13. 无量分别复注
113. 无量分别品
13. Appamaññāvibhaṅgo
11. 经文分解注释
1. Suttantabhājanīyavaṇṇanā
642642. "Sabbadhī"（于一切处）是指依方向等而作的无分别遍满；"sabbattatāya sabbāvantaṃ"（以一切性而遍一切）是指依有情而作。因此说"是为了显示无分别"。"Tathā"（如是）一词或"iti"（云）一词未说，是因为那两者是"mettāsahagatena cetasā"（以慈俱行之心）的随转词，若将其作为该词的遍满间隔等所依处，则不合理，因此未说，而再次说"mettāsahagatena cetasā"，这是其义。
642.Sabbadhīti disādesodhinā anodhisopharaṇaṃ vuttaṃ, sabbattatāya sabbāvantanti sattodhinā. Tenāha ‘‘anodhiso dassanattha’’nti. Tathā-saddo iti-saddo vā na vuttoti ‘‘mettāsahagatena cetasā’’ti etassa anuvattakaṃ taṃ dvayaṃ tassa pharaṇantarādiṭṭhānaṃ aṭṭhānanti katvā na vuttaṃ, puna ‘‘mettāsahagatena cetasā’’ti vuttanti attho.
643643. 其意旨是：由惭与愧所守护的慈不会退失，因为不会遇到近敌——贪爱与爱着的破坏。
643.Hirottappānupālitā mettā na parihāyati āsannasapattassa rāgassa sinehassa ca vipattiyā anuppattitoti adhippāyo.
645645. "Adhimuñcitvā"（令胜解之后）的意思是：充分地扩展之后。为了显示此义，说"以增上的状态"等，或者是以强有力的胜解而胜解之后。
645.Adhimuñcitvāti suṭṭhu pasāretvāti attho. Taṃ dassento ‘‘adhikabhāvenā’’tiādimāha, balavatā vā adhimokkhena adhimuccitvā.
648648. 即如前文所说："以一切方式、于一切处、对一切"，这些词在《禅分别》中解释为"以一切学处的受持而学一切学，以一切应学的行相而学一切学"。但在此处，其义可配合为：以一切无间、以与自身平等、以与一切有情联结而遍一切世界，以及以一切无间、方向等遍满的行相而遍一切世界。
648.Heṭṭhā vuttoyevāti ‘‘sabbena sabbaṃ sabbathā sabba’’nti etesaṃ ‘‘sabbena sikkhāsamādānena sabbaṃ sikkhaṃ, sabbena sikkhitabbākārena sabbaṃ sikkha’’nti ca jhānavibhaṅge (vibha. aṭṭha. 516) attho vutto. Idha pana sabbena avadhinā attasamatāya sabbasattayuttatāya ca sabbaṃ lokaṃ, sabbāvadhidisādipharaṇākārehi sabbaṃ lokanti ca attho yujjati.
650650. "Paccatthikavighātavasena"（以摧破敌对者故）是指，以摧破慈等之近敌与远敌——贪、嗔等故。所谓"彼无量者，即彼无怨"，此即"无怨的状态"，或者这就是该词的含义。
650.Paccatthikavighātavasenāti mettādīnaṃ āsannadūrapaccatthikānaṃ rāgabyāpādādīnaṃ vighātavasena. Yaṃ appamāṇaṃ, so averoti so averabhāvoti ayaṃ vā tassa atthoti.
653653. 地狱等是趣，旃陀罗等是族姓，不得食物等是财富。以"等"字摄取了丑陋等。
653. Nirayādi gati, caṇḍālādi kulaṃ, annādīnaṃ alābhitā bhogo. Ādi-saddena dubbaṇṇatādi gahitaṃ.
9经分别分注释已结束。
Suttantabhājanīyavaṇṇanā niṭṭhitā.
83. 疑问释义
3. Pañhapucchakavaṇṇanā
699699. 然而，在此……所说，以此显示在此分别中所说的（无量）唯是世间性，从而与蕴分别等作区别，并非承许在其他处所说的是出世间的无量。
699.Imasmiṃpana…pe… kathitāti iminā imasmiṃ vibhaṅge kathitānaṃ lokiyabhāvameva dassento khandhavibhaṅgādīhi visesetīti na aññattha lokuttarānaṃ appamaññānaṃ kathitatā anuññātā hoti.
12问询分注释已结束。
Pañhapucchakavaṇṇanā niṭṭhitā.
13无量分别注释已结束。
Appamaññāvibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā.