← 文献总目录

4. 第四章

abh06t.nrf30 · 静态文献页 · 362 段 · 打开交互阅读器

四、第四章
4. Catuttho paricchedo
1杂项分别
Pakiṇṇakavibhāgo
211二百一十一。
211.
3此后虽有余事,犹如依门而立之物;
Ito paraṃ kiccato ca, dvārālambaṇavatthuto;
4亦如立于地上的人,及以其父母,合宜相称。
Bhūmipuggalato ṭhānā, janakā ca yathārahaṃ.
212二百一十二。
212.
6集结与现行,于回汇发起之处;
Saṅgaho ca pavatti ca, paṭisandhipavattisu;
7如同心之生起,集中并然后发出。
Cittuppādavaseneva, saṃkhipitvāna niyyate.
213二百一十三。
213.
9色与无色之大消长,安然等过二障;
Rūpārūpamahāpākā, mupekkhātīraṇadvayaṃ;
10断缔而起诸法,会集众多心法数二十。
Cutisandhibhavaṅgāni, cittānekūnavīsati.
214二百一十四。
214.
12两者并立为蔽障,视闻亦然相随;
Āvajjanaṃ tu yugaḷaṃ, dassanaṃ savanaṃ tathā;
13闻所闻嗅与尝,触及意触共相合。
Ghāyanaṃ sāyanañceva, phusanaṃ sampaṭicchanaṃ.
215
215.
15三种断除心态,一种应当重观者所见;
Tīṇi tīraṇacittāni, ekaṃ voṭṭhabbanaṃ mataṃ;
16五门心门,即为此无染称。
Pañcadvāre manodvāre, tadāvajjananāmakaṃ.
216
216.
18五十五种作业辨析;
Pañcapaññāsa javanakiccānīti viniddise;
19行即无染,利益善恶果报。
Kriyā cāvajjanaṃ hitvā, kusalākusalapphalaṃ.
217二百一十七。
217.
21此时所依的心,确实只有十一种;
Tadālambaṇacittāni, bhavantekādaseva hi;
22称为大果报心的,有八以及三种超越。
Mahāvipākacittāni, aṭṭha santīraṇattayaṃ.
218二百一十八。
218.
24谓五行者,是指超越不分别的两种心;
Pañcakiccanti bhāsanti, upekkhātīraṇadvayaṃ;
25四行是大果报,三行是最大果位。
Catukiccā mahāpākā, tikakiccā mahaggatā.
219二百一十九。
219.
27苦者,应当如实陈说,为苦难之渡,确实无误;
Dukiccamiti voṭṭhabbaṃ, sukhatīraṇamīritaṃ;
28是因五识流转而生之烦恼现象。
Pañcaviññāṇajavanamanodhātuttikaṃ pana.
220二百二十。
220.
30说为一事,能分八十六相;
Ekakiccāti bhāsanti, aṭṭhasaṭṭhi vibhāvino;
31即以此种种业别,心之生起得以成立。
Iccevaṃ kiccabhedena, cittuppādā vavatthitā.
221
221.
33眼、耳、鼻、舌、身、界按其本性而成;
Cakkhusotaghānajivhā-kāyadhātu yathākkamaṃ;
34五门却依生命流而起,心门则称为内门。
Pañcadvārā bhavaṅgaṃ tu, manodvāraṃ pavuccati.
222
222.
36由形相起的有三种,眼等五根亦然;
Ghānādayo tayo rūpe, pañca cakkhādayo tathā;
37无形非二,有无依止之心理境界。
Arūpe natthubhayattha, tadālambaṇamānasaṃ.
223二百二十三。
223.
39有六道心路,即六种心门,俱属七种对欲心之中,形相具足;
Cha dvārā vīthicittāni, satta kāmīsu rūpisu;
40此六心门对应六道,即非形相界的心门。
Dvārattayaṃ cha cittāni, manodvāramarūpisu.
224二百二十四。
224.
42这些心门是依他续而生,终究具必然断灭之性;
Paṭisandhādibhūtā hi, avasāne cutiṭṭhitā;
43在其中断除生活脉动之后,独自生成各自心路。
Majjhe bhavaṅgaṃ chetvāna, paccekaṃ vīthi jāyati.
225
225.
45色法所依,如眼根及色境等,皆由此覆蔽遮蔽;
Rūpādārammaṇe cakkhu-pasādādimhi ghaṭṭite;
46诸根及心之作用失调不安,生死流转因此动摇。
Āvajjanādayo honti, bhavaṅgadvicalā paraṃ.
226
226.
48因生死流转改变,妄念所依难以把握;
Pariṇāme bhavaṅgassa, ālambe gahaṇārahe;
49如心路之门,随顺业力所起,如法而变动。
Tathā vīthi manodvāre, yathāsambhavato bhave.
227二百二十七。
227.
51无明堕落于五种识中,渡过轮回之彼岸;
Āvajjā pañcaviññāṇaṃ, sampaṭicchanatīraṇaṃ;
52堕入欲掌逐境中,心缘着其所依。
Voṭṭhabbakāmajavanaṃ, tadālambaṇamānasaṃ.
228二百二十八。
228.
54如是心广分布,心生有十四种;
Sattevaṃ vīthicittāni, cittuppādā catuddasa;
55四十五种宽展,五门中各相应。
Catupaññāsa vitthārā, pañcadvāre yathārahaṃ.
229
229.
57『起现、立住、破坏』三者,乃于心念瞬间所在。
Uppādaṭṭhitibhaṅgānaṃ, vasā cittakkhaṇaṃ tayaṃ;
58色法之存在,数为五十一至五十二。
Rūpānaṃ ṭhiti ekūna-paññāsañca duke dukaṃ.
230
230.
60小量与大量两类,广大与极广大者;
Parittetiparitte ca, mahantetimahantake;
61无明愚动之根基,此为诸欲所依托。
Voṭṭhabbamoghajavanaṃ, tadālambanti taṃ kamā.
231
231.
63接触作用及其迅速流转,发生于心门所现之境;
Āvajjanañca javanaṃ, manodvāre tu gocare;
64界限当以此为依托,并有细分六十七种。
Vibhūte tu tadālambaṃ, vitthārā sattasaṭṭhi te.
232
232.
66欲乐的迅速流转共有六十七种,若能持守规定;
Kāme javanasattāla-mbaṇānaṃ niyame sati;
67此界限甚大,以此为依止而得周遍。
Vibhūtetimahante ca, tadālambaṇamīritaṃ.
233
233.
69心根有五门,如同各自独立般分明;
Pañcadvāre manodhātu, paccekamhi yathākkamaṃ;
70五种识相连而成一组,却又各自明现。
Pañcaviññāṇayugaḷaṃ, paccekaṃ tu pakāsitaṃ.
234
234.
72心门内部的激动,乃至无上的大激荡;
Manodvāre tu javanaṃ, mahaggatamanuttaraṃ;
73幸福的渡河,可翻起波浪;这是护持心门的六种激荡。
Sukhatīraṇavoṭṭhabbaṃ, parittajavanaṃ chasu.
235
235.
75业果之心众多,在于平等忍的彼岸;
Mahāvipākacittāni , upekkhātīraṇadvayaṃ;
76生起于六门之中,时而自在解脱于路途。
Chasu dvāresu jāyanti, vīthimuttāni cekadā.
236
236.
78七十是路途之心,业果则极为广大;
Sattati vīthicittāni, vipākā tu mahaggatā;
79九是离路之心,亦分二种,总共为十。
Nava vīthivimuttā ca, duvidhāpi dasīritā.
237
237.
81正如此前,通过门之分别加以辩析,继而次第展开;
Iccevaṃ dvārabhedena, vibhāvetvā tato paraṃ;
82又依应舍观之境界分别,心之生起亦得正当顺随。
Ñeyyā gocarabhedena, cittuppādā yathārahaṃ.
238
238.
84色声香味触皆五境所及;
Rūpasaddagandharasaphoṭṭhabbā pañca gocarā;
85余者乃由色法之所分别,亦名诸法所摄境界。
Sesañca rūpapaññattināmañca dhammagocaraṃ.
239二百三十九。
239.
87于五门所行,依五种所应依止,
Pañcadvāre vattamānaṃ, pañcālambaṃ yathākkamaṃ;
88心门的依止,亦包括过去与未来。
Chālambaṇaṃ manodvāre, atītānāgatampi ca.
240二百四十。
240.
90虽过了所定之处,然因五门紧覆,
Paññattātītavattantaṃ , chadvāraggahitaṃ pana;
91所谓六境所现之境界,乃彼各各随顺。
Chaḷārammaṇasaṅkhātaṃ, yebhuyyena bhavantare.
241二百四十一。
241.
93缘相起业,业所依止即为此境界;
Nimittagatikammānaṃ, kammamevātha gocaraṃ;
94依缘得生之事,如同断灭般真实存在。
Paṭisandhibhavaṅgānaṃ, cutiyāva yathārahaṃ.
242二百四十二。
242.
96五根五心,依各别所行的道理显现;
Pañcālambe manodhātu, paccekamhi yathākkamaṃ;
97五种识成对,分别独立而彰显表现。
Pañcaviññāṇayugaḷaṃ, paccekaṃ tu pakāsitaṃ.
243二百四十三。
243.
99欲果已尽余果,消减且减少;
Kāmapākāni sesāni, hasanañca parittake;
100无慧无福者之生,无瑕疵之生命。
Ñāṇahīnānipuññāni, javanāni animmale.
244二百四十四。
244.
102三因成就欲福,及世间福之通达;
Tihetukāmapuññāni, puññābhiññā ca lokiyā;
103皆由坚固根基而起,除却正道果实无其它。
Sabbālambe pavattanti, aggamaggaphalaṃ vinā.
245二百四十五。
245.
105应得成就行法通达,此行法有三因——欲作缘、行作缘、三种因缘。
Kriyābhiññā ca voṭṭhabbaṃ, kriyā kāme tihetukā;
106诸根俱动,生灭流转,宁静于涅槃,安稳无为。
Sabbālambe pavattanti, nibbāne nimmalā siyuṃ.
246二百四十六。
246.
108第二与第四,要在无色定中成就;
Dutiyañca catutthañca, āruppesu mahaggate;
109于无色定中安住,这正是此依止之引领。
Mahaggataññe vohāre, ayamālambaṇe nayo.
247二百四十七。
247.
111以眼、耳、鼻、舌、身、心六入为本质。
Cakkhusotaghānajivhā-kāyahadayavatthunā;
112这是欲界中所有有情的七种根本元素。
Kāmaloke chavatthūni, nissitā satta dhātuyo.
248二百四十八。
248.
114又有五识根本,这五者有前后之别;
Pañcaviññāṇadhātū ca, tāsaṃ pubbāparattayaṃ;
115继之而是心根本与心识根本。
Manodhātu tato sesā, manoviññāṇadhātu ca.
249
249.
117色法由四界构成,三种根本缘起依止于此;
Catasso dhātuyo rūpe, tīṇi vatthūni nissitā;
118无色法则无所依止,仅于单一界中运转。
Arūpe tu anissāya, dhātvekāva pavattati.
250
250.
120依于五种根本元素,各自随其本性而成;
Pañcappasāde nissāya, paccekaṃ tu yathākkamaṃ;
121五种识心并重存在,故显明其为五识之组。
Pañcaviññāṇayugaḷaṃ, bhavatīti pakāsitaṃ.
251二百五十一。
251.
123是欲行已尽的余作,是以此道起始。
Kāmapākāni sesāni, maggāvajjanamādito;
124是带有笑颜的反应性言语,依附于资具。
Hasanaṃ paṭighārūpā-vacaraṃ vatthunissitaṃ.
252二百五十二。
252.
126基于四十二支依托和非依托而生起;
Dvecattālīsa nissāya, anissāya ca jāyare;
127非依托的果报,会使清净悲哀升起。
Anissāya vipākāni, āruppeti samīritaṃ.
253二百五十三。
253.
129以此种种法的分别,心的生起得以显现;
Iccevaṃ vatthubhedena, cittuppādā pakāsitā;
130接着贤者应依诸地的差别予以分别。
Tato paraṃ vibhāveyya, bhūmibhedena paṇḍito.
254二百五十四。
254.
132地狱、饿鬼、畜生三界,及长颈鬼与阿修罗界;
Niraye petaloke ca, tiracchānāsure tathā;
133恶业发起,令恶果相续不断。
Pāpakammopapajjanti, pāpapākāya sandhiyā.
255二百五十五。
255.
135在地狱众魔天及人间诸较下品众生,
Bhūmissitesu devesu, manussesupi hīnakā;
136因无因缘故而生,依善业成熟而产生。
Ahetukāya jāyanti, puññapākāya sandhiyā.
256二百五十六。
256.
138【四大王天】及【忉利天】亚卡,
Cātumahārājikā ca, tāvatiṃsā ca yāmakā;
139【兜率天】及修罗王天皆在其中。
Tusitā ceva nimmānaratino vasavattino.
257二百五十七。
257.
141诸天与人世中生者,即如是。
Iccevaṃ chasu devesu, manussesu ca jāyare;
142由于大果报的汇合,众生具足欲乐善业。
Mahāvipākasandhīhi, kāmapuññakatā janā.
258二百五十八。
258.
144婆罗门之群及婆罗门祭司,
Brahmānaṃ pārisajjā ca, tathā brahmapurohitā;
145大梵天亦因初禅的汇合而生。
Mahābrahmā ca jāyanti, paṭhamajjhānasandhiyā.
259二百五十九。
259.
147少光天与无量光天,以及光音天,如是次第生起;
Parittā appamāṇābhā, jāyantābhassarā tathā;
148此乃由第二禅那之果报,以及与第三禅那之连接而说。
Dutiyajjhānapākāya, tatiyāya ca sandhiyā.
260二百六十。
260.
150少净天、无量净天,以及遍净天;
Parittasubhappamāṇasubhā ca subhakiṇhakā;
151然此等生于第四禅那,乃属第三禅那之地。
Catutthāya tu jāyanti, tatiyajjhānabhūmikā.
261
261.
153有生如实果与无生如实果,称为纯净住处的七种;
Vehapphalā asaññī ca, suddhāvāsāti sattasu;
154又生于第五,是无生心、无过失者所生。
Pañcamāya ca jāyanti, asaññīcittavajjitā.
262
262.
156无嗔恚与无懈怠,亦为明净之者;
Avihā ca atappā ca, sudassā ca sudassino;
157五者中无下劣者,纯净住处已显现。
Akaniṭṭhāti pañcete, suddhāvāsā pakāsitā.
263二百六十三。
263.
159如同天空界等处所的自然现象,照其本来法。
Ākāsānañcāyatanapākādīhi yathākkamaṃ;
160在天空界及其地等处所中,因缘而生。
Ākāsānañcāyatanabhūmikādīsu jāyare.
264二百六十四。
264.
162断尽与相续之类,乃是极大热聚之诸能住处;
Cutisandhibhavaṅgānaṃ , vasā pākā mahaggatā;
163乃所缘著之缘起所成之热。
Kāme sahetukā pākā, tadālambaṇatopi ca.
265二百六十五。
265.
165如所当行的规律,正如大地孕育独自一物;
Yathāvuttaniyāmena, bhūmīsvekāva jāyare;
166于心起处常为如是,然非断灭无因的看法。
Cittuppādesu sabbattha, na tvevāsaññino matā.
266二百六十六。
266.
168心依附于尘垢、舌身、界所,也是这样;
Ghānajivhākāyadhātu-nissitaṃ mānasaṃ tathā;
169如同缓解冲突的毒箭,理应在欲境中断除。
Paṭighadvayamiccevamaṭṭha honteva kāmisu.
267二百六十七。
267.
171眼根即视受识,心根则为界限;
Cakkhusotañca viññāṇaṃ, manodhātu ca tīraṇaṃ;
172在欲色境中生起,如实有十种。
Kāmarūpesu jāyanti, yathāsambhavato dasa.
268二百六十八。
268.
174应被弃的欲爱善业,因见断离者;
Voṭṭhabbakāmapuññāni, vippayuttāni diṭṭhiyā;
175并带躁动心因,共有十七种。
Uddhaccasahitañceti, sabbatthetāni cuddasa.
269
269.
177怀疑相连的见解,断除染污者;
Kaṅkhitaṃ diṭṭhiyuttāni, suddhāvāsavivajjite;
178并断除寒冷及形色的恶行。
Sitañca rūpajavana-māruppāpāyavajjite.
270
270.
180感官之行为亦是因缘,向上及出世间境界;
Kāmakriyā sahetū ca, uddhaṃ lokuttarattayaṃ;
181第四禅生起,普遍断除恶行。
Catutthāruppajavanaṃ, sabbatthāpāyavajjite.
271
271.
183若依照应当的法度,放弃悉皆生起之事相;
Sesamāruppajavanaṃ, hitvāpāyaṃ yathākkamaṃ;
184当分别其上生之地,而生起。
Uddhamāruppabhūmiñca, jāyatīti vibhāvaye.
272
272.
186由初果士道果等四无上果,
Sotāpattiphalādīni, cattārānuttarāni tu;
187及清净所住之处,放弃而普遍生起。
Suddhāvāsamapāyañca, hitvā sabbattha jāyare.
273二百七十三。
273.
189常当熄灭污秽、断除形相色法;
Suddhāvāsamapāyañca, hitvārūpañca sabbathā;
190第一无上之道,于余位皆生起。
Paṭhamānuttaro maggo, sesaṭṭhānesu jāyati.
274二百七十四。
274.
192于三十七漏尽中,明示为欲;
Sattatiṃsa apāyesu, kāmesīti pakāsitā;
193于五十五净处中,七十皆是色法。
Pañcapaññāsa suddhesu, rūpesvekūnasattati.
275二百七十五。
275.
195四十三种无相依止,如实而生;
Chacattālīsa āruppe, uppajjanti yathārahaṃ;
196正因如此,于此种种土地分别,显现心的产生。
Iccevaṃ bhūmibhedena, cittuppādā pakāsitā.
276二百七十六。
276.
198一百三十七全体皆三因,有二因有三因之间,
Tihetusatte sabbāni, dvihetukāhetuke pana;
199分别割断,依智慧成熟之行动迅速完成。
Parittāni vivajjetvā, ñāṇapākakriyājave.
277二百七十七。
277.
201凡夫心生起时,见解连带疑惑一并生起;
Puthujjanānaṃ sambhonti, diṭṭhiyuttañca kaṅkhitaṃ;
202而初入流果已证者,其果报如法而现。
Sotāpannāditiṇṇampi, phalaṃ hoti yathāsakaṃ.
278二百七十八。
278.
204无贪者行进迅速,行为甚为高上无过;
Vītarāgassa javanaṃ, kriyā cantimanuttaraṃ;
205即便是凡夫虽证已果,其心却起瞋恨波动。
Puthujjanāditiṇṇampi, paṭighaṃ samudīritaṃ.
279二百七十九。
279.
207对于寻常世俗人等,四种余渣烦恼;
Javā puthujjanādīnaṃ, catunnaṃ sesa sāsavā;
208乃至五种余渣之恶,如河灯般点燃绽放。
Sāsavāvajjapākāni, pañcannamapi dīpaye.
280二百八十。
280.
210于寻常众生中,入流者及更高二果修行者,
Puthujjanesu tesaṭṭhi, sotāpannādikadvaye;
211有五十九种心态;而于不还果圣者,则是六十种心态。
Ekūnasaṭṭhi cittāni, anāgāmikapuggale.
281二百八十一。
281.
213七种智趣生出,这七种智趣超越烦恼;
Sattapaññāsa jāyanti, tepaññāsa anāsave;
214在道的次第中,真正的道相应于此,人各得宜。
Maggaṭṭhesu sako maggo, puggalesu ayaṃ nayo.
282二百八十二。
282.
216因三种缘起而断欲,诸有皆为接续;
Tihetukāmacutiyā, sabbāpi paṭisandhiyo;
217依据二因缘断欲,欲界之乐由此接续。
Dvihetāhetucutiyā, kāmāvacarasandhiyo.
283二百八十三。
283.
219「色」的断尽,为断尽缘起;「受」亦同时断尽;
Rūpāvacaracutiyā, sahetupaṭisandhiyo;
220「无色」在断尽中不生起,因而无断尽;
Āruppāruppacutiyā, heṭṭhimāruppavajjitā.
284二百八十四。
284.
222缘起亦如是,三界缘起;
Paṭisandhi tathā kāme, tihetupaṭisandhiyo;
223智者名之为断尽缘起。
Bhavantīti ca medhāvī, cutisandhinayaṃ naye.
285二百八十五。
285.
225在此之后随即发生续接,继而生起彼此相续的现象;
Cutiyānantaraṃ hoti, paṭisandhi tato paraṃ;
226割断那“生起流(Bhavaṅga)”,从此发生兴趣或欲引。
Bhavaṅgaṃ taṃ pana chetvā, hoti āvajjanaṃ tato.
286二百八十六。
286.
228在未成熟时,诸恶不善法,诸如眼识等也同此类;
Aniṭṭhe pāpapākāva, cakkhuviññāṇakādayo;
229而在成熟时,诸善功德法依其应有之理,可得成立。
Iṭṭhe tu puññapākāva, yathāsambhavato siyuṃ.
287二百八十七。
287.
231如先前所说,意念离散时便生起纷乱之境,
Pubbe vuttanayeneva, vīthicittāni yojaye;
232正如贤者于五门处各依其所,亦依心门而作。
Pañcadvāre yathāyogaṃ, manodvāre ca paṇḍito.
288二百八十八。
288.
234一切起承依靠者皆如虚妄见所生,
Santīraṇatadālamba-miṭṭhālambe pavattati;
235当乐者当中以喜乐相待,不善时则以舍心安之。
Sukhitaṃ iṭṭhamajjhatte, aniṭṭhe ca upekkhitaṃ.
289二百八十九。
289.
237以安乐为依止,行为由轻安无著;
Sukhopetaṃ tadālambaṃ, upekkhākriyato paraṃ;
238由此则无忧愁,唯常具足快乐。
Na hoti domanassamhā, somanassaṃ tu sabbadā.
290二百九十。
290.
240若以平等心为依止,行为由安乐而生;
Tathopekkhātadālambaṃ, sukhitakriyato paraṃ;
241无他制约存在,仅此依止而运转。
Aññattha niyamo natthi, tadālambapavattiyā.
291二百九十一。
291.
243于欢喜生起时,若行急躁则生忧苦;
Somanassabhavaṅgassa, javane domanassite;
244彼时倚靠之处不稳,处于超越无念境界的两岸。
Tadālambe asambhonte, upekkhātīraṇaṃ bhave.
292二百九十二。
292.
246由调护诸行及迁流发源之毛脉而生彼岸;
Parikammopacārānu-lomagotrabhuto paraṃ;
247第五或第四念觉,安住此处时,则称为安止的行境。
Pañcamaṃ vā catutthaṃ vā, javanaṃ hoti appanā.
293二百九十三。
293.
249四禅具足安乐,以智慧相续紧随其后;
Catujhānaṃ sukhopetaṃ, ñāṇayuttānanantaraṃ;
250与平等心和智慧相续的,随后生起第五禅。
Upekkhāñāṇayuttānaṃ, pañcamaṃ jāyate paraṃ.
294二百九十四。
294.
252外道众生的见闻,以贪欲之善业为因;
Puthujjanāna sekkhānaṃ, kāmapuññatihetuto;
253常从三因嗜欲之行,缺乏无贪者的解脱。
Tihetukāmakriyato, vītarāgānamappanā.
295二百九十五。
295.
255一切烦恼的断除,五识的熄灭,以及彼岸的超越;
Āvajjapañcaviññāṇa-sampaṭicchanatīraṇaṃ;
256诸再生灭皆断除,诸色无色等构想亦断。
Paṭisandhicuti sabbā, rūpārūpādikappanā.
296二百九十六。
296.
258灭谛乃生灭根本被破,灭后有双重究竟果;
Nirodhā vuṭṭhahantassa, upariṭṭhaphalaṃ dvayaṃ;
259五种神通亦如是,正法之道一心瞬间而成。
Pañcābhiññā tathā maggā, ekacittakkhaṇā matā.
297二百九十七。
297.
261若于灭入时,则双重断灭;
Dvikkhattuṃ hi nirodhassa, samāpattikkhaṇe pana;
262但第四禅起,则普遍依止。
Catutthāruppajavanaṃ, tadālambañca sabbathā.
298二百九十八。
298.
264或双重,或三重,为道后果;
Dvikkhattuṃ vātha tikkhattuṃ, maggassānantaraṃ phalaṃ;
265当时诸有当被废止,唯动态等独依持之。
Bhavaṅgādi ca voṭṭhabbaṃ, javanādi sakiṃ pana.
299
299.
267三因欲界的内行迅疾,但未被遮碍;
Tihetukāmajavanaṃ, appanāghaṭitaṃ pana;
268此内行由心门驱动,可以持续三时、四时。
Tikkhattuṃ vā catukkhattuṃ, manodvāre pavattati.
300
300.
270然而,六门之中除了他门之外,迅疾是由欲界所生;
Chadvāresu panaññattha, javanaṃ kāmadhātujaṃ;
271五门、六门或七门,俱皆发生并现起。
Pañca vāre cha vā satta, samuppajjati sambhavā.
301
301.
273于起现的蕴支中,法则不由记忆所成;
Samāpattibhavaṅgesu, niyamo na samīrito;
274而于意路终结时,蕴支便生灭。
Vīthicittāvasāne tu, bhavaṅgaṃ cuti vā bhave.
302
302.
276基于此种间隔差别,识的产生与止灭;
Iccānantarabhedena, cittuppādaṭṭhitiṃ cutiṃ;
93明了后计算集合,所得果报如何?
Ñatvā gaṇeyya saṅgayha, labbhamānavasā kathaṃ?
303
303.
279由五门污染引起,十种心起而显现;
Pañcadvārāvajjanato, dasa cittāni dīpaye;
280由余所有污染,言说有四十五种。
Sesāvajjanato pañca-cattālīsanti bhāsitaṃ.
304
304.
282由五识所起,恶报得断;
Pañcaviññāṇato pāpavipākā sampaṭicchanā;
283至高之中,有二种善报得断。
Paramekaṃ duve puñña-vipākā sampaṭicchanā.
305
305.
285为断除三结使者,成熟十二因缘;
Santīraṇadvihetumhā, pākā dvādasa jāyare;
286欲断除三因成熟,二十一法被说。
Tihetukāmapākamhā, ekavīsati bhāsitaṃ.
306
306.
288色法成熟先成一十九;
Rūpāvacarapākamhā, paramekūnavīsati;
289非色色法成熟,七或六犹如常数。
Navaṭṭhāruppapākamhā, satta cha vā yathākkamaṃ.
307三百零七。
307.
291恰如其分地,以坚硬为缘,以冰冷为力量;
Paṭighamhā tu satteva, sitamhā terasabravuṃ;
292具两种善果的善业,我当生起二十一种成就。
Dvihetupuññāpuññamhā, ekavīsati bhāvaye.
308三百零八。
308.
294由两种缘起的欲行起,十八种以无分别心为缘;
Dvihetukāmakriyato, aṭṭhārasa upekkhakā;
295七种快乐的状态,由有智慧者分别明了。
Sukhitamhā sattarasa, vibhāventi vicakkhaṇā.
309三百零九。
309.
297「欲乐福德」分为三类,其中三十三者为「无分别者」。
Kāmapuññā tihetumhā, tettiṃseva upekkhakā;
298从利益说,共有十五类,称为「有分别者」。
Sukhitamhā tipaññāsa, bhavantīti pakāsitaṃ.
310三百一十。
310.
300三类中「欲乐」行者有二十四种「无分别者」。
Tihetukāmakriyato, catuvīsatipekkhakā;
301而利益显现者则有二十五种「有分别者」。
Sukhitamhā tu dīpeyya, pañcavīsati paṇḍito.
311三百一十一。
311.
303十种净色生单一色,十一色生十二色,十二色生十三色;
Dasa rūpajavamhekādasa dvādasa terasa;
304如所应当者共十五色,非色净相应而现明。
Yathākkamaṃ pañcadasa, āruppā paridīpaye.
312三百一十二。
312.
306果类生于十四法中,道类生于同一果;
Phalamhā cuddasevāhu, maggamhā tu sakaṃ phalaṃ;
307然而外紧摄不可取,善知识应当分辨。
Paraṃ saṅgahamiccevaṃ, vigaṇeyya visārado.
313三百一十三。
313.
309十五种罪中止之中,超过二十一种;
Pañcadasamhādyāvajja-mekavīsatitoparaṃ ;
310其中之一是五根,五个为正念凝持。
Ekamhā pañcaviññāṇaṃ, pañcamhā sampaṭicchanaṃ.
314三百一十四。
314.
312止息苦难彼岸,超过二十一;
Sukhasantīraṇaṃ hoti, pañcavīsatito paraṃ;
313生起三十七,二边皆断无记。
Sambhonti sattatiṃsamhā, upekkhātīraṇadvayaṃ.
315
315.
315有四十三种,导致快乐果报的双因;
Bhavanti cattālīsamhā, sukhapākā dvihetukā;
316其中有四十三种,导致快乐果报的双因;
Tathekacattālīsamhā, sukhapākā dvihetukā;
317其中有四十三种,与舍免责声明相应。
Tathekacattālīsamhā, upekkhāya samāyutā.
316
316.
319有七十种以上的爱欲,
Honti sattatito kāme,
320『快乐成熟』者,具三种因缘。
Sukhapākā tihetukā;
321自三十二种中生起,
Dvisattatimhā jāyanti,
322并且含有舍心。
Upekkhāsahitā puna.
317三百一十七。
317.
324五十九种色界,诸成熟相;非色界中,三、四十二欲界,分别唯一与二无。
Ekūnasaṭṭhito rūpā, pākā pākā arūpino;
325色界五十九种成熟者,欲界中二种一三、四十二,独异无二。
Kamāṭṭhacattālīsamhā, tathekadvitihīnato.
318
318.
327果有两种,为四种所成,及第五果为两种;
Phaladvayaṃ catukkamhā, pañcamhāntaphaladvayaṃ;
328注释上记载此为“大在生时”,道路为“欲道生”,共为两种。
Tikā mahaggatā javā, maggā kāmajavā dvayā.
319
319.
330如是所生心起,过去因缘所聚;
Cittuppādānamiccevaṃ, gaṇito pubbasaṅgaho;
331此谓应当分别的处所之异,先后及他为随此所缘令其不同。
Ñeyyoyaṃ ṭhānabhedoti, pubbāparaniyāmito.
320三百二十。
320.
333色蕴的生起即为大生起,大蕴的灭尽即为大灭尽,心法也是这样超越;
Rūpapākamahāpākā, manodhātu ca tīraṇaṃ;
334色法独自生起,谓之二十一种色法。
Rūpameva janentīti, vuttā ekūnavīsati.
321三百二十一。
321.
336此诸法皆有自安止、寂灭,生故远离一切,至极至胜;
Appanājavanaṃ sabbaṃ, mahaggatamanuttaraṃ;
337诸根之境亦如是,生起故名为所生。
Iriyāpatharūpāni, janetīti samīritaṃ.
322
322.
339应当止息欲乐的骚动,且明了其正当本质;
Voṭṭhabbaṃ kāmajavanamabhiññā ca yathārahaṃ;
340眼、耳、鼻、舌、身、意六根分别的对境,犹如众生之母。
Iriyāpathaviññattirūpānaṃ janakā siyuṃ.
323
323.
342五种意识均无法承受果报的变迁;
Pañcaviññāṇamāruppā, vipākā ca na kiñcipi;
343一切众生在生死轮回中皆如是,死时亦归于寂灭。
Sabbesaṃ paṭisandhī ca, cuti cārahato tathā.
324三百二十四。
324.
345因缘色而起,如此而起,令心生起;
Rūpādittayamiccevaṃ , samuṭṭhāpeti mānasaṃ;
346一旦生起,即应当了解为内心众缘的聚合。
Uppajjamānameveti, ñeyyo janakasaṅgaho.
325三百二十五。
325.
348此在各种工作之类中,于独觉者法门中已被明示;
Iti kiccādibhedesu, paccekasmiṃ pakāsitaṃ;
349当依前所说,将其聚合而分别解散。
Nayaṃ vuttānusārena, samāsetvā viyojaye.
326三百二十六。
326.
351在烦恼沉睡昏沉的教法中,
Panuṇṇasammohamalassa sāsane,
352被杂乱无章的缘起所污染的教法,
Vikiṇṇavatthūhi suganthitaṃ nayaṃ;
353在误导外道邪说之中,
Pakiṇṇamogayha paratthaninnaye,
354使智者超越疑惑。
Vitiṇṇakaṅkhāva bhavanti paṇḍitā.
327三百二十七。
327.
356抓取这沉重且繁多的缠累,
Bahunayavinibandhaṃ kullametaṃ gahetvā,
357智慧者断除欲望,深入持世尊言教的大海;
Jinavacanasamuddaṃ kāmamogayha dhīrā;
358抛弃一切无益的事物与世俗纷扰,
Hitasakalasamatthaṃ vatthusāraṃ haritvā,
359善巧地充盈内心如宝石般珍贵的胎藏。
Hadaya ratanagabbhaṃ sādhu sampūrayanti.
360如是,在《名色分别》中,名为「杂项分别」
Iti nāmarūpaparicchede pakiṇṇakavibhāgo nāma
361第四章。
Catuttho paricchedo.