← 文献总目录

论母

abh03m2.mul0 · 静态文献页 · 178 段 · 打开交互阅读器

礼敬彼世尊、阿拉汉、正自觉者
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
1阿毗达摩藏
Abhidhammapiṭake
2人施设部
Puggalapaññattipāḷi
3论母
Mātikā
41. 一法章
1. Ekakauddeso
1六种施设——蕴施设、处施设、界施设、谛施设、根施设、补特伽罗施设。
Cha paññattiyo – khandhapaññatti, āyatanapaññatti, dhātupaññatti, saccapaññatti, indriyapaññatti, puggalapaññattīti.
2诸蕴的蕴施设到什么程度?到五蕴的程度——色蕴、受蕴、想蕴、行蕴、识蕴;诸蕴的蕴施设到此程度。
Kittāvatā khandhānaṃ khandhapaññatti? Yāvatā pañcakkhandhā – rūpakkhandho, vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho; ettāvatā khandhānaṃ khandhapaññatti.
3诸处的处施设到什么程度?到十二处的程度——眼处、色处、耳处、声处、鼻处、香处、舌处、味处、身处、触处、意处、法处;诸处的处施设到此程度。
Kittāvatā āyatanānaṃ āyatanapaññatti? Yāvatā dvādasāyatanāni – cakkhāyatanaṃ, rūpāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, saddāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, gandhāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, rasāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, phoṭṭhabbāyatanaṃ, manāyatanaṃ, dhammāyatanaṃ; ettāvatā āyatanānaṃ āyatanapaññatti.
4诸界的界施设到什么程度?到十八界的程度——眼界、色界、眼识界、耳界、声界、耳识界、鼻界、香界、鼻识界、舌界、味界、舌识界、身界、触界、身识界、意界、法界、意识界;诸界的界施设到此程度。
Kittāvatā dhātūnaṃ dhātupaññatti? Yāvatā aṭṭhārasa dhātuyo – cakkhudhātu, rūpadhātu, cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu, saddadhātu, sotaviññāṇadhātu, ghānadhātu, gandhadhātu, ghānaviññāṇadhātu, jivhādhātu, rasadhātu, jivhāviññāṇadhātu, kāyadhātu, phoṭṭhabbadhātu, kāyaviññāṇadhātu, manodhātu, dhammadhātu, manoviññāṇadhātu; ettāvatā dhātūnaṃ dhātupaññatti.
5诸谛的谛施设到什么程度?到四谛的程度——苦谛、集谛、灭谛、道谛;诸谛的谛施设到此程度。
Kittāvatā saccānaṃ saccapaññatti? Yāvatā cattāri saccāni – dukkhasaccaṃ, samudayasaccaṃ, nirodhasaccaṃ, maggasaccaṃ; ettāvatā saccānaṃ saccapaññatti.
6根有多少被施设为根?凡是二十二根——眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、意根、女根、男根、命根、乐根、苦根、悦根、忧根、舍根、信根、精进根、念根、定根、慧根、我将证知未证知根、已证知根、证知已者根;根有这么多被施设为根。
Kittāvatā indriyānaṃ indriyapaññatti? Yāvatā bāvīsatindriyāni – cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ, kāyindriyaṃ, manindriyaṃ, itthindriyaṃ, purisindriyaṃ, jīvitindriyaṃ, sukhindriyaṃ, dukkhindriyaṃ, somanassindriyaṃ, domanassindriyaṃ, upekkhindriyaṃ, saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ, anaññātaññassāmītindriyaṃ, aññindriyaṃ, aññātāvindriyaṃ; ettāvatā indriyānaṃ indriyapaññatti.
7(1)时解脱
(1) Samayavimutto
8(2)非时解脱
(2) Asamayavimutto
9(3) 会动摇法者
(3) Kuppadhammo
10(4) 不会动摇法者
(4) Akuppadhammo
11(5) 会退堕法者
(5) Parihānadhammo
12(6) 不会退堕法者
(6) Aparihānadhammo
13(7) 思能者
(7) Cetanābhabbo
14(8) 守护能者
(8) Anurakkhaṇābhabbo
15(9) 凡夫
(9) Puthujjano
16(10) 种姓者
(10) Gotrabhū
17(11) 因怖畏而止息者
(11) Bhayūparato
18(12) 因无怖畏而止息者
(12) Abhayūparato
19(13) 能前往者
(13) Bhabbāgamano
20(14) 不能前往者
(14) Abhabbāgamano
21(15) 决定者
(15) Niyato
22(16) 不决定者
(16) Aniyato
23(17) 已行道者
(17) Paṭipannako
24(18) 住立于果者
(18) Phaleṭhito
25(19) 头平正者
(19) Samasīsī
26(20) 住立威仪者
(20) Ṭhitakappī
27(21) 圣者
(21) Ariyo
28(22) 非圣者
(22) Anariyo
29(23) 有学
(23) Sekkho
30(24) 无学
(24) Asekkho
31(25) 非有学非无学
(25) Nevasekkhanāsekkho
32(26) 三明者
(26) Tevijjo
33(27) 六神通者
(27) Chaḷabhiñño
34(28) 正自觉者
(28) Sammāsambuddho
35(29) 独觉佛
(29) Paccekasambuddho
36(30) 俱分解脱者
(30) Ubhatobhāgavimutto
37(31) 慧解脱者
(31) Paññāvimutto
38(32) 身证者
(32) Kāyasakkhī
39(33) 见至者
(33) Diṭṭhippatto
40(34) 信解脱者
(34) Saddhāvimutto
41(35) 随法行者
(35) Dhammānusārī
42(36) 随信行者
(36) Saddhānusārī
43(37) 七次往返者
(37) Sattakkhattuparamo
44(38) 家家
(38) Kolaṅkolo
45(39) 一种子者
(39) Ekabījī
46(40) 一来者
(40) Sakadāgāmī
47(41) 不来者
(41) Anāgāmī
48(42) 中般涅槃者
(42) Antarāparinibbāyī
49(43) 中般涅槃者
(43) Upahaccaparinibbāyī
50(44) 无行般涅槃者
(44) Asaṅkhāraparinibbāyī
51(45) 有行般涅槃者
(45) Sasaṅkhāraparinibbāyī
52(46) 上流至阿咖尼吒行者
(46) Uddhaṃsotoakaniṭṭhagāmī
53(47) 入流者
(47) Sotāpanno
54(48) 为作证入流果而行道者
(48) Sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno
55(49) 一来者
(49) Sakadāgāmī
56(50) 为作证一来果而行道者
(50) Sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno
57不来者
(51) Anāgāmī
58为作证不来果而行道者
(52) Anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno
59阿拉汉
(53) Arahā
60为作证阿拉汉果而行道者
(54) Arahattaphalasacchikiriyāya paṭipanno
65一法
Ekakaṃ.
662. 二法章
2. Dukauddeso
61有忿且有恨
(1) Kodhano ca, upanāhī ca.
62覆且恼
(2) Makkhī ca, paḷāsī ca.
63嫉且悭
(3) Issukī ca, maccharī ca.
64诳且谄
(4) Saṭho ca, māyāvī ca.
65(5) 无惭与无愧。
(5) Ahiriko ca, anottappī ca.
66(6) 难受教与恶友。
(6) Dubbaco ca, pāpamitto ca.
67(7) 诸根门不守护与于食不知量。
(7) Indriyesu aguttadvāro ca, bhojane amattaññū ca.
68(8) 失念与不正知。
(8) Muṭṭhassati ca, asampajāno ca.
69(9) 戒坏与见坏。
(9) Sīlavipanno ca, diṭṭhivipanno ca.
70(10) 内结与外结。
(10) Ajjhattasaṃyojano ca, bahiddhāsaṃyojano ca.
71(11) 不嗔与不怀恨。
(11) Akkodhano ca, anupanāhī ca.
72(12) 不覆与不恼。
(12) Amakkhī ca, apaḷāsī ca.
73(13) 不嫉妒与不悭吝。
(13) Anissukī ca, amaccharī ca.
74(14) 不狡诈与不虚伪。
(14) Asaṭho ca, amāyāvī ca.
75(15) 有惭与有愧。
(15) Hirimā ca, ottappī ca.
76(16) 易受教与善友。
(16) Suvaco ca, kalyāṇamitto ca.
77(17) 诸根守护门与于食知量。
(17) Indriyesu guttadvāro ca, bhojane mattaññū ca.
78(18) 念现起与正知。
(18) Upaṭṭhitassati ca, sampajāno ca.
79(19) 戒具足与见具足。
(19) Sīlasampanno ca, diṭṭhisampanno ca.
80(20) 两种人在世间难得。
(20) Dve puggalā dullabhā lokasmiṃ.
81(21) 两种难以满足的人。
(21) Dve puggalā duttappayā.
82(22) 两种易于满足的人。
(22) Dve puggalā sutappayā.
83(23) 两种人的诸漏增长。
(23) Dvinnaṃ puggalānaṃ āsavā vaḍḍhanti.
84(24) 两种人的诸漏不增长。
(24) Dvinnaṃ puggalānaṃ āsavā na vaḍḍhanti.
85(25) 劣意乐者与胜意乐者。
(25) Hīnādhimutto ca, paṇītādhimutto ca.
86(26) 满足者与令满足者。
(26) Titto ca, tappetā ca.
93二法
Dukaṃ.
943. 三法章
3. Tikauddeso
87(1) 无希望者、有希望者、离希望者。
(1) Nirāso, āsaṃso, vigatāso.
88(2) 三种如病人的人。
(2) Tayo gilānūpamā puggalā.
89(3) 身证者,见至者,信解脱者。
(3) Kāyasakkhī, diṭṭhippatto, saddhāvimutto.
90(4) 说粪者,说花者,说蜜者。
(4) Gūthabhāṇī, pupphabhāṇī, madhubhāṇī.
91(5) 心如疮伤的人,心如闪电的人,心如金刚的人。
(5) Arukūpamacitto puggalo, vijjūpamacitto puggalo , vajirūpamacitto puggalo.
92(6) 盲者,独眼者,双眼者。
(6) Andho, ekacakkhu, dvicakkhu.
93(7) 倒慧者,膝慧者,广慧者。
(7) Avakujjapañño puggalo, ucchaṅgapañño puggalo, puthupañño puggalo.
94(8) 有一类人于诸欲与诸有未离贪,有一类人于诸欲离贪于诸有未离贪,有一类人于诸欲与诸有已离贪。
(8) Atthekacco puggalo kāmesu ca bhavesu ca avītarāgo, atthekacco puggalo kāmesu vītarāgo bhavesu avītarāgo, atthekacco puggalo kāmesu ca bhavesu ca vītarāgo.
95(9) 如石刻的人,如地刻的人,如水刻的人。
(9) Pāsāṇalekhūpamo puggalo, pathavilekhūpamo puggalo, udakalekhūpamo puggalo.
96(10) 三种如布的人。
(10) Tayo potthakūpamā puggalā.
97(11) 三种如迦尸咖布之譬喻的人。
(11) Tayo kāsikavatthūpamā puggalā.
98(12) 易量者、难量者、不可量者。
(12) Suppameyyo, duppameyyo, appameyyo.
99(13) 有一类人不应亲近、不应结交、不应侍奉;有一类人应亲近、应结交、应侍奉;有一类人应恭敬、尊重后亲近、结交、侍奉。
(13) Atthekacco puggalo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo, atthekacco puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo, atthekacco puggalo sakkatvā garuṃ katvā sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo.
100(14) 有一类人应厌恶、不应亲近、不应结交、不应侍奉;有一类人应舍置、不应亲近、不应结交、不应侍奉;有一类人应亲近、应结交、应侍奉。
(14) Atthekacco puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo, atthekacco puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo; atthekacco puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo.
101(15) 有一类人于诸戒圆满行,于定中等行,于慧中等行;有一类人于诸戒圆满行,于定中亦圆满行,于慧中等行;有一类人于诸戒圆满行,于定中亦圆满行,于慧中亦圆满行。
(15) Atthekacco puggalo sīlesu paripūrakārī , samādhismiṃ mattaso kārī, paññāya mattaso kārī; atthekacco puggalo sīlesu ca paripūrakārī, samādhismiñca paripūrakārī, paññāya mattaso kārī; atthekacco puggalo sīlesu ca paripūrakārī, samādhismiñca paripūrakārī, paññāya ca paripūrakārī.
102(16) 三种导师。
(16) Tayo satthāro.
103(17) 另三种导师。
(17) Aparepi tayo satthāro.
112三法
Tikaṃ.
1134. 四法章
4. Catukkauddeso
104(1) 非善士、比非善士更非善士者、善士、比善士更善士者。
(1) Asappuriso, asappurisena asappurisataro, sappuriso, sappurisena sappurisataro.
105(2) 恶者,以恶更恶;善者,以善更善。
(2) Pāpo, pāpena pāpataro, kalyāṇo, kalyāṇena kalyāṇataro.
106(3) 恶法者,以恶法更恶法;善法者,以善法更善法。
(3) Pāpadhammo , pāpadhammena pāpadhammataro, kalyāṇadhammo, kalyāṇadhammena kalyāṇadhammataro.
107(4) 有罪者、多罪者、少罪者、无罪者。
(4) Sāvajjo, vajjabahulo, appavajjo , anavajjo.
108(5) 速通达者、广演知者、所引导者、句为最上者。
(5) Ugghaṭitaññū, vipañcitaññū , neyyo, padaparamo.
109(6) 有相应辩者、非解脱辩者;解脱辩者、非相应辩者;相应辩者且解脱辩者;既非相应辩者亦非解脱辩者。
(6) Yuttappaṭibhāno , no muttappaṭibhāno, muttappaṭibhāno, no yuttappaṭibhāno, yuttappaṭibhāno ca muttappaṭibhāno ca, neva yuttappaṭibhāno no muttappaṭibhāno.
110(7) 四种说法者补特伽罗。
(7) Cattāro dhammakathikā puggalā.
111(8) 四种如云补特伽罗。
(8) Cattāro valāhakūpamā puggalā.
112(9) 四种如鼠补特伽罗。
(9) Cattāro mūsikūpamā puggalā.
113(10) 四种如芒果的人。
(10) Cattāro ambūpamā puggalā.
114(11) 四种如瓶的人。
(11) Cattāro kumbhūpamā puggalā.
115(12) 四种如水池的人。
(12) Cattāro udakarahadūpamā puggalā.
116(13) 四种如系缚公牛的人。
(13) Cattāro balībaddūpamā puggalā.
117(14) 四种如毒蛇的人。
(14) Cattāro āsīvisūpamā puggalā.
118(15) 有一类人未经审察、未经深究而对应受责者说赞叹;有一类人未经审察、未经深究而对应受赞者说责难;有一类人未经审察、未经深究而在不应净信处显示净信;有一类人未经审察、未经深究而在应净信处显示不净信。
(15) Atthekacco puggalo ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsitā hoti, atthekacco puggalo ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsitā hoti, atthekacco puggalo ananuvicca apariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne pasādaṃ upadaṃsitā hoti, atthekacco puggalo ananuvicca apariyogāhetvā pasādanīye ṭhāne appasādaṃ upadaṃsitā hoti.
119(16) 有一类人经过审察、深究后对应受责者说责难;有一类人经过审察、深究后对应受赞者说赞叹;有一类人经过审察、深究后在不应净信处显示不净信;有一类人经过审察、深究后在应净信处显示净信。
(16) Atthekacco puggalo anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsitā hoti, atthekacco puggalo anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsitā hoti, atthekacco puggalo anuvicca pariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne appasādaṃ upadaṃsitā hoti, atthekacco puggalo anuvicca pariyogāhetvā pasādanīye ṭhāne pasādaṃ upadaṃsitā hoti.
120(17) 有一类人对应受呵责者说呵责,真实、确实、适时,但对应受赞叹者不说赞叹,真实、确实、适时;有一类人对应受赞叹者说赞叹,真实、确实、适时,但对应受呵责者不说呵责,真实、确实、适时;有一类人对应受呵责者说呵责,真实、确实、适时,对应受赞叹者也说赞叹,真实、确实、适时;有一类人对应受呵责者不说呵责,真实、确实、适时,对应受赞叹者也不说赞叹,真实、确实、适时。
(17) Atthekacco puggalo avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena, no ca kho vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena; atthekacco puggalo vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena, no ca kho avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena; atthekacco puggalo avaṇṇārahassa ca avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena; vaṇṇārahassa ca vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena, atthekacco puggalo neva avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena, no ca vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena.
121(18) 依精勤果而活命者,非依福德果而活命者;依福德果而活命者,非依精勤果而活命者;依精勤果而活命者且依福德果而活命者;既非依精勤果而活命者,亦非依福德果而活命者。
(18) Uṭṭhānaphalūpajīvī no puññaphalūpajīvī, puññaphalūpajīvī no uṭṭhānaphalūpajīvī, uṭṭhānaphalūpajīvī ca puññaphalūpajīvī ca, neva uṭṭhānaphalūpajīvī no puññaphalūpajīvī.
122(19) 从暗趣向暗者,从暗趣向光者,从光趣向暗者,从光趣向光者。
(19) Tamo tamaparāyano, tamo jotiparāyano, joti tamaparāyano, joti jotiparāyano.
123(20) 卑劣趣向卑劣者,卑劣趣向高尚者,高尚趣向卑劣者,高尚趣向高尚者。
(20) Oṇatoṇato, oṇatuṇṇato, uṇṇatoṇato, uṇṇatuṇṇato.
124(21) 四种树喻之人。
(21) Cattāro rukkhūpamā puggalā.
125(22) 色量者,色净者,声量者,声净者。
(22) Rūpappamāṇo, rūpappasanno, ghosappamāṇo, ghosappasanno.
126(23) 粗量者,粗净者,法量者,法净者。
(23) Lūkhappamāṇo, lūkhappasanno , dhammappamāṇo, dhammappasanno.
127(24) 有一类人行道为了自利,非为了他利;有一类人行道为了他利,非为了自利;有一类人行道为了自利且为了他利;有一类人行道既非为了自利,亦非为了他利。
(24) Atthekacco puggalo attahitāya paṭipanno hoti, no parahitāya; atthekacco puggalo parahitāya paṭipanno hoti, no attahitāya; atthekacco puggalo attahitāya ceva paṭipanno hoti parahitāya ca; atthekacco puggalo neva attahitāya paṭipanno hoti no parahitāya.
128(25) 有一类人自苦者,从事于自我折磨之行;有一类人苦他者,从事于折磨他人之行;有一类人自苦者,从事于自我折磨之行,且苦他者,从事于折磨他人之行;有一类人既非自苦者,非从事于自我折磨之行,亦非苦他者,非从事于折磨他人之行。他不自苦、不苦他,于现法中无渴爱、已涅槃、清凉、感受安乐,以梵行成就之自我而住。
(25) Atthekacco puggalo attantapo hoti attaparitāpanānuyogamanuyutto; atthekacco puggalo parantapo hoti paraparitāpanānuyogamanuyutto; atthekacco puggalo attantapo ca hoti attaparitāpanānuyogamanuyutto , parantapo ca paraparitāpanānuyogamanuyutto; atthekacco puggalo neva attantapo hoti na attaparitāpanānuyogamanuyutto, na parantapo na paraparitāpanānuyogamanuyutto. So anattantapo aparantapo diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītībhūto sukhappaṭisaṃvedī brahmabhūtena attanā viharati.
129(26) 有贪者,有嗔者,有痴者,有慢者。
(26) Sarāgo, sadoso, samoho, samāno.
130有一类人是获得内心止的人,不是获得增上慧法观的人;有一类人是获得增上慧法观的人,不是获得内心止的人;有一类人既是获得内心止的人,也是获得增上慧法观的人;有一类人既不是获得内心止的人,也不是获得增上慧法观的人。
(27) Atthekacco puggalo lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassa, na lābhī adhipaññādhammavipassanāya; atthekacco puggalo lābhī hoti adhipaññādhammavipassanāya, na lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa; atthekacco puggalo lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa, lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya; atthekacco puggalo neva lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassa, na lābhī adhipaññādhammavipassanāya.
131(28) 随流而行的补特伽罗,逆流而行的补特伽罗,住立的补特伽罗,已渡、到彼岸、住于陆地的婆罗门。
(28) Anusotagāmī puggalo, paṭisotagāmī puggalo, ṭhitatto puggalo, tiṇṇo pāraṅgato thale tiṭṭhati brāhmaṇo.
132(29) 少闻而不以所闻成就者,少闻而以所闻成就者,多闻而不以所闻成就者,多闻而以所闻成就者。
(29) Appassuto sutena anupapanno, appassuto sutena upapanno, bahussuto sutena anupapanno, bahussuto sutena upapanno.
133(30) 沙门中的不动者,沙门中的莲华,沙门中的白莲,沙门中最微妙者。
(30) Samaṇamacalo, samaṇapadumo, samaṇapuṇḍarīko, samaṇesu samaṇasukhumālo.
144四法
Catukkaṃ.
1455. 五法章
5. Pañcakauddeso
134(1) 有一类补特伽罗精勤且追悔,没真正了知彼心解脱、慧解脱——在那里,他已生起的诸恶不善法无余灭尽。有一类补特伽罗精勤而不追悔,没真正了知彼心解脱、慧解脱——在那里,他已生起的诸恶不善法无余灭尽。有一类补特伽罗不精勤而追悔,没真正了知彼心解脱、慧解脱——在那里,他已生起的诸恶不善法无余灭尽。有一类补特伽罗不精勤、不追悔,没真正了知彼心解脱、慧解脱——在那里,他已生起的诸恶不善法无余灭尽。有一类补特伽罗不精勤、不追悔,如实了知彼心解脱、慧解脱——在那里,他已生起的诸恶不善法无余灭尽。
(1) Atthekacco puggalo ārabhati ca vippaṭisārī ca hoti, tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti. Atthekacco puggalo ārabhati na vippaṭisārī ca hoti, tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti. Atthekacco puggalo nārabhati vippaṭisārī ca hoti, tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti. Atthekacco puggalo nārabhati na vippaṭisārī hoti, tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti. Atthekacco puggalo nārabhati na vippaṭisārī hoti, tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ pajānāti, yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti.
135(2) 施已而轻蔑,以共住而轻蔑,是信口者,是轻浮者,是愚钝愚痴者。
(2) Datvā avajānāti, saṃvāsena avajānāti, ādheyyamukho hoti, lolo hoti, mando momūho hoti.
136(3) 五种如战士的补特伽罗。
(3) Pañca yodhājīvūpamā puggalā.
137(4) 五位乞食者。
(4) Pañca piṇḍapātikā.
138(5) 五位食后不食者。
(5) Pañca khalupacchābhattikā.
139(6) 五位一座食者。
(6) Pañca ekāsanikā.
140(7) 五位尘堆衣者。
(7) Pañca paṃsukūlikā.
141(8) 五位三衣者。
(8) Pañca tecīvarikā.
142(9) 五位住阿兰若者。
(9) Pañca āraññikā.
143(10) 五位树下住者。
(10) Pañca rukkhamūlikā.
144(11) 五位露地住者。
(11) Pañca abbhokāsikā.
145(12) 五种常坐者。
(12) Pañca nesajjikā.
146(13) 五种随处住者。
(13) Pañca yathāsanthatikā.
147(14) 五种冢间住者。
(14) Pañca sosānikā.
160五法
Pañcakaṃ.
1616. 六法章
6. Chakkauddeso
148(1) 有一类补特伽罗,于以前未曾听闻的诸法中,自己现证诸谛,并且在那里达到一切知,以及诸力的自在。有一类补特伽罗,于以前未曾听闻的诸法中,自己现证诸谛,但在那里不达到一切知,也不达到诸力的自在。有一类补特伽罗,于以前未曾听闻的诸法中,自己不现证诸谛,但在现法中是苦的作终结者,并且达到声闻的波罗蜜。有一类补特伽罗,于以前未曾听闻的诸法中,自己不现证诸谛,在现法中是苦的作终结者,但不达到声闻的波罗蜜。有一类补特伽罗,于以前未曾听闻的诸法中,自己不现证诸谛,在现法中不是苦的作终结者,是不来者,不来此状态。有一类补特伽罗,于以前未曾听闻的诸法中,自己不现证诸谛,在现法中不是苦的作终结者,是来者,来此状态。
(1) Atthekacco puggalo pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṃ saccāni abhisambujjhati, tattha ca sabbaññutaṃ pāpuṇāti balesu ca vasībhāvaṃ. Atthekacco puggalo pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṃ saccāni abhisambujjhati, na ca tattha sabbaññutaṃ pāpuṇāti na ca balesu vasībhāvaṃ. Atthekacco puggalo pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṃ saccāni anabhisambujjhati, diṭṭhe ceva dhamme dukkhassantakaro hoti sāvakapāramiñca pāpuṇāti. Atthekacco puggalo pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṃ saccāni anabhisambujjhati , diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti, na ca sāvakapāramiṃ pāpuṇāti. Atthekacco puggalo pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṃ saccāni anabhisambujjhati, na ca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti, anāgāmī hoti anāgantā itthattaṃ. Atthekacco puggalo pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṃ saccāni anabhisambujjhati, na ca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti, āgāmī hoti āgantā itthattaṃ.
163六法
Chakkaṃ.
1647. 七法章
7. Sattakauddeso
149(1) 七种如水的补特伽罗。一次沉没后就一直沉没,浮起后又沉没,浮起后站立,浮起后观察环视,浮起后横渡,浮起后到达可站立处,浮起后已渡、到彼岸、站在陆地上的婆罗门。
(1) Satta udakūpamā puggalā. Sakiṃ nimuggo nimuggova hoti, ummujjitvā nimujjati, ummujjitvā ṭhito hoti, ummujjitvā vipassati viloketi, ummujjitvā patarati, ummujjitvā paṭigādhappatto hoti, ummujjitvā tiṇṇo hoti pāraṅgato thale tiṭṭhati brāhmaṇo.
150(2) 俱分解脱者,慧解脱者,身证者,见至者,信解脱者,随法行者,随信行者。
(2) Ubhatobhāgavimutto , paññāvimutto, kāyasakkhī, diṭṭhippatto, saddhāvimutto, dhammānusārī, saddhānusārī.
167七法
Sattakaṃ.
1688. 八法章
8. Aṭṭhakauddeso
151(1) 四种具道者,四种具果者补特伽罗。
(1) Cattāro maggasamaṅgino, cattāro phalasamaṅgino puggalā.
170八法
Aṭṭhakaṃ.
1719. 九法章
9. Navakauddeso
152(1) 正自觉者,辟支佛,俱分解脱者,慧解脱者,身证者,见至者,信解脱者,随法行者,随信行者。
(1) Sammāsambuddho, paccekasambuddho, ubhatobhāgavimutto, paññāvimutto, kāyasakkhī, diṭṭhippatto, saddhāvimutto, dhammānusārī, saddhānusārī.
173九法
Navakaṃ.
17410. 十法章
10. Dasakauddeso
153(1) 此处五者的完成,此处舍断五者的完成。
(1) Pañcannaṃ idha niṭṭhā, pañcannaṃ idha vihāya niṭṭhā.
176十法
Dasakaṃ.
177人施设论母完
Puggalapaññattimātikā niṭṭhitā.