← 文献总目录

17. 第十七章

abh06t.nrf17 · 静态文献页 · 206 段 · 打开交互阅读器

117. 第十七章
17. Sattarasamo paricchedo
2神通所缘之解说
Abhiññārammaṇaniddeso
1104一一〇四。
1104.
2未来分智与随业趣生智,以及五种神通等,此七种为神通。
Anāgataṃsañāṇañca , yathākammupagampi ca;
3五种神通等,这七者即是神通。
Pañca iddhividhādīni, sattābhiññā imā pana.
1105自此之后,对于这七种神通,我将简要宣说所缘之决断。
1105.
5对于这七种神通,我将自此简要宣说所缘之决断。
Etāsaṃ pana sattannaṃ, abhiññānamito paraṃ;
6我将略说所缘分别。
Pavakkhāmi samāsena, ārammaṇavinicchayaṃ.
1106大牟尼已说四种所缘三法,我将宣说其中七智的生起。
1106.
8大牟尼已说四种所缘三法,我将宣说其中七智的生起。
Ārammaṇattikā vuttā, ye cattāro mahesinā;
9请听我宣说此中七种智的流转。
Sattannamettha ñāṇānaṃ, sampavattiṃ suṇātha me.
1107一一〇七。
1107.
11其中,神通智于小等七种所缘中运作。
Tattha iddhividhañāṇaṃ, parittādīsu sattasu;
12在所缘的种种差别中,它又如何转起?
Ārammaṇavibhāgesu, pavattati kathaṃ pana.
1108
1108.
14当有人想以不显现的身体前往时,
Kāyenādissamānena, gantukāmo yadābhave;
15他令身依于心,以心为主导,成就彼身。
Cittasannissitaṃ katvā, kāyaṃ cittavasena taṃ.
1109
1109.
17那时,他便将心置于广大心中;
Mahaggate ca cittasmiṃ, samāropeti so tadā;
18智以身为所缘,即成小所缘。
Kāyārammaṇato ñāṇaṃ, parittārammaṇaṃ siyā.
1110
1110.
20若有人欲以可见之身前往时,
Dissamānena kāyena, gantukāmo yadā bhave;
21他令心依止于身,以身之力成就彼心。
Kāyasannissitaṃ katvā, cittaṃ kāyavasena taṃ.
1111
1111.
23那时,他将那根本禅心植于身中;
Pādakajjhānacittaṃ taṃ, kāye ropeti so tadā;
24以禅那为所缘之智,是广大的行境。
Jhānārammaṇato ñāṇaṃ, taṃ mahaggatagocaraṃ.
1112
1112.
26当它以未来与过去为境时,
Anāgatamatītañca, karoti visayaṃ yadā;
27那时,它便成为过去所缘、未来行境。
Atītārammaṇaṃ hoti, tadānāgatagocaraṃ.
1113
1113.
29以可见之身,比丘于行走时,
Kāyena dissamānena, gamane pana bhikkhuno;
30其行境,即是现在之有。
Paccuppanno bhave tassa, gocaroti viniddise.
1114
1114.
32身随心转,或心随身转;
Kāyaṃ cittavasenāpi, cittaṃ kāyavasena vā;
33在转变之时,它可成为内所缘。
Pariṇāmanakālasmiṃ, ajjhattārammaṇaṃ siyā.
1115
1115.
35外观色时,有外所缘。
Bahiddhārammaṇaṃ hoti, bahiddhārūpadassane;
36如是种种智,于七者中转起。
Evamiddhividhaṃ ñāṇaṃ, sampavattati sattasu.
1116
1116.
38于现在、小、外、内诸法中。
Paccuppanne paritte ca, bahiddhajjhattikesupi;
39于这四法之中,天耳转起。
Catūsvetesu dhammesu, dibbasotaṃ pavattati.
1117
1117.
41因为以现在、微细之声为所缘;
Paccuppanno paritto ca, saddo ārammaṇaṃ yato;
42以微细为所缘,归入现在所缘性。
Parittārammaṇaṃ paccu-ppannārammaṇataṃ gataṃ.
1118
1118.
44当闻己腹之声,及闻他声之时,
Attano kucchisaddassa, savanepi parassa ca;
45既为内所缘,亦为外所缘。
Ajjhattārammaṇañceva, bahiddhārammaṇampi ca.
1119
1119.
47心差别智,于小等八所缘中,
Cetopariyañāṇampi, parittādīsu aṭṭhasu;
48在所缘的分别中,它如何运作呢?
Ārammaṇavibhāgesu, pavattati kathaṃ pana.
1120一一二〇。
1120.
50在了知小心时,它即以小为所缘;
Parittārammaṇaṃ hoti, parittānaṃ pajānane;
51而在了知时,中等心则以广大行为境。
Jānane majjhimānaṃ tu, taṃ mahaggatagocaraṃ.
1121一一二一。
1121.
53然而,在了知道时,及在了知果时;
Jānane pana maggassa, phalassāpi pajānane;
54那时,此智的境界实为无边。
Tadā panassa ñāṇassa, appamāṇova gocaro.
1122一一二二。
1122.
56在了知道心时,它以道为所缘;
Taṃ maggārammaṇaṃ hoti, maggacittassa jānane;
57依义理门,它被认为以道为所缘。
Pariyāyenevetassa, maggārammaṇatā matā.
1123一一二三。
1123.
59然而,在过去七日之内时,
Atīte sattadivasa-bbhantare ca yadā pana;
60未来也同样在七日之内。
Anāgate tathā satta-divasabbhantarepi ca.
1124一一二四。
1124.
62然而,了知他人之心,则称为‘已宣说’;
Paresaṃ pana cittassa, jānane samudīritaṃ;
63即是以过去为所缘,以及以未来为行境。
Atītārammaṇañceva, tadānāgatagocaraṃ.
1125一一二五。
1125.
65那么,它又如何成为以现在为行境呢?
Kathañca pana taṃ paccuppannagocarataṃ gataṃ;
66现在被说为三种:刹那、相续及期间。
Paccuppannaṃ tidhā vuttaṃ, khaṇasantatiaddhato.
1126一一二六。
1126.
68其中,具足三刹那者,即现在刹那等。
Tattha tikkhaṇasampattaṃ, paccuppannakhaṇādikaṃ;
69然而,此则包含于一次、二次乃至多次转起之中。
Ekadvesantativārapariyāpannamidaṃ pana.
1127一一二七。
1127.
71所谓“不断现前”,乃是精通“不断”者所说。
Santatipaccuppannanti, āhu santatikovidā;
72仅限一生所摄者,是最后一种,称为“现前”。
Ekabbhavaparicchinnaṃ, paccuppannanti pacchimaṃ.
11281128
1128.
74有人于此说:刹那等三种即是“现前”。
Khaṇādikattayaṃ paccu-ppannaṃ tamāhu kecidha;
75谓此是他心通的所缘。
Cetopariyañāṇassa, hoti ārammaṇaṃ iti.
1129一一一二九。
1129.
77犹如花束被掷向空中,
Yathā ca pupphamuṭṭhimhi, ukkhitte gagane pana;
78花茎与花茎,必定彼此贯穿。
Avassaṃ ekamekassa, vaṇṭaṃ vaṇṭena vijjhati.
1130
1130.
80同样地,当审察大众之心时,
Evaṃ mahājanassāpi, citte āvajjite pana;
81以一心,必定贯穿彼心。
Ekassa cittamekena, avassaṃ pana vijjhati.
1131
1131.
83以何心转向,以何心了知,
Yenāvajjati cittena, yena jānāti cetasā;
84二者不能俱起,故不相合。
Tesaṃ dvinnaṃ sahaṭṭhānā-bhāvato taṃ na yujjati.
1132一一三二。
1132.
86然而,就速行与转向而言,因其各自所缘有别;
Javanāvajjanānaṃ tu, nānārammaṇapattito;
87但在不适当之处,即被说明为不相应。
Aniṭṭhe pana hi ṭhāne, ayuttanti pakāsitaṃ.
1133一一三三。
1133.
89因此,唯就相续、时、现在而言。
Tasmā santatiaddhāna-paccuppannānameva tu;
90依此,此所缘即成为现在。
Vasena paccuppannaṃ taṃ, hoti ārammaṇaṃ idaṃ.
1134
1134.
92即使所谓“时现在”,从速行门而言,亦复如是。
Paccuppannampi addhākhyaṃ, idaṃ javanavārato;
93“应阐明者”——如是所示,于此,此为阐明之理。
Dīpetabbanti niddiṭṭhaṃ, tatrāyaṃ dīpanānayo.
1135
1135.
95当具神通者转向,以了知他人之心时:
Yadā parassa cittañhi, ñātumāvajjatiddhimā;
96他的转向心,即称为现在刹那。
Āvajjanamano tassa, paccuppannakhaṇavhayaṃ.
1136一一三六。
1136.
98其时,以此为所缘,与之俱灭;
Ārammaṇaṃ tadā katvā, tena saddhiṃ nirujjhati;
99因为速行心若生起,彼则或四或五。
Javanāni hi jāyante, tassa cattāri pañca vā.
1137此为一一三七之数。
1137.
101这些心法中的最后一种,被称作神通心;
Etesaṃ pacchimaṃ cittaṃ, iddhicittamudīritaṃ;
102其余诸心则是欲界心,应当如此加以区别说明。
Kāmāvacaracittāni, sesānīti viniddise.
1138
1138.
104然而,当这一切灭去时,那一心本身便灭尽;
Etesaṃ pana sabbesaṃ, niruddhaṃ tu tadeva ca;
105心成为所缘,因此它们全部都以心为所缘。
Cittaṃ ārammaṇaṃ hoti, tasmā sabbāni tānipi.
1139
1139.
107它们趋向同一所缘,因为并非各别不同的所缘;
Ekārammaṇataṃ yanti, na nānārammaṇāni hi;
108然而,在生命存在期间,则以现在所缘为缘。
Addhāvasā bhave paccu-ppannārammaṇato pana.
1140
1140.
110即使同一所缘,亦如神通心与意门心一般;
Ekārammaṇabhāvepi, iddhimānasameva ca;
111它能了知他人之心,其余诸心则不能。
Parassa cittaṃ jānāti, netarāni yathā pana.
1141
1141.
113在眼门中,识见色,而非其他。
Cakkhudvāre tu viññāṇaṃ, rūpaṃ passati netaraṃ;
114同样地,那神通心也是如此了知。
Evameva ca taṃ iddhi-cittameva ca jānāti.
1142
1142.
116由于以他心为所缘,它可能是外在的所缘;
Paracittārammaṇattā, bahiddhārammaṇaṃ siyā;
117他心智亦唯于八种所缘中运作。
Cetopariyañāṇampi, aṭṭhasveva pavattati.
1143
1143.
119宿住随念智亦于有限等八种所缘中运作;
Pubbenivāsañāṇampi, parittādīsu aṭṭhasu;
120在诸所缘的分类中,它又是如何运作的呢?
Ārammaṇavibhāgesu, pavattati kathaṃ pana.
1144
1144.
122然而,当忆念欲界诸蕴时,
Kāmāvacarakhandhānaṃ, samanussaraṇe pana;
123此唯以有限为所缘,应如此阐明。
Parittārammaṇaṃyeva, hotīti paridīpaye.
1145
1145.
125然而,当忆念色界、无色界诸蕴时,
Rūpāvacarikāruppakhandhānussaraṇe pana;
126当知,彼为广大境。
Bhavatīti hi ñātabbaṃ, taṃ mahaggatagocaraṃ.
1146一千一百四十六
1146.
128对于回忆自己过去曾修习的道或果者,
Atīte attanā maggaṃ, bhāvitaṃ tu phalampi vā;
129对于随念者,它正是无量所缘。
Samanussarato eva-ppamāṇārammaṇaṃ siyā.
1147一千一百四十七。
1147.
131随念道者,其心唯以道为所缘。
Samanussarato maggaṃ, maggārammaṇameva taṃ;
132此所缘决定唯是过去所缘。
Atītārammaṇaṃyeva, hoti ekantato idaṃ.
1148第一千一百四十八。
1148.
134他心智,以及随业趣智,
Cetopariyañāṇampi , yathākammupagampi ca;
135虽如此,但它们也有以过去为所缘的情况。
Atītārammaṇā honti, kiñcāpi atha kho pana.
11491149.
1149.
137他心智的所缘,限于七日之内;
Cetopariyañāṇassa, sattaddivasabbhantaraṃ;
138据说,其过去的心即是所缘。
Atītaṃ cittamevassa, ārammaṇamudīritaṃ.
1150
1150.
140随业趣智的所缘,仅为过去的思。
Atīte cetanāmattaṃ, yathākammupagassapi;
141宿住随念智,无有非其行境者。
Pubbenivāsañāṇassa, natthi kiñci agocaraṃ.
1151
1151.
143忆念自己的诸蕴时,可有内所缘;
Ajjhattārammaṇaṃ atta-khandhānussaraṇe siyā;
144忆念他人的诸蕴时,则有外所缘。
Bahiddhārammaṇaṃ añña-khandhānussaraṇe bhave.
1152
1152.
146忆念名姓时,其行境为不可说。
Saraṇe nāmagottassa, taṃ navattabbagocaraṃ;
147宿住随念智亦只于此八事中转起。
Pubbenivāsañāṇampi, aṭṭhasveva pavattati.
1153
1153.
149于现在、于微细、于内外诸法;
Paccuppanne paritte ca, bahiddhajjhattikesupi;
150于此四法,天眼转起。
Catūsvetesu dhammesu, dibbacakkhu pavattati.
1154
1154.
152与天耳相同,天眼亦依所缘次第而转。
Dibbasotasamaṃ dibba-cakkhuārammaṇakkame;
153色与声二者,其差别正在于此。
Rūpaṃ saddoti dvinnaṃ tu, ayameva visesatā.
1155
1155.
155未来分智亦通于小等八事。
Anāgataṃsañāṇampi, parittādīsu aṭṭhasu;
156在所缘分别中,又如何转起?
Ārammaṇavibhāgesu, pavattati kathaṃ pana.
1156
1156.
158若了知‘将生于欲界’,
Nibbattissati yaṃ kāmā-vacareti pajānato;
159于未来之色、无色界中,则为小所缘。
Parittārammaṇaṃ hoti, rūpārūpesvanāgate.
1157
1157.
161了知:“将生起”且“将为广大境”;
Nibbattissati yañcāpi, siyā mahaggatagocaraṃ;
162将修此道,将证此果。”
Bhāvessati ayaṃ maggaṃ, phalaṃ sacchikarissati.
1158一一五八。
1158.
164如此了知时,即是无量所缘。
Evaṃ pajānane appa-māṇārammaṇataṃ bhave;
165当知“将修道”时,即是道境。
Maggaṃ bhāvessaticceva, jānane maggagocaraṃ.
1159一一五九。
1159.
167此智必定是以未来为境;
Ekantena idaṃ ñāṇaṃ, hotānāgatagocaraṃ;
168然而,他心智亦有部分以未来为境。
Cetopariyaṃ tu kiñcāpi, hotānāgatagocaraṃ.
1160
1160.
170然而,那仅局限于七日之内。
Atha kho pana taṃ satta-divasabbhantaraṃ pana;
171唯能知心,而非别余之境。
Cittameva ca jānāti, na hi taṃ aññagocaraṃ.
1161
1161.
173未来分智,其所缘境是未来;
Anāgataṃsañāṇassa , anāgataṃsagocaraṃ;
174取‘我将成为天人’的内所缘,此即是内所缘之境。
‘‘Ahaṃ devo bhavissāmi’’-ccevamajjhattagocaraṃ.
1162
1162.
176某处有三触,
‘‘Tisso phusso amutrāyaṃ,
177将于未来生起;
Nibbattissatināgate’’;
178当他如此了知时,
Iccevaṃ jānane tassa,
179则为外所缘。
Bahiddhārammaṇaṃ siyā.
1163
1163.
181在了知任何名姓的未来时,
Jānane nāmagottassa, yassa kassacināgate;
182如同宿住随念智,此即不可说境。
Pubbenivāsañāṇaṃva, taṃ navattabbagocaraṃ.
1164一一六四。
1164.
184于小等五事中,随业趣智——
Yathākammupagañāṇaṃ, parittādīsu pañcasu;
185于所缘之分别中,又如何生起?
Ārammaṇavibhāgesu, pavattati kathaṃ pana.
1165一一六五。
1165.
187在了知欲界业时,它成为小所缘;
Jānane kāmakammassa, parittārammaṇaṃ siyā;
188同样,在了知广大业时,它便以广大境为境。
Tathā mahaggatakammassa, taṃ mahaggatagocaraṃ.
1166
1166.
190唯知过去,故为过去境;
Atītameva jānāti, tasmā cātītagocaraṃ;
191了知自业时,则为内所缘;
Ajjhattārammaṇaṃ hoti, attano kammajānane.
1167
1167.
193了知他业时,则为外所缘。
Bahiddhārammaṇaṃ hoti, parakammapajānane;
194如是应知,随业趣智的转起也是如此。
Evaṃ pavatti ñātabbā, yathākammupagassapi.
1168一一六八。
1168.
196七种神通所缘的次第,已作说明。
Sattannampi abhiññānaṃ, vutto ārammaṇakkamo;
197此处,智者当依所说之理了知。
Ettha vuttanayeneva, veditabbo vibhāvinā.
1169一一六九
1169.
199此论具足种种义味之词,
Vividhatthavaṇṇapadehi sampannaṃ,
200文句甘美,能引生义理之慧,
Madhuratthamatinīharaṃ ganthaṃ;
201令闻者心生喜悦,
Sotujanassa hadayapītikaraṃ,
202若有具心之人,当应谛听。
Suṇeyya koci manujo sacetano.
205如是《阿毗达摩入门》中,名为神通所缘之解说
Iti abhidhammāvatāre abhiññārammaṇaniddeso nāma
206第十七章。
Sattarasamo paricchedo.