← 文献总目录

8. 第八章

abh06t.nrf34 · 静态文献页 · 692 段 · 打开交互阅读器

18. 第八品
8. Aṭṭhamo paricchedo
2遍与不净的分别
Kasiṇāsubhavibhāgo
880880.
880.
2此下,我将宣说无上的修习次第;
Ito paraṃ pavakkhāmi, bhāvanānayamuttamaṃ;
3为已善巧把握名色、发心行道者。
Nāmarūpaṃ pariggayha, paṭipajjitumīhato.
881881.
881.
5修习有二种,即止与观;
Bhāvanā duvidhā tattha, samatho ca vipassanā;
6此中,止有二种:小止与广大止。
Samatho duvidho tattha, paritto ca mahaggato.
882
882.
8达到近行,则称为小止;
Upacāramanuppatto, parittoti pavuccati;
9证得广大安止,即称为世间止。
Mahaggatappanāpatto, samatho lokiyo mato.
883
883.
11十遍、十不净、十随念,
Kasiṇāni dasāsubhā, dasadhānussatī tathā;
12四无量、一想、界差别与四无色。
Appamaññā ca saññā ca, vavatthāruppakāni ca.
884八百八十四
884.
14善巧明辨者说,有四十种业处;
Kammaṭṭhānāni tatthāhu, cattālīsa vicakkhaṇā;
15依此精勤修习者,修习二种止。
Yatthānuyogaṃ kubbantā, bhāventi samathadvayaṃ.
885八百八十五。
885.
17由彼加行清净,证得方便圆满;
Taṃ payogavisuddhena, patvānopāyasampadaṃ;
18清净内在意乐,说为应当修习。
Ajjhāsayaṃ visodhetvā, bhāvetabbanti bhāsitaṃ.
886
886.
20如何行持正行,并远离恶行?
Kathaṃ karonto cārittaṃ, vārittañca vivajjiya;
21受持巴帝摩卡,以信令其圆满。
Pātimokkhaṃ samādāya, saddhāya paripūraye.
887
887.
23于六门反省而清净,尽除垢秽与诸漏。
Paṭisaṅkhāya sodhetvā, chadvāresu malāsavaṃ;
24智者以念守护六根。
Chaḷindriyāni medhāvī, satārakkhena gopaye.
888八百八十八。
888.
26舍离恶命,远离谄诈之行。
Pāpakājīvanissaṅgo, kuhakācāranissaṭo;
27应当净化活命,精勤于戒的清净。
Ājīvaṃ parisodheyya, pahitatteṭṭhisuddhiyā.
889八百八十九
889.
29对此义,如理作意后;
Idamatthitamārabbha, paṭisaṅkhāya yoniso;
30有慧者应以正知受用资具。
Paññavā sampajaññena, paribhuñjeyya paccaye.
890
890.
32防护于巴帝摩卡,及根律仪戒;
Saṃvaraṃ pātimokkhe ca, sīlamindriyasaṃvaraṃ;
33及活命遍净戒,与资具依止戒。
Ājīvapārisuddhiñca, tathā paccayanissitaṃ.
891
891.
35受持此十四事已,从此应行决意;
Samādāya catuddheva-madhiṭṭheyya tato paraṃ;
36为作彼之随从故,头陀支当随宜而修。
Tasseva parivārāya, dhutaṅgāni yathārahaṃ.
892八百九十二。
892.
38粪扫衣支、三衣一整套。
Paṃsukūlikamaṅgaṃ ti-cīvaraṃ cīvarāyugaṃ;
39托钵支,以及最上的次第乞食支。
Piṇḍapātikamaṅgañca, sapadānikamuttamaṃ.
893八百九十三。
893.
41食后不食支,以及一钵食这一头陀支;
Khalupacchābhattikaṅgaṃ, dhutaṅgaṃ pattapiṇḍikaṃ;
42一座食支——如是,于食事方面安立为五种。
Ekāsanikamiccevaṃ, pañcadhā bhojane ṭhitaṃ.
894
894.
44阿兰若住支、随处住支——
Āraññikaṃ yathāsantha-
45三支:树下住支
Tikaṅgaṃ rukkhamūlikaṃ;
46露地住支、冢间住支
Abbhokāsikasosāni-
47以及常坐不卧支
Kaṅgā nesajjikaṃ tathā.
895
895.
49关于坐卧处有六支,头陀支总为十三;
Cha senāsanamārabbha, dhutaṅgānīti terasa;
50即使是如法之物,亦因远离贪染行而得解脱。
Kappiyepi ca loluppa-samācāravimuttiyā.
896八百九十六。
896.
52所谓‘如法行道’,即以损减烦恼而行;
Sāmīcipaṭipattīti , katvā sallekhavuttiyā;
53依三资具,乃大仙所制。
Paccayattayamāhacca, paññattāni mahesinā.
897八百九十七。
897.
55四遍净戒,为头陀支所摄护;
Catupārisuddhisīlaṃ, dhutaṅgaparivāritaṃ;
56如是圆满清净已,由修行而得清净;
Pūretvāna visuddhevaṃ, payogaparisuddhiyā.
898八百九十八。
898.
58然后,具足誓愿,善巧于修习;
Tato paṇidhisampanno, bhāvanāya visārado;
59乐于远离者,如何践行方法?
Upāyaṃ paṭipādeyya, pavivekarato kathaṃ?
899八百九十九。
899.
61住处、家族、利养,
Āvāso ca kulaṃ lābho,
62大众、业,是为第五;
Gaṇo kammañca pañcamaṃ;
63远行、亲戚、疾病,
Addhānaṃ ñāti ābādho,
64书籍与神通,此十种。
Gantho iddhīti te dasa.
900
900.
66断除之后,明智的瑜伽行者,
Chetvāna nipako yogī,
67如理地断除障碍;
Palibodhe yathārahaṃ;
68无执著,无造作,
Nirālayo nirārambho,
69乐于戏论寂止。
Papañcopasame rato.
901九百零一。
901.
71可爱、可敬、可修习者,善于言说,堪忍言辞者
Piyaṃ garuṃ bhāvaniyaṃ, vattāraṃ vacanakkhamaṃ;
72宣说甚深法者,令住于正道者
Kattāramatigambhīrakathaṃ ṭhānaniyojakaṃ.
902九百零二
902.
74多闻具德的导师,智者亲近,
Bahussutaṃ guṇavanta-māgammācariyaṃ budho;
75堪忍、善摄受,正直、吉祥。
Khamo padakkhiṇaggāhī, niyyātattuju bhadrako.
903九百零三。
903.
77令欢喜已,当接受那位业处授予者;
Ārādhetvāna gaṇheyya, taṃ kammaṭṭhānadāyakaṃ;
78审察业处已,行适合自己之道;
Kammaṭṭhānaṃ parikkhitvā, cariyārahamattano.
904
904.
80贪、瞋与痴,
Rāgo doso ca moho ca,
81智者有三种行持;
Cariyā tīhi paṇḍitā;
82以信、觉、思惟,
Saddhābuddhivitakkehi,
83并阐明了六种分别。
Chabbidhā ca vibhāvayuṃ.
905
905.
85对于贪增盛者,可依身体部分修习不净观;
Rāgussannassa sappāyā, koṭṭhāsāsubhabhāvanā;
86对于嗔增盛者,则修习四梵住及青遍等四种遍处;
Dosussannassappamaññā, nīlādi ca catubbidhā.
906
906.
88对于愚痴增盛者,佛则开示寻思与入出息念;
Vitakkaṃ mohussannānaṃ, ānāpānaṃ pakāsitaṃ;
89佛随念等六种,是为信行人所说。
Cha saddhācaritassāhu, buddhānussatiādayo.
907
907.
91死随念、寂止想与界分别,则适合智者修持;
Maraṇopasamāsaññāvavatthānāni buddhino;
92其余诸业处普适一切,智者言,其中亦含遍业处。
Sesāni pana sabbesaṃ, tatthāpi kasiṇaṃ budhā.
908
908.
94对于寻思性行者与微细愚痴行者,
Vitakkapakatikassa, parittaṃ mohacārino;
95对于广大者,取了适合的业处之后,更进一步。
Mahantamiti sappāyaṃ, gahetvāna tato paraṃ.
909
909.
97大住处、新住处、旧住处,路边与酒肆旁之处。
Mahāvāsaṃ navaṃ jiṇṇaṃ, panthasoṇḍikasantikaṃ;
98枝叶花果遍布,为众人所期盼、向往。
Paṇṇapupphaphalākiṇṇaṃ, bahusammānapatthitaṃ.
910
910.
100依于边栅、城镇、田野与边陲;
Sīmantadārunagara-kkhettapaccantanissitaṃ;
101不相应者聚集、不合宜之处——善友难得的市集。
Visabhāgamasappāyaṃ, paṭṭanaṃ mittadullabhaṃ.
911九百一十一。
911.
103是故智者当远离,不善不满之住处;
Ṭhānāniṭṭhārasetāni, parivajjeyya paṇḍito;
104应择宜修习之处,精勤无倦而安住。
Seveyya bhāvanāyoggaṃ, senāsanamatandito.
912
912.
106不远不近,音声轻少而无纷乱
Nātidūraṃ nāccāsannaṃ, appasaddamanākulaṃ;
107往来便利,蚊虻等侵扰亦少
Gamanāgamanasampannaṃ, appaḍaṃsānupaddavaṃ.
913
913.
109资具易得,宜于知惭耻之比丘众
Akicchapaccayuppādaṃ , lajjībhikkhugaṇocitaṃ;
110闲静独处之处众多,为多闻者所亲近。
Vivekaṭṭhānabahulaṃ, bahussutanisevitaṃ.
914
914.
112少恐惧,无疑虑;少过失,大功德。
Appabhayaṃ nirāsaṅkaṃ, appadosaṃ mahāguṇaṃ;
113安住于如此的精舍,心无执著。
Vihāramanusevanto, tattha nissaṅgacetasā.
915
915.
115此后,剃除须发、指甲等所残余的污垢;
Tato kesanakhaccheda-rajanādimasesato;
116断除微细的障碍后,如理而行。
Khuddakaṃ palibodhañca, chinditvāna yathārahaṃ.
916九一六。
916.
118住所、行境、谈论,人及食物,
Āvāsaṃ gocaraṃ bhassaṃ, puggalaṃ bhojanaṃ tathā;
119若觉不适于己,即应避开;于自身威仪路亦然。
Vajjentotumasappāyaṃ, iriyāpathamattano.
917第九百一十七条
917.
121精进者亲近此七种适宜之事,
Sevanto satta sappāye, te evāti padhānavā;
122修习方便具足,远离而独处。
Bhāvanūpāyasampanno, vūpakaṭṭho rahogato.
918第九百一十八
918.
124见欲乐之过患,见出离为安稳。
Kāmesvādīnavaṃ disvā, nekkhammaṃ daṭṭhu khemato;
125厌离烦恼已,如何净治其心?
Pariyuṭṭhānanibbindo, sodheyyajjhāsayaṃ kathaṃ.
919第九百一十九。
919.
127欲乐少味而大苦,其果辛辣苦涩;
Appassādā mahādukkhā, kāmā hi kaṭukapphalā;
128难以舍离,难以守护,充满过患。
Dussaṃhārā durārakkhā, bahvādīnavasaṇṭhitā.
920
920.
130犹如被啃食的骨头,被破坏而带来伤害;
Aṭṭhikā khajjamānāva, vighātāya pabhijjitā;
131它们为执取者带来毁灭,犹如被群鸟争啄的肉块。
Gayhantattavadhāyete, maṃsapesīva pakkhibhi.
921
921.
133犹如逆风中的草炬,烧灼那执持者;
Paṭivāte tiṇukkāva, pariggāhakadāhino;
134犹如炭坑,令全身惊恐战栗。
Aṅgārakāsusaṅkāsā, sabbaṅgaparitāsakā.
922第九百二十二
922.
136犹如梦中受用之物,不能令任何人满足;
Supine paribhuttāva, nālaṃ kassaci tittiyā;
137亦如借来的装饰品,对任何人皆非恒久有益。
Na tu kassaci accantā, alaṅkārāva yācitā.
923第九百二十三
923.
139那些破坏行道者的人,犹如六牙象摧毁果树;
Chajjantā phalarukkhāva, paṭipannapabhañjino;
140亦如刀与屠场,常以蜜糖引诱众生。
Asisūnūpamā nicca-madhikoṭṭenti pāṇino.
924
924.
142如铁叉般坚固,刺透渴爱之箭;
Sattisūlūpamā daḷhaṃ, taṇhāsallānuvedhino;
143遍布可怖有害之毒,形同黑蛇;
Ghorānatthavisākiṇṇā, kaṇhasappasirūpamā.
925
925.
145为一切漏所染,是一切杂染之所依;
Sabbāsavaparikliṭṭhā , sabbāsaṃklesavatthukā;
146粗俗、轻浮、低劣,是凡夫所执取的。
Gammā ca capalā nīcā, puthujjanamamāyitā.
926
926.
148这些多为众生所共有,亦为怨敌所希求;
Bahusādhāraṇā cete, sapattajanapatthitā;
149伴随大祸患,多有辛劳,能带来怖畏。
Mahopaddavupayaṭṭhā, bahvāyāsā bhayāvahā.
927
927.
151虽发大精进而勤修,速如电光而坏灭;
Mahārambhasamāraddhā, khippākāravidhaṃsino;
152日复一日,将忧箭刺入,旋即消逝。
Sokasallaṃ pavesentā, vigacchanti suve suve.
928
928.
154于任何人,皆不足为庇护,不足为依怙;
Nālaṃ kassaci tāṇāya, nālamassāsanāya ca;
155不可信赖,实为骗子,是魔王的仆从。
Avisāsaniyāvassaṃ, kitavā mārakiṃkarā.
929
929.
157为害众生,以甜美之相而化现;
Sattānamupaghātāya , madhurākāranimmitā;
158犹如母罗刹,以迷人姿态侵入善人之相续。
Rakkhasī viya santāna-māvisanti manoharā.
930
930.
160愚痴之人为这些欲贪所缠缚,生于不幸与祸患;
Āviṭṭhā yehi dummedhā, byasanāhitasambhavā;
161为颠倒想所摧伏,他们恼害他人,自身亦受折磨;
Vipallāsaparābhūtā, byāpajjantā vihaññare.
931
931.
163由心意思惟所造作,随顺欢喜与贪染;
Cetosaṅkapparacitā, nandirāgopasevanā;
164犹如涂蜜的利刃,以邪精进而受用。
Madhulittāsidhārāva, byāpārenopasevitā.
932
932.
166(欲乐)具有令心愉悦的美相,现为可爱之姿;
Manoramasubhākārā, piyarūpopalambhino;
167面带友人之容,实如怨敌,欺诳广大众人。
Mittamukhaṃ sapattāva, vañcayanti mahājanaṃ.
933
933.
169愚痴之人被其诳惑,一切成就悉皆坏灭;
Vañcitā yehi dummedhā, sabbasampattidhaṃsitā;
170背离安稳之道,他们自取灭亡。
Khemamaggā paribbhaṭṭhā, dhārenti vadhamattano.
934九百三十四。
934.
172以种种丑陋的形相,既折磨又诱惑他们;
Virūparūpākārena, nimmathentā palobhino;
173对于未修习的愚者,它们摧破其心。
Abhāvitānaṃ bālānaṃ, mānasaṃ nihanantime.
935九百三十五。
935.
175被贪欲之箭射中者,犹如林中被箭射伤的野兽;
Yattha rāgasallaviddhā, salleneva vane migā;
176他们四处奔走追逐,不停地挣扎翻腾。
Tattha tatthānudhāvantā, vipphandanti nirantaraṃ.
936
936.
178以我所执而增长者,犹如可怖的毒蛇;
Mamaṃkārena vuḍḍhantā, ghoramāsīvisaṃ yathā;
179愚者放逸于诸欲法,耽著其中。
Vissaṭṭhā bhogadhammesu, assādenti aviddasu.
937
937.
181这些不幸与毁灭之事,令众生受其奴役;
Anayabyasanāyete , vasī kubbanti pāṇino;
182其形相构造千变万化,犹如饿鬼之城。
Vicittākārasaṇṭhānā, pisācanagaraṃ yathā.
938九百三十八
938.
184愚者招致无义,不觉罗网;
Anatthāvahitā bālā, vāguraṃ nāvabujjhare;
185即于彼处沉没,犹如迷醉者遭戮。
Tattheva paṭivamanti, yathā haññanti mucchitā.
939九百三十九。
939.
187此烦恼轮回犹如湍急的洪流,极为可怖;
Sīghavāhī mahoghoyaṃ, klesavaṭṭaṃ mahabbhayo;
188又如布满荆棘的密林,又如难以逾越的泥沼。
Sakaṇṭakañca gahanaṃ, paṅkova duratikkamo.
940
940.
190这是令心迷乱的处所,与放逸紧密相连。
Cetosaṃmohanaṭṭhānaṃ, pamādapaṭisandhitaṃ;
191这松懈的束缚,下劣且难以解脱。
Ohāri sithilaṃ cetaṃ, duppamuñcañca bandhanaṃ.
941
941.
193犹如罗网广布于世间,
Jālaṃva vitthataṃ loke,
194魔罗的套索已经撒开;
Mārapāso samoḍḍito;
195这就是牢笼与监狱,
Pañjaraṃ cārako ceso,
196为众生带来灾祸。
Sattānamanayāvaho.
942第九百四十二
942.
198凡为爱欲所系缚,为缠缚而卧者;
Yatthānurāgasambaddhā, paliguṇṭhitasāyino;
199犹如陷阱所困的猴子,他们呻吟着而遭毁灭。
Makkaṭālepabaddhāva, nitthunanti vighātino.
943九百四十三。
943.
201犹如以肉掩盖的鱼钩,犹如含毒的食物;
Baḷisaṃvāmisacchannaṃ, savisaṃ viya bhojanaṃ;
202犹如猎鹿人所撒的诱饵,专为毁灭而设。
Migaluddanivāpova, vināsāya samoḍḍitā.
944九百四十四。
944.
204犹如贪着弯钩的鱼,凡夫吞下诱饵之后,
Mīnakā vaṅkagiddhāva, ye gilitvā puthujjanā;
205堕入恐怖的死魔之口,成为恶趣众生而忧伤。
Ghoraṃ maccumukhaṃ patvā, socantāpāyabhāgino.
945九百四十五。
945.
207此处是恶田,从事邪贪欲;
Pāpakkhettamidaṃ ṭhānaṃ, micchālobhanisevanaṃ;
208恶行之芽生长,充满苦界之果。
Duccarītaṅkurārohaṃ, apāyaphalapūraṇaṃ.
946九百四十六。
946.
210执著此处者,为贪欲与痴迷所燃烧;
Ajjhositā panettha ca, lobhamucchāvidāhino;
211为忿怒与怨恨所焚烧,为嫉妒与悭吝所烟熏。
Kodhūpanāhajalitā, issāmaccheradhūpitā.
947
947.
213披挂起争斗的武器,心中欲念激荡;
Sārambhāyudhasannaddhā, vipphurantā manorathā;
214系缚着强烈的贪欲,犹如大沼泽,他们安住在世间的衰败中。
Ābandhicchā mahākacchā, ṭhanti lokavipattiyā.
948
948.
216对他们而言,没有什么罪过不可为,也没有什么不应做之事。
Avajjaṃ natthi etesa-makattabbaṃ na vijjati;
217他们迷失真实,善行于彼中不得安立。
Sammuṭṭhasaccatā tesu, na patiṭṭhāti sādhutā.
949
949.
219乐在伤害他人,背离慈悲法义;
Paropaghātābhiratā, dayādhammaparammukhā;
220于一切众生无信赖,于一切处怀猜疑。
Sabbasattesvavissāsī, sabbattha parisaṅkitā.
950
950.
222遍怀恐怖与惊惧,随逐一切非义;
Bhayasantāsabahulā, sabbānatthānusārino;
223令成四恶趣,以恶业为先导。
Sādhentā caturāpāyaṃ, pāpakammapurakkhakā.
951第九百五十一句。
951.
225陷没于大危难与漩涡,为障碍所覆蔽;
Mahāsaṅkaṭupabyuḷhā, palibodhaparipphuṭā;
226愚者于欲有、他有中,为诸苦法所伤害。
Haññanti dukkhadhammehi, kāme bālā bhavepare.
952第九百五十二句。
952.
228于是,他们无惧死亡,沉迷于喜乐与游戏;
Tato maccunirāsaṅkā, khiḍḍārativimohitā;
229犹如啖食奇帕卡之果,作乐却反遭其害。
Kimpakkamiva bhakkhantā, rammakāravirodhino.
953九百五十三。
953.
231犹如村中猪崽,沉溺于不净的欲乐;
Gāmasūkarapotāva, kāmāsucipariplutā;
232犹如操刮皮业的旃陀罗,在世间迷醉惑乱。
Camarīkatakammantā, asmiṃ loke palobhitā.
954九百五十四
954.
234被烦恼无间啃噬,犹如蛆虫在此处;
Khajjamānā kilesehi, kimīhiva nirantaraṃ;
235愚者不知衰损,反沉迷地围绕着欲乐。
Parihāniṃ panaññāya, parivārenti mucchitā.
955九百五十五
955.
237由此被衰老所煎迫,青春亦随之消散;
Tato jarāhi santattaṃ, yobbanañcopamuyhati;
238欲乐衰退,生命亦被阻断。
Kāmā ca parihāyanti, jīvitañcoparujjhati.
956九百五十六。
956.
240他人被放逸所淹没,那是诸恶烦恼的大水;
Paraṃ pamādābhivaṭṭhā, pāpaklesamahodakā;
241于是渴爱之河满溢,导向地狱之海。
Tato taṇhānadī pūrā, pāpetāpāyasāgaraṃ.
957九百五十七。
957.
243舍弃了此世,又毁坏了来世的利益;
Idhalokapariccattā, paralokatthadhaṃsitā;
244如同恒河中的浮尸一般,他们沉沦于忧伤之中。
Gaṅgākuṇapakākāva, senti sokaparāyaṇā.
958958.
958.
246如是,无论自利还是他利,众生皆被欲贪所缚;
Iccattatthaṃ paratthañca, sattā kāmanibandhanā;
247破坏之后便毁灭,无论此世与他世。
Viddhaṃsetvā vinassanti, idha ceva parattha ca.
959
959.
249如此,诸欲有过患,可怖如利刃之柱;
Iti sādīnavā kāmā, ghorā sālasilūpamā;
250愚者沉溺其中,智者则无有执着。
Yattha bālā visīdanti, natthi saṅgo vijānataṃ.
960
960.
252如是,为畏惧欲贪者,他教导无上的三学;
Itthaṃ kāmabhayaṭṭānaṃ, sikkhattayamanuttaraṃ;
253为解脱故,他开演出离,具眼者称之为‘出离’。
Samācikkhi vimokkhāya, nekkhammamiti cakkhumā.
961九百六十一
961.
255为断尽一切漏,此乃无上行道;
Sabbāsavavighātāya, paṭipatti anuttarā;
256不执两端,此中道已开示。
Antadvayamanāgamma, majjhimāyaṃ pakāsitā.
962九百六十二
962.
258断一切苦者,最上清净;
Sabbadukkhasamugghātī, visuddhi paramuttamā;
259明行具足,成就一切成就。
Vijjācaraṇasampatti, sabbasampattisādhikā.
963九百六十三。
963.
261此处即福田之地,苦行修习之处;
Puññakkhettamidaṃ ṭhānaṃ, tapokammanisevanaṃ;
262信与戒如芽生长,成就之果圆满。
Saddhāsīlaṅkurārohaṃ, sampattiphalapūraṇaṃ.
964九百六十四。
964.
264为解脱烦恼之牢狱,此乃无上之门;
Klesacārakamokkhāya , dvārametamanuttaraṃ;
265度越大洪流之筏,安稳抵达无恶之彼岸。
Mahoghuttaraṇaṃ kullaṃ, sotthi pārimapāpakaṃ.
965九百六十五。
965.
267为摧破恶贼,是无上安稳之道;
Pāpacoravighātāya, khemamaggo anuttaro;
268无刺、无丛棘,正直,为善士所宣说。
Akaṇṭako agahano, uju sabbhi pavedito.
966九百六十六
966.
270为解脱大束缚,
Mahābandhanamokkhāya,
271稀有,为胜者所称扬;
Abbhuto jinaghosito;
272断除障碍,
Palibodhapariccāgo,
273露天而无黏着。
Abbhokāso alepano.
967
967.
275出离执着的泥沼,解开诸结缚;
Saṅgapaṅkasamuttāro, ganthānaṃ viniveṭhanaṃ;
276度脱贪爱的奴役,得自在,带来安乐。
Taṇhādāsabyanitthāro, seribhāvo sukhāvaho.
968
968.
278脱离一切系缚,止息一切忧悲。
Sabbayogavisaṃyogo, sabbasokanirundhano;
279坏灭一切执着,出离一切苦。
Sabbālayavisaṅkhāro, sabbadukkhaviniggamo.
969
969.
281已断除魔罗之网,证得此无上;
Mārapāsasamucchedī, pattametamanuttaraṃ;
282破除愚痴之暗,照耀智慧光明。
Mohandhakāraviddhaṃsī, vijjālokavirocano.
970
970.
284此无恼害、无畏、无灾祸之处;
Abyāpajjamidaṃ ṭhāna-mabhayaṃ nirupaddavaṃ;
285是苦行者的解脱处,能迷乱魔罗之眼。
Tapokammānamokāso, māracakkhuvimohano.
971
971.
287此能除一切热恼,犹如清凉的檀香;
Sabbasantāpaharaṇamidaṃ sītaṃva candanaṃ;
288是无垢的法水,净除烦恼尘垢。
Nimmalaṃ dhammasalilaṃ, saṃklesamalasodhanaṃ.
972
972.
290此轮回之桥善为建立,以菩提分法所铺展;
Saṃsārasetu suhatā, bodhipakkhiyapatthatā;
291能拔除忧悲之箭,此桥乃善加构造所成。
Sokasallasamuddhārī, yantaṃ sukatayojitaṃ.
973
973.
293能摧破内心之苦,是受用安乐之良药;
Cittātaṅkasamuddhaṃsī, paribhogasukhosadhaṃ;
294能吐出世间诸欲,是清除心毒的泻药。
Lokāmisānaṃ vamanaṃ, cetodosavirecanaṃ.
974九百七十四
974.
296他们说,法食是至极满足的因。
Accantatittikāraṇamīrenti dhammabhojanaṃ;
297是止渴之饮,于解脱之味甘美。
Pipāsaharaṇaṃ pānaṃ, vimuttirasapesalaṃ.
975九百七十五
975.
299为色泽与称誉之芬芳,功德花环善巧编成。
Vaṇṇakittisugandhāya , guṇamālā suganthitā;
300身穿恶臭之衣,以惭与愧为庄严。
Pāpakopīnavasanaṃ, hirottappavicittitaṃ.
976
976.
302极为清净,是正法宝的璎珞。
Accantaparisuddho ca, saddhammaratanāvali;
303是圣者无垢的庄严,无著的吉祥作者。
Ariyānamalaṅkāro, anupāyi siriṅkaro.
977
977.
305此乃平息诸恶兆思虑之最上寂止。
Cintānaṃ dunnimittānamidaṃ santikaraṃ paraṃ;
306为摧破灾祸,此乃最上护卫。
Vipattipaṭighātāya, parittamidamuttamaṃ.
978九百七十八。
978.
308为摧破障碍,胜者所教示之吉祥;
Antarāyavināsāya, maṅgalaṃ jinadesitaṃ;
309为解脱邪执,正自觉者所说之安稳。
Micchāgāhavimokkhāya, sotthi sambuddhabhāsitā.
979九百七十九。
979.
311不退转、自证、不共、无负担;
Anivatti ca paccakkhamāvenikamabhāriyaṃ;
312是无死之药,能彻底达成无老无死。
Amatosadhamaccantamajarāmarasādhanaṃ.
980
980.
314凡依此而安立,即证得最上三菩提;
Yametaṃ samadhiṭṭhāya, sambodhittayamuttamaṃ;
315成就一切功德与波罗蜜的圆满。
Papponti sabbasampattiguṇapāramipūritaṃ.
981
981.
317此乃具足一切最胜庄严,名为出离之行;
Sabbākāravaropeta-metaṃ nekkhammasammataṃ;
318以戒为深堑,以头陀行为城门。
Sīlagambhīraparikkhaṃ, dhutaṅgoditatoraṇaṃ.
982九百八十二
982.
320以定为街道而伸展,以念为城墙与城门;
Samādhivīthivitthinnaṃ, satipākāragopuraṃ;
321由信与成就而盛开,以慧之楼阁而庄严。
Saddhāsamiddhisamphullaṃ, paññāpāsādasobhitaṃ.
983九百八十三
983.
323正命为庄严之旗,惭愧为其遮覆;
Sammājīvadhajaṃ rammaṃ, hirottappapaṭicchadaṃ;
324享受解脱甘露之味,为可化导者所依止。
Vimuttāmatasambhogaṃ, veneyyajanasevitaṃ.
984九百八十四。
984.
326为善逝所建立之城,怨敌不能破;
Abhejjaṃ pāpaverīhi, puraṃ sugatamāpitaṃ;
327诸大仙已行于此道,无灾无患,非无因起。
Anītimanupasaggaṃ, paṭipannā mahesayo.
985九百八十五。
985.
329已得最上安稳,所愿悉皆圆满;
Paramassāsasampattā , paripuṇṇamanorathā;
330超越一切结缚,出离而无有恐怖。
Sabbasaṅgamatikkamma, nikkhantā akuto bhayā.
986
986.
332已正知真义,舍断死魔领域者;
Sammadatthamabhiññāya, maccudheyyapahāyino;
333渡越一切苦流,智者到达彼岸。
Sabbadukkhoghanittiṇṇā, pāraṃ gacchanti paṇḍitā.
987
987.
335如是具足一切支,为诸大仙所依止;
Iti sabbaṅgasampannaṃ, mahesigaṇasevitaṃ;
336出离并超越诸欲,此乃最上正法之道。
Nekkhammaṃ kāmanikkhantaṃ, saddhammapathamuttamaṃ.
988九百八十八。
988.
338恶人因此迷失、昏昧、败亡,
Virādhenti parābhūtā, mucchitā yena dujjanā;
339他们称此为恶行与缠缚。
Taṃ pāpasamudācāraṃ, pariyuṭṭhānamabravuṃ.
989九百八十九。
989.
341此为心的盖障,能遮蔽智慧之眼。
Cetonīvaraṇaṃ cetaṃ, paññācakkhunirodhanaṃ;
342戒律毁坏之造作,心意散乱之会合
Sīlopaghātakaraṇaṃ, cittavikkhepasaṅgamo.
990第九百九十节
990.
344铁器之立足处,功德光辉之毁灭者;
Ayasānaṃ padaṭṭhānaṃ, guṇatejavināsanaṃ;
345焚毁一切成就,导向四恶趣。
Sabbasampattidahanaṃ, caturāpāyasādhakaṃ.
991第九百九十一节。
991.
347为一切烦恼垢所染,集一切随烦恼;
Sabbāsavamalopeto, sabbopaklesasañcayo;
348他如恶鬼,是嗔恚与毒蛇的汇聚。
Pāpayakkhasamo ceso, dosāsīvisasaṅgamo.
992九百九十二。
992.
350步入放逸之途,是怨敌之众的会合。
Pamādapathamakkantaṃ, amittagaṇasaṅgamaṃ;
351大恐怖之所生,大灾祸之混杂。
Mahabbhayasamuṭṭhānaṃ, mahābyasanasaṅkaraṃ.
993九百九十三。
993.
353登上了恶趣之苦,带来了不利的境地;
Apāyadukkhamāruḷhaṃ, ahitāvahitaṃ padaṃ;
354它全然造作不利与可怖,是生起一切苦的根源。
Sabbānatthakaraṃ ghoraṃ, sabbadukkhavidhāyakaṃ.
994九百九十四。
994.
356可鄙啊,那些具足恶法、毁坏一切善者!
Dhiratthu pāpadhammānaṃ, sabbakalyāṇahāyinaṃ;
357他们虽获得了难遇的圆满时机,却将其白白断送。
Laddhāpi khaṇasampatti, dullabhā yehi nāsitā.
995九百九十五
995.
359由于他们的恶行,难得的佛陀教法被摧毁,犹如霹雳击碎宝山。
Tesaṃ hi samudācāro, dullabhaṃ buddhasāsanaṃ;
360它摧毁教法,犹如霹雳摧毁宝山。
Samuddhaṃseti asani, yathā ratanapabbataṃ.
996
996.
362他们是正法之财的窃贼,是出离的障碍者;
Saddhammadhanacorā te, nekkhammapatibandhakā;
363他们掠夺修行,障碍众生。
Paṭipattiṃ vilumpantā, palibundhanti pāṇino.
997
997.
365这些诈现亲善的杀友者,正是信任者的刽子手;
Vissāsivadhakāpete, vissaṭṭhāvassaghātino;
366被其所害的愚者,虽住胜者教法中,却无所依怙。
Yehi bālāhatā senti, nissayejinasāsane.
998
998.
368他们劣慧者,无有疑虑、覆以痴衣,亦同住此间。
Tepi vāsenti dummedhā, nissaṅkā mohapārutā;
369如同怀中藏有剧毒之蛇。
Antomanasi ucchaṅke, ghoramāsīvisaṃ yathā.
999
999.
371为自我毁灭,从烦恼牢笼放出者;
Attano ca vināsāya, nissaṭaṃ klesapañjare;
372思虑重重不能觉悟,行于毁灭之道。
Cinantā nāvabujjhanti, vipattipathayāyino.
1000
1000.
374如同吞食剧毒,如同拥抱恶行;
Halāhalaṃva khādantā, āliṅgantāva pāpakaṃ;
375耽着恶法者,必遭伤害。
Avassamupahaññanti, pāpadhammopalāḷino.
1001一千零一。
1001.
377众生为恶念所淹没,为邪思所搅扰;
Pāpacintā paribyuḷhā, vitakkamathitā janā;
378他们毁坏两重世间,破坏两重利益。
Lokadvayāpi dhaṃsenti, atthadvayavināsino.
1002
1002.
380忿怒者与怀恨者,为嫉妒与悭吝所染污,离去;
Kodhūpanāhi vigacchā, issāmaccheradūsitā;
381覆藏者、傲慢者、好斗者,不恭敬、不尊重。
Makkhī palāsī sārambhī, appatissā agāravā.
1003
1003.
383充满慢与过慢,徒然多言而粗暴。
Mānātimānabahulā, mudhāmukharacaṇḍikā;
384掉举而放逸,伪善而执持邪见。
Uddhatā ca pamattā ca, dabbitā ketugāhino.
1004
1004.
386心已全然荒芜,为缠缚所缠绕;
Cetokhilakhilabhūtā, vinibandhānuveṭhitā;
387犹如大洪水摧毁谷物,他们摧坏苦行之功德。
Mahogho viya sassāni, vināsenti tapoguṇaṃ.
1005
1005.
389耽着境味而散乱,诸根外逸不摄护;
Visayassādavikkhittā, vikiṇṇā pākatindriyā;
390失念而懈怠之人,过着徒劳无益的生活。
Muṭṭhassatī kusītā ca, jīvanti moghajīvitaṃ.
1006
1006.
392大食多求,慧劣而唯务强身;
Mahagghasā bāhulikā, duppaññā kāyadaḷhikā;
393为结缚、盖障所系缚,受欲贪所驱使。
Ganthanīvaraṇābaddhā, icchālobhavasīkatā.
1007
1007.
395心相续为垢秽所染,乐于畜生之论;
Malaggahitasantānā, tiracchānakathāratā;
396远离律仪与止息,行于不正之邪行境。
Vinayopasamāpetā, visamācāragocarā.
1008
1008.
398既难供养又难奉事,身娇体嫩,以乐为居处;
Dubbharatā ca dupposā, sukumārasukhālayā;
399不知足、大欲,以贪求的行为为其特征。
Asantuṭṭhā mahicchā ca, loluppācāralakkhitā.
1009
1009.
401犹如狗为恶臭所迷,昏醉于腐臭之味;
Duggandheneva sunakhā, āmagandhena mucchitā;
402他们处处奔走,不安住于教法之中。
Tattha tatthābhidhāvantā, na patiṭṭhanti sāsane.
1010
1010.
404无惭无愧,于世间法中沉溺染著;
Nillajjā vītasārajjā, lokadhammesu mucchitā;
405恶欲所驱,伪装掩饰,为邪命所诱。
Pāpicchā kuhanacchannā, micchājīvapalobhitā.
1011
1011.
407奸诈、鲁莽、虚伪,内心腐败、烦恼漏泄。
Saṭhā pagabbhā māyāvī, antopūti avassutā;
408行径可厌,犹如垃圾般松散、愚钝。
Saṅkassarasamācārā, kasambu sithilā jaḷā.
1012
1012.
410心念轻浮,耽著装饰,贪恋此污秽之身;
Siṅgāracapalācittā, pūtikāyānurāgino;
411沉没、陷溺者,于教法中不能增长。
Sīdantā palimāpannā, na viruḷhanti sāsane.
1013
1013.
413亲近恶人,耽著邪见者;
Pāpapuggalasaṃsaṭṭhā, pāpadiṭṭhiparāgatā;
414无信、断法、邪恶、恶语且粗鲁者。
Asaddhā dhammanicchinnā, duṭṭhā dubbacaniṭṭhurā.
1014一〇一四。
1014.
416败坏沙门性,染污胜者教法;
Sāmaññaṃ paridhaṃsentā, dūsentā jinasāsanaṃ;
417逾越胜者教诫,愚者堕于恶趣。
Atikkamma jinovādaṃ, bālā duggatibhāgino.
1015一〇一五。
1015.
419贪欲深重、恶行不善、愚痴蒙蔽者;
Kāmagiddhā durācārā, dussīlā mohapārutā;
420被吞噬而沦为淤泥,是胜者教法之荆棘;
Khajjantā kaddamībhūtā, jinasāsanakaṇṭakā.
1016一〇一六。
1016.
422不知何为利与害,唯随顺逆而动;
Hitāhitamajānantā, anurodhavirodhino;
423心相续被摧残,为颠倒所缠缚。
Cetopahatasantānā, vipallāsapalambhitā.
1017一〇一七。
1017.
425家败业破,作恶者败亡;
Vipannākulakammantā, pāpakārī parājitā;
426长时悲痛,沉沦恶趣。
Socanti dīghamaddhānaṃ, apāyamhi samappitā.
1018一〇一八。
1018.
428如此断绝利益之行,乃是邪道、尘欲之途;
Itthaṃ hitasamucchedī, kumaggoyaṃ rajāpatho;
429智者了知此为恶法流转,便会远离。
Pāpadhammappavattīti, viditvā puna paṇḍito.
1019一〇一九。
1019.
431对于那爆发、扩散的随眠烦恼之染污,
Pariyuṭṭhānasaṃklesaṃ, vippharantaṃ visārado;
432应以如理思惟制止,犹如以咒语制服剧毒。
Paṭisaṅkhāya rundheyya, manteneva mahāvisaṃ.
1020
1020.
434如同迅速扑灭燃烧衣物之火般,对于已生起的罪恶之火,
Khippamādittacelova, pāpapāvakamuṭṭhitaṃ;
435应以修习之水不断浇灌,令其彻底止息。
Bhāvanājalasekena, nibbāpeyya nirantaraṃ.
1021
1021.
437具足不放逸的智者,犹如以山阻断大河,
Appamādena medhāvī, nageneva mahānadiṃ;
438阻挡罪恶之流,应于每一刹那将其封堵。
Pāpoghaṃ paṭibandhanto, pidaheyya khaṇe khaṇe.
1022
1022.
440如赴可畏旷野,如面凶恶毒蛇;
Sabhayaṃ viya kantāraṃ, ghoramāsīvisaṃ yathā;
441如临深邃悬崖,如对粪秽;贤者应如是观。
Papātamiva gambhīraṃ, miḷhaṃ viya ca paṇḍito.
1023
1023.
443舍断随眠烦恼后,心向出离;
Pahāya pariyuṭṭhānaṃ, nekkhammamadhimuccati;
444他是善友,于诸过失中见其怖畏,具足善戒。
Kalyāṇamitto vajjesu, bhayadassāvi subbato.
1024一〇二四
1024.
446已离欲贪之染,于财物财富无所执著;
Kāmarāgavisaṃyutto, bhogadhananirālayo;
447他已解脱欲求与贪著,无我所执,无所取著。
Icchālobhavinimutto, amamo apariggaho.
1025一〇二五。
1025.
449柔和、友善、温雅,心怀慈爱,以悲悯为上;
Sorato sakhilo saṇho, mettāyanto dayāparo;
450智者心无骄慢,坚定寂静,以忍辱为最上。
Anāhaṭamano dhīro, santacitto khamāparo.
1026一〇二六
1026.
452利益一切众生
Hitesī sabbapāṇīnaṃ,
453解脱嫉妒与悭吝;
Issāmaccheramuccito;
454远离忿怒、怨恨与害意,
Kodhopanāhabyāpāda
455乐于止息敌对与冲突。
Virodhopasame rato.
1027一〇二七。
1027.
457瑜伽行者心不懈怠,恒常精进努力;
Anolīnamano yogī, niccāraddhaparakkamo;
458志向善定,清净明澈,无有浊染。
Susamāhitasaṅkappo, vippasanno anāvilo.
1028一〇二八。
1028.
460具慧者于行道中,信解而解脱;
Okappento vimuccanto, paññavā paṭipattiyaṃ;
461欣求、珍爱正自觉者教法。
Pihayanto mamāyanto, sammāsambuddhasāsanaṃ.
1029一〇二九
1029.
463如是,已离诸盖,持智光之辉耀者;
Iti nīvaraṇāpeto, ñāṇālokajutindharo;
464以正法行道,礼敬正自觉者。
Pūjeti sammāsambuddhaṃ, saddhammapaṭipattiyā.
1030一〇三〇
1030.
466具足惭与愧之德者
Hirottappaguṇopeto,
467行于善行境者
Kalyāṇācāragocaro;
468远离悭与覆者,
Makkhappalāsarahito,
469具尊重与恭敬者。
Sappatisso sagāravo.
1031一〇三一。
1031.
471其行正直,舍离虚伪与谄曲;
Ajjavācāracāritto, māyāsāṭheyyanissaṭo;
472不系著于刚愎与诤论,言语柔和,行仪优雅。
Thambhasārambhanissaṅgo, maddavācārapesalo.
1032一〇三二。
1032.
474远离慢与过慢,尊重恭敬正法;
Mānātimānavimukho , saddhammagarusādaro;
475摧破他人之放逸,常怀悚惧感。
Parappamādanimmaddī, saṃvegabahulo sadā.
1033一〇三三。
1033.
477心志清净,远离邪恶欲望与垢秽;
Vodātacittasaṅkappo , pāpicchāmalavajjito;
478超越邪见,安立正法之中。
Micchādiṭṭhimatikkanto, saddhammesu patiṭṭhito.
1034一零三四。
1034.
480断除内心的荒芜,解开内心的缠缚;
Cetokhilasamucchedī, vinibandhaviveṭhako;
481令心欢喜,从杂染中解脱。
Mānasaṃ sampahaṃseti, saṃkilesavimuttiyā.
1035一〇三五。
1035.
483远离独处,不与混杂,寂静而乐于少欲;
Pavivitto asaṃsaṭṭho, santo appicchatārato;
484圣种姓之庄严,易资养、易护持,常得安乐。
Ariyāvaṃsālaṅkāro, supposo subharo sukhī.
1036一〇三六。
1036.
486依减损而住,勤修头陀,志在灭尽诸恶;
Sallekhavutti dhutavā, pāpāpacayatapparo;
487行仪清净,普令生信,是名牟尼。
Pāsādikasamācāro, pasādabahulo muni.
1037一〇三七。
1037.
489不骄慢,不轻躁
Anuddhato acapalo,
490调伏、防护、守护根门
Danto gutto yatindriyo;
491尊重心定
Cetosamādhigaruko,
492具念正知
Sampajāno satīyuto.
1038一千零三十八
1038.
494于正法生起精进,恒常生起欲乐;
Ussāhajāto saddhamme, chandajāto nirantaraṃ;
495持续精勤,行仪端正,以修行为依归。
Sātaccakārī svākāro, paṭipattiparāyaṇo.
1039一〇三九
1039.
497已离内心黑暗,证得修习最上味;
Cetokāḷakāpagato, bhāvanārasamuttamaṃ;
498犹如洗净之布善能受染,他善能领受教法。
Raṅgaṃ niddhotavatthaṃva, sādhukaṃ paṭigaṇhati.
1040
1040.
500如是,已成就善行之相,心愿完全清净;
Iti sampāditākāro, parisuddhamanoratho;
501行为无有过患,已达安稳,无垢无秽。
Nirādīnavasañcāro, sotthipatto niraṅgaṇo.
1041
1041.
503已离恶执之缚,犹如明月出离罗睺;
Pāpagāhavinimutto, rāhumuttova candimā;
504功德光芒所围绕,辉耀胜者之教法。
Guṇaraṃsiparikkhitto, sobheti jinasāsanaṃ.
1042一〇四二。
1042.
506如是,无贪、无嗔,无痴灭尽——
Iccālobhamadosañca, mohābhāvamathāparaṃ;
507出离、独处,及解脱——智者了知。
Nekkhammaṃ pavivekañca, tathā nissaraṇaṃ budho.
1043一〇四三。
1043.
509修习而净除,彻底尽断随眠;
Samārabbha visodhento, ajjhāsayamasesato;
510智者成就修习的无上之乐。
Dhīro sampaṭipādeti, bhāvanāsukhamuttamaṃ.
1044
1044.
512由此志向转更殊胜,已离诸障碍;
Tato paṇītādhimutti, palibodhavinissaṭo;
513解脱诸碍,断除覆障之依处。
Paripanthavinimutto, vigatāvaraṇālayo.
1045
1045.
515心向修习,调柔无畏;
Bhāvanāninnasantāno, kallacitto visārado;
516依止遍等,如何修习止?
Kasiṇādikamārabbha, bhāveyya samathaṃ kathaṃ.
1046一〇四六
1046.
518先作地遍,宽四指;
Pathavīkasiṇaṃ tāva, vidatthicaturaṅgulaṃ;
519以赤色泥,作成圆相。
Katvānāruṇavaṇṇāya, mattikāya sumaṇḍalaṃ.
1047一〇四七。
1047.
521置于一轭之距,安坐于舒适处;
Yugamatte ṭhapetvāna, ṭhāne sukhanisinnako;
522作意“地”之名,随后修习。
Pathavīti samaññāya, katvābhogaṃ tu bhāvaye.
1048
1048.
524即使在未犁的硬地等处,圆相也能毫不费力地生起;
Akatepi khalādimhi, akiccheneva maṇḍale;
525他们说,对于曾有所修习的人,相便会生起。
Nimittaṃ jāyaticcāhu, pubbayogavato pana.
1049
1049.
527应于容器等中的水,取水遍的圆相。
Āpomaṇḍalamuggaṇhe, bhājanādigate jale;
528于火中修火遍时,其相取自布缝等处所聚集的光。
Tejamhi tejokasiṇaṃ, paṭacchiddādisaṃgate.
1050
1050.
530于谷物顶端等动作中,可取风遍的圆相;
Sassaggādimhi kammante, vāyokasiṇamaṇḍalaṃ;
531似相的行相,唯在触处生起。
Paṭibhāgasamācāro, phuṭṭhaṭṭhāneva jāyati.
1051
1051.
533青等遍,可取于布、花或色界之中。
Nīlādikasiṇaṃ vatthe, pupphe vā vaṇṇadhātuyaṃ;
534空遍之圆相,现起于壁孔等处。
Ākāsamaṇḍalaṃ bhitti-chiddādimhi upaṭṭhitaṃ.
1052
1052.
536应取射入孔隙而安住的光明。
Chiddappaviṭṭhamālokaṃ, uggaṇheyya patiṭṭhitaṃ;
537有似日光等种种光明,或在地上,或在墙上。
Sūriyālokādibhedaṃ, bhūmiyaṃ vātha bhittiyaṃ.
1053
1053.
539如是,瑜伽行者于十遍中,无论修习何种遍处,
Dasadhā kasiṇesvevaṃ, yattha katthaci yogino;
540当他作遍作时,便有称为“取相”的相生起。
Parikammaṃ karontassa, uggaho nāma jāyati.
1054
1054.
542当所缘在心中现起时,犹如以眼亲见。
Cittassupaṭṭhite tasmiṃ, passantasseva cakkhunā;
543当取相生起时,应着手修习。
Uggahamhi nimittamhi, paṭipādeyya bhāvanaṃ.
1055
1055.
545制止散乱,克服障碍。
Vikkhepaṃ vinivārento, paripanthe virājayaṃ;
546应使心朝向那相而作意。
Nimittābhimukheneva, mānasaṃ paṭipādaye.
1056
1056.
548如此反复修习,心便得定;
Āsevantassa tassevaṃ, cittaṃ hoti samāhitaṃ;
549杂染平息,似相生起。
Saṃklesā sannisīdanti, paṭibhāgo ca jāyati.
1057
1057.
551于此,在名为施设的、修习所生的相上;
Tattha paṇṇattisaṅkhāte, nimitte bhāvanāmaye;
552同样地,于似相,即应从彼致力修习。
Tatheva paṭibhāgamhi, tato yuñjeyya bhāvanaṃ.
1058
1058.
554于彼处决意、具念、善巧相之方法者,
Tatthādhimutto satimā, nimittavidhikovido;
555平衡诸根,观察何为适当。
Indriyāni samānento, sappāyamupalakkhayaṃ.
1059
1059.
557抑制掉举之心,策励沉滞之心;
Niggayha uddhataṃ cittaṃ, paggayha līnamānasaṃ;
558令消沉者喜悦,对得定者行舍。
Ūhataṃ sampahaṃsento, upekkhanto samāhitaṃ.
1060
1060.
560莲花瓣上,有脉络细如舟楫与桨叶;
Reṇumhi uppaladale, sutte nāvāya nāḷiyā;
561正如蜜蜂等所如实描绘的一般。
Yathā madhukarādīnaṃ, pavatti samma vaṇṇitā.
1061一〇六一。
1061.
563智者善巧观察心的活动形态后,
Cittapavattiākāraṃ, sādhukaṃ lakkhayaṃ budho;
564同样地,以平等之心,精勤努力。
Tathā samenākārena, pahitatto parakkame.
1062一〇六二。
1062.
566持续观察等起的活动形态后,
Samappavattamākāraṃ, sallakkhetvā nirantaraṃ;
567对于如此精勤者,那名为安止的定便生起。
Padahantassa tassevaṃ, appanā nāma jāyati.
1063一〇六三。
1063.
569然而,应再次增长遍相——即似相;
Paṭibhāganimittaṃ tu, vaḍḍheyya kasiṇaṃ puna;
570或于近行地,或于某处安止地。
Upacārabhūmiyaṃ vā, appanāyaṃ va katthaci.
1064
1064.
572即依一指、二指等次第扩展的方式。
Ekaṅguladvaṅgulādi-vaseneva yathākkamaṃ;
573仅凭心念便能遍满,精进者能随心所欲地遍满。
Pharanto manasāyeva, nipuṇo yāvadicchakaṃ.
1065
1065.
575在那里,如此证得初禅,精纯善巧之后;
Tatthevaṃ paṭhamajjhānaṃ, patvāna paguṇaṃ tato;
576已成就纯熟自在,智者从此禅那出起。
Katvā ciṇṇavasībhūtā, tamhā vuṭṭhāya paṇḍito.
1066
1066.
578为了渐次舍离寻等粗重支分,
Vitakkādikathūlaṅgaṃ, pahānāya yathākkamaṃ;
579修习者依此而修,即能证得第二禅等。
Tatheva paṭipajjanto, pappoti dutiyādayo.
1067
1067.
581修行者如此修习十种遍处之后,
Dasadhā kasiṇānevaṃ, bhāvetvā pana yogino;
582成就四禅那与五禅那,已脱离散乱。
Catukkapañcakajjhānaṃ, katvā vikkhepanissaṭā.
1068一〇六八。
1068.
584已善洗净诸随烦恼,心寂静而入等持。
Supakkhālitupaklesā , santacittā samāhitā;
585他们随其所乐,领受远离之味的乐。
Pavivekarasassādaṃ, anubhonti yathāsukhaṃ.
1069一〇六九
1069.
587然而,修习不净时,于某处获得相,
Asubhaṃ pana bhāvento, nimittaṃ yattha katthaci;
588在膨胀相等种种不净相中,如何于不净中而生起想?
Uddhumātādibhedamhi, uggaṇheyyāsubhe kathaṃ?
1070一零七零。
1070.
590已过一日等,即说为膨胀相;
Ekāhādimatikkantaṃ, uddhumātakamīritaṃ;
591皮肤脱落,可憎可怖,呈青黑色,是名青瘀相。
Vigatacchavi bībhacchaṃ, nīlākāraṃ vinīlakaṃ.
1071一〇七一
1071.
593脓流散布,破裂溃烂,名为脓烂相;
Vikiṇṇapubbakudhitaṃ, paribhinnaṃ vipubbakaṃ;
594肢节被切断,是为断坏相之尸体;
Viccheditaṅgapaccaṅgaṃ, vicchiddakaṃ kaḷevaraṃ.
1072
1072.
596被种种形类众生所食,是为食残相;
Vividhākārapāṇehi, khajjamānaṃ vikhāditaṃ;
597肢节被毁坏,称为散乱相。
Vināsitaṅgapaccaṅgaṃ, vikkhittanti pavuccati.
1073
1073.
599从足等断折散乱者,名为斩断散乱相;
Pādādibhaṅgavikkhittaṃ, hatavikkhittakaṃ mataṃ;
600血涂遍布,为血涂相;蛆虫聚集,为虫聚相。
Lohitaṃ lohitākiṇṇaṃ, puḷavaṃ kimisaṅkulaṃ.
1074一零七四。
1074.
602仅是一副骨架而已,一切处皆为骨;
Aṭṭhisaṅkhalikāmattaṃ, aṭṭhikanti ca sabbathā;
603依形相与形态的差别,不净之教说为十种。
Saṇṭhānākārabhedena, dasadhāsubhadesanā.
1075一〇七五。
1075.
605于此,如是分为十种时,在无命尸体的不净中;
Tatthevaṃ dasadhā bhede, nijjīvakuṇapāsubhe;
606在被遗弃的地面上,在死尸、尸体中;
Ujjhite bhūmibhāgasmiṃ, matakāye kaḷevare.
10761076。
1076.
608观察所显之相,辨识其自相。
Labbhamānakamākāraṃ, oloketvā salakkhaṇaṃ;
609以心摄持之后,应依各自名称而修习。
Uggahetvāna cittena, taṃtaṃnāmena bhāvaye.
1077一〇七七。
1077.
611可厌、不净,恶臭且丑陋;
Paṭikūlañca jegucchaṃ, duggandhañca virūpakaṃ;
612令人羞惭、鄙陋,遭人轻蔑,犹如散弃的尸骸。
Harāyitamajaññañca, hīḷitaṃ vikkhitāsivaṃ.
1078一〇七八。
1078.
614如此作不净想,
Iccevamasubhākāre,
615瑜伽者修习已,成就心一境性;
Katvābhogaṃ tu yogino;
616修习者便生起近行定,
Bhāventassupacāro ca,
617似相即生起。
Paṭibhāgo ca jāyati.
1079一〇七九。
1079.
619于近行修习者,似相即生起。
Paṭibhāganimittaṃ tu, upacārena sevato;
620循此止禅之道,即入初禅。
Appeti paṭhamajjhāna-metthevaṃ samathe nayo.
1080
1080.
622若无正法,此身唯是愚者所乐;
Vinā saddhammaṃ panidaṃ, sarīraṃ bālananditaṃ;
623终归毁坏,必致败灭。
Vipattipariyosānaṃ, avassaṃ bhedagāmikaṃ.
1081
1081.
625此即是彼,彼即是此。
Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ;
626有命与无命,唯以法为依归。
Jīvamānañca nijjīvameva dhammaparāyaṇaṃ.
1082一零八二。
1082.
628此身体的自性也是如此,
Sabhāvo sopi dehassa,
629而且在一切时、一切处皆是如此;
Sabbassāpi ca sabbathā;
630即便是智者也当审察,
Vicitabbā dhirenāpi,
631这就是决定的归处。
Esāyaṃ niyatā gati.
1083一零八三。
1083.
633无常且是坏灭法,唯苦又令人生畏;
Aniccaṃ khayadhammañca, dukkhameva bhayāvahaṃ;
634无我且衰败,刹那刹那坏灭。
Anattā ca parābhūtā, vibbhijjati khaṇe khaṇe.
1084一〇八四
1084.
636然而,当如此见其坏灭之相时,
Vināsamānassākāraṃ, tatthevaṃ pana passato;
637如来称此为观修。
Vipassanābhāvanāti, tamīrenti tathāgatā.
1085
1085.
639智者复修习此二种修习,
Bhāvanaṃ duvidhampetaṃ, bhāventi puna paṇḍitā;
640虽在活着的身体中,当彼彼相生起时。
Jīvamānepi kāyamhi, taṃtadākārasambhave.
1086
1086.
642此具有生命之身,
Jīvamānopi kāyoyaṃ,
643本质犹如尸体;
Kuṇapova sabhāvato;
644仅为饰物所覆盖,
Tamalaṅkārapaṭicchanno,
645于愚者并不显现。
Bālānaṃ na pakāsati.
1087
1087.
647外表显得光滑,内里却充满腐尸;
Bahi maṭṭhamupaṭṭhāti, anto kuṇapapūritaṃ;
648正在渗出、流淌,九孔流漏不净。
Uggharantaṃ paggharantaṃ, navadvāramalassavaṃ.
1088一〇八八。
1088.
650此身恒常恶臭,充满种种虫类;
Sarīraṃ niccaduggandhaṃ, nānākimisamākulaṃ;
651皮肉所覆,安住骨笼之中。
Tacamaṃsapaṭicchannaṃ, aṭṭhipañjarasaṇṭhitaṃ.
1089一〇八九。
1089.
653此即名为粪坑,充满三十二种不净;
Vaccakūpamidaṃ nāma, dvattiṃsāsucipūritaṃ;
654犹如人粪之地,积攒多年的垢秽。
Narānukkārabhūmīva, nekavassagaṇocitā.
1090
1090.
656往诣冢间、停尸之处,是众人共有之不净相;
Susānagamanosānaṃ, bahusādhāraṇāsubhaṃ;
657犹如疮痈,犹如箭刺,是众多苦恼的系缚。
Gaṇḍabhūtaṃ sallabhūtaṃ, bahudukkhanibandhanaṃ.
10911091.
1091.
659种种疾病充塞,种种灾祸交杂;
Nānābyādhisamākiṇṇaṃ , nānopaddavasaṃkulaṃ;
660聚集了种种祸患,成为种种烦恼的依处。
Nānānatthasamodhānaṃ, nānāsaṃklesavatthukaṃ.
1092一〇九二。
1092.
662虽长久养护,仍执为我所而贪著;
Positampi ciraṃ kālaṃ, mamaṃkāramamāyitaṃ;
663如轻交恶友者,受逼迫而全然败坏。
Lahudujjanamittova, pīḷitaṃ sampadussati.
1093一〇九三。
1093.
665青春亦衰退,无有坚实,为衰老所征服;
Parihāyati nissāraṃ, jaratāpi taṃ yobbanaṃ;
666为死亡所粉碎,彻底、完全地坏灭。
Maccubhajjitamaccanta-masesaṃ paribhijjati.
1094一○九四。
1094.
668然而,此身如网交织相续,由众多物资和合而成;
Tathāpi jālasantāno, bahusambhārasaṅkhato;
669覆盖着衣饰与庄严具,以花鬘、香等而显得美丽。
Vatthālaṅkārasañchanno, mālāgandhādisobhito.
1095一○九五。
1095.
671以心识的种种变化,装点出缤纷姿态;
Saviññattivikārehi, vicittākāramaṇḍito;
672此身以嬉笑与媚态,迷惑世间大众。
Kāyo līḷavilāsehi, palambheti mahājanaṃ.
1096
1096.
674被欲贪垢秽所染的愚人,因此而为它所诳惑;
Vañcitā yena dummedhā, kāmaklesamalīmayā;
675追随魔罗境界者,遍满四恶趣。
Pūrenti caturāpāyaṃ, māradheyyānusārino.
1097
1097.
677如是了知过患后,贤明者对于此腐臭之身,
Evamādīnavaṃ ñatvā, pūtikāye vicakkhaṇā;
678依不净等相修习,使欲贪得以止息。
Asubhādikamākāra-mārabbha chandupaṭṭhahuṃ.
1098
1098.
680若人对此腐尸,生颠倒想而堕入,
Yasmiṃ patanti kuṇape viparītasaññā,
681被杂染与恶所支配,行于邪道;
Saṃklesapāpavasagā visamaṃ carantā;
682你们当观此不净、具坏灭法者。
Taṃ passathetamasubhampi vināsadhammaṃ,
683如是,善逝宣说了十种分别。
Iccevamāha sugato dasadhā vibhāgaṃ.
1099
1099.
685导师所开示的十种遍,即那十种散乱与镇伏,
Satthārā kasiṇañca yaṃ dasavidhaṃ vikkhepavikkhambhanaṃ,
686以及为断除欲贪烦恼所宣说的十种不净;
Kāmaklesavināsanaṃ dasavidhaṃ yañcāsubhaṃ bhāsitaṃ;
687能带来天界与梵界之乐的平等足,瑜伽行者由此生起明。
Dibbabrahmasukhāvahaṃ samapadaṃ vijjodayaṃ yoginā,
688那业处之垢,为彼最上功德者所修习,实堪修习。
Kammaṭṭhānamalaṃ tamuttamaguṇenāsevitaṃ sevituṃ.
691如是,在名色分别中,名为遍与不净的分别
Iti nāmarūpaparicchede kasiṇāsubhavibhāgo nāma
692第八品。
Aṭṭhamo paricchedo.