17. 第十七章
17. 第十七章
17. Sattarasamo paricchedo
1神通所缘之解说
Abhiññārammaṇaniddeso
1104一一零四。
1104.
3未来知觉亦如业因相续之果,
Anāgataṃsañāṇañca , yathākammupagampi ca;
4五种神通等,此中为七种通达慧能。
Pañca iddhividhādīni, sattābhiññā imā pana.
1105一一零五。
1105.
6今为说此七种,究竟圆满神通现证,
Etāsaṃ pana sattannaṃ, abhiññānamito paraṃ;
7我将总括陈述,分别其起缘因果。
Pavakkhāmi samāsena, ārammaṇavinicchayaṃ.
1106一一〇六。
1106.
9『阿兰曼那提迦』者,四种由大德所说,
Ārammaṇattikā vuttā, ye cattāro mahesinā;
10七种关于智慧之流转,听吾为汝宣说。
Sattannamettha ñāṇānaṃ, sampavattiṃ suṇātha me.
1107一一〇七。
1107.
12其中有力之智慧,涉及七种防护;
Tattha iddhividhañāṇaṃ, parittādīsu sattasu;
13于阿兰曼那诸分类中,然其流转何以为然。
Ārammaṇavibhāgesu, pavattati kathaṃ pana.
1108
1108.
15当欲趣前行者未显于身时,
Kāyenādissamānena, gantukāmo yadābhave;
16意念集注于心,从心所依而成就此身。
Cittasannissitaṃ katvā, kāyaṃ cittavasena taṃ.
1109
1109.
18彼时心中大聚集,乃置于其上;
Mahaggate ca cittasmiṃ, samāropeti so tadā;
19身所缘(境)由是知见,环绕身侧而护持。
Kāyārammaṇato ñāṇaṃ, parittārammaṇaṃ siyā.
1110
1110.
21当身心相违逆,生起求行之念时;
Dissamānena kāyena, gantukāmo yadā bhave;
22乃于身侧亲近,心依身体缄默修持。
Kāyasannissitaṃ katvā, cittaṃ kāyavasena taṃ.
1111
1111.
24此时心入步轮中心,安置于身上;
Pādakajjhānacittaṃ taṃ, kāye ropeti so tadā;
25由禅定所生智慧,得入广大无碍境界。
Jhānārammaṇato ñāṇaṃ, taṃ mahaggatagocaraṃ.
1112
1112.
27当作意于未来与过去已过之境界时,
Anāgatamatītañca, karoti visayaṃ yadā;
28现在便成了前所未有的新境界。
Atītārammaṇaṃ hoti, tadānāgatagocaraṃ.
1113
1113.
30由身体所显现之处,行止则为比丘所依止,
Kāyena dissamānena, gamane pana bhikkhuno;
31当远离此处之时,便现显彼处为其所依之境界。
Paccuppanno bhave tassa, gocaroti viniddise.
1114
1114.
33肉体由心所转,同样心由肉体所转;
Kāyaṃ cittavasenāpi, cittaṃ kāyavasena vā;
34在变易的时节中,内里相应而现。
Pariṇāmanakālasmiṃ, ajjhattārammaṇaṃ siyā.
1115
1115.
36外在相现于外在色相之中;
Bahiddhārammaṇaṃ hoti, bahiddhārūpadassane;
37如此这般的分别认识,随六根而生起。
Evamiddhividhaṃ ñāṇaṃ, sampavattati sattasu.
1116
1116.
39现行的护生咒语,亦用于三界之外。
Paccuppanne paritte ca, bahiddhajjhattikesupi;
40此四种法中,流传着天神的祝祷。
Catūsvetesu dhammesu, dibbasotaṃ pavattati.
1117
1117.
42现行的护生咒语,以声响为缘起,
Paccuppanno paritto ca, saddo ārammaṇaṃ yato;
43护生缘起已现,声缭绕而往。
Parittārammaṇaṃ paccu-ppannārammaṇataṃ gataṃ.
1118
1118.
45自身发出的断续声响,以及他人听闻的声音;
Attano kucchisaddassa, savanepi parassa ca;
46既有内在境界,也有外在境界。
Ajjhattārammaṇañceva, bahiddhārammaṇampi ca.
1119
1119.
48乃至心识的转变知——在八种守护法中;
Cetopariyañāṇampi, parittādīsu aṭṭhasu;
49在对象的类别中,究竟是如何运作的呢?
Ārammaṇavibhāgesu, pavattati kathaṃ pana.
1120一一二零。
1120.
51护卫防护者存在,是对防护物的认知;
Parittārammaṇaṃ hoti, parittānaṃ pajānane;
52对认知者而言,中道却是广大而深远的境界。
Jānane majjhimānaṃ tu, taṃ mahaggatagocaraṃ.
1121一一二一。
1121.
54对于道的认知,以及对果德的认知;
Jānane pana maggassa, phalassāpi pajānane;
55当此智慧显现时,其境界如无量无边般广大。
Tadā panassa ñāṇassa, appamāṇova gocaro.
1122一一二二。
1122.
57此为道之初步,诸道心得了知之时;
Taṃ maggārammaṇaṃ hoti, maggacittassa jānane;
58此谓路径之初步,此为循道之所以成道。
Pariyāyenevetassa, maggārammaṇatā matā.
1123一一二三。
1123.
60过往七日之间,
Atīte sattadivasa-bbhantare ca yadā pana;
61未来亦于七日之间。
Anāgate tathā satta-divasabbhantarepi ca.
1124一一二四。
1124.
63他心识的增长,于他心中已被证知,如同水流溢出一般;
Paresaṃ pana cittassa, jānane samudīritaṃ;
64并且对过去所生之境,亦如对未来所起之境一样,了达了然。
Atītārammaṇañceva, tadānāgatagocaraṃ.
1125一一二五。
1125.
66又如何说现前所缘之境已过去?
Kathañca pana taṃ paccuppannagocarataṃ gataṃ;
67现前境界有三种说法,皆如片刻连续而生灭。
Paccuppannaṃ tidhā vuttaṃ, khaṇasantatiaddhato.
1126一一二六。
1126.
69此中所说『迅疾已成』,是指当前之刻等。
Tattha tikkhaṇasampattaṃ, paccuppannakhaṇādikaṃ;
70而此乃是『专一烦恼灭尽』的现前现量。
Ekadvesantativārapariyāpannamidaṃ pana.
1127一一二七。
1127.
72所谓『不断现前』,是有精通不断之人所说;
Santatipaccuppannanti, āhu santatikovidā;
73『断绝一生』者,谓如今现前其后的断灭。
Ekabbhavaparicchinnaṃ, paccuppannanti pacchimaṃ.
1128一一一二八。
1128.
75因感官的现起,某些人称之为『暗』;
Khaṇādikattayaṃ paccu-ppannaṃ tamāhu kecidha;
76谓心识所缘,即心所依止的对象也。
Cetopariyañāṇassa, hoti ārammaṇaṃ iti.
1129一一一二九。
1129.
78譬如浮云聚集于空中,
Yathā ca pupphamuṭṭhimhi, ukkhitte gagane pana;
79各须合各,无常变异、彼此穿透交错。
Avassaṃ ekamekassa, vaṇṭaṃ vaṇṭena vijjhati.
1130
1130.
81世间大众心已烦乱,然一念心中却深陷泥沼之中;
Evaṃ mahājanassāpi, citte āvajjite pana;
82单凭一心单念,仍然陷入深渊泥潭不可自拔。
Ekassa cittamekena, avassaṃ pana vijjhati.
1131
1131.
84以何心而烦恼?以何心而知晓?
Yenāvajjati cittena, yena jānāti cetasā;
85二者相反对立之境,无法相应融合契合。
Tesaṃ dvinnaṃ sahaṭṭhānā-bhāvato taṃ na yujjati.
1132一一三二。
1132.
87青春时期的烦恼,即各种色相相续不断显现;
Javanāvajjanānaṃ tu, nānārammaṇapattito;
88但在未稳定的境地上,这些烦恼则因未得适当依止而相续不畅。
Aniṭṭhe pana hi ṭhāne, ayuttanti pakāsitaṃ.
1133一一三三。
1133.
90因此,当缘起于相续主体的现行之名时,
Tasmā santatiaddhāna-paccuppannānameva tu;
91此因缘现行之名即形成此处所依之缘起。
Vasena paccuppannaṃ taṃ, hoti ārammaṇaṃ idaṃ.
1134
1134.
93即当前的意念,被称为瞬间;
Paccuppannampi addhākhyaṃ, idaṃ javanavārato;
94应被解释为如上所述,这里是解释的方式。
Dīpetabbanti niddiṭṭhaṃ, tatrāyaṃ dīpanānayo.
1135
1135.
96当他人的心识能够被观察到,能够知道他心的状态;
Yadā parassa cittañhi, ñātumāvajjatiddhimā;
97通过观察此心,当前的瞬间即被觉察。
Āvajjanamano tassa, paccuppannakhaṇavhayaṃ.
1136一一三六。
1136.
99既作彼缘,随之断灭;
Ārammaṇaṃ tadā katvā, tena saddhiṃ nirujjhati;
100因缘兴起,正如四或五之数。
Javanāni hi jāyante, tassa cattāri pañca vā.
1137一一三七。
1137.
102彼等末后之心,是所启发的神通心;
Etesaṃ pacchimaṃ cittaṃ, iddhicittamudīritaṃ;
103是欲爱所转之心,其余的则不入于此。
Kāmāvacaracittāni, sesānīti viniddise.
1138
1138.
105这些之中,诸法皆被止息,思考此亦复止息;
Etesaṃ pana sabbesaṃ, niruddhaṃ tu tadeva ca;
106心识是所缘,故一切皆归于彼。
Cittaṃ ārammaṇaṃ hoti, tasmā sabbāni tānipi.
1139
1139.
108诸法趋于唯一所缘,不趋向多所缘;
Ekārammaṇataṃ yanti, na nānārammaṇāni hi;
109然彼现时有分别所缘存在。
Addhāvasā bhave paccu-ppannārammaṇato pana.
1140
1140.
111即使在内心专注境界中,也如具有神通者一般的力量;
Ekārammaṇabhāvepi, iddhimānasameva ca;
112他能够了解他人心意,宛如洞察对方眼睛的形状一般。
Parassa cittaṃ jānāti, netarāni yathā pana.
1141
1141.
114通过眼所入处,识知与眼色相应的色相;
Cakkhudvāre tu viññāṇaṃ, rūpaṃ passati netaraṃ;
115同样,他也认识到那神通心与识心的本质。
Evameva ca taṃ iddhi-cittameva ca jānāti.
1142
1142.
117他心所有境界,应为外在境界;
Paracittārammaṇattā, bahiddhārammaṇaṃ siyā;
118心的总知亦如是,以八法而运作。
Cetopariyañāṇampi, aṭṭhasveva pavattati.
1143
1143.
120先住识也,于八种所护(对象)中;
Pubbenivāsañāṇampi, parittādīsu aṭṭhasu;
121在境界诸分类中,其运作如何呢?
Ārammaṇavibhāgesu, pavattati kathaṃ pana.
1144
1144.
123欲行蕴之诸部分,若于回忆,则为对治。
Kāmāvacarakhandhānaṃ, samanussaraṇe pana;
124破坏相缘者,乃为光明之照耀。
Parittārammaṇaṃyeva, hotīti paridīpaye.
1145
1145.
126色行及柔软蕴之各分,若于回忆,
Rūpāvacarikāruppakhandhānussaraṇe pana;
127当知此为大聚集之境界。
Bhavatīti hi ñātabbaṃ, taṃ mahaggatagocaraṃ.
1146一千一百四十六。
1146.
129过去以自己实际修习而得之道果,或者其所成就的果果;
Atīte attanā maggaṃ, bhāvitaṃ tu phalampi vā;
130若能常常回想,当无过失,且得极佳之相。
Samanussarato eva-ppamāṇārammaṇaṃ siyā.
1147一千一百四十七。
1147.
132常常回想修行之道者,此为道之所依止;
Samanussarato maggaṃ, maggārammaṇameva taṃ;
133此专为过去之所依止,定当唯此唯一而已。
Atītārammaṇaṃyeva, hoti ekantato idaṃ.
1148一千一百四十八。
1148.
135「心识的进一步了解」以及「行为的到达」;
Cetopariyañāṇampi , yathākammupagampi ca;
136皆为过去的所缘,虽然如此,然则现在亦有。
Atītārammaṇā honti, kiñcāpi atha kho pana.
1149一千一百四十九。
1149.
138对于心识的进一步了解,其持续时间遍满七天之久;
Cetopariyañāṇassa, sattaddivasabbhantaraṃ;
139即过去的心,即显露为所缘的心。
Atītaṃ cittamevassa, ārammaṇamudīritaṃ.
1150
1150.
141过去的念头,仅是习气如同行为的先导,
Atīte cetanāmattaṃ, yathākammupagassapi;
142而对前生记忆,没有任何可触可及的所在。
Pubbenivāsañāṇassa, natthi kiñci agocaraṃ.
1151
1151.
144内在的境界,当忆念自性蕴时存在;
Ajjhattārammaṇaṃ atta-khandhānussaraṇe siyā;
145外在的境界,则显于他性蕴的忆念之中。
Bahiddhārammaṇaṃ añña-khandhānussaraṇe bhave.
1152
1152.
147舍利弗,名姓作为归依,乃是新的应受归依对象;
Saraṇe nāmagottassa, taṃ navattabbagocaraṃ;
148(过去世的)前生记忆亦如实地现起。
Pubbenivāsañāṇampi, aṭṭhasveva pavattati.
1153
1153.
150当前现起之际及外围四大之内,
Paccuppanne paritte ca, bahiddhajjhattikesupi;
151在这四种法中,神通眼得以现行。
Catūsvetesu dhammesu, dibbacakkhu pavattati.
1154
1154.
153如天空宝瓶般的天空眼所显现的,
Dibbasotasamaṃ dibba-cakkhuārammaṇakkame;
154色与声这两者才是真正的差别。
Rūpaṃ saddoti dvinnaṃ tu, ayameva visesatā.
1155
1155.
156未来知觉也在八种回避中,
Anāgataṃsañāṇampi, parittādīsu aṭṭhasu;
157在对象分类中如何运作呢?
Ārammaṇavibhāgesu, pavattati kathaṃ pana.
1156
1156.
159若知欲界烦恼所生,
Nibbattissati yaṃ kāmā-vacareti pajānato;
160则能成其所护之境,于有色非色之中。
Parittārammaṇaṃ hoti, rūpārūpesvanāgate.
1157
1157.
162且于那大群生所往之处,若能生起,
Nibbattissati yañcāpi, siyā mahaggatagocaraṃ;
163则此道将生起,真实证得果报。
Bhāvessati ayaṃ maggaṃ, phalaṃ sacchikarissati.
1158一一五八。
1158.
165若能如此了知,便不执著于世间的低劣境界;
Evaṃ pajānane appa-māṇārammaṇataṃ bhave;
166正如于知识所知之最胜正道,亦能生起以行之。
Maggaṃ bhāvessaticceva, jānane maggagocaraṃ.
1159一一五九。
1159.
168此知识专一精纯,乃未来所应及之境地;
Ekantena idaṃ ñāṇaṃ, hotānāgatagocaraṃ;
169内心覆盖的一切障碍,也都是未来所应及之境界。
Cetopariyaṃ tu kiñcāpi, hotānāgatagocaraṃ.
1160
1160.
171那么,他于这七天之中,
Atha kho pana taṃ satta-divasabbhantaraṃ pana;
172仅自知心意,确无他人所及。
Cittameva ca jānāti, na hi taṃ aññagocaraṃ.
1161
1161.
174未来的知见,未来的境界,
Anāgataṃsañāṇassa , anāgataṃsagocaraṃ;
175心中如此想‘我当成天’,此即内心所缘。
‘‘Ahaṃ devo bhavissāmi’’-ccevamajjhattagocaraṃ.
1162
1162.
177『三尘此处今现起,』
‘‘Tisso phusso amutrāyaṃ,
178『轮转此界已终止;』
Nibbattissatināgate’’;
179若于此处了知如是,
Iccevaṃ jānane tassa,
180则当了知出于外蕴。
Bahiddhārammaṇaṃ siyā.
1163
1163.
182『知道』者,指知道名字与族姓,指某个特定由因缘而生起的个体。
Jānane nāmagottassa, yassa kassacināgate;
183譬如对前世所住处的知识,这是不应为新的观察对象。
Pubbenivāsañāṇaṃva, taṃ navattabbagocaraṃ.
1164一一六四。
1164.
185如同对业性识的了解,在五种所守护的领域内;
Yathākammupagañāṇaṃ, parittādīsu pañcasu;
186关于依止法的分类,此法如何生起而起作用。
Ārammaṇavibhāgesu, pavattati kathaṃ pana.
1165一一六五。
1165.
188作欲业者,须知其障碍所在;
Jānane kāmakammassa, parittārammaṇaṃ siyā;
189同样,作大重业者,其障碍亦属大重之境。
Tathā mahaggatakammassa, taṃ mahaggatagocaraṃ.
1166
1166.
191唯有知识过去者,故此属于过去境界;
Atītameva jānāti, tasmā cātītagocaraṃ;
192内在障碍乃自知己业障碍也。
Ajjhattārammaṇaṃ hoti, attano kammajānane.
1167
1167.
194外在境界为所缘境,乃由他人之业所生识别;
Bahiddhārammaṇaṃ hoti, parakammapajānane;
195如是现象应当了解,犹如业力之感应同理。
Evaṃ pavatti ñātabbā, yathākammupagassapi.
1168一一一六八。
1168.
197七种超知之识,起于所缘根基;
Sattannampi abhiññānaṃ, vutto ārammaṇakkamo;
198此等所言,亦应由分解分别而知。
Ettha vuttanayeneva, veditabbo vibhāvinā.
1169一一一六九。
1169.
200此书具多种义涵丰富之辞,
Vividhatthavaṇṇapadehi sampannaṃ,
201文字柔美,意旨深远难窥,
Madhuratthamatinīharaṃ ganthaṃ;
202对清净人心中如蜜甘般甘美,
Sotujanassa hadayapītikaraṃ,
203凡有觉悟之人皆当聆听。
Suṇeyya koci manujo sacetano.
204如是《阿毗达摩入门》中名为神通所缘之解说
Iti abhidhammāvatāre abhiññārammaṇaniddeso nāma
205第十七章。
Sattarasamo paricchedo.