105.
17商队之主、大精进者,执持道与非道之利器,
Satthavāho mahāyoggo, maggāmaggayudhandharo;
18证得最胜之利剑,游行于大道,
Sirisatthamadhiggayha, vicarittha mahāpathaṃ,
1106一一〇六。
1106.
20无比无等之智者
Anomo asamo dhīro,
21精勤于世间利益者
Lokahītaparakkamo;
22具足一切最胜相者
Sabbākāravaropeto ,
23稀有、不可思议之人。
Accherabbhutapuggalo.
1107一一零七。
1107.
25已成就义、已安立法,
Atthabhūto dhammabhūto,
26已证梵位、具大名声;
Brahmabhūto mahāyaso;
27以智光遍照——
Ñāṇālokaparicchinna-
28总持所应知的一切。
Ñeyyāsesapariggaho.
1108
1108.
30已达自在威力,于师子座安立不动;
Ānubhāvavasippatto, āsabhaṇḍānaniccalo;
31广大之界限,无尽之行境。
Mahantamariyādoyamanantagatigocaro.
1109一一〇九。
1109.
33成就一切神通力,具足无畏与善巧;
Sabbā bhiññābalappatto, vesārajjavisārado;
34安住一切成就中,圆满功德波罗蜜。
Sabbasampattiniṭṭhāno, guṇapāramipūrako.
1110一一一〇。
1110.
36无可称量的伟大龙象,大英雄,大牟尼;
Appameyyo mahānāgo, mahāvīro mahāmuni;
37大仙,行大恭敬者,大庄严,具大神通。
Mahesī mahitācāro, mahāmaho mahiddhiko.
1111编号1111。
1111.
39于一切处游化成就,受诸大仙众所礼敬;
Sabbatthasiddhisañcāro, mahesīgaṇapūjito;
40受诸王中王所尊崇,为天人与梵天所顶礼。
Rājādhirājamahito, devabrahmābhivandito.
1112此处为章节编号,标记为1112。
1112.
42超越三界,犹如太阳行于虚空之中;
Abhibhūya tayo loke, ādiccova nabhantare;
43大光耀者,于黑暗中照耀,为作光明者。
Virocati mahātejo, andhakāre pabhaṅkaro.
1113一一一三。
1113.
45为寻量身光所环绕,以光鬘为庄严;
Byāmappabhāparikkhitto, ketumālāhalaṅkato;
46具足三十二相与八十随形好的光辉。
Dvattiṃsalakkhaṇāsītianubyañjanasobhito.
1114一一一四。
1114.
48闪耀六色光芒,如宝石之聚般庄严;
Chabbaṇṇaraṃsilalito, ratanagghiyasannibho;
49相好圆满,犹如凝聚的庄严可观之物。
Samiddhirūpasobhaggo, dassaneyyaṃva piṇḍitaṃ.
1115
1115.
51如盛开的莲丛,又如如意树般庄严;
Phullaṃ padumasaṇḍaṃva, kapparukkhovalaṅkato;
52犹如繁星密布的天空,最胜者现前。
Nabhaṃva tārakākiṇṇaṃ, uttamo paṭidissati.
1116
1116.
54被如同导师一般的大雄弟子众所围绕;
Satthukappamahāvīraputtehi parivārito;
55以一切世间的大神力,法王自在而住。
Sabbalokamahiddhāya, dhammarājā sayaṃvasī.
1117
1117.
57如洗去尘垢的明月,为群星所环绕;
Niddhotamalacandova , nakkhattaparivārito;
58为刹帝利众所簇拥,如转轮王般光耀。
Khattasaṅghaparibyuḷho, cakkavattīva sobhati.
1118
1118.
60如此,具足无量功德,远离一切垢秽;
Iccānantaguṇākiṇṇamasesamalanissaṭaṃ;
61赐予一切成就,断除诸衰损。
Sabbasampattidātāraṃ, vipattivinibandhakaṃ.
1119
1119.
63昼夜以最上悲悯,忆念世尊;
Dayāparamahorattaṃ, bhagavantamanussaraṃ;
64具慧的瑜伽行者,修习佛随念。
Bhāveti paññavā yogī, buddhānussatibhāvanaṃ.
1120
1120.
66此法由具念的正自觉者所善说。
Svākhāto tena saddhammo, sambuddhena satīmatā;
67当由各自亲证,如理而见。
Paccattapaṭivedhena, passitabbo yathārahaṃ.
1121
1121.
69为灭除渴爱的贫乏,为圆满心愿。
Taṇhādaliddanāsāya, manorathasamiddhiyā;
70不待时节,即授予现见之果。
Kālantaramanāgamma, paccakkhaphaladāyako.
1122
1122.
72于具足资具者,示以“来,见”。
Upanissayavantānaṃ, ‘‘ehi passā’’ti dassiyo;
73唯智者各自依自性而证知。
Paccattameva viññūhi, veditabbo sabhāvato.
1123一一二三。
1123.
75断尽一切烦恼者,清净、安稳、吉祥;
Sabbāsavasamugghātī , suddho sovatthiko sivo;
76关闭恶趣邪道,是证得涅槃之道。
Pihitāpāyakummaggo, maggo nibbānapattiyā.
1124一一二四。
1124.
78从烦恼的险隘与难渡处,从苦蕴的大怖畏中;
Klesasaṃkaṭaduggamhā, dukkhakkhandhamahabbhayā;
79导向安稳之地,究竟无患。
Khemantabhūmiṃ niyyāti, accantamanupaddavaṃ.
1125一一二五
1125.
81这名为福德之渡处,亦是吉祥,能作安乐者;
Puññatitthamidaṃ nāma, maṅgalañca sivaṅkaraṃ;
82是利益与现世安乐之安立处,是我执之最上食。
Hitodayasukhādhāna-mamatāhāramuttamaṃ.
1126一一二六。
1126.
84拔除无明之膜的最胜明眼药;
Avijjāpaṭaluddhāravijjānettosadhaṃ varaṃ;
85此慧之利器,能破除烦恼之肿块。
Paññādhāramidaṃ satthaṃ, klesagaṇḍappabhedakaṃ.
1127一一二七。
1127.
87对于沉没在四瀑流中的人,他犹如现起的桥梁;
Caturoghanimuggānaṃ, setubandho samuggato;
88对于被禁锢在有牢狱中的人,他犹如敞开的大门。
Bhavacārakaruddhānaṃ, mahādvāro apāruto.
1128一一二八。
1128.
90为忧恼所刺穿、充满悲泣者,
Sokopāyāsaviddhānaṃ, paridevasamaṅginaṃ;
91是拔除箭刺之法,宣说为究竟安乐。
Sallanīharaṇopāyo, accantasukhamīrito.
1129一千一百二十九
1129.
93已远离不幸与灾祸,已出离杂染与垢秽;
Byasanopaddavāpeto , saṃklesamalanissaṭo;
94正直、完全确定,由行道清净。
Ujusammattaniyato, paṭipattivisuddhiyā.
1130一千一百三十。
1130.
96以清净戒为铠甲,以定为笼,以慧为栏;
Suddhasīlaparikkhāro, samādhimayapañjaro;
97以正思惟为轮辋,以正精进为车乘。
Sammāsaṅkappacakkaṅgo, sammāvāyāmavāhano.
1131
1131.
99以念为御者,正见为前导;
Satisārathisaṃyutto, sammādiṭṭhipurejavo;
100此法车行进,为证安稳涅槃。
Esa dhammaratho yāti, yogakkhemassa pattiyā.
1132
1132.
102为抵御衰败,为成就一切圆满;
Vipattipaṭibāhāya, sabbasampattisiddhiyā;
103为令解脱一切蕴,具眼者宣说了法。
Sabbakhandhavimokkhāya, dhammaṃ desesi cakkhumā.
1133一千一百三十三。
1133.
105大牟尼是利益一切众生者,具足悲愍;
Hitesī sabbapāṇīnaṃ, dayāpanno mahāmuni;
106您昭显法光,于有眼者中为最上。
Dhammālokaṃ pakāsesi, cakkhumantānamuttamo.
1134一千一百三十四。
1134.
108以正智了知此法,安立于安稳之道;
Yaṃ dhammaṃ sammadaññāya, khemamaggappatiṭṭhitā;
109智者已断诸恶,息灭烦扰与欲求。
Pāpakāpagatā dhīrā, passaddhidarathāsayā.
1135
1135.
111解脱有结,舍断怖畏与恐惧;
Bhavayogā vinimuttā, pahīnabhayabheravā;
112大仙证得安稳,受用究竟安乐。
Accantasukhamedhenti, sotthipattā mahesayo.
1136
1136.
114智者如是思惟此无上法,
Tamevamuttamaṃ dhammaṃ, cintento pana paṇḍito;
115即是修习者所开显之法随念修习。
Bhāvetīti pakāsenti, dhammānussatibhāvanaṃ.
1137一一三七。
1137.
117四位行向者,四位住果者;
Cattāro ca paṭipannā, cattāro ca phale ṭhitā;
118此僧团端正,慧与戒等持。
Esa saṅgho ujubhūto, paññāsīlasamāhito.
1138一千一百三十八
1138.
120已离谷壳,清净,安住于行道者;
Palāpāpagato suddho, paṭipattipatiṭṭhito;
121已摄正法,以圆满功德而庄严。
Pariggahitasaddhammo, samiddhiguṇasobhito.
1139一一三九。
1139.
123已断恶趣之生,已出离诸恶烦恼;
Pahīnāpāyagamano, pāpaklesavinissaṭo;
124断尽一切障碍者,破除有牢狱者。
Paripanthasamucchedī, bhavacārakabhedako.
11401140.
1140.
126已证无上调伏,由大仙所善加调伏;
Uttamadamathappatto, suvinīto mahesinā;
127由明与解脱而清净,安住于良骏之道。
Vijjāvimuttivodāto, ājānīyapathe ṭhito.
1141一一四一。
1141.
129善逝之嫡子,持清净法之祥瑞者;
Sugatorasi sambhūto, sucidhammasirindharo;
130已令成就达究竟,承事法教者;
Paṭipāditasampatto, dhammasāsanasevito.
1142一千一百四十二。
1142.
132远离怖畏恐惧,持胜者之威光。
Bhayabheravanissaṅgo, jinatejānupālito;
133行于牟尼之道,为善逝教诫之器。
Moneyyapathasañcāro, sugatovādabhājano.
1143一千一百四十三。
1143.
135以不放逸为救护,以戒庄严为严饰;
Appamādaparittāṇo, sīlālaṅkārabhūsito;
136以心定而紧系,以智慧武器而极闪耀。
Cetosamādhisannaddho, paññāyudhasamujjalo.
1144一千一百四十四。
1144.
138依止正道,摧破魔众;
Ujumaggamadhiṭṭhāya, mārakāyappadālano;
139战无不胜,具优雅洁白之威德;
Aparājitasaṅgāmo, lalitodātavikkamo.
1145一千一百四十五。
1145.
141已超越死魔之境,安住于菩提法。
Maccudheyyamatikkanto, bodhidhammappatiṭṭhito;
142成就六神通力,圆满奉行教法。
Chaḷābhiññābalappatto, samārādhitasāsano.
1146一千一百四十六。
1146.
144已证随觉,通达无碍解;
Anubodhimanuppatto, pabhinnapaṭisambhido;
145已达沙门性之究竟,令胜者心生欢喜。
Sāmaññapāramippatto, toseti jinamānasaṃ.
1147
1147.
147具足种种殊胜相,绽放众多成就;
Nekākāravarūpeto, nānāsampattiphullito;
148已超越过失之途,以无上觉智为依止。
Vipattipathanittiṇṇo, abhibuddhiparāyaṇo.
1148
1148.
150应请、应迎请者,
Āhuneyyo pāhuneyyo,
151应受供养者,极为难遇;
Dakkhiṇeyyo sudullabho;
152对包含诸天的世间,
Sadevakassa lokassa,
153无上功德田。
Puññakkhettamanuttaraṃ.
1149
1149.
155于清净无过失处,信种得以安立;
Yattha suddhimhi niddose, saddhābījaṃ patiṭṭhitaṃ;
156令所成就的殊胜果报究竟圆满成熟。
Accantaṃ paripāceti, sampattiphalamuttamaṃ.
1150一一五〇。
1150.
158享用此果时,即是在品尝解脱之味;
Yaṃ phalaṃ paribhuñjantā, vimuttirasasevanaṃ;
159智者达至究竟安乐,成为不老、不死者。
Accantasukhitā dhīrā, bhavanti ajarāmarā.
1151一一五一。
1151.
161希求其果者,当修习僧随念
Taṃ phalaṃ patthayantena, saṅghānussatibhāvanā;
162智者说:应当如是修习。
Bhāvetabbā paniccevamiti bhāsanti paṇḍitā.
1152
1152.
164五戒、十戒、巴帝摩卡、布萨戒,
Pañcasīlaṃ dasasīlaṃ, pātimokkhamuposathaṃ;
165四遍清净戒,为头陀支所摄持。
Cātupārisuddhisīlaṃ, dhutaṅgaparivāritaṃ.
1153
1153.
167如是,于这些中受持任一,便独处静居;
Evametesu yaṃ kiñci, samādāya rahogato;
168应依其功德与果报,思惟此利益。
Tamānisaṃsaṃ guṇato, phalato ca vicintaye.
1154
1154.
170此是始,是依处,是入口,是最上之先导。
Ādi cetaṃ patiṭṭhā ca, mukhaṃ pamukhamuttamaṃ;
171是善法之根本,修行之起源。
Mūlaṃ kusaladhammānaṃ, pabhavaṃ paṭipattiyā.
1155
1155.
173是入教之门,正法池的渡口。
Sāsanotaraṇadvāraṃ, titthaṃ saddhammavāpiyā;
174是清净的基础,安稳除恶之道。
Pārisuddhipadaṭṭhānaṃ, maggo khemantapāpako.
1156
1156.
176善哉!受持学处,以多闻为庄严;
Sādhu sikkhāsamādānaṃ, bāhusaccavibhūsanaṃ;
177圣者所行之威仪,远离垢秽与瑕疵;
Ariyācāracāritta-mavaṇṇamalavajjanaṃ.
1157
1157.
179善家子弟之庄严,驱除恶业尘垢;
Kulaputtaalaṅkāro, pāpajallapavāhanaṃ;
180妙香不失,为大丈夫所奉行。
Anapāyi sugandhañca, mahāpurisasevitaṃ.
1158
1158.
182断除懊悔,增长喜悦与欢欣;
Pacchānutāpaharaṇaṃ, pītipāmojjavaḍḍhanaṃ;
183具足出离心修习,为出家之殊胜庄严。
Nekkhammabhāvanopetaṃ, pabbajjāvesasobhanaṃ.
1159
1159.
185是通往天界的阶梯,坚实地遮止恶趣;
Sopānaṃ saggalokassa, daḷhāpāyavidhānakaṃ;
186无灾祸的成就,具足功德的善美。
Anupaddavasampatti, samatthaguṇasūdanī.
1160一千一百六十。
1160.
188斩断烦恼牢笼,遮止衰败之道;
Klesapañjaravicchedi , vipattipathavāraṇaṃ;
189生起吉祥之业,不共之祥瑞。
Sotthikammasamuṭṭhānaṃ, asādhāraṇamaṅgalaṃ.
1161一千一百六十一。
1161.
191我确是善得、获得,于善逝教法中生起的信心;
‘‘Suladdhā vata me laddhā, saddhā sugatasāsane;
192我具足善好之戒,清净、无缺;
Sīlaṃ me yassa kalyāṇaṃ, parisuddhamakhaṇḍitaṃ.
1162
1162.
194我确实获得了这难得之法,
‘‘Dullabho vata me laddho,
195所获极其广大、无可称量;
Mahālābho anappako;
196我之行仪无有缺失,
Yohamakkhalitācāro,
197已远离伤害。
Upaghātavivajjito.
1163
1163.
199法芽相续而生,我于教法中已生根;
‘‘Dhammaṅkuritasantāno , mūlajātosmi sāsane;
200已登上正直之道,一切可怖畏的方向皆已关闭。
Ujumaggaṃ samāruḷho, pihitā sabhayā disā.
1164
1164.
202我的出生确实不虚,已成就这难得的时机。
‘‘Avañcā vata me jāti, āraddhā khaṇasampadā;
203我已安立正法,生命丰盛圆满。
Patiṭṭhitomhi saddhamme, saphalaṃ mama jīvitaṃ’’.
1165
1165.
205如此,以种种方式思惟自身功德;
Itthaṃ nānappakārena, cintento guṇamattano;
206修习戒蕴,即是修习戒随念。
Sīlakkhandhassa bhāveti, sīlānussatibhāvanaṃ.
1166一一六六
1166.
208于具戒者生信心,如法而行布施;
Saddhāya sīlavantesu, datvā dānaṃ yathārahaṃ;
209洗净垢秽与悭吝,远离而随念此施。
Niddhotamalamacchero, vivitto tamanussare.
1167一一六七。
1167.
211布施是随身宝藏,无与伦比,最为殊胜;
Dānaṃ nidhānamanugaṃ, asādhāraṇamuttamaṃ;
212是不坏安乐的依处,究竟满足一切所求。
Avināsasukhādhānaṃ, accantaṃ sabbakāmadaṃ.
1168
1168.
214调伏瞋恚,清净悭吝垢秽;
Kopadāhopasamanaṃ, maccheramalasodhanaṃ;
215从放逸与睡眠中觉醒,解脱贪欲之结缚。
Pamādaniddāvuṭṭhānaṃ, lobhapāsavimocanaṃ.
1169
1169.
217调伏心之掉举,遮止邪道。
Cetovikāradamanaṃ, micchāmagganivāraṇaṃ;
218是获得财富的乐味,是坏灭与生起的吉祥。
Vittilābhasukhassādo, vibhavodayamaṅgalaṃ.
1170
1170.
220是信等功德之清净,是意乐之开显。
Saddhādiguṇavodānaṃ, ajjhāsayavikāsanaṃ;
221是正行之资具,是身心之庄严。
Satācāraparikkhāro, tanucetovibhūsanaṃ.
1171
1171.
223以无量心为近因,由不可称量者所开示;
Appamaññāpadaṭṭhānaṃ, appameyyena vaṇṇitaṃ;
224大丈夫行,由大仙次第阐述。
Mahāpurisacārittaṃ, sapadānaṃ mahesinā.
1172一一七二
1172.
226已证法者之财富,无上精髓的执持;
Dhammādhigatabhogānaṃ , sārādānamanuttaraṃ;
227是成就大义之方便,令世间相续之因。
Mahattādhigamūpāyaṃ, lokasantatikāraṇaṃ.
1173(一一七三)
1173.
229我行饶益,具足出离;
Atthakārī ca sammāhaṃ, pariccāgasamāyuto;
230为自他之利益而践行。
Attano ca paresañca, hitāya paṭipannakā.
1174
1174.
232我心正直柔和,已远离浑浊;
Ujumaddavacittosmi, kālussiyavinissaṭo;
233远离恶与染污,悲悯一切有情。
Pāpasaṃklesavimukho, pāṇabhūtānukampako.
1175
1175.
235我为具戒者之所依,是穷苦者的归处;
Sīlavantapatiṭṭhosmi , kapaṇānaṃ parāyaṇo;
236护持佛陀教法,依亲友为生。
Buddhasāsanupaṭṭhāko, ñātimittopajīviko.
1176一一七六。
1176.
238面对布施与舍弃之人,
Dānavossaggasammukho,
239乐于分享者得安乐;
Saṃvibhāgarato sukhī;
240犹如满是果实的如意树,
Kapparukkhova phalito,
241为世间的增上而诞生。
Jāto lokābhivaḍḍhiyā.
1177一千一百七十七。
1177.
243我已关闭恶趣之道,道门却已敞开;
Pihitāpāyamaggosmi, maggadvāramapārutaṃ;
244一切成就皆已获得,贫者得之而生欢喜。
Sampattā sabbasampatti, daliddassa manāpikaṃ.
1178一一七八
1178.
246它是轮回长路的资粮,能除一切苦。
‘‘Saṃsāraddhānapātheyyaṃ, sabbadukkhavinodanaṃ;
247我于一切处皆善加系缚,并已取得了坚固的执持。
Subandhaṃ mama sabbattha, gahito ca kaṭaggaho’’.
1179
1179.
249他这样以种种方式思惟布施的功德,
Evaṃ dānaguṇaṃ nānappakārena vicintayaṃ;
250修习布施的瑜伽行者,修习布施随念。
Bhāveti dāyakoyogī, cāgānussatibhāvanaṃ.
1180
1180.
252具足信、戒、闻、施、慧的贤者,
Saddhaṃ sīlaṃ sutaṃ cāgaṃ, paññaṃ paṇḍitajātiko;
253成就于正法后,随念诸天。
Sampādayitvā saddhamme, devatāyo anussare.
1181一千一百八十一。
1181.
255四大王天、三十三天与夜摩天,
Cātumahārājikā ca, tāvatiṃsā ca yāmakā;
256兜率天、化乐天与他化自在天。
Tusitā ceva nimmānaratino vasavattino.
1182一千一百八十二
1182.
258以及更上层的诸天,安住于天身;
Taduttariñca ye devā, dibbakāyamadhiṭṭhitā;
259他们亦长久安住于信等诸法。
Tepi saddhādidhammesu, cirakālaṃ patiṭṭhitā.
1183一千一百八十三。
1183.
261善安住其思惟,肩负布施与持戒之重任,
Susamāhitasaṅkappā, dānasīladhurandharā;
262安住于法道,以惭与愧为先导。
Dhammamaggamadhiṭṭhāya, hirottappapurakkhatā.
1184一千一百八十四。
1184.
264他们已往生彼界,光辉灿烂,是究竟的皈依处;
Taṃ lokamupapannāse, sassirīkaṃ parāyaṇaṃ;
265具足神通,光明炽盛,色相优美,闻名远播。
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino.
1185一千一百八十五。
1185.
267他们获得了天界的成就,具足种种财富与受用;
Dibbasampattisampattā, nānābhogasamappitā;
268长久守护不失,享受广大安乐。
Pālento dīghamaddhānaṃ, anubhonti mahāsukhaṃ.
1186一千一百八十六。
1186.
270那些人都是我的追随之众;
Te sabbepi ca mayhampi, vijjanti anupāyino;
271信等的善法,被称为天法。
Saddhādikusalā dhammā, devadhammāti vissutā.
1187一千一百八十七。
1187.
273她是正法功德的赐予者,是吉祥之引;
Saddhammaguṇasampatti-dātā maṅgalanāyikā;
274虽甚难获,我亦得以在善逝的教法中,获得了信。
Dullabhāpi ca me laddhā, saddhā sugatasāsane.
1188一千一百八十八
1188.
276远离诋毁,背弃恶行;
Vajjopavādarahito, pāpakammaparammukho;
277行持清净,心澄无垢。
Parisuddhasamācāro, pasannāmalacetano.
1189
1189.
279我常为无明之流所迷惑,
Niccamohitasotosmi,
280于如来善说之法;
Tathāgatasubhāsite;
281成为承载法义之器,
Sutabhājanabhūto ca,
282正念具足,善住于定。
Satimā susamāhito.
1190一一九〇。
1190.
284已度悭吝之垢,解脱贪蕴。
Maccheramalanittiṇṇo, lobhakkhandhavimuccito;
285世间之泉池,广施安乐之求。
Opānabhūto lokasmiṃ, vissaṭṭhasukhayācano.
1191一一九一。
1191.
287于三事之尊胜,及于利与不利之抉择;
Vatthuttayamahatte ca, hitāhitavinicchaye;
288我的智慧于诸法自性,敏锐而运行。
Paññā vatthusabhāve ca, tikhiṇā mama vattati.
1192一一九二。
1192.
290正法已得圆满敬奉,广大福德盛典已成;
Samārādhitasaddhammo, katapuññamahussavo;
291我已成就天法,是善行之渊源。
Devadhammasamiddhosmi, kalyāṇacaritākaro.
1193一一九三。
1193.
293我与诸天同等,以功德庄严而严饰。
Devatāhi samānohaṃ, guṇālaṅkārabhūsito;
294天人的神通已然掌握,天界的成就悉皆具足。
Hatthapattā ca deviddhi, nipphannā dibbasampadā.
1194一一九四。
1194.
296如此思惟着‘我与诸天同等’的自功德;
Devasāmaññamiccevaṃ, cintento guṇamattano;
297具足功德者,修习殊胜的天随念。
Bhāveti guṇasampanno, devatānussatiṃ paraṃ.
1195一一九五
1195.
299为生法、老、病、忧、恼所破坏的世间。
Jātidhammā jarābyādhisokopāyāsabhañjite;
300于无常、苦、无我,厌离诸依着之生起。
Anicce dukkhenatte ca, nibbinnopadhisambhave.
1196一一九六。
1196.
302离欲与寂止,舍离、解脱、无执取;
Virāgo ca nirodho ca, cāgo mutti anālayo;
303这舍离执取,即名为涅槃。
Yoyamādānanissaggo, nibbānamiti vuccati.
1197一一九七
1197.
305智者思惟:此为寂止之境。
Upasantamidaṃ ṭhānamiti cinteti paṇḍito;
306无执取之杂染,无行、无漏。
Anupādānasaṃkliṭṭhamasaṅkhāramanāsavaṃ.
1198一一九八。
1198.
308无量、殊胜,安稳、无上、不死;
Appamāṇaṃ paṇītañca, sivaṃ paramamaccutaṃ;
309具足无边功德,无有变易,亦无恼害。
Anantaguṇamaccanta-mavikāramanāmayaṃ.
1199一一九九。
1199.
311此安稳者,乃彼岸大舟之造者,至为无上;
Khemaṃ taṃ pārimatīra-mahāyanakaraṃ paraṃ;
312庇护所、避难处、明灯,依止处、归宿。
Tāṇaṃ leṇañca dīpañca, patiṭṭhānaṃ parāyaṇaṃ.
1200
1200.
314轮回相续的断除,有爱的枯竭;
Vaṭṭānubandhavicchedo, bhavataṇhāvisosanaṃ;
315一切依着的彻底根除,苦的熄灭即是乐。
Sabbūpadhisamugghāto, dukkhanibbāpanaṃ sukhaṃ.
1201一二〇一。
1201.
317这是一切恶的灭尽,一切烦恼的净化;
Sabbapāpavināsoyaṃ, sabbaklesavisodhanaṃ;
318是忧愁、悲伤、苦恼、恐惧、怖畏的解脱。
Sokopāyāsasantāpabhayabheravamocanaṃ.
1202一二〇二。
1202.
320障碍的彻底断除,戏论的完全解开;
Palibodhasamucchedo, papañcaviniveṭhanaṃ;
321一切行的寂止,一切世间的出离。
Sabbasaṅkhārasamatho, sabbalokavinissaṭo.
1203一二〇三。
1203.
323令清净之界,出离有之境界;
Pārisuddhikarā dhātu, bhavanissaraṇaṃ padaṃ;
324最上圣者之成就,无与伦比之不死境。
Uttamāriyasampatti, anomamamataṃ padaṃ.
1204一二〇四。
1204.
326见于一切处皆吉祥、无上的涅槃者;
Sabbathā bhaddamatulaṃ, nibbānamiti passato;
327即名为“寂止随念”的修习。
Upasamānussatīti, bhāvanāyaṃ pavuccati.
1205一二〇五。
1205.
329如此修习“念众生”的智者,
Sattānussatimiccevaṃ, bhāvento pana paṇḍito;
330便充满喜悦,于佛陀教法中净信。
Pāmojjabahulo hoti, pasanno buddhasāsane.
1206一二〇六。
1206.
332以近行定止息了不安与恼害,
Paṭipassaddhadaratha-mupacārasamādhinā;
333心亦入定,清净无病。
Samādhiyati cittañca, parisuddhamanāmayaṃ.
1207一二〇七
1207.
335且成就了这修习所生的无量福德之后,
Bhāvanāmayametañca, katvā puññamanappakaṃ;
336便被称为“具足习气、趣向、成就与受用”者。
Vāsanāgatisampatti-bhogabhāgīti vuccati.
1208一二〇八
1208.
338亲依止具足,证得无上洞彻;
Upanissayasampanno, patvā nibbedhamuttamaṃ;
339于现法中,无漏者熄灭苦火。
Diṭṭheva dhamme dukkhaggiṃ, nibbāpeti anāsavo.
1209一二〇九。
1209.
341既思惟世间流转,复当修习死随念;
Lokappavatti cintetvā, maraṇānussatiṃ pana;
342应修习极自之法,思惟死亡如何。
Bhāveyya sakamaccantaṃ, cintento maraṇaṃ kathaṃ.
1210
1210.
344世间众生的生命,无形无相,难以测知;
Animittamanaññātaṃ, maccānamidha jīvitaṃ;
345既艰辛又短暂,且与苦紧密相连。
Kasirañca parittañca, tañca dukkhena saṃyutaṃ.
1211
1211.
347犹如浅水中的鱼,被困时面露愁容;
Appodakamhi maccheva, bandhamāne rudammukhe;
348死神将他带走时,众人正注视着。
Maccu gacchati ādāya, pekkhamāne mahājane.
1212一二一二
1212.
350正是以死亡为先导,他们于结生中投生。
Purakkhatvāva maraṇaṃ, jāyanti paṭisandhiyaṃ;
351既已降生,终将复灭;众生法尔如是。
Jātā puna marissanti, evaṃdhammā hi pāṇino.
1213一二一三。
1213.
353当人最初住于母胎的第一夜时,
Yamekarattiṃ paṭhamaṃ, gabbhe vasati mānavo;
354他既已起身便决然前行,此去便不复回转。
Abbhuṭṭhitova so yāti, sa gacchaṃ na nivattati.
1214一二一四。
1214.
356众生或死于母胎之中,或在出生时便以孩童之身而亡;
Sattā maranti gabbhepi, jāyamānā ca dārakā;
357少年、青年、壮年,乃至年长者,亦复如是。
Kumārā yobbanappattā, balappattā mahattarā.
1215一二一五
1215.
359再者,年迈衰老、拄杖而行者,也必定会死亡;
Athāvassaṃ maranteva, jiṇṇā daṇḍaparāyaṇā;
360勇猛、具足福德与力量之人,亦为种种疾病所折磨。
Sūrā puññabalatthāmā, nānābyādhinipīḷitā.
1216一二一六。
1216.
362众生寻求着“今日或明日”的死亡。
Ajja suveti maraṇaṃ, pariyesati pāṇino;
363犹如奔赴战场的军队,众人皆被死亡恐惧所困扰。
Senā yuddhapayātāva, sabbe maccubhayākulā.
1217一二一七。
1217.
365以七宝为严饰,具足四神变;
Sattāratanalaṅkārā, caturiddhisamuggatā;
366转轮王有大威德,于诸王中最为庄严。
Cakkavattī mahātejā, rājamaṇḍalasobhino.
1218一二一八。
1218.
368犹如劫初大风,吹倒大岩石;
Kappuṭṭhānamahāvātā, pātitāva mahāsilā;
369被死亡抛掷的人们纷纷坠落,其余的人却还在挂念着他们。
Patanti maccuvikkhittā, paro cetāna mānavā.
1219一二一九。
1219.
371即使是那些长寿、容貌端严、有大威力的天人,
Yepi dīghāyukā devā, vaṇṇavantā mahiddhikā;
372具足威德力,享有大财富与安乐。
Ānubhāvabalappattā, mahābhogasukhedhino.
1220一二二〇。
1220.
374他们同样被死亡淹没,充满恐惧。
Tepi maccusamuddhattā, bhavanti bhayasaṃkulā;
375如同被风抛掷的鸟儿一般,像我这样的人,言语又有何用?
Verambhakkhittapakkhīva, mādisesu kathāva kā.
1221一二二一。
1221.
377障碍极多,死亡与不利因缘随生;
Accantarāyabahulo , maraṇāhitasambhavo;
378此世间常如车轮转动,周而复始。
Niccaṃ cakkasamāruḷho, lokoyaṃ parivattati.
1222一二二二。
1222.
380于此死亡的间隙,我命存续之间;
Etthantare maraṇassa, vemajjhe mama vattato;
381即使呼吸尚未断灭,生命又怎能称得上是存在?
Assāsepi avissaṭṭhe, jīvikā ce kathāva kā.
1223一二二三。
1223.
383世间生命,实在奇妙,仅如刹那之存。
Accheraṃ vata lokasmiṃ, khaṇamattampi jīvitaṃ;
384栖身灾祸之处,为大不幸所逼恼。
Nissitopaddavaṭṭhāne, mahābyasanapīḷite.
1224一二二四
1224.
386生命无常,死亡恒常必然属我;
Addhuvaṃ jīvitaṃ nicca-maccantaṃ maraṇaṃ mama;
387死亡是其本性,生命仅是暂时的差异。
Sabhāvo maraṇanteva, viseso pana jīvitaṃ.
1225一二二五
1225.
389趋于坏灭之时,犹如太阳行于空中;
Atthamārabbha gacchanto, ādiccova nabhantare;
390我日复一日地衰减,奔向死亡。
Maraṇāyābhidhāvanto, vihāyāmi suve suve.
1226一二二六。
1226.
392大盗已就刑戮,
Vajjhappatto mahācoro,
393犹如被押赴刑场
Niyyātāghātanaṃ yathā;
394我正奔赴死亡
Maraṇāya payātohaṃ,
395同样无法退转
Tathevamanivattiyo.
1227一二二七
1227.
397犹如被虫蛀蚀而弯曲的莲花,无救护、无依怙;
Ambujova vaṅkaghasto, tāṇaleṇavivajjito;
398恒常为死亡所支配,被舍弃的我,当如何而行?
Niccaṃ maccuvasaṃ yanto, vissaṭṭho kimahaṃ care.
1228一二二八。
1228.
400我为何有嬉笑?为何有欢喜?
Ko me hāso kimānando,
401我为何被无明所覆盖?
Kimahaṃ mohapāruto;
402为骄慢与放逸所扰乱,
Madappamādavikkhitto,
403我无调御地游荡吗?
Vicarāmi niraṅkuso?
1229一二二九。
1229.
405我今当于正自觉者之教法,发奋精勤,
Handāhamārabhissāmi, sammāsambuddhasāsane;
406具足热忱与坚定,依惭愧而安住。
Ātāpī pahitatto ca, hirottappasamāhito.
1230一二三〇。
1230.
408以修行为最上,舍断诸恶法;
Paṭipattiparo hutvā, pāpadhammaniraṅkato;
409我令一切苦的祭火,彻底熄灭。
Nibbāpayāmi accantaṃ, sabbadukkhahutāvahaṃ.
1231一二三一。
1231.
411如此,瑜伽行者反复省思自身之死;
Itthaṃ panattano yogī, maraṇaṃ paṭicintayaṃ;
412便称为修习死随念。
Maraṇānussatiṃ nāma, bhāvetīti pavuccati.
1232一二三二。
1232.
414修习此法之后,得近行定,心专注;
Tadetaṃ pana bhāvetvā, upacārasamāhito;
415常生厌离,为不放逸之栋梁。
Nibbedabahulo hoti, appamādadhurandharo.
1233一二三四。
1233.
417弃舍邪法,于喜贪无所依著;
Micchādhammaṃ virājetvā, nandirāganirālayo;
418断尽一切漏,证得不死界。
Sabbāsavaparikkhīṇo, pappoti amataṃ padaṃ.
1234一二三四
1234.
420智者既已掌握三十二身分的修习之后,
Gahetvā pana medhāvī, dvattiṃsākārabhāvanaṃ;
421随后,应次第而恒常地修习。
Kareyya tāva pacchā ve, anupubbamabhiṇhaso.
1235
1235.
423头发、身毛、指甲、牙齿、皮肤、肌肉、筋腱,
Kesā lomā nakhā dantā, taco maṃsaṃ nahāru ca;
424骨、髓、肾,以及心脏和肝脏。
Aṭṭhi ca miñja vakkaṃ ca, hadayaṃ yakanaṃ tathā.
1236
1236.
426肋膜、脾、肺,肠、肠间膜与胃;
Kilomaṃ pihaka papphāsaṃ, antaṃ guṇamudariyaṃ;
427脑、粪,胆汁、痰,乃至其余。
Matthaluṅgaṃ karīsañca, pittaṃ semhamathāparaṃ.
1237一二三七。
1237.
429脓、血、汗,
Pubbo ca lohitaṃ sedo,
430脂肪、泪、膏,
Medo assu vasātha vā;
431唾液、鼻涕,以及
Kheḷo siṅghāṇikā ceva,
432关节滑液、尿液等。
Lasikā muttamiccapi.
1238一二三八。
1238.
434随逐于坚实、结缚、净美之颠倒相者;
Ghanabandhasubhākāra-vipallāsānusārinaṃ;
435为了如实了知,由大牟尼所分别。
Yathābhūtāvabodhāya, vibhattāva mahesinā.
1239一二三九。
1239.
437身中三十二身分,
Kāye bāttiṃsa koṭṭhāsā,
438犹如尸体被高高架起;
Kuṇapāva samussitā;
439被引导执取核心者,
Sāragayhūpagāpetā,
440为智者所鄙弃、所轻蔑。
Dhikkatā dhīrahīḷitā.
1240一二四零。
1240.
442自性不净、令人反感,可厌且为清净者所回避;
Asubhāva paṭikkūlā, jegucchā sucivajjitā;
443具眼者所呵责,却为盲目的愚者所珍爱。
Ninditā cakkhumantehi, andhabālopalāḷitā.
1241一二四一。
1241.
445被种种肤色覆盖,为皮囊所裹而迷惑;
Vicittachavisañchannā , tacabhattasamohitā;
446因漏泄而染污,腐烂而恶臭弥漫。
Parissavaparikliṭṭhā, kuthitā pūtigandhitā.
1242一二四二。
1242.
448纵使不断洗涤,垢秽之流依然不息;
Dhoviyantāpi satataṃ, ajahantā malassavaṃ;
449即使涂上香料,终将化为恶臭。
Sugandhānuvilittāpi, duggandhapariṇāmino.
1243一二四三
1243.
451因我执及我所执,便舍弃了安乐与摄受;
Ahaṃkāramamattena, vissaṭṭhasukhasaṅgahā;
452他们为厚密如毡的烦恼所缠缚,令世人迷惑。
Saṅghāṭaghanasambaddhā, sammohenti mahājanaṃ.
1244
1244.
454凡夫在欲贪充满之处,沉溺而迷惑。
Chandarāgasamūpetā, yattha muḷhā puthujjanā;
455他们行于险恶恐怖之道,成为四恶趣的受者。
Sevanti visamaṃ ghoraṃ, caturāpāyabhāgino.
1245
1245.
457于此,为使心离染,修行者如法次第而行;
Tattha cittaṃ virājetuṃ, paṭipanno yathākkamaṃ;
458为阐明心,善于观察诸蕴的智者。
Cetovibhāvanatthāya, koṭṭhāsesu vicakkhaṇo.
1246一二四六。
1246.
460依循前说,以言语与心意,
Vacasā manasā ceva, yathāvuttānusārato;
461既已顺逆讽诵已,乃更进而修习。
Anulomapaṭilomaṃ, sajjhāyitvā tato paraṃ.
1247一二四七。
1247.
463智者应从颜色、形状等方面加以确定;
Vaṇṇasaṇṭhānadisato, vavatthapeyya paṇḍito;
464然后,依处所与界限,各各依次第而行;
Tatokāsaparicchedā, paccekaṃ tu yathākkamaṃ.
1248一二四八。
1248.
466颜色、形状与气味,
Vaṇṇasaṇṭhānagandhā ca,
467然后由处所与依处,
Āsayokāsato tato;
468应辨别不净相。
Vibhāveyyāsubhākāra-
469于每一者中,以五种方式。
Mekekasmiṃ tu pañcadhā.
1249一二四九。
1249.
471如此以十种方式作意后,修习者
Dasadhābhogamiccevaṃ, katvā bhāvayato pana;
472寂静而生者,显现如车轮辐等相。
Santibhūtā pakāsenti, rathacakkārasādisā.
1250一千二百五十。
1250.
474舍弃此处少德者,智者择取具足德者。
Hitvā appaguṇe tattha, gaṇhaṃ suppaguṇaṃ budho;
475安止与似相,于一一所缘中证得。
Appanaṃ paṭibhāgañca, pappotekekavatthusu.
1251一二五一。
1251.
477若依不净相着手修习,而生起时,
Asubhākāramārabbha, bhāvanā ce pavattati;
478此业处为厌恶的,当属初禅。
Kammaṭṭhānaṃ paṭikkūlaṃ, paṭhamajjhānikaṃ siyā.
1252一二五二。
1252.
480若依青等颜色而取似相,
Nīlādivaṇṇamārabbha, paṭibhāgo yadā tadā;
481成为青遍等,便具五禅。
Nīlādikasiṇaṃ hutvā, pañcakajjhānikaṃ bhave.
1253一二五三。
1253.
483若依特相与行相而起思惟,
Lakkhaṇākāramārabbha , cintanā ce pavattati;
484诸智者称此为内观业处。
Vipassanākammaṭṭhāna-miti bhāsanti paṇḍitā.
1254一二五四。
1254.
486如此分三种,智者更修习;
Tidhā pabhedamiccevaṃ, bhāvento puna buddhimā;
487这即名为修习身至念。
Kāyagatāsatiṃ nāma, bhāvetīti pavuccati.
1255
1255.
489此人于内厌离,于外亦无所着;
Soyamajjhattaṃ nibbinno, bahiddhā ca nirālayo;
490瑜伽行者多怀悚惧,超越放逸。
Ubbegabahulo yogī, pamādamativattati.
1256
1256.
492从欲缚中解脱,智者舍离诸恶;
Kāmabandhavinimutto, pāpā medhāvi nissaṭo;
493证得沙门果已,便受用不死。
Sacchikatvāna sāmaññaṃ, amataṃ paribhuñjati.
1257一二五七。
1257.
495所谓入出息念,是正自觉者所称赞;
Ānāpānassatiṃ nāma, sammāsambuddhavaṇṇitaṃ;
496智者则修习此业处之王。
Kammaṭṭhānādhirājānaṃ, bhāvento pana paṇḍito.
1258一二五八。
1258.
498安止与近行,奢摩他与毗婆舍那;
Appanañcopacārañca, samathañca vipassanaṃ;
499出世间与世间,皆依乐而证得。
Lokuttaraṃ lokiyañca, sukhenevādhigacchati.
1259一二五九。
1259.
501微细、微妙而锐利,成熟而安住于力;
Sukhumā nipuṇā tikkhā, paripakkā bale ṭhitā;
502菩提分法则特别清净。
Bodhipakkhiyadhammā ca, vodāyanti visesato.
1260一二六〇。
1260.
504同样,于此业处中,有计数与随逐;
Kammaṭṭhāne tathā hettha, gaṇanā anubandhanā;
505触、安住,及审察与回转。
Phusanā ṭhapanā ceva, sallakkhaṇavivaṭṭanā.
1261一二六一。
1261.
507此后是清净,以及对它们的随观;
Pārisuddhi tato pacchā, tesañca paṭipassanā;
508如是,以八种分类,于论母中阐明。
Iccevamaṭṭhadhā bhedā, mātikāyaṃ pakāsitā.
1262一二六二。
1262.
510依念处而分别,自此分为十六种;
Vibhattā satipaṭṭhāna-vasā soḷasadhā tato;
511复依入出息差别,再分为三十二种。
Ānāpānappabhedena, bhinnā dvattiṃsadhā puna.
1263一二六三。
1263.
513完全遍取它之后,便修止与观;
Tameva pariyādāya, samathañca vipassanaṃ;
514达到广大殊胜之后,具念者当如何修习?
Mahattavepullagataṃ, bhāveyya satimā kathaṃ.
1264一二六四。
1264.
516摄持入出息之后,独处静处。
Ānāpānaṃ pariggayha, pavivitto rahogato;
517先安坐于舒适座上,然后应当计数。
Gaṇeyya paṭhamaṃ tāva, nisinno sukhamāsane.
1265一二六五。
1265.
519不应放置于五处,下不过十,上亦如是。
Pañcannaṃ na ṭhapetabbaṃ, heṭṭhā na dasatopari;
520应依次第引导,应无间断地计数。
Netabbamanupubbena, gaṇetabbamakhaṇḍitaṃ.
1266一二六六。
1266.
522不令心一再向外、向内散乱;
Anto bahi ca vikkhepa-makatvāna punappunaṃ;
523于所触处,具念者当紧随其心。
Phuṭṭhaṭṭhānamhi satimā, anubandheyya mānasaṃ.
1267一二六七
1267.
525将心作意于鼻端与上唇之后,
Nāsikaggottaroṭṭhe ca, katvābhogaṃ tatoparaṃ;
526瑜伽行者恒时作意于出入息之触。
Satatassāsasamphassaṃ, āvajjantassa yogino.
1268一二六八。
1268.
528或粗或长,或圆或广;
Puthulaṃ vātha dīghaṃ vā, maṇḍalaṃ vātha vitthataṃ;
529于彼,生起如星宿等形相之相。
Tārakādisamākāraṃ, nimittaṃ tattha jāyati.
1269一二六九。
1269.
531依近行定,心得等持,
Cittaṃ samāhitaṃ hoti, upacārasamādhinā;
532似相生起时,诸随烦恼即得断除。
Upaklesā pahiyyanti, paṭibhāge samuṭṭhite.
1270一二七〇。
1270.
534安住心于所缘相,由此而令入安止;
Nimitte ṭhapayaṃ cittaṃ, tato pāpeti appanaṃ;
535依于五种禅那,此即止的修习次第。
Pañcajjhānavasenāyaṃ, samathe bhāvanānayo.
1271
1271.
537另有一类人,于入出息修习,初始之后复深加策励,
Ārabhitvābhinivesa-mānāpāne punāparo;
538于内于外,然后随之而行。
Ajjhattañca bahiddhā ca, tato tadanusārato.
1272
1272.
540如实观照地法已,成为无畏者;
Bhūmidhamme yathābhūtaṃ, vipassitvā visārado;
541已入无上禅那所成之清净观。
Appetānuttarajjhāna-mayaṃ suddhivipassanā.
1273
1273.
543成就入出息念等至后,将其作为无上基础;
Ānāpānasamāpattiṃ, katvā pādakamuttaraṃ;
544他们说,依修习者之自在力,此十六种方法如何引导?
Bhāventassa vasenāhu, nayaṃ soḷasadhā kathaṃ.
1274
1274.
546长入出息、短入出息,如此二种;
Dīghamassāsapassāsā, rassaṃ vātha tathā dvayaṃ;
547具念、智慧具足者,先作审察。
Satimā matisampanno, paṭhamaṃ parigaṇhati.
1275一二七五。
1275.
549然则,了知初、中、后而如是行持者,
Ādimajjhāvasānaṃ tu, karonto viditaṃ tathā;
550他入定之后,学修‘觉知全身’。
Samāhito sabbakāya-paṭisaṃvedi sikkhati.
1276一二七六。
1276.
552然后,他令那些行渐次止息。
Tato te eva saṅkhāre, passambhentoparūpari;
553已说:‘学习平息身行。’
Vutto passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ sikkhatīti ca.
1277
1277.
555如是,入出息念乃依于身行;
Ānāpānasaticcevaṃ , kāyasaṅkhāranissitā;
556所谓身随观,亦以四种方式宣说。
Kāyānupassanā nāma, catudhāpi ca bhāsitā.
1278
1278.
558以相应之智,以喜为所缘;
Sampayuttena ñāṇena, pītimālambaṇena ca;
559于止观中,令乐显现。
Vipassanāya samathe, kubbanto pākaṭaṃ sukhaṃ.
1279一二七九。
1279.
561同样地,在所谓受、想的心行中;
Vedanāsaññāsaṅkhāte, cittasaṅkhārake tathā;
562觉知喜等感受者,即说为学。
Pītādipaṭisaṃvedī, sikkhatīti pavuccati.
1280一二八零。
1280.
564于这些粗重诸行,为令止息而修习;
Thūle te eva saṅkhāre, sametuṃ paribhāvayaṃ;
565已说:“学习平息心行。”
Vutto ‘‘passambhayaṃ cittaṃ, saṅkhāraṃ sikkhatī’’ti ca.
1281
1281.
567于此,依种种面向,特以正知而详明。
Tassā taṃtaṃmukhenettha, sampajjanavisesato;
568于受随观,分四种说。
Vedanānupassanāya, catudhā samudīritā.
1282
1282.
570安住而省察,觉了而显明;
Appento paccavekkhanto, bujjhanto ca pakāsitaṃ;
571作意而修习‘心觉知’。
Karonto mānasaṃ citta-paṭisaṃvedi sikkhati.
1283一二八三
1283.
573他以具喜之定令彼喜悦,
Tamevābhippamodento, sappītikasamādhinā;
574使心欢喜而修习,即是此说。
‘‘Abhippamodayaṃ cittaṃ, sikkhatī’’ti pavuccati.
1284一二八四。
1284.
576以安止与近行,于彼专注其心;
Appanāyopacārena, tamevātha samādahaṃ;
577瑜伽行者被称为:『修习令心专注』。
Yogī ‘‘samādahaṃ cittaṃ, sikkhatī’’ti pakāsito.
1285第1285偈。
1285.
579以镇伏与正断而令心从违逆品中解脱;
Paccanīkehi vikkhambha-samucchedehi mocayaṃ;
580因此亦被表述为:‘令心解脱,而修学之’。
Tathā ‘‘vimocayaṃ cittaṃ, sikkhatī’’tipi bhāsito.
1286一二八六
1286.
582为辨别入出息念,随其相宜的业处;
Ānāpānaṃ pabhedāya, kammaṭṭhānaṃ yathārahaṃ;
583所谓心随观,此有四种。
Cittānupassanā nāma, pavattāyaṃ catubbidhā.
1287一二八七。
1287.
585特别是因为随观与无常俱行故,
Vipassanāyaniccānu-gatattā hi visesato;
586智者随观无常而学。
Vipassanto aniccānu-passī sikkhati paṇḍito.
1288一二八八。
1288.
588由此,厌离后令离染,成为离欲随观者;
Tato virāgānupassī, nibbinditvā virājayaṃ;
589同样地,于地法令灭尽,成为灭随观者。
Tathā nirodhānupassī, bhūmidhamme nirodhayaṃ.
1289
1289.
591然而,从跳入、遍舍、遣舍来说,
Pakkhandanapariccāgapaṭinissaggato pana;
592即被称为“修习遣舍随观”。
Paṭinissaggānupassī, sikkhatīti pavuccati.
1290
1290.
594即以入出息为门,对地法作观;
Ānāpānamukheneva , bhūmidhammavipassanā;
595所谓的法随观,即是如此四种。
Dhammānupassanā nāma, bhāsitevaṃ catubbidhā.
1291一二九一。
1291.
597如此,以十六行相、安立于三学,圆满四种念处之修习。
Iti soḷasadhākāraṃ, sikkhattayapatiṭṭhitaṃ;
598亦圆满四种念处之修习。
Catubbidhampi pūreti, satipaṭṭhānabhāvanaṃ.
1292一二九二。
1292.
600摄持念已,令观生起。
Pariggayha satiñceva-mussāhanto vipassanaṃ;
601依三十二行相的种种差别而修习,故称为具念而行者。
Dvattiṃsākārabhedehi, satokārīti vuccati.
1293一二九三。
1293.
603如是,以计数等方法修习止之后,
Itthañca gaṇanādīhi, bhāvetvā samathaṃ tato;
604先作观之名,再作简别。
Vipassanādhivacanaṃ, katvā sallakkhaṇaṃ puna.
1294一二九四。
1294.
606到达还灭道,安住清净果。
Patvā vivaṭṭanāmaggaṃ, pārisuddhiphale ṭhito;
607证得名为‘省察’的念观。
Paccavekkhaṇasaṅkhātaṃ, pappoti satipassanaṃ.
1295一二九五。
1295.
609入出息念悉皆圆满;
Ānāpānasaticcevamasesaṃ paripūritā;
610具足行相与分别而修习,故有此称。
Sākāraṃ sappabhedañca, bhāvitāti pavuccati.
1296一二九六。
1296.
612此入出息念定,无可比拟,乃诸佛最胜之教,
Ānāpānasamādhimetamatulaṃ buddhāpadānuttamaṃ,
613清除恶烦恼尘垢者,安乐之门,苦火之熄灭者;
Pāpaklesarajoharaṃ sukhamukhaṃ dukkhagginibbāpanaṃ;
614修习广大之念与正知,破除散乱者,
Bhāvetvā satisampajaññavipulā vikkhepaviddhaṃsakā,
615证得至上、不死、最胜之道,遍达三菩提。
Pappontuttaramuttamāmatapadaṃ bodhittayabyāpakaṃ.
1297一二九七。
1297.
617佛、法、僧,为众人所敬,净戒、善施,
Buddhaṃ dhammañca saṅghaṃ puthunanamahitaṃ suddhasīlaṃ sudānaṃ,
618住法的天神们,寂止、死、身与入出息,
Dhammaṭṭhā devatāyopasamatha maraṇaṃ kāyamānañcapānaṃ;
619由施设起始,此念善等持,为菩提道之生起。
Paññattārabbhayāyaṃ satisamavahitā bodhimaggodayāya,
620此正法眼,具足吉祥功德,应恭敬奉持。
Sāyaṃ saddhammanettī sahitasivaguṇā sevitabbādarena.
623如是,于名色分别中,名为十随念分别
Iti nāmarūpaparicchede dasānussativibhāgo nāma
624第九品。
Navamo paricchedo.