← 文献总目录

9. 神足分别

abh02m.mul8 · 静态文献页 · 87 段 · 打开交互阅读器

9. 神足分别
9. Iddhipādavibhaṅgo
11. 分别论
1. Suttantabhājanīyaṃ
431四神足——于此,比丘修习具足欲定勤行成就的神足,修习具足精进定勤行成就的神足,修习具足心定勤行成就的神足,修习具足观察定勤行成就的神足。
Cattāro iddhipādā – idha bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti.
31. 欲神足
1. Chandiddhipādo
432比丘如何修习具足欲定勤行成就之神足?比丘若以欲为增上而获得定,获得心一境性——此称为「欲定」。他为了未生起的恶不善法不生起而生欲、努力、发勤精进、策励心、精勤;为了已生起的恶不善法断除而生欲、努力、发勤精进、策励心、精勤;为了未生起的善法生起而生欲、努力、发勤精进、策励心、精勤;为了已生起的善法住立、不忘失、增长、广大、修习、圆满而生欲、努力、发勤精进、策励心、精勤。这些称为「勤行」。如此,此欲定与这些勤行,将它们合并、结合在一起,即称为「欲定勤行」。
Kathañca bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti? Chandaṃ ce bhikkhu adhipatiṃ karitvā labhati samādhiṃ, labhati cittassekaggataṃ – ayaṃ vuccati ‘‘chandasamādhi’’. So anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati, uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati, anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati, uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati. Ime vuccanti ‘‘padhānasaṅkhārā’’. Iti ayañca chandasamādhi, ime ca padhānasaṅkhārā. Tadekajjhaṃ abhisaññahitvā abhisaṅkhipitvā chandasamādhipadhānasaṅkhārotveva saṅkhyaṃ gacchati.
433于此,什么是欲?凡是欲、欲求、想要做、善法欲——此称为「欲」。
Tattha katamo chando? Yo chando chandikatā kattukamyatā kusalo dhammacchando – ayaṃ vuccati ‘‘chando’’.
5于此,什么是定?凡是心的住立、确立、安住、不散乱、不散动、不动摇心性、寂止、定根、定力、正定——此称为「定」。
Tattha katamo samādhi? Yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – ayaṃ vuccati ‘‘samādhi’’.
6于此,什么是勤行?凡是心的精进发起、努力、勇猛、勤奋、努力、奋发、奋勉、力、坚固、不松懈勇猛、不舍弃欲、不放下重担、荷担重担、精进、精进根、精进力、正精进——此称为「勤行」。如此,以此欲、以此定、以此勤行而具备、完全具备、到达、完全到达、具有、成就、具足。因此说「具足欲定勤行成就」。
Tattha katamo padhānasaṅkhāro? Yo cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo ṭhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṃ vīriyindriyaṃ vīriyabalaṃ sammāvāyāmo – ayaṃ vuccati ‘‘padhānasaṅkhāro’’. Iti iminā ca chandena, iminā ca samādhinā, iminā ca padhānasaṅkhārena upeto hoti samupeto upāgato samupāgato upapanno sampanno samannāgato. Tena vuccati ‘‘chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato’’ti.
434神通:凡是那些法的神通、成就、成功、成功达成、获得、获得成就、达到、成就、触证、作证、证得。
Iddhīti. Yā tesaṃ dhammānaṃ iddhi samiddhi ijjhanā samijjhanā lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā.
8「神足」:如此成就者的受蕴、想蕴、行蕴、识蕴。
‘‘Iddhipādo’’ti. Tathābhūtassa vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho.
9「修习神足」:他亲近、修习、多作那些法。因此说「修习神足」。
‘‘Iddhipādaṃ bhāvetī’’ti. Te dhamme āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tena vuccati ‘‘iddhipādaṃ bhāvetī’’ti.
112. 精进神足
2. Vīriyiddhipādo
435比丘如何修习具备精进定勤行成就的神足?比丘以精进为主而获得定、获得心一境性——这称为「精进定」。他为了未生起的恶不善法不生起而生起欲、努力、发起精进、策励心、勤奋;为了已生起的恶不善法断除……(中略)……为了未生起的善法生起……(中略)……为了已生起的善法住立、不忘失、增长、广大、修习、圆满而生起欲、努力、发起精进、策励心、勤奋。这些称为「勤行」。如此,这精进定和这些勤行;将它们合并、结合在一起,即被算作精进定勤行。
Kathañca bhikkhu vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti? Vīriyaṃ ce bhikkhu adhipatiṃ karitvā labhati samādhiṃ labhati cittassekaggataṃ – ayaṃ vuccati ‘‘vīriyasamādhi’’. So anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati, uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya…pe… anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya…pe… uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati. Ime vuccanti ‘‘padhānasaṅkhārā’’. Iti ayañca vīriyasamādhi, ime ca padhānasaṅkhārā; tadekajjhaṃ abhisaññūhitvā abhisaṅkhipitvā vīriyasamādhipadhānasaṅkhārotveva saṅkhyaṃ gacchati.
436其中,什么是精进?凡是心的精进发起……(中略)……正精进——这称为「精进」。
Tattha katamaṃ vīriyaṃ? Yo cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo – idaṃ vuccati ‘‘vīriyaṃ’’.
12其中,什么是定?凡是心的住立、确立、不散乱、不动摇、不散动、不散乱心性、寂止、定根、定力、正定——这称为「定」。
Tattha katamo samādhi? Yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi – ayaṃ vuccati ‘‘samādhi’’.
13其中,什么是勤行?凡是心的精进发起……(中略)……正精进——这称为「勤行」。如此,他具备这精进、这定、这勤行……(中略)……具足。因此说「具备精进定勤行成就」。
Tattha katamo padhānasaṅkhāro? Yo cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo – ayaṃ vuccati ‘‘padhānasaṅkhāro’’. Iti iminā ca vīriyena, iminā ca samādhinā, iminā ca padhānasaṅkhārena upeto hoti…pe… samannāgato. Tena vuccati ‘‘vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato’’ti.
437神通:凡是那些法的神通、成就、成功、成就成功、获得、证得、达到、成就、触证、作证、现证。
Iddhīti. Yā tesaṃ dhammānaṃ iddhi samiddhi ijjhanā samijjhanā lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā.
15神足:如此具备者的受蕴……(中略)……识蕴。
Iddhipādoti. Tathābhūtassa vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho.
16「修习神足」:他亲近、修习、多作那些法。因此说「修习神足」。
Iddhipādaṃ bhāvetīti. Te dhamme āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tena vuccati ‘‘iddhipādaṃ bhāvetī’’ti.
193. 心神足
3. Cittiddhipādo
438比丘如何修习具足心定精勤行之神足?比丘若以心为增上而获得定、获得心一境性——这称为「心定」。他为了未生起的恶不善法不生起而生欲、努力、发勤精进、策励心、精勤;为了已生起的恶不善法断除……为了未生起的善法生起……为了已生起的善法住立、不忘失、增长、广大、修习、圆满而生欲、努力、发勤精进、策励心、精勤。这些称为「精勤行」。如此,此心定与这些精勤行;将它们合并、结合在一起,即被算作「心定精勤行」。
Kathañca bhikkhu cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti? Cittaṃ ce bhikkhu adhipatiṃ karitvā labhati samādhiṃ labhati cittassekaggataṃ – ayaṃ vuccati ‘‘cittasamādhi’’. So anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati, uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya…pe… anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya…pe… uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati. Ime vuccanti ‘‘padhānasaṅkhārā’’. Iti ayañca cittasamādhi, ime ca padhānasaṅkhārā; tadekajjhaṃ abhisaññūhitvā abhisaṅkhipitvā cittasamādhipadhānasaṅkhārotveva saṅkhyaṃ gacchati.
439其中,什么是心?凡是心、意、意所……彼所生意识界——这称为「心」。
Tattha katamaṃ cittaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘cittaṃ’’.
19其中,什么是定?凡是心的住立、安住……正定——这称为「定」。
Tattha katamo samādhi? Yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti…pe… sammāsamādhi – ayaṃ vuccati ‘‘samādhi’’.
20其中,什么是精勤行?凡是心的精进发起……正精进——这称为「精勤行」。如此,具备此心、此定、此精勤行……具足。因此说「具足心定精勤行」。
Tattha katamo padhānasaṅkhāro? Yo cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo – ayaṃ vuccati ‘‘padhānasaṅkhāro’’. Iti iminā ca cittena, iminā ca samādhinā, iminā ca padhānasaṅkhārena upeto hoti…pe… samannāgato. Tena vuccati ‘‘cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato’’ti.
440神通:凡是那些法的神通、成就、成功、达成、获得、证得、到达、成就、触证、作证、现证。
Iddhīti . Yā tesaṃ dhammānaṃ iddhi samiddhi ijjhanā samijjhanā lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā.
22神足:如是者的受蕴……识蕴。
Iddhipādoti. Tathābhūtassa vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho.
23修习神足:他亲近、修习、多作那些法。因此说「修习神足」。
Iddhipādaṃ bhāvetīti. Te dhamme āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tena vuccati ‘‘iddhipādaṃ bhāvetī’’ti.
274. 观神足
4. Vīmaṃsiddhipādo
441比丘如何修习具足观定精勤行之神足?比丘若以观为增上而获得定、获得心一境性——这称为「观定」。他为了未生起的恶不善法不生起而生欲、努力、发勤精进、策励心、精勤;为了已生起的恶不善法断除……为了未生起的善法生起……为了已生起的善法住立、不忘失、增长、广大、修习、圆满而生欲、努力、发勤精进、策励心、精勤。这些称为「精勤行」。如此,此观定与这些精勤行;将它们合并、结合在一起,即被算作「观定精勤行」。
Kathañca bhikkhu vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti? Vīmaṃsaṃ ce bhikkhu adhipatiṃ karitvā labhati samādhiṃ labhati cittassekaggataṃ – ayaṃ vuccati ‘‘vīmaṃsāsamādhi’’. So anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati, uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya…pe… anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya…pe… uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati. Ime vuccanti ‘‘padhānasaṅkhārā’’. Iti ayañca vīmaṃsāsamādhi, ime ca padhānasaṅkhārā; tadekajjhaṃ abhisaññūhitvā abhisaṅkhipitvā vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārotveva saṅkhyaṃ gacchati.
442于此,什么是审察?凡是慧、了知……(中略)……无痴、择法、正见——这称为「审察」。
Tattha katamā vīmaṃsā? Yā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati ‘‘vīmaṃsā’’.
26于此,什么是定?凡是心的住立、确立……(中略)……正定——这称为「定」。
Tattha katamo samādhi? Yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti…pe… sammāsamādhi – ayaṃ vuccati ‘‘samādhi’’.
27于此,什么是精勤行?凡是心所的精进发起……(中略)……正精进——这称为「精勤行」。如此,具备此审察、此定、此精勤行……(中略)……具足。因此说「具足审察定精勤行」。
Tattha katamo padhānasaṅkhāro? Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo – ayaṃ vuccati ‘‘padhānasaṅkhāro’’. Iti imāya ca vīmaṃsāya, iminā ca samādhinā, iminā ca padhānasaṅkhārena upeto hoti…pe… samannāgato. Tena vuccati ‘‘vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato’’ti.
443神变:凡是那些法的神变、成就、成功、成就圆满、获得、证得、到达、成就、触证、作证、具足。
Iddhīti. Yā tesaṃ dhammānaṃ iddhi samiddhi ijjhanā samijjhanā lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā.
29神变足:如此存在者的受蕴、想蕴、行蕴、识蕴。
Iddhipādoti . Tathābhūtassa vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakhandho.
30修习神变足:他亲近、修习、多作那些法。因此说「修习神变足」。
Iddhipādaṃ bhāvetīti. Te dhamme āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tena vuccati ‘‘iddhipādaṃ bhāvetī’’ti.
35经分别
Suttantabhājanīyaṃ.
312. 阿毗达摩分别论
2. Abhidhammabhājanīyaṃ
444四神变足——于此,比丘修习具足欲定精勤行的神变足,修习具足精进定精勤行的神变足,修习具足心定精勤行的神变足,修习具足审察定精勤行的神变足。
Cattāro iddhipādā – idha bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti.
381. 欲神足
1. Chandiddhipādo
445比丘如何修习具足欲定勤行成就之神足?于此,比丘于何时修习出世间禅那,导向出离、趣向损减,为了舍断诸邪见,为了证得初地,离诸欲……乃至……具足住于初禅,苦行道、迟通智,于彼时,他修习具足欲定勤行成就之神足。
Kathañca bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti.
446于此,什么是欲?凡是欲、欲求、想要作之欲、善法欲——这称为「欲」。
Tattha katamo chando? Yo chando chandikatā kattukamyatā kusalo dhammacchando – ayaṃ vuccati ‘‘chando’’.
35于此,什么是定?凡是心的住立、安住……乃至……正定、定觉支、道支、道所摄——这称为「定」。
Tattha katamo samādhi? Yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti…pe… sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘samādhi’’.
36于此,什么是勤行?凡是心的精进策励……乃至……正精进、精进觉支、道支、道所摄——这称为「勤行」。如此,具足此欲、此定、此勤行……乃至……具备。因此说「具足欲定勤行成就」。
Tattha katamo padhānasaṅkhāro? Yo cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘padhānasaṅkhāro’’. Iti iminā ca chandena, iminā ca samādhinā, iminā ca padhānasaṅkhārena upeto hoti…pe… samannāgato. Tena vuccati ‘‘chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato’’ti.
447神通:凡是彼诸法之神通、成就、成功、成就圆满、获得、证得、达到、成办、触证、作证、具足。
Iddhīti . Yā tesaṃ dhammānaṃ iddhi samiddhi ijjhanā samijjhanā lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā.
38神足:如是者之触……乃至……执持、不散乱。
Iddhipādoti . Tathābhūtassa phasso…pe… paggāho avikkhepo.
39修习神足:他亲近、修习、多作彼诸法。因此说「修习神足」。
Iddhipādaṃ bhāvetīti. Te dhamme āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tena vuccati ‘‘iddhipādaṃ bhāvetī’’ti.
462. 精进神足
2. Vīriyiddhipādo
448比丘如何修习具足精进定勤行成就之神足?于此,比丘于何时修习出世间禅那,导向出离、趣向损减,为了舍断诸邪见,为了证得初地,离诸欲……乃至……具足住于初禅,苦行道、迟通智,于彼时,他修习具足精进定勤行成就之神足。
Kathañca bhikkhu vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti.
449于此,什么是精进?凡是心的精进发起……乃至……正精进、精进觉支、道支、道所摄——这称为「精进」。
Tattha katamaṃ vīriyaṃ? Yo cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ vuccati ‘‘vīriyaṃ’’.
42于此,什么是定?凡是心的住立、确立……乃至……正定、定觉支、道支、道所摄——这称为「定」。
Tattha katamo samādhi? Yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti…pe… sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘samādhi’’.
43于此,什么是勤奋行?凡是心的精进发起……乃至……正精进、精进觉支、道支、道所摄——这称为「勤奋行」。如此,具备此精进、此定、此勤奋行……乃至……具足。因此说「具足精进定勤奋行」。
Tattha katamo padhānasaṅkhāro? Yo cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘padhānasaṅkhāro’’. Iti iminā ca vīriyena , iminā ca samādhinā, iminā ca padhānasaṅkhārena upeto hoti…pe… samannāgato. Tena vuccati ‘‘vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato’’ti.
450神变:凡是那些法的神变、成就、成功、成就圆满、获得、证得、达到、成就、触证、作证、具足。
Iddhīti. Yā tesaṃ dhammānaṃ iddhi samiddhi ijjhanā samijjhanā lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā.
45神足:如是者的触……乃至……执持、不散乱。
Iddhipādoti. Tathābhūtasa phasso…pe… paggāho avikkhepo.
46修习神足:他亲近、修习、多作那些法。因此说「修习神足」。
Iddhipādaṃ bhāvetīti. Te dhamme āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tena vuccati ‘‘iddhipādaṃ bhāvetī’’ti.
543. 心神足
3. Cittiddhipādo
451比丘如何修习具足心定勤奋行的神足?于此,比丘于何时修习出世间禅那、导向出离、趣向损减、为断诸见、为证得初地,离诸欲……乃至……具足住于初禅,苦行道、钝智,于彼时修习具足心定勤奋行的神足。
Kathañca bhikkhu cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti.
452于此,什么是心?凡是心、意、意所……乃至……彼生意识界——这称为「心」。
Tattha katamaṃ cittaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘cittaṃ’’.
49于此,什么是定?凡心的住立、确立……(中略)……正定、定觉支、道支、道所摄——这被称为「定」。
Tattha katamo samādhi? Yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti…pe… sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘samādhi’’.
50于此,什么是精勤行?凡心所的精进发起……(中略)……正精进、精进觉支、道支、道所摄——这被称为「精勤行」。如此,具备此心、此定、此精勤行……(中略)……具足。因此说「具足心定精勤行」。
Tattha katamo padhānasaṅkhāro? Yo cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘padhānasaṅkhāro’’. Iti iminā ca cittena , iminā ca samādhinā, iminā ca padhānasaṅkhārena upeto hoti…pe… samannāgato. Tena vuccati ‘‘cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato’’ti.
453神变:凡彼诸法的神变、成就、成功、成就圆满、获得、证得、达到、成满、触证、作证、现证。
Iddhīti. Yā tesaṃ dhammānaṃ iddhi samiddhi ijjhanā samijjhanā lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā.
52神变足:如是者的触……(中略)……执持、不散乱。
Iddhipādoti. Tathābhūtassa phasso…pe… paggāho avikkhepo.
53修习神变足:修习彼诸法、修习、多作。因此说「修习神变足」。
Iddhipādaṃ bhāvetīti. Te dhamme āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tena vuccati ‘‘iddhipādaṃ bhāvetī’’ti.
624. 观神足
4. Vīmaṃsiddhipādo
454比丘如何修习具足观定精勤行的神变足?于此,比丘于何时修习出世间禅那、导出的、向于损减的,为了断除诸邪见,为了证得初地,离诸欲……(中略)……具足住于初禅,苦行道、钝智,于彼时修习具足观定精勤行的神变足。
Kathañca bhikkhu vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti.
455于此,什么是观?凡慧、了知……(中略)……无痴、择法、正见、择法觉支、道支、道所摄——这被称为「观」。
Tattha katamā vīmaṃsā? Yā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘vīmaṃsā’’.
56于此,什么是定?凡心的住立、确立……(中略)……正定、定觉支、道支、道所摄——这被称为「定」。
Tattha katamo samādhi? Yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti…pe… sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘samādhi’’.
57于此,什么是精勤行?凡是心的精进发起……(中略)……正精进、精进觉支、道支、道所摄——这称为「精勤行」。如此,他具备此观察、此定、此精勤行,具足、具备、到达、成就、具有。因此说「具足观察定精勤行」。
Tattha katamo padhānasaṅkhāro? Yo cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘padhānasaṅkhāro’’. Iti imāya ca vīmaṃsāya, iminā ca samādhinā, iminā ca padhānasaṅkhārena upeto hoti samupeto upāgato samupāgato upapanno sampanno samannāgato. Tena vuccati ‘‘vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato’’ti
456神变:凡是那些法的神变、成就、成功、成就圆满、获得、证得、达到、成就、触证、作证、具足。
Iddhīti. Yā tesaṃ dhammānaṃ iddhi samiddhi ijjhanā samijjhanā lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā.
59神足:如是者的触……(中略)……执持、不散乱。
Iddhipādoti. Tathābhūtassa phasso…pe… paggāho avikkhepo.
60修习神足:他亲近、修习、多作那些法。因此说「修习神足」。
Iddhipādaṃ bhāvetīti. Te dhamme āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tena vuccati ‘‘iddhipādaṃ bhāvetī’’ti.
457四神足——欲神足、精进神足、心神足、观察神足。
Cattāro iddhipādā – chandiddhipādo, vīriyiddhipādo, cittiddhipādo, vīmaṃsiddhipādo.
458于此,什么是欲神足?于此,比丘在修习出世间禅那之时,导向出离、趣向损减,为了断除诸邪见,为了证得初地,离诸欲……(中略)……具足住于初禅,苦行道、钝通智,凡在彼时的欲、欲性、欲作性、善法欲——这称为「欲神足」。其余诸法与欲神足相应。
Tattha katamo chandiddhipādo? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, yo tasmiṃ samaye chando chandikatā kattukamyatā kusalo dhammacchando – ayaṃ vuccati ‘‘chandiddhipādo’’. Avasesā dhammā chandiddhipādasampayuttā.
459于此,什么是精进神足?于此,比丘在修习出世间禅那之时,导向出离、趣向损减,为了断除诸邪见,为了证得初地,离诸欲……(中略)……具足住于初禅,苦行道、钝通智,凡在彼时的心的精进发起……(中略)……正精进、精进觉支、道支、道所摄——这称为「精进神足」。其余诸法与精进神足相应。
Tattha katamo vīriyiddhipādo? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘vīriyiddhipādo’’. Avasesā dhammā vīriyiddhipādasampayuttā.
460于此,什么是心神足?于此,比丘在修习出世间禅那之时,导向出离、趣向损减,为了断除诸邪见,为了证得初地,离诸欲……(中略)……具足住于初禅,苦行道、钝通智,凡在彼时的心、意、意所……(中略)……彼所生意识界——这称为「心神足」。其余诸法与心神足相应。
Tattha katamo cittiddhipādo? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – ayaṃ vuccati ‘‘cittiddhipādo’’. Avasesā dhammā cittiddhipādasampayuttā.
461于此,什么是观察神足?于此,比丘在任何时候修习出世间禅那、导向出离、趣向减损,为了断除诸邪见,为了证得初地,他离诸欲……(中略)……证入初禅而住,苦行道、钝慧,在那时候的慧、了知……(中略)……无痴、择法、正见、择法觉支、道支、道所摄——这称为「观察神足」。其余诸法与观察神足相应。
Tattha katamo vīmaṃsiddhipādo? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘vīmaṃsiddhipādo’’. Avasesā dhammā vīmaṃsiddhipādasampayuttā.
75阿毗达摩分类
Abhidhammabhājanīyaṃ.
663. 问答
3. Pañhāpucchakaṃ
462四神足——于此,比丘修习具足欲定勤行成就的神足,修习精进定……(中略)……心定……(中略)……修习具足观察定勤行成就的神足。
Cattāro iddhipādā – idha bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīriyasamādhi…pe… cittasamādhi…pe… vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti.
463四神足中,多少是善、多少是不善、多少是无记……(中略)……多少是有依、多少是无依?
Catunnaṃ iddhipādānaṃ kati kusalā, kati akusalā, kati abyākatā…pe… kati saraṇā, kati araṇā?
791. 三法
1. Tikaṃ
464只是善。或与乐受相应,或与不苦不乐受相应。是果报法之法。不被执取、不应被执取。不被杂染、不能杂染。或有寻有伺,或无寻唯伺,或无寻无伺。或喜俱,或乐俱,或舍俱。非以见非以修习所应断。非以见非以修习所应断之因。趣向减损。有学。无量。无量所缘。殊胜。决定正性。非道所缘,道为因,非道为主。或已生,或未生,不应说为应生。或过去,或未来,或现在。不应说为过去所缘、未来所缘、现在所缘。或内,或外,或内外。外所缘。无见无对。
Kusalāyeva. Siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā. Vipākadhammadhammā. Anupādinnaanupādāniyā. Asaṃkiliṭṭhaasaṃkilesikā. Siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā , siyā avitakkaavicārā. Siyā pītisahagatā, siyā sukhasahagatā, siyā upekkhāsahagatā. Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā. Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā. Apacayagāmino. Sekkhā. Appamāṇā. Appamāṇārammaṇā. Paṇītā. Sammattaniyatā. Na maggārammaṇā, maggahetukā, na maggādhipatino. Siyā uppannā, siyā anuppannā, na vattabbā uppādinoti. Siyā atītā, siyā anāgatā, siyā paccuppannā. Na vattabbā atītārammaṇātipi, anāgatārammaṇātipi , paccuppannārammaṇātipi. Siyā ajjhattā, siyā bahiddhā, siyā ajjhattabahiddhā. Bahiddhārammaṇā. Anidassanaappaṭighā.
812. 二法
2. Dukaṃ
465观察神足是因,三神足非因。有因。与因相应。观察神足是因且有因,三神足不应说为是因且有因,是有因而非因。观察神足是因且与因相应,三神足不应说为是因且与因相应,是与因相应而非因。三神足非因而有因,观察神足不应说为非因而有因,也不应说为非因而无因。有缘。有为。无见。无对。无色。出世间。以某些可被识知,以某些不可被识知。非漏。无漏。与漏不相应。不应说为是漏且有漏,也不应说为有漏而非漏。不应说为是漏且与漏相应,也不应说为与漏相应而非漏。与漏不相应。无漏。
Vīmaṃsiddhipādo hetu, tayo iddhipādā na hetū. Sahetukā. Hetusampayuttā. Vīmaṃsiddhipādo hetu ceva sahetuko ca, tayo iddhipādā na vattabbā hetū ceva sahetukā cāti, sahetukā ceva na ca hetū. Vīmaṃsiddhipādo hetu ceva hetusampayutto ca, tayo iddhipādā na vattabbā hetū ceva hetusampayuttā cāti, hetusampayuttā ceva na ca hetū. Tayo iddhipādā na hetū sahetukā, vīmaṃsiddhipādo na vattabbo na hetu sahetukotipi, na hetu ahetukotipi. Sappaccayā. Saṅkhatā. Anidassanā. Appaṭighā. Arūpā. Lokuttarā. Kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā. No āsavā. Anāsavā. Āsavavippayuttā. Na vattabbā āsavā ceva sāsavā cātipi, sāsavā ceva no ca āsavātipi. Na vattabbā āsavā ceva āsavasampayuttā cātipi, āsavasampayuttā ceva no ca āsavātipi. Āsavavippayuttā. Anāsavā.
71非结……(中略)……非缚……(中略)……非暴流……(中略)……非轭……(中略)……非盖……(中略)……非执取……(中略)……有所缘。三神足非心,心神足是心。三神足是心所,心神足非心所。三神足与心相应,心神足不应说为与心相应,也不应说为与心不相应。三神足与心相杂,心神足不应说为与心相杂,也不应说为与心不相杂。三神足是心等起,心神足非心等起。三神足与心俱生,心神足非与心俱生。三神足随转于心,心神足不随转于心。三神足是心相杂等起,心神足非心相杂等起。三神足与心相杂等起俱生,心神足非与心相杂等起俱生。三神足随转于心相杂等起,心神足不随转于心相杂等起。
No saṃyojanā…pe… no ganthā…pe… no oghā…pe… no yogā…pe… no nīvaraṇā…pe… no parāmāsā…pe… sārammaṇā. Tayo iddhipādā no cittā, cittiddhipādo cittaṃ. Tayo iddhipādā cetasikā, cittiddhipādo acetasiko. Tayo iddhipādā cittasampayuttā, cittiddhipādo na vattabbo cittena sampayuttotipi, cittena vippayuttotipi. Tayo iddhipādā cittasaṃsaṭṭhā, cittiddhipādo na vattabbo cittena saṃsaṭṭhotipi, cittena visaṃsaṭṭhotipi. Tayo iddhipādā cittasamuṭṭhānā, cittiddhipādo no cittasamuṭṭhāno . Tayo iddhipādā cittasahabhuno, cittiddhipādo no cittasahabhū. Tayo iddhipādā cittānuparivattino , cittiddhipādo no cittānuparivatti. Tayo iddhipādā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānā, cittiddhipādo no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhāno. Tayo iddhipādā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno, cittiddhipādo no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhū. Tayo iddhipādā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino, cittiddhipādo no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivatti.
72三神足是外,心神足是内。非取。不被执取。非执取……(中略)……非烦恼……(中略)……非以见所应断。非以修习所应断。非以见所应断之因。非以修习所应断之因。或有寻,或无寻。或有伺,或无伺。或有喜,或无喜。或喜俱,或非喜俱。或乐俱,或非乐俱。或舍俱,或非舍俱。非欲界。非色界。非无色界。不被摄。导向出离。决定。无上。无依。
Tayo iddhipādā bāhirā, cittiddhipādo ajjhattiko. No upādā. Anupādinnā. No upādānā…pe… no kilesā…pe… na dassanena pahātabbā. Na bhāvanāya pahātabbā. Na dassanena pahātabbahetukā. Na bhāvanāya pahātabbahetukā. Siyā savitakkā, siyā avitakkā. Siyā savicārā, siyā avicārā . Siyā sappītikā, siyā appītikā. Siyā pītisahagatā, siyā na pītisahagatā. Siyā sukhasahagatā, siyā na sukhasahagatā. Siyā upekkhāsahagatā, siyā na upekkhāsahagatā. Na kāmāvacarā . Na rūpāvacarā. Na arūpāvacarā. Apariyāpannā. Niyyānikā. Niyatā. Anuttarā. Araṇāti.
85问分
Pañhāpucchakaṃ.
86神足分别完
Iddhipādavibhaṅgo niṭṭhito.