SN 45 · 1. 道相应
1大品
Mahāvaggo
21. 道相应
1. Maggasaṃyuttaṃ
31. 无明品
1. Avijjāvaggo
41. 无明经
1. Avijjāsuttaṃ
1如是我闻:那时,世尊住在舍卫城祇树给孤独园。在那儿,世尊对比丘们说:“比丘们。”那些比丘回答:“尊师。”世尊这样说道:
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
6“比丘们,无明是进入不善法的先导,无惭无愧紧随其后。对于被无明笼罩、没有智慧的人,邪见生起;有邪见的人,邪思惟生起;有邪思惟的人,邪语生起;有邪语的人,邪业生起;有邪业的人,邪命生起;有邪命的人,邪精进生起;有邪精进的人,邪念生起;有邪念的人,邪定生起。”
‘‘Avijjā, bhikkhave, pubbaṅgamā akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā, anvadeva ahirikaṃ anottappaṃ . Avijjāgatassa, bhikkhave, aviddasuno micchādiṭṭhi pahoti; micchādiṭṭhissa micchāsaṅkappo pahoti; micchāsaṅkappassa micchāvācā pahoti; micchāvācassa micchākammanto pahoti; micchākammantassa micchāājīvo pahoti; micchāājīvassa micchāvāyāmo pahoti; micchāvāyāmassa micchāsati pahoti; micchāsatissa micchāsamādhi pahoti.
7“比丘们,而明则是进入善法的先导,惭愧紧随其后。对于具有明、有智慧的人,正见生起;有正见的人,正思惟生起;有正思惟的人,正语生起;有正语的人,正业生起;有正业的人,正命生起;有正命的人,正精进生起;有正精进的人,正念生起;有正念的人,正定生起。”第一经。
‘‘Vijjā ca kho, bhikkhave, pubbaṅgamā kusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā, anvadeva hirottappaṃ. Vijjāgatassa, bhikkhave , viddasuno sammādiṭṭhi pahoti; sammādiṭṭhissa sammāsaṅkappo pahoti; sammāsaṅkappassa sammāvācā pahoti; sammāvācassa sammākammanto pahoti; sammākammantassa sammāājīvo pahoti; sammāājīvassa sammāvāyāmo pahoti; sammāvāyāmassa sammāsati pahoti; sammāsatissa sammāsamādhi pahotī’’ti. Paṭhamaṃ.
82. 半经
2. Upaḍḍhasuttaṃ
92. 半经
2. Upaḍḍhasuttaṃ
2如是我闻:那时,世尊住在释迦族一个叫那伽罗迦的村落。阿难尊者来到世尊那里,向世尊礼敬之后坐在一旁。坐定后,阿难尊者对世尊这样说:“尊师,这半个梵行,就是善友、善同伴、善共住。”
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sakyesu viharati nagarakaṃ nāma sakyānaṃ nigamo. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘upaḍḍhamidaṃ, bhante, brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā’’ti.
11“阿难,不要这样说!阿难,不要这样说!阿难,这就是整个梵行,即善友、善同伴、善共住。阿难,一位比丘拥有了善友、善同伴、善共住,就可以预期他将修习圣八支道,他将大量修习圣八支道。”
‘‘Mā hevaṃ, ānanda, mā hevaṃ, ānanda! Sakalamevidaṃ, ānanda, brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā. Kalyāṇamittassetaṃ, ānanda, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati.
12阿难,一位有善友、有善伴、有善交的比丘,怎样修习圣八支道、多修圣八支道呢?阿难,这里,比丘修习正见,依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣;他修习正思惟,依止远离……修习正语……修习正业……修习正命……修习正精进……修习正念……修习正定,依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣。阿难,就是这样,一位有善友、有善伴、有善交的比丘修习圣八支道、多修圣八支道。
‘‘Kathañcānanda, bhikkhu kalyāṇamitto kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idhānanda, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ; sammāsaṅkappaṃ bhāveti vivekanissitaṃ …pe… sammāvācaṃ bhāveti …pe… sammākammantaṃ bhāveti…pe… sammāājīvaṃ bhāveti…pe… sammāvāyāmaṃ bhāveti…pe… sammāsatiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, ānanda, bhikkhu kalyāṇamitto kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti.
13阿难,从这一角度也应该这样理解:这整个梵行,就是善友、善伴、善交。阿难,确实,依靠我这个善友,有生之法的众生从生中解脱;有老之法的众生从老中解脱;有死之法的众生从死中解脱;有愁、悲、苦、忧、恼之法的众生从愁、悲、苦、忧、恼中解脱。阿难,从这一角度就应该这样理解:这整个梵行,就是善友、善伴、善交。第二经。
‘‘Tadamināpetaṃ , ānanda, pariyāyena veditabbaṃ yathā sakalamevidaṃ brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā. Mamañhi, ānanda, kalyāṇamittaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti; jarādhammā sattā jarāya parimuccanti; maraṇadhammā sattā maraṇena parimuccanti; sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccanti. Iminā kho etaṃ, ānanda, pariyāyena veditabbaṃ yathā sakalamevidaṃ brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā’’ti. Dutiyaṃ.
143. 舍利弗经
3. Sāriputtasuttaṃ
153. 舍利弗经
3. Sāriputtasuttaṃ
3舍卫城因缘。那时,具寿舍利弗来到世尊那里。到了之后,礼敬世尊,然后坐在一旁。坐在一旁的具寿舍利弗对世尊这样说:"大德,这整个梵行,就是善友、善伴、善交。"
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sakalamidaṃ, bhante, brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā’’ti.
17"很好,很好,舍利弗!舍利弗,这整个梵行,就是善友、善伴、善交。舍利弗,对于一位有善友、有善伴、有善交的比丘,这是可以期待的:他将修习圣八支道,他将多修圣八支道。舍利弗,怎样的比丘,有善友、有善伴、有善交,修习圣八支道、多修圣八支道呢?
‘‘Sādhu sādhu, sāriputta! Sakalamidaṃ, sāriputta, brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā. Kalyāṇamittassetaṃ, sāriputta, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, sāriputta, bhikkhu kalyāṇamitto kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti?
18"舍利弗,这里,比丘修习正见,依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣……修习正定,依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣。舍利弗,就是这样,一位有善友、有善伴、有善交的比丘修习圣八支道、多修圣八支道。
‘‘Idha, sāriputta, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, sāriputta, bhikkhu kalyāṇamitto kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti.
19"舍利弗,从这一角度也应该这样理解:这整个梵行,就是善友、善伴、善交。舍利弗,确实,依靠我这个善友,有生之法的众生从生中解脱;有老之法的众生从老中解脱;有死之法的众生从死中解脱;有愁、悲、苦、忧、恼之法的众生从愁、悲、苦、忧、恼中解脱。舍利弗,从这一角度就应该这样理解:这整个梵行,就是善友、善伴、善交。"第三经。
‘‘Tadamināpetaṃ, sāriputta, pariyāyena veditabbaṃ yathā sakalamidaṃ brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā. Mamañhi, sāriputta, kalyāṇamittaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti; jarādhammā sattā jarāya parimuccanti; maraṇadhammā sattā maraṇena parimuccanti; sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccanti. Iminā kho etaṃ, sāriputta, pariyāyena veditabbaṃ yathā sakalamidaṃ brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā’’ti. Tatiyaṃ.
204. 佳奴索尼婆罗门经
4. Jāṇussoṇibrāhmaṇasuttaṃ
4舍卫城因缘。那时,阿难尊者于午前时分,穿好下衣,拿着钵和上衣,进入舍卫城托钵。阿难尊者看见佳奴索尼婆罗门乘着一辆全白的母马车从舍卫城出城。那马全是白色的,配着白色的装饰;车是白色的;随从穿着白衣;缰绳是白色的;鞭杖是白色的;伞盖是白色的;头巾是白色的;衣服是白色的;鞋子是白色的;还用一把白色的马尾拂尘扇着风。人们看见他后这样说:‘啊,这确实是梵天之车!这真像是梵天之车的样子啊!’
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho āyasmā ānando jāṇussoṇiṃ brāhmaṇaṃ sabbasetena vaḷavābhirathena sāvatthiyā niyyāyantaṃ. Setā sudaṃ assā yuttā honti setālaṅkārā, seto ratho, setaparivāro, setā rasmiyo, setā patodalaṭṭhi, setaṃ chattaṃ, setaṃ uṇhīsaṃ , setāni vatthāni, setā upāhanā, setāya sudaṃ vālabījaniyā bījīyati. Tamenaṃ jano disvā evamāha – ‘‘brahmaṃ vata, bho, yānaṃ! Brahmayānarūpaṃ vata, bho’’ti!!
22那时,阿难尊者在舍卫城托钵巡行后,吃完饭,从托钵处返回,便去往世尊那里。到了以后,向世尊礼敬,然后坐在一边。坐在一边的阿难尊者对世尊这样说:
Atha kho āyasmā ānando sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami ; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
23‘大德,我今早于午前时分,穿好下衣,拿着钵和上衣,进入舍卫城托钵。大德,我看见佳奴索尼婆罗门乘着一辆全白的母马车从舍卫城出城。那马全是白色的,配着白色的装饰;车是白色的;随从穿着白衣;缰绳是白色的;鞭杖是白色的;伞盖是白色的;头巾是白色的;衣服是白色的;鞋子是白色的;还用一把白色的马尾拂尘扇着风。人们看见他后这样说:“啊,这确实是梵天之车!这真像是梵天之车的样子啊!”大德,在这个法和律中,是否也能施设出梵天之车呢?’
‘‘Idhāhaṃ, bhante, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisiṃ. Addasaṃ khvāhaṃ, bhante, jāṇussoṇiṃ brāhmaṇaṃ sabbasetena vaḷavābhirathena sāvatthiyā niyyāyantaṃ. Setā sudaṃ assā yuttā honti setālaṅkārā, seto ratho, setaparivāro, setā rasmiyo, setā patodalaṭṭhi, setaṃ chattaṃ, setaṃ uṇhīsaṃ, setāni vatthāni, setā upāhanā, setāya sudaṃ vālabījaniyā bījīyati. Tamenaṃ jano disvā evamāha – ‘brahmaṃ vata, bho, yānaṃ! Brahmayānarūpaṃ vata, bho’ti!! Sakkā nu kho, bhante, imasmiṃ dhammavinaye brahmayānaṃ paññāpetu’’nti?
24世尊说:「阿难,能够。阿难,此圣八支道的同义语即是:『梵天车乘』,『法车乘』,『无上战胜』。」
‘‘Sakkā , ānandā’’ti bhagavā avoca – ‘‘imasseva kho etaṃ, ānanda, ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa adhivacanaṃ – ‘brahmayānaṃ’ itipi, ‘dhammayānaṃ’ itipi, ‘anuttaro saṅgāmavijayo’ itipī’’ti.
25‘阿难,正见修习了、多修习了,最终会导向贪的调伏、瞋的调伏、痴的调伏。阿难,正思惟修习了、多修习了,最终会导向贪的调伏、瞋的调伏、痴的调伏。阿难,正语修习了、多修习了,最终会导向贪的调伏……痴的调伏。阿难,正业修习了、多修习了,最终会导向贪的调伏……痴的调伏。阿难,正命修习了、多修习了,最终会导向贪的调伏……痴的调伏。阿难,正精进修习了、多修习了,最终会导向贪的调伏……痴的调伏。阿难,正念修习了、多修习了,最终会导向贪的调伏……痴的调伏。阿难,正定修习了、多修习了,最终会导向贪的调伏、瞋的调伏、痴的调伏。’
‘‘Sammādiṭṭhi, ānanda, bhāvitā bahulīkatā rāgavinayapariyosānā hoti, dosavinayapariyosānā hoti, mohavinayapariyosānā hoti. Sammāsaṅkappo, ānanda, bhāvito bahulīkato rāgavinayapariyosāno hoti, dosavinayapariyosāno hoti, mohavinayapariyosāno hoti. Sammāvācā, ānanda, bhāvitā bahulīkatā rāgavinayapariyosānā hoti, dosa…pe… mohavinayapariyosānā hoti. Sammākammanto, ānanda, bhāvito bahulīkato rāgavinayapariyosāno hoti, dosa… mohavinayapariyosāno hoti. Sammāājīvo, ānanda, bhāvito bahulīkato rāgavinayapariyosāno hoti, dosa… mohavinayapariyosāno hoti . Sammāvāyāmo, ānanda, bhāvito bahulīkato rāgavinayapariyosāno hoti, dosa… mohavinayapariyosāno hoti. Sammāsati, ānanda, bhāvitā bahulīkatā rāgavinayapariyosānā hoti, dosa… mohavinayapariyosānā hoti. Sammāsamādhi, ānanda, bhāvito bahulīkato rāgavinayapariyosāno hoti, dosa… mohavinayapariyosāno hoti.
26「阿难,以此道理应当知道,此圣八支道的别名——『梵乘』,又『法乘』,又『无上战胜』。」世尊说了这些。说了这些后,善逝、导师又说了这个:
「阿难,以此道理应当知道,此圣八支道的别名——『梵乘』,又『法乘』,又『无上战胜』。」世尊说了这些。说了这些后,善逝、导师又说了这个:
‘‘Iminā kho etaṃ, ānanda, pariyāyena veditabbaṃ yathā imassevetaṃ ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa adhivacanaṃ – ‘brahmayānaṃ’ itipi, ‘dhammayānaṃ’ itipi, ‘anuttaro saṅgāmavijayo’ itipī’’ti. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
27信和慧,是常被套在车辕上的两法;
‘‘Yassa saddhā ca paññā ca, dhammā yuttā sadā dhuraṃ;
28惭是车辕,意是绳索,念是那守护的车夫。
Hirī īsā mano yottaṃ, sati ārakkhasārathi.
29这辆车以戒为庄严,禅那为轴,精进为轮,
‘‘Ratho sīlaparikkhāro, jhānakkho cakkavīriyo;
30舍是使车辕平衡的定,无欲是围绕的帷幕。
Upekkhā dhurasamādhi, anicchā parivāraṇaṃ.
31「无嗔恚、无害,远离为其武器,」
‘‘Abyāpādo avihiṃsā, viveko yassa āvudhaṃ;
32「忍辱为铠甲,行向离轭安稳。」
Titikkhā cammasannāho , yogakkhemāya vattati.
33“这由自己而生的,是无上的梵乘;
‘‘Etadattani sambhūtaṃ, brahmayānaṃ anuttaraṃ;
34智者们确确实实地乘着它,从世间解脱而出,获得胜利。” 第四经。
Niyyanti dhīrā lokamhā, aññadatthu jayaṃ jaya’’nti. catutthaṃ;
355. 为何义经
5. Kimatthiyasuttaṃ
365. 为何义经
5. Kimatthiyasuttaṃ
5在舍卫城因缘。那时,众多比丘来到世尊那里…(中略)…坐在一边。坐在一边后,那些比丘对世尊这样说:
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu…pe… ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ –
38「尊者,在此,诸外道游方者如此问我们:『贤友们,为了什么目的在沙门乔达摩座下修习梵行?』尊者,被如此问时,我们对那些外道游方者如此回答:『贤友,为了遍知苦,在世尊座下修习梵行。』尊者,被如此问而如此回答,我们是否为世尊之所说者,且不以非实诽谤世尊,是否如法地随法而解答,是否不会有任何如法的论说随行而来到应受呵责之处?」
‘‘Idha no, bhante, aññatitthiyā paribbājakā amhe evaṃ pucchanti – ‘kimatthiyaṃ, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussatī’ti? Evaṃ puṭṭhā mayaṃ, bhante, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākaroma – ‘dukkhassa kho, āvuso, pariññatthaṃ bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti. Kacci mayaṃ, bhante, evaṃ puṭṭhā evaṃ byākaramānā vuttavādino ceva bhagavato homa, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkhāma, dhammassa cānudhammaṃ byākaroma, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchatī’’ti?
39「诸比丘,确实你们被如此问而如此回答,是我之所说者,且不以非实诽谤我,如法地随法而解答,不会有任何如法的论说随行而来到应受呵责之处。诸比丘,确实为了遍知苦,在我座下修习梵行。诸比丘,如果诸外道游方者如此问你们:『贤友们,然而有道、有道迹能了知此苦吗?』诸比丘,被如此问时,你们应对那些外道游方者如此回答:『贤友,有道、有道迹能了知此苦。』」
‘‘Taggha tumhe, bhikkhave, evaṃ puṭṭhā evaṃ byākaramānā vuttavādino ceva me hotha, na ca maṃ abhūtena abbhācikkhatha, dhammassa cānudhammaṃ byākarotha, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchati. Dukkhassa hi pariññatthaṃ mayi brahmacariyaṃ vussati. Sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘atthi panāvuso, maggo, atthi paṭipadā etassa dukkhassa pariññāyā’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘atthi kho, āvuso, maggo, atthi paṭipadā etassa dukkhassa pariññāyā’’’ti.
40“那么,比丘们,什么是道路,什么是遍知这苦的方法呢?就是这圣八支道,也就是:正见……(中略)……正定。比丘们,这就是道路,这就是遍知这苦的方法。比丘们,当你们这样被问时,就应该对那些外道游方者这样解答。” 第五经。
‘‘Katamo ca, bhikkhave, maggo, katamā paṭipadā etassa dukkhassa pariññāyāti? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ, bhikkhave, maggo, ayaṃ paṭipadā etassa dukkhassa pariññāyāti. Evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyāthā’’ti. Pañcamaṃ.
416. 第一某比丘经
6. Paṭhamaaññatarabhikkhusuttaṃ
6在沙瓦提。那时,有一位比丘来到世尊那里……在一旁坐下后,那位比丘对世尊这样说:“尊者,人们说‘梵行、梵行’。尊者,到底什么是梵行?什么是梵行的终极目标?”
Sāvatthinidānaṃ . Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami…pe… ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘brahmacariyaṃ, brahmacariya’nti, bhante, vuccati. Katamaṃ nu kho, bhante, brahmacariyaṃ, katamaṃ brahmacariyapariyosāna’’nti?
43“比丘,正是这圣八支道就是梵行,也就是:正见……正定。比丘,贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽——这就是梵行的终极目标。”第六经。
‘‘Ayameva kho, bhikkhu, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo brahmacariyaṃ, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi . Yo kho, bhikkhu, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo – idaṃ brahmacariyapariyosāna’’nti. Chaṭṭhaṃ.
447. 第二某比丘经
7. Dutiyaaññatarabhikkhusuttaṃ
7在沙瓦提。那时,有一位比丘来到世尊那里……在一旁坐下后,那位比丘对世尊这样说:
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami…pe… ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
46“尊者,人们说‘调伏贪、调伏嗔、调伏痴’。尊者,这‘调伏贪、调伏嗔、调伏痴’究竟指的是什么?”“比丘,这是‘涅槃界’的同义词——‘调伏贪、调伏嗔、调伏痴’。由此而说诸漏灭尽。”
‘‘‘Rāgavinayo dosavinayo mohavinayo’ti, bhante, vuccati. Kissa nu kho etaṃ, bhante, adhivacanaṃ – ‘rāgavinayo dosavinayo mohavinayo’’’ti? ‘‘Nibbānadhātuyā kho etaṃ, bhikkhu, adhivacanaṃ – ‘rāgavinayo dosavinayo mohavinayo’ti. Āsavānaṃ khayo tena vuccatī’’ti.
47听了这样的说法,那位比丘对世尊这样说:“尊者,人们说‘不死、不死’。尊者,什么是不死?什么是通向不死之路?”“比丘,贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽,这就叫做不死。而正是这圣八支道是通向不死之路,也就是:正见……正定。”第七经。
Evaṃ vutte so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘amataṃ, amata’nti, bhante, vuccati. Katamaṃ nu kho, bhante, amataṃ, katamo amatagāmimaggo’’ti? ‘‘Yo kho, bhikkhu, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo – idaṃ vuccati amataṃ. Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo amatagāmimaggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhī’’ti. Sattamaṃ.
488. 分别经
8. Vibhaṅgasuttaṃ
498. 分别经
8. Vibhaṅgasuttaṃ
8在沙瓦提。“比丘们,我要为你们解说、分析圣八支道。你们要谛听,好好地用心,我要说了。”“是的,尊者。”那些比丘回应世尊。世尊这样说:
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Ariyaṃ vo, bhikkhave, aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ desessāmi vibhajissāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
51比丘们,什么是圣八支道呢?就是:正见……(中略)……正定。
‘‘Katamo ca, bhikkhave, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.
52比丘们,什么是正见呢?比丘们,就是对苦的智,对苦集的智,对苦灭的智,对导向苦灭之道的智。比丘们,这称为正见。
‘‘Katamā ca, bhikkhave, sammādiṭṭhi? Yaṃ kho, bhikkhave, dukkhe ñāṇaṃ, dukkhasamudaye ñāṇaṃ , dukkhanirodhe ñāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammādiṭṭhi.
53比丘们,什么是正思惟呢?比丘们,就是离欲的思惟、无瞋的思惟、无害的思惟。比丘们,这称为正思惟。
‘‘Katamo ca, bhikkhave, sammāsaṅkappo? Yo kho, bhikkhave, nekkhammasaṅkappo , abyāpādasaṅkappo, avihiṃsāsaṅkappo – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāsaṅkappo.
54比丘们,什么是正语呢?比丘们,就是远离妄语、远离离间语、远离粗恶语、远离杂秽语。比丘们,这称为正语。
‘‘Katamā ca, bhikkhave, sammāvācā? Yā kho, bhikkhave, musāvādā veramaṇī, pisuṇāya vācāya veramaṇī, pharusāya vācāya veramaṇī, samphappalāpā veramaṇī – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāvācā.
55比丘们,什么是正业呢?比丘们,就是远离杀生、远离不与取、远离非梵行。比丘们,这称为正业。
‘‘Katamo ca, bhikkhave, sammākammanto? Yā kho, bhikkhave, pāṇātipātā veramaṇī, adinnādānā veramaṇī, abrahmacariyā veramaṇī – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammākammanto.
56比丘们,什么是正命呢?比丘们,在此,圣弟子舍弃邪命,以正命来维持生活。比丘们,这称为正命。
‘‘Katamo ca, bhikkhave, sammāājīvo? Idha, bhikkhave, ariyasāvako micchāājīvaṃ pahāya sammāājīvena jīvitaṃ kappeti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāājīvo.
57比丘们,什么是正精进呢?比丘们,在这里,一位比丘为了让未生起的邪恶、不善法不生起,他产生意愿、努力用功、激发精进、策励心、勤奋修习;为了让已生起的邪恶、不善法断除,他产生意愿……为了让未生起的善法生起,他产生意愿……为了让已生起的善法保持、不忘失、增长、广大、圆满修习,他产生意愿、努力用功、激发精进、策励心、勤奋修习。比丘们,这就叫做正精进。
‘‘Katamo ca, bhikkhave, sammāvāyāmo? Idha, bhikkhave, bhikkhu anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati, uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya chandaṃ janeti…pe… anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya chandaṃ janeti…pe… uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāvāyāmo.
58比丘们,什么是正念呢?比丘们,在这里,一位比丘于身,随观身而住,热忱、正知、具念,调伏世间贪忧;于受,随观受而住,热忱、正知、具念,调伏世间贪忧;于心,随观心而住,热忱、正知、具念,调伏世间贪忧;于法,随观法而住,热忱、正知、具念,调伏世间贪忧。比丘们,这就叫做正念。
‘‘Katamā ca, bhikkhave, sammāsati? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu vedanānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; citte cittānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāsati.
59比丘们,什么是正定呢?比丘们,在这里,一位比丘舍离了欲乐,舍离了不善法,有寻、有伺,有由远离而生的喜与乐,进入并安住于初禅。寻与伺止息后,内心平静,心念专一,无寻、无伺,有由定而生的喜与乐,进入并安住于第二禅。喜消退后,他安住于舍,具念、正知,以身感受乐,就如圣者们所宣说的那样:'他是一个具舍、具念、安住于乐的人',进入并安住于第三禅。舍断乐与舍断苦后,先前已有的喜与忧灭没,有不苦不乐的、由舍与念的清净所成的,进入并安住于第四禅。比丘们,这就叫做正定。第八经。
‘‘Katamo ca, bhikkhave, sammāsamādhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāsamādhī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
609. 针经
9. Sūkasuttaṃ
619. 针经
9. Sūkasuttaṃ
9以舍卫城为缘起。比丘们,就比如一颗稻芒或一颗麦芒,如果被错误地摆放,当被人用手或脚踩踏时,它能够刺穿手或脚,或者导致出血——这是不可能有的事。这是什么原因呢?比丘们,因为那颗芒被错误地摆放了。同样地,比丘们,如果一位比丘以错误地摆放的见、以错误地摆放的修道,能够刺破无明,生起明,证悟涅槃——这是不可能有的事。这是什么原因呢?比丘们,因为那个见被错误地摆放了。
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sālisūkaṃ vā yavasūkaṃ vā micchāpaṇihitaṃ hatthena vā pādena vā akkantaṃ hatthaṃ vā pādaṃ vā bhindissati , lohitaṃ vā uppādessatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Micchāpaṇihitattā, bhikkhave, sūkassa. Evameva kho, bhikkhave, so vata bhikkhu micchāpaṇihitāya diṭṭhiyā micchāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindissati, vijjaṃ uppādessati, nibbānaṃ sacchikarissatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Micchāpaṇihitattā, bhikkhave, diṭṭhiyā.
63比丘们,就比如一颗稻芒或一颗麦芒,如果被正确地摆放,当被人用手或脚踩踏时,它能够刺穿手或脚,或者导致出血——这是有可能发生的事。这是什么原因呢?比丘们,因为那颗芒被正确地摆放了。同样地,比丘们,如果一位比丘以正确地摆放的见、以正确地摆放的修道,能够刺破无明,生起明,证悟涅槃——这是有可能发生的事。这是什么原因呢?比丘们,因为那个见被正确地摆放了。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sālisūkaṃ vā yavasūkaṃ vā sammāpaṇihitaṃ hatthena vā pādena vā akkantaṃ hatthaṃ vā pādaṃ vā bhindissati, lohitaṃ vā uppādessatīti – ṭhānametaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sammāpaṇihitattā, bhikkhave , sūkassa. Evameva kho, bhikkhave, so vata bhikkhu sammāpaṇihitāya diṭṭhiyā sammāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindissati, vijjaṃ uppādessati, nibbānaṃ sacchikarissatīti – ṭhānametaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sammāpaṇihitattā, bhikkhave, diṭṭhiyā.
64比丘们,一位比丘是如何以正确地摆放的见、以正确地摆放的修道,来刺破无明,生起明,证悟涅槃的呢?比丘们,在这里,一位比丘修习正见,依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣……修习正定,依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣。比丘们,一位比丘就是这样以正确地摆放的见、正确地摆放的修道,来刺破无明,生起明,证悟涅槃的。第九经。
‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sammāpaṇihitāya diṭṭhiyā sammāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindati, vijjaṃ uppādeti, nibbānaṃ sacchikarotīti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sammāpaṇihitāya diṭṭhiyā sammāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindati, vijjaṃ uppādeti, nibbānaṃ sacchikarotī’’ti. Navamaṃ.
6510. 难地亚经
10. Nandiyasuttaṃ
6610. 难地亚经
10. Nandiyasuttaṃ
10舍卫城因缘。尔时,难地游方者前往世尊处。抵达后,与世尊互相问候。交换了友好、值得忆念的谈话后,在一旁坐下。在一旁坐下的难地游方者对世尊如此说:「乔达摩尊者,有多少法被修习、被多修后,成为导向涅槃、以涅槃为彼岸、以涅槃为终极?」
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho nandiyo paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho nandiyo paribbājako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kati nu kho, bho gotama, dhammā bhāvitā bahulīkatā nibbānaṅgamā honti nibbānaparāyanā nibbānapariyosānā’’ti?
68「难地呀,这八法被修习、被多修后,成为导向涅槃、以涅槃为彼岸、以涅槃为终极。哪八个?即:正见……(中略)……正定。难地呀,这八法被修习、被多修后,成为导向涅槃、以涅槃为彼岸、以涅槃为终极。」如此说时,难地游方者对世尊如此说:「乔达摩尊者,太殊胜了!乔达摩尊者,太殊胜了!……(中略)……愿乔达摩尊者忆持我为近事男,从今日起终生归依。」第十经。
‘‘Aṭṭhime kho, nandiya, dhammā bhāvitā bahulīkatā nibbānaṅgamā honti nibbānaparāyanā nibbānapariyosānā. Katame aṭṭha? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ime kho, nandiya, aṭṭha dhammā bhāvitā bahulīkatā nibbānaṅgamā honti nibbānaparāyanā nibbānapariyosānā’’ti. Evaṃ vutte nandiyo paribbājako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ , bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama …pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Dasamaṃ.
69无明品第一
Avijjāvaggo paṭhamo.
70其摄颂:
Tassuddānaṃ –
71其摄颂:
Tassuddānaṃ –
72无明经、半经,舍利弗和婆罗门;
Avijjañca upaḍḍhañca, sāriputto ca brāhmaṇo;
73为何义经、两位比丘,分别经、针经与难地游方者。
Kimatthiyo ca dve bhikkhū, vibhaṅgo sūkanandiyāti.
74第二 住品
2. Vihāravaggo
75第二 住品
2. Vihāravaggo
761. 第一住经
1. Paṭhamavihārasuttaṃ
11在舍卫城。
“比丘们,我想独处半个月。除了一位送食的人之外,任何人都不许来见我。”
“好的,尊者。”那些比丘们答应了世尊。之后,确实没有任何人来见世尊,除了一位送食的人。
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Icchāmahaṃ, bhikkhave, aḍḍhamāsaṃ paṭisalliyituṃ. Namhi kenaci upasaṅkamitabbo, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakenā’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā nāssudha koci bhagavantaṃ upasaṅkamati, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena.
78尔时,世尊在那半月过后,从独处出来,告诉诸比丘:「诸比丘,我以初正觉时所住的住处之一部分而住。我如此了知:『以邪见为缘也有所受;以正见为缘也有所受……(中略)……以邪定为缘也有所受;以正定为缘也有所受;以欲为缘也有所受;以寻为缘也有所受;以想为缘也有所受;欲未寂止、寻未寂止、想未寂止,由此而生也有所受;欲已寂止、寻已寂止、想已寂止,由此而生也有所受;为了未得之得,有努力,在那未达到的状态,由此而生也有所受。』」第一经。
Atha kho bhagavā tassa aḍḍhamāsassa accayena paṭisallānā vuṭṭhito bhikkhū āmantesi – ‘‘yena svāhaṃ, bhikkhave, vihārena paṭhamābhisambuddho viharāmi, tassa padesena vihāsiṃ. So evaṃ pajānāmi – ‘micchādiṭṭhipaccayāpi vedayitaṃ; sammādiṭṭhipaccayāpi vedayitaṃ…pe… micchāsamādhipaccayāpi vedayitaṃ; sammāsamādhipaccayāpi vedayitaṃ; chandapaccayāpi vedayitaṃ; vitakkapaccayāpi vedayitaṃ; saññāpaccayāpi vedayitaṃ; chando ca avūpasanto hoti, vitakko ca avūpasanto hoti, saññā ca avūpasantā hoti, tappaccayāpi vedayitaṃ; chando ca vūpasanto hoti, vitakko ca vūpasanto hoti, saññā ca vūpasantā hoti, tappaccayāpi vedayitaṃ; appattassa pattiyā atthi āyāmaṃ , tasmimpi ṭhāne anuppatte tappaccayāpi vedayita’’’nti. Paṭhamaṃ.
792. 第二住经
2. Dutiyavihārasuttaṃ
12在舍卫城。
“比丘们,我想独处三个月。除了一位送食的人之外,任何人都不许来见我。”
“好的,尊者。”那些比丘们答应了世尊。之后,确实没有任何人来见世尊,除了一位送食的人。
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Icchāmahaṃ, bhikkhave, temāsaṃ paṭisalliyituṃ. Namhi kenaci upasaṅkamitabbo, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakenā’’ti . ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā nāssudha koci bhagavantaṃ upasaṅkamati, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena.
81那时,世尊在三个月过后从独处出来,告诉诸比丘:「诸比丘,我以初正觉时所住的住处之一部分而住。我如此了知:『以邪见为缘也有所受;以邪见止息为缘也有所受;以正见为缘也有所受;以正见止息为缘也有所受……(中略)……以邪定为缘也有所受;以邪定止息为缘也有所受;以正定为缘也有所受;以正定止息为缘也有所受;以欲为缘也有所受;以欲止息为缘也有所受;以寻为缘也有所受;以寻止息为缘也有所受;以想为缘也有所受;以想止息为缘也有所受;欲未止息、寻未止息、想未止息,由此而生也有所受;欲已止息、寻已止息、想已止息,由此而生也有所受;对于未达者之达有努力,在那个未达的状态,由此而生也有所受。』」第二经。
Atha kho bhagavā tassa temāsassa accayena paṭisallānā vuṭṭhito bhikkhū āmantesi – ‘‘yena svāhaṃ, bhikkhave, vihārena paṭhamābhisambuddho viharāmi, tassa padesena vihāsiṃ. So evaṃ pajānāmi – ‘micchādiṭṭhipaccayāpi vedayitaṃ; micchādiṭṭhivūpasamapaccayāpi vedayitaṃ; sammādiṭṭhipaccayāpi vedayitaṃ; sammādiṭṭhivūpasamapaccayāpi vedayitaṃ…pe… micchāsamādhipaccayāpi vedayitaṃ; micchāsamādhivūpasamapaccayāpi vedayitaṃ, sammāsamādhipaccayāpi vedayitaṃ; sammāsamādhivūpasamapaccayāpi vedayitaṃ; chandapaccayāpi vedayitaṃ; chandavūpasamapaccayāpi vedayitaṃ; vitakkapaccayāpi vedayitaṃ; vitakkavūpasamapaccayāpi vedayitaṃ; saññāpaccayāpi vedayitaṃ; saññāvūpasamapaccayāpi vedayitaṃ; chando ca avūpasanto hoti, vitakko ca avūpasanto hoti, saññā ca avūpasantā hoti, tappaccayāpi vedayitaṃ; chando ca vūpasanto hoti , vitakko ca vūpasanto hoti, saññā ca vūpasantā hoti, tappaccayāpi vedayitaṃ; appattassa pattiyā atthi āyāmaṃ , tasmimpi ṭhāne anuppatte tappaccayāpi vedayita’’’nti. Dutiyaṃ.
823. 有学经
3. Sekkhasuttaṃ
833. 有学经
3. Sekkhasuttaṃ
13舍卫城因缘。那时,某位比丘去见世尊……(中略)……坐在一旁的那位比丘对世尊如此说:「尊者,被称为『有学,有学』。尊者,到什么程度是有学呢?」
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami…pe… ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘sekkho, sekkho’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, sekkho hotī’’ti?
85“比丘,这里,他具备了有学的正见……具备了有学的正定。比丘,到这种程度,就算是‘有学’了。”
第三。
‘‘Idha, bhikkhu, sekkhāya sammādiṭṭhiyā samannāgato hoti…pe… sekkhena sammāsamādhinā samannāgato hoti. Ettāvatā kho, bhikkhu, sekkho hotī’’ti. Tatiyaṃ.
864. 第一生起经
4. Paṭhamauppādasuttaṃ
14这件事发生在舍卫城。
“比丘们,有八种法,当被修习、多多修习之后,能导向从此岸到达彼岸。哪八种呢?那就是:正见……乃至……正定。比丘们,这八种法,当被修习、多多修习之后,确实能导向从此岸到达彼岸。”
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Aṭṭhime, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā anuppannā uppajjanti, nāññatra tathāgatassa pātubhāvā arahato sammāsambuddhassa. Katame aṭṭha? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ime kho, bhikkhave, aṭṭha dhammā bhāvitā bahulīkatā anuppannā uppajjanti, nāññatra tathāgatassa pātubhāvā arahato sammāsambuddhassā’’ti. Catutthaṃ.
885. 第二生起经
5. Dutiyauppādasuttaṃ
15起源于沙瓦提城。 “比丘们,这八种法,经过修习、多作,在善逝的教法之外,就不会生起。哪八种呢?即:正见……(中略)……正定。比丘们,这八种法,经过修习、多作,在善逝的教法之外,就不会生起。” 第五经。
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Aṭṭhime, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā anuppannā uppajjanti, nāññatra sugatavinayā. Katame aṭṭha? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi . Ime kho, bhikkhave, aṭṭha dhammā bhāvitā bahulīkatā anuppannā uppajjanti, nāññatra sugatavinayā’’ti. Pañcamaṃ.
906. 第一清净经
6. Paṭhamaparisuddhasuttaṃ
16起源于沙瓦提城。 “比丘们,这八种法是清净的、洁白的、没有污点的、远离随烦恼的,在善逝的教法之外,就不会生起。哪八种呢?即:正见……(中略)……正定。比丘们,这八种法是清净的、洁白的、没有污点的、远离随烦恼的,在善逝的教法之外,就不会生起。” 第七经。
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Aṭṭhime, bhikkhave, dhammā parisuddhā pariyodātā anaṅgaṇā vigatūpakkilesā anuppannā uppajjanti, nāññatra tathāgatassa pātubhāvā arahato sammāsambuddhassa. Katame aṭṭha? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ime kho, bhikkhave, aṭṭha dhammā parisuddhā pariyodātā anaṅgaṇā vigatūpakkilesā anuppannā uppajjanti, nāññatra tathāgatassa pātubhāvā arahato sammāsambuddhassā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
927. 第二清净经
7. Dutiyaparisuddhasuttaṃ
17舍卫城因缘。「诸比丘,这八法清净、洁白、无垢、离随烦恼,若未生起则生起,除了善逝之律之外,不会有其他。哪八个?即:正见……(中略)……正定。诸比丘,这八法清净、洁白、无垢、离随烦恼,若未生起则生起,除了善逝之律之外,不会有其他。」第七经。
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Aṭṭhime, bhikkhave, dhammā parisuddhā pariyodātā anaṅgaṇā vigatūpakkilesā anuppannā uppajjanti, nāññatra sugatavinayā. Katame aṭṭha? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ime kho, bhikkhave, aṭṭha dhammā parisuddhā pariyodātā anaṅgaṇā vigatūpakkilesā anuppannā uppajjanti, nāññatra sugatavinayā’’ti. Sattamaṃ.
948. 第一鸡园经
8. Paṭhamakukkuṭārāmasuttaṃ
18如是我闻:有一次,具寿阿难和具寿跋陀住在巴嗒厘子城的鸡园寺。那时,具寿跋陀在傍晚时分,从独自禅修中起身,前往具寿阿难所在的地方。到了之后,和具寿阿难互相问候,谈了一些亲切、令人愉快的话,然后坐在一边。坐在一边的具寿跋陀对具寿阿难这样说:
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ āyasmā ca ānando āyasmā ca bhaddo pāṭaliputte viharanti kukkuṭārāme. Atha kho āyasmā bhaddo sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā bhaddo āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca –
96“朋友阿难,‘非梵行,非梵行’这个词常被说起。朋友,到底什么才是非梵行呢?” “很好,很好,朋友跋陀!朋友跋陀,你的思路很好,反应很快,问得也很好。你确实是这样问的:‘朋友阿难,“非梵行,非梵行”这个词常被说起。朋友,到底什么才是非梵行呢?’” “是的,朋友。” “朋友,这八支邪道本身就是非梵行,也就是:邪见……(中略)……邪定。” 第八经。
‘‘‘Abrahmacariyaṃ, abrahmacariya’nti, āvuso ānanda, vuccati. Katamaṃ nu kho, āvuso, abrahmacariya’’nti? ‘‘Sādhu sādhu, āvuso bhadda! Bhaddako kho te, āvuso bhadda, ummaṅgo, bhaddakaṃ paṭibhānaṃ, kalyāṇī paripucchā. Evañhi tvaṃ, āvuso bhadda, pucchasi – ‘abrahmacariyaṃ, abrahmacariyanti, āvuso ānanda, vuccati. Katamaṃ nu kho, āvuso, abrahmacariya’’’nti? ‘‘Evamāvuso’’ti. ‘‘Ayameva kho , āvuso, aṭṭhaṅgiko micchāmaggo abrahmacariyaṃ, seyyathidaṃ – micchādiṭṭhi…pe… micchāsamādhī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
979. 第二鸡园经
9. Dutiyakukkuṭārāmasuttaṃ
19华氏城因缘。「『梵行,梵行』,贤友阿难,如是说。贤友,什么是梵行?什么是梵行的终极?」「善哉!善哉!贤友跋陀!贤友跋陀,你的思考是善的,你的辩才是善的,你的问是美妙的。你如此问:『梵行,梵行,贤友阿难,如是说。贤友,什么是梵行?什么是梵行的终极?』」「是的,贤友。」「贤友,此圣八支道即是梵行,即:正见……乃至……正定。贤友,贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽——此即是梵行的终极。」第九经。
Pāṭaliputtanidānaṃ. ‘‘‘Brahmacariyaṃ, brahmacariya’nti, āvuso ānanda, vuccati. Katamaṃ nu kho, āvuso, brahmacariyaṃ, katamaṃ brahmacariyapariyosāna’’nti? ‘‘Sādhu sādhu, āvuso bhadda! Bhaddako kho te, āvuso bhadda, ummaṅgo, bhaddakaṃ paṭibhānaṃ, kalyāṇī paripucchā. Evañhi tvaṃ, āvuso bhadda, pucchasi – ‘brahmacariyaṃ, brahmacariyanti, āvuso ānanda, vuccati. Katamaṃ nu kho, āvuso , brahmacariyaṃ, katamaṃ brahmacariyapariyosāna’’’nti? ‘‘Evamāvuso’’ti. ‘‘Ayameva kho, āvuso, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo brahmacariyaṃ, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Yo kho, āvuso, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo – idaṃ brahmacariyapariyosāna’’nti. Navamaṃ.
9910. 第三鸡园经
10. Tatiyakukkuṭārāmasuttaṃ
20华氏城因缘。「『梵行,梵行』,贤友阿难,如是说。贤友,什么是梵行?谁是梵行者?什么是梵行的终极?」「善哉!善哉!贤友跋陀!贤友跋陀,你的思考是善的,你的辩才是善的,你的问是美妙的。你如此问:『梵行,梵行,贤友阿难,如是说。贤友,什么是梵行?谁是梵行者?什么是梵行的终极?』」「是的,贤友。」「贤友,此圣八支道即是梵行,即:正见……乃至……正定。贤友,凡具足此圣八支道者——此称为梵行者。贤友,贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽——此即是梵行的终极。」第十经。
Pāṭaliputtanidānaṃ. ‘‘‘Brahmacariyaṃ, brahmacariya’nti, āvuso ānanda, vuccati. Katamaṃ nu kho, āvuso, brahmacariyaṃ, katamo brahmacārī, katamaṃ brahmacariyapariyosāna’’nti? ‘‘Sādhu sādhu, āvuso bhadda! Bhaddako kho te, āvuso bhadda, ummaṅgo, bhaddakaṃ paṭibhānaṃ, kalyāṇī paripucchā. Evañhi tvaṃ, āvuso bhadda, pucchasi – ‘brahmacariyaṃ, brahmacariyanti, āvuso ānanda, vuccati. Katamaṃ nu kho, āvuso, brahmacariyaṃ, katamo brahmacārī, katamaṃ brahmacariyapariyosāna’’’nti? ‘‘Evamāvuso’’ti. ‘‘Ayameva kho, āvuso, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo brahmacariyaṃ, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Yo kho, āvuso, iminā ariyena aṭṭhaṅgikena maggena samannāgato – ayaṃ vuccati brahmacārī. Yo kho, āvuso, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo – idaṃ brahmacariyapariyosāna’’nti. Dasamaṃ.
101三经同一因缘。住品第二
Tīṇi suttantāni ekanidānāni.Vihāravaggo dutiyo.
102其摄颂——
Tassuddānaṃ –
103其摄颂——
Tassuddānaṃ –
104两处住处与有学,还有两种生起;
Dve vihārā ca sekkho ca, uppādā apare duve;
105清净两种说,鸡园讲了三种。
Parisuddhena dve vuttā, kukkuṭārāmena tayoti.
106三、邪性品
3. Micchattavaggo
1071. 邪性经
1. Micchattasuttaṃ
108三、邪性品
3. Micchattavaggo
1091. 邪性经
1. Micchattasuttaṃ
21在舍卫城。比丘们,我将为你们讲说邪性与正性。你们要听着。比丘们,什么是邪性?这就是——邪见……乃至……邪定。比丘们,这就叫做邪性。比丘们,什么是正性?这就是——正见……乃至……正定。比丘们,这就叫做正性。第一经。
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Micchattañca vo, bhikkhave, desessāmi, sammattañca. Taṃ suṇātha. Katamañca , bhikkhave, micchattaṃ? Seyyathidaṃ – micchādiṭṭhi…pe… micchāsamādhi . Idaṃ vuccati, bhikkhave, micchattaṃ. Katamañca, bhikkhave, sammattaṃ? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Idaṃ vuccati, bhikkhave, sammatta’’nti. Paṭhamaṃ.
1112. 不善法经
2. Akusaladhammasuttaṃ
22在舍卫城。比丘们,我将为你们讲说不善法与善法。你们要听着。比丘们,哪些是不善法?这就是——邪见……乃至……邪定。比丘们,这些就叫做不善法。比丘们,哪些是善法?这就是——正见……乃至……正定。比丘们,这些就叫做善法。第二经。
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Akusale ca kho, bhikkhave, dhamme desessāmi, kusale ca dhamme. Taṃ suṇātha. Katame ca, bhikkhave, akusalā dhammā? Seyyathidaṃ – micchādiṭṭhi…pe… micchāsamādhi. Ime vuccanti, bhikkhave, akusalā dhammā. Katame ca, bhikkhave, kusalā dhammā ? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ime vuccanti, bhikkhave, kusalā dhammā’’ti. Dutiyaṃ.
1133. 第一道经
3. Paṭhamapaṭipadāsuttaṃ
23在舍卫城。比丘们,我将为你们讲说邪行道与正行道。你们要听着。比丘们,什么是邪行道?这就是——邪见……乃至……邪定。比丘们,这就叫做邪行道。比丘们,什么是正行道?这就是——正见……乃至……正定。比丘们,这就叫做正行道。第三经。
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Micchāpaṭipadañca vo, bhikkhave, desessāmi, sammāpaṭipadañca. Taṃ suṇātha. Katamā ca, bhikkhave, micchāpaṭipadā? Seyyathidaṃ – micchādiṭṭhi…pe… micchāsamādhi. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, micchāpaṭipadā. Katamā ca, bhikkhave, sammāpaṭipadā? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāpaṭipadā’’ti. Tatiyaṃ.
1154. 第二道经
4. Dutiyapaṭipadāsuttaṃ
24在舍卫城。比丘们,我不赞叹在家者的邪行道,也不赞叹出家者的邪行道。比丘们,在家者或出家者若行邪道,以行邪道为因,都不能成就那正确的、善的法。
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Gihino vāhaṃ, bhikkhave, pabbajitassa vā micchāpaṭipadaṃ na vaṇṇemi. Gihi vā, bhikkhave, pabbajito vā micchāpaṭipanno micchāpaṭipattādhikaraṇahetu nārādhako hoti ñāyaṃ dhammaṃ kusalaṃ’’.
117比丘们,什么是邪行道?这就是——邪见……乃至……邪定。比丘们,这就叫做邪行道。比丘们,我不赞叹在家者的邪行道,也不赞叹出家者的邪行道。比丘们,在家者或出家者若行邪道,以行邪道为因,都不能成就那正确的、善的法。
‘‘Katamā ca, bhikkhave, micchāpaṭipadā? Seyyathidaṃ – micchādiṭṭhi…pe… micchāsamādhi. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, micchāpaṭipadā. Gihino vāhaṃ, bhikkhave, pabbajitassa vā micchāpaṭipadaṃ na vaṇṇemi. Gihi vā, bhikkhave, pabbajito vā micchāpaṭipanno micchāpaṭipattādhikaraṇahetu nārādhako hoti ñāyaṃ dhammaṃ kusalaṃ.
118比丘们,我赞叹在家者的正行道,也赞叹出家者的正行道。比丘们,在家者或出家者若行正道,以行正道为因,都能成就那正确的、善的法。比丘们,什么是正行道?这就是——正见……乃至……正定。比丘们,这就叫做正行道。比丘们,我赞叹在家者的正行道,也赞叹出家者的正行道。比丘们,在家者或出家者若行正道,以行正道为因,都能成就那正确的、善的法。第四经。
‘‘Gihino vāhaṃ, bhikkhave, pabbajitassa vā sammāpaṭipadaṃ vaṇṇemi. Gihi vā, bhikkhave, pabbajito vā sammāpaṭipanno sammāpaṭipattādhikaraṇahetu ārādhako hoti ñāyaṃ dhammaṃ kusalaṃ. Katamā ca, bhikkhave, sammāpaṭipadā? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāpaṭipadā. Gihino vāhaṃ, bhikkhave, pabbajitassa vā sammāpaṭipadaṃ vaṇṇemi. Gihi vā, bhikkhave , pabbajito vā sammāpaṭipanno sammāpaṭipattādhikaraṇahetu ārādhako hoti ñāyaṃ dhammaṃ kusala’’nti. Catutthaṃ.
1195. 第一非善士经
5. Paṭhamaasappurisasuttaṃ
25在沙瓦提城。
“比丘们,我要给你们讲不善的人和善的人。你们听着。
比丘们,什么是不善的人呢?比丘们,这里有某个人是邪见者、邪思惟、邪语、邪业、邪命、邪精进、邪念、邪定。比丘们,这就叫做不善的人。”
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Asappurisañca vo, bhikkhave, desessāmi, sappurisañca . Taṃ suṇātha. Katamo ca, bhikkhave, asappuriso? Idha, bhikkhave, ekacco micchādiṭṭhiko hoti, micchāsaṅkappo, micchāvāco, micchākammanto, micchāājīvo, micchāvāyāmo, micchāsati, micchāsamādhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, asappuriso’’.
121“比丘们,什么是善的人呢?比丘们,这里有某个人是正见者……乃至……正定。比丘们,这就叫做善的人。”
‘‘Katamo ca, bhikkhave, sappuriso? Idha, bhikkhave, ekacco sammādiṭṭhiko hoti, sammāsaṅkappo, sammāvāco, sammākammanto , sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sappuriso’’ti. Pañcamaṃ.
1226. 第二非善士经
6. Dutiyaasappurisasuttaṃ
26在沙瓦提城。
“比丘们,我要给你们讲不善的人,以及比不善的人更不善的人;比丘们,也要给你们讲善的人,以及比善的人更善的人。你们听着。
比丘们,什么是不善的人呢?比丘们,这里有某个人是邪见者……乃至……邪定。比丘们,这就叫做不善的人。”
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Asappurisañca vo, bhikkhave, desessāmi, asappurisena asappurisatarañca. Sappurisañca vo, bhikkhave, desessāmi sappurisena sappurisatarañca. Taṃ suṇātha. Katamo ca, bhikkhave, asappuriso? Idha, bhikkhave, ekacco micchādiṭṭhiko hoti…pe… micchāsamādhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, asappuriso’’.
124“比丘们,什么是比不善的人更不善的人呢?比丘们,这里有某个人是邪见者……乃至……邪定,并且是邪智者、邪解脱者。比丘们,这就叫做比不善的人更不善的人。”
‘‘Katamo ca, bhikkhave, asappurisena asappurisataro? Idha, bhikkhave, ekacco micchādiṭṭhiko hoti…pe… micchāsamādhi, micchāñāṇī, micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, asappurisena asappurisataro.
125「诸比丘!什么是善士?诸比丘!在此,某人是正见者……乃至……正定——诸比丘!这称为善士。
‘‘Katamo ca, bhikkhave, sappuriso? Idha, bhikkhave, ekacco sammādiṭṭhiko hoti…pe… sammāsamādhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sappuriso.
126“比丘们,什么是比善的人更善的人呢?比丘们,这里有某个人是正见者……乃至……正定,并且是正智者、正解脱者。比丘们,这就叫做比善的人更善的人。”
第六经。
‘‘Katamo ca, bhikkhave, sappurisena sappurisataro? Idha, bhikkhave, ekacco sammādiṭṭhiko hoti…pe… sammāsamādhi, sammāñāṇī, sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sappurisena sappurisataro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
1277. 瓶经
7. Kumbhasuttaṃ
1287. 瓶经
7. Kumbhasuttaṃ
27在舍卫城。"比丘们,就像一只没有支撑的陶罐很容易推倒,有支撑的陶罐就很难推倒。同样地,比丘们,没有支撑的心很容易动摇,有支撑的心就很难动摇。那么,比丘们,什么是心的支撑呢?就是这圣八支道,也就是——正见……正定。这就是心的支撑。比丘们,就像一只没有支撑的陶罐很容易推倒,有支撑的陶罐就很难推倒。同样地,比丘们,没有支撑的心很容易动摇,有支撑的心就很难动摇。"第七经。
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kumbho anādhāro suppavattiyo hoti, sādhāro duppavattiyo hoti; evameva kho, bhikkhave, cittaṃ anādhāraṃ suppavattiyaṃ hoti, sādhāraṃ duppavattiyaṃ hoti. Ko ca, bhikkhave, cittassa ādhāro? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ cittassa ādhāro. Seyyathāpi, bhikkhave, kumbho anādhāro suppavattiyo hoti, sādhāro duppavattiyo hoti; evameva kho, bhikkhave, cittaṃ anādhāraṃ suppavattiyaṃ hoti, sādhāraṃ duppavattiyaṃ hotī’’ti. Sattamaṃ.
1308. 定经
8. Samādhisuttaṃ
1318. 定经
8. Samādhisuttaṃ
28在舍卫城。"比丘们,我将为你们讲有近因、有资具的圣正定。你们仔细听。比丘们,什么是有近因、有资具的圣正定呢?这就是——正见……正念。比丘们,由这七支所辅助的心一境性——比丘们,这就叫作有近因、有资具的圣正定。"第八经。
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Ariyaṃ vo, bhikkhave, sammāsamādhiṃ desessāmi saupanisaṃ saparikkhāraṃ. Taṃ suṇātha. Katamo ca, bhikkhave, ariyo sammāsamādhi saupaniso saparikkhāro? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsati . Yā kho, bhikkhave, imehi sattahaṅgehi cittassa ekaggatā saparikkhāratā – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyo sammāsamādhi saupaniso itipi saparikkhāro itipī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
1339. 受经
9. Vedanāsuttaṃ
1349. 受经
9. Vedanāsuttaṃ
29在舍卫城。"比丘们,有这三种感受。哪三种呢?乐受、苦受、不苦不乐受——比丘们,这就是三种感受。比丘们,为了完全了知这三种感受,应当修习圣八支道。什么是圣八支道呢?这就是——正见……正定。比丘们,为了完全了知这三种感受,应当修习圣八支道。"第九经。
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, vedanā. Katamā tisso? Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā – imā kho, bhikkhave, tisso vedanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ vedanānaṃ pariññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi . Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ vedanānaṃ pariññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Navamaṃ.
13610. 伍帝亚经
10. Uttiyasuttaṃ
13710. 伍帝亚经
10. Uttiyasuttaṃ
30在舍卫城。那时,尊者伍帝亚来到世尊那里……坐在一边的尊者伍帝亚对世尊这样说:"大德,我独自静处时,心里生起了这样的念头:'世尊讲了五种欲。世尊到底讲了哪五种欲呢?'""善哉善哉,伍帝亚!伍帝亚,我确实讲了这五种欲。哪五种呢?眼所识知的色,是可意、可爱、可悦、悦意形相、伴随欲、引发染着的;耳所识知的声……鼻所识知的香……舌所识知的味……身所识知的可触物,是可意、可爱、可悦、悦意形相、伴随欲、引发染着的——伍帝亚,这就是我讲的五种欲。伍帝亚,为了断除这五种欲,应当修习圣八支道。什么是圣八支道呢?这就是——正见……正定。伍帝亚,为了断除这五种欲,应当修习这圣八支道。"第十经。
Sāvatthinidānaṃ . Atha kho āyasmā uttiyo yena bhagavā tenupasaṅkami…pe… ekamantaṃ nisinno kho āyasmā uttiyo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idha mayhaṃ, bhante, rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘pañca kāmaguṇā vuttā bhagavatā. Katame nu kho pañca kāmaguṇā vuttā bhagavatā’’’ti? ‘‘Sādhu sādhu, uttiya! Pañcime kho, uttiya, kāmaguṇā vuttā mayā. Katame pañca? Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, sotaviññeyyā saddā…pe… ghānaviññeyyā gandhā… jivhāviññeyyā rasā… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā – ime kho, uttiya, pañca kāmaguṇā vuttā mayā. Imesaṃ kho, uttiya, pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ pahānāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Imesaṃ kho, uttiya, pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ pahānāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Dasamaṃ.
139邪性品第三
Micchattavaggo tatiyo.
140其摄颂——
Tassuddānaṃ –
141其摄颂——
Tassuddānaṃ –
142邪性、不善法,两种行道也一样;
Micchattaṃ akusalaṃ dhammaṃ, duve paṭipadāpi ca;
143非善士二瓮,定受与第一。
Asappurisena dve kumbho, samādhi vedanuttiyenāti.
1444. 行道品
4. Paṭipattivaggo
1454. 行道品
4. Paṭipattivaggo
1461. 第一行道经
1. Paṭhamapaṭipattisuttaṃ
31这件事发生在舍卫城。
“比丘们,我将为你们解说邪的修行方式,以及正的修行方式。你们仔细听。比丘们,什么是邪的修行方式?那就是:邪见……乃至……邪定。比丘们,这就叫作邪的修行方式。比丘们,什么是正的修行方式?那就是:正见……乃至……正定。比丘们,这就叫作正的修行方式。”
第一经。
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Micchāpaṭipattiñca vo, bhikkhave, desessāmi, sammāpaṭipattiñca . Taṃ suṇātha. Katamā ca, bhikkhave, micchāpaṭipatti? Seyyathidaṃ – micchādiṭṭhi…pe… micchāsamādhi. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, micchāpaṭipatti. Katamā ca, bhikkhave, sammāpaṭipatti? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāpaṭipattī’’ti. Paṭhamaṃ.
1482. 第二行道经
2. Dutiyapaṭipattisuttaṃ
32这件事发生在舍卫城。
“比丘们,我将为你们解说走在邪道上的人,以及走在正道上的人。你们仔细听。比丘们,怎样是走在邪道上的人呢?比丘们,这世上有些人持有邪见……乃至……持有邪定。比丘们,这就叫作走在邪道上的人。比丘们,怎样是走在正道上的人呢?比丘们,这世上有些人持有正见……乃至……持有正定。比丘们,这就叫作走在正道上的人。”
第二经。
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Micchāpaṭipannañca vo, bhikkhave, desessāmi, sammāpaṭipannañca. Taṃ suṇātha. Katamo ca, bhikkhave, micchāpaṭipanno? Idha, bhikkhave, ekacco micchādiṭṭhiko hoti…pe… micchāsamādhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave , micchāpaṭipanno. Katamo ca, bhikkhave, sammāpaṭipanno? Idha, bhikkhave, ekacco sammādiṭṭhiko hoti…pe… sammāsamādhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāpaṭipanno’’ti. Dutiyaṃ.
1503. 错失经
3. Viraddhasuttaṃ
1513. 错失经
3. Viraddhasuttaṃ
33舍卫城因缘。「诸比丘!凡任何人错失了圣八支道,他们错失了正向苦灭尽的圣八支道。诸比丘!凡任何人发起了圣八支道,他们发起了正向苦灭尽的圣八支道。诸比丘!什么是圣八支道?即:正见……(中略)……正定。诸比丘!凡任何人错失了此圣八支道,他们错失了正向苦灭尽的圣八支道。诸比丘!凡任何人发起了此圣八支道,他们发起了正向苦灭尽的圣八支道。」第三经。
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Yesaṃ kesañci, bhikkhave, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo viraddho, viraddho tesaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo sammā dukkhakkhayagāmī. Yesaṃ kesañci, bhikkhave, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo āraddho, āraddho tesaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo sammā dukkhakkhayagāmī. Katamo ca, bhikkhave, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Yesaṃ kesañci, bhikkhave, ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo viraddho, viraddho tesaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo sammā dukkhakkhayagāmī. Yesaṃ kesañci, bhikkhave, ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo āraddho, āraddho tesaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo sammā dukkhakkhayagāmī’’ti. Tatiyaṃ.
1534. 到彼岸经
4. Pāraṅgamasuttaṃ
1544. 到彼岸经
4. Pāraṅgamasuttaṃ
34舍卫城因缘。「诸比丘!此八法已修习、已多修习,导向从此岸到彼岸。哪八个?即:正见……(中略)……正定。诸比丘!此八法已修习、已多修习,导向从此岸到彼岸。」
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Aṭṭhime, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā apārā pāraṃ gamanāya saṃvattanti. Katame aṭṭha? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ime kho, bhikkhave, aṭṭha dhammā bhāvitā bahulīkatā apārā pāraṃ gamanāya saṃvattantī’’ti.
156世尊说了这个。善逝说完后,接着导师又说了下面的话:
Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
157“在众人当中,能到彼岸的人,其实很少;
‘‘Appakā te manussesu, ye janā pāragāmino;
158而其余的众生,就只在岸边不停地奔走。
Athāyaṃ itarā pajā, tīramevānudhāvati.
159“但那些在善说的法上,依法而行的人,
‘‘Ye ca kho sammadakkhāte, dhamme dhammānuvattino;
160他们将会到达彼岸,越过那极难渡过的死亡领域。”
Te janā pāramessanti, maccudheyyaṃ suduttaraṃ.
161“舍弃黑暗的恶法,智者应当修习光明的善法;
‘‘Kaṇhaṃ dhammaṃ vippahāya, sukkaṃ bhāvetha paṇḍito;
162从家来到无家,在远离处那是艰辛的。
Okā anokamāgamma, viveke yattha dūramaṃ.
163「应希求于彼处的喜乐,舍弃诸欲,成为无所有者;
‘‘Tatrābhiratimiccheyya, hitvā kāme akiñcano;
164智者应净化自己,去除心的烦恼。
Pariyodapeyya attānaṃ, cittaklesehi paṇḍito.
165那些于觉支上,正确善修其心的人;
‘‘Yesaṃ sambodhiyaṅgesu, sammā cittaṃ subhāvitaṃ;
166在舍弃执取中,他们乐于无取;
Ādānapaṭinissagge, anupādāya ye ratā;
167漏尽者,具光芒者,他们于世间般涅槃。第四。
Khīṇāsavā jutimanto, te loke parinibbutā’’ti. catutthaṃ;
1685. 第一沙门性经
5. Paṭhamasāmaññasuttaṃ
35在舍卫城。
“比丘们,我将为你们讲解沙门性与沙门义。你们要仔细听。
比丘们,什么是沙门性?就是这圣八支道,也就是:正见……(中略)……正定。比丘们,这就称为沙门性。
比丘们,什么是沙门义?比丘们,就是贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽——这就称为沙门义。”
第六经。
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Sāmaññañca vo, bhikkhave, desessāmi, sāmaññaphalāni ca. Taṃ suṇātha. Katamañca, bhikkhave, sāmaññaṃ? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Idaṃ vuccati, bhikkhave, sāmaññaṃ. Katamāni ca, bhikkhave, sāmaññaphalāni? Sotāpattiphalaṃ, sakadāgāmiphalaṃ, anāgāmiphalaṃ, arahattaphalaṃ – imāni vuccanti, bhikkhave, sāmaññaphalānī’’ti. Pañcamaṃ.
1706. 第二沙门性经
6. Dutiyasāmaññasuttaṃ
36舍卫城因缘。「诸比丘!我将为你们讲说沙门性与沙门义。你们听!诸比丘!什么是沙门性?即此八支圣道,也就是:正见……乃至……正定。诸比丘!这称为沙门性。诸比丘!什么是沙门义?诸比丘!贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽——诸比丘!这称为沙门义。」第六。
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Sāmaññañca vo, bhikkhave, desessāmi, sāmaññatthañca. Taṃ suṇātha. Katamañca kho, bhikkhave, sāmaññaṃ? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Idaṃ vuccati, bhikkhave, sāmaññaṃ. Katamo ca, bhikkhave, sāmaññattho? Yo kho, bhikkhave, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sāmaññattho’’ti. Chaṭṭhaṃ.
1727. 第一梵性经
7. Paṭhamabrahmaññasuttaṃ
37在舍卫城。
“比丘们,我将为你们讲解梵性与梵义。你们要仔细听。
比丘们,什么是梵性?就是这圣八支道,也就是:正见……(中略)……正定。比丘们,这就称为梵性。
比丘们,什么是梵义?比丘们,就是贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽——这就称为梵义。”
第八经。
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Brahmaññañca vo, bhikkhave, desessāmi, brahmaññaphalāni ca. Taṃ suṇātha. Katamañca kho, bhikkhave, brahmaññaṃ? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Idaṃ vuccati, bhikkhave, brahmaññaṃ. Katamāni ca, bhikkhave, brahmaññaphalāni ? Sotāpattiphalaṃ , sakadāgāmiphalaṃ, anāgāmiphalaṃ, arahattaphalaṃ – imāni vuccanti, bhikkhave, brahmaññaphalānī’’ti. Sattamaṃ.
1748. 第二梵性经
8. Dutiyabrahmaññasuttaṃ
38舍卫城因缘。「诸比丘!我将为你们讲说梵性与梵性义。你们听!诸比丘!什么是梵性?即此八支圣道,也就是:正见……乃至……正定。诸比丘!这称为梵性。诸比丘!什么是梵性义?诸比丘!贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽——诸比丘!这称为梵性义。」第八。
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Brahmaññañca vo, bhikkhave, desessāmi, brahmaññatthañca. Taṃ suṇātha. Katamañca, bhikkhave, brahmaññaṃ? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Idaṃ vuccati, bhikkhave, brahmaññaṃ. Katamo ca, bhikkhave, brahmaññattho? Yo kho, bhikkhave, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo – ayaṃ vuccati, bhikkhave, brahmaññattho’’ti. Aṭṭhamaṃ.
1769. 第一梵行经
9. Paṭhamabrahmacariyasuttaṃ
39在舍卫城。
“比丘们,我将为你们讲解梵行与梵行义。你们要仔细听。
比丘们,什么是梵行?就是这圣八支道,也就是:正见……(中略)……正定。比丘们,这就称为梵行。
比丘们,什么是梵行义?比丘们,就是贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽——这就称为梵行义。”
第十经。
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Brahmacariyañca vo, bhikkhave, desessāmi, brahmacariyaphalāni ca. Taṃ suṇātha. Katamañca, bhikkhave, brahmacariyaṃ? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Idaṃ vuccati, bhikkhave, brahmacariyaṃ. Katamāni ca, bhikkhave, brahmacariyaphalāni? Sotāpattiphalaṃ, sakadāgāmiphalaṃ, anāgāmiphalaṃ, arahattaphalaṃ – imāni vuccanti, bhikkhave, brahmacariyaphalānī’’ti. Navamaṃ.
17810. 第二梵行经
10. Dutiyabrahmacariyasuttaṃ
40舍卫城因缘。「诸比丘,我将为你们讲说梵行与梵行义。你们听此。诸比丘,什么是梵行?即此八支圣道,也就是:正见……乃至……正定。诸比丘,这称为梵行。诸比丘,什么是梵行义?诸比丘,贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽——诸比丘,这称为梵行义。」第十。
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Brahmacariyañca vo, bhikkhave, desessāmi, brahmacariyatthañca. Taṃ suṇātha. Katamañca, bhikkhave, brahmacariyaṃ? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Idaṃ vuccati, bhikkhave, brahmacariyaṃ. Katamo ca, bhikkhave, brahmacariyattho? Yo kho, bhikkhave, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo – ayaṃ vuccati, bhikkhave, brahmacariyattho’’ti. Dasamaṃ.
180行道品第四
Paṭipattivaggo catuttho.
181其摄颂——
Tassuddānaṃ –
182其摄颂——
Tassuddānaṃ –
183行道与行道者,还有失败与到达彼岸;
Paṭipatti paṭipanno ca, viraddhañca pāraṃgamā;
184以沙门性说了两经,关于婆罗门性又有两经;
Sāmaññena ca dve vuttā, brahmaññā apare duve;
185以梵行说了两经,这一品就由此而得名。
Brahmacariyena dve vuttā, vaggo tena pavuccatīti.
186第五 外道游方者品
5. Aññatitthiyapeyyālavaggo
1871. 贪离贪经
1. Rāgavirāgasuttaṃ
1881. 贪离贪经
1. Rāgavirāgasuttaṃ
41起源于舍卫城。“比丘们,如果外道游方者这样问你们:‘朋友,在沙门乔达摩那里修习梵行,是为了什么目的呢?’比丘们,被这样问到时,你们应当这样回答那些外道游方者:‘朋友,于染着离染,这就是在世尊那里修习梵行的目的。’“而如果,比丘们,外道游方者又这样问:‘那么,朋友,有道路、有行道可以导向染着的离染吗?’比丘们,被这样问到时,你们应当这样回答那些外道游方者:‘朋友,有道路、有行道可以导向染着的离染。’“那么,比丘们,什么是导向染着离染的道路,什么是导向染着离染的行道呢?就是这圣八支道,也就是:正见……(中略)……正定。比丘们,这就是导向染着离染的道路,这就是导向染着离染的行道。被这样问到时,比丘们,你们应当这样回答那些外道游方者。”第一经。
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘kimatthiyaṃ, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussatī’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘rāgavirāgatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti. Sace pana vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘atthi panāvuso, maggo, atthi paṭipadā rāgavirāgāyā’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘atthi kho, āvuso, maggo, atthi paṭipadā rāgavirāgāyā’ti. Katamo ca, bhikkhave, maggo, katamā ca paṭipadā rāgavirāgāya ? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ, bhikkhave, maggo, ayaṃ paṭipadā rāgavirāgāyāti. Evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyāthā’’ti. Paṭhamaṃ.
1902-7. 结断等六经
2-7. Saṃyojanappahānādisuttachakkaṃ
42-47“比丘们,如果那些外道游方者这样问你们:‘贤友们,你们在沙门乔达摩的教法下过梵行生活,是为了什么目的呢?’比丘们,当你们被这样问时,应该这样回答那些外道游方者:‘贤友们,我们在世尊的教法下过梵行生活,是为了断除结使……贤友们,是为了彻底拔除随眠烦恼……贤友们,是为了遍知漫长的轮回之路……贤友们,是为了灭尽诸漏……贤友们,是为了亲证明与解脱的果……贤友们,是为了知见。’第七经。”
‘‘Sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘kimatthiyaṃ, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussatī’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘saṃyojanappahānatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe… ‘anusayasamugghātanatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe… ‘addhānapariññatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe… ‘āsavānaṃ khayatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe… ‘vijjāvimuttiphalasacchikiriyatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe… ‘ñāṇadassanatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe…. Sattamaṃ.
1928. 无取般涅槃经
8. Anupādāparinibbānasuttaṃ
48舍卫城因缘。「诸比丘,如果其他外道游方者这样问你们:『贤友们,为了什么目的在沙门乔达摩座下修习梵行?』诸比丘,被这样问时,你们应该这样回答那些其他外道游方者:『贤友,为了无取般涅槃之目的,在世尊座下修习梵行。』诸比丘,如果其他外道游方者这样问你们:『贤友,那么有道吗?有道迹能达到无取般涅槃吗?』诸比丘,被这样问时,你们应该这样回答那些其他外道游方者:『贤友,有道,有道迹能达到无取般涅槃。』诸比丘,什么是道?什么是道迹能达到无取般涅槃?即此圣八支道,也就是:正见……正定。诸比丘,这是道,这是道迹能达到无取般涅槃。诸比丘,被这样问时,你们应该这样回答那些其他外道游方者。」第八经。
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘kimatthiyaṃ, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussatī’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘anupādāparinibbānatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti. Sace pana vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘atthi panāvuso, maggo, atthi paṭipadā anupādāparinibbānāyā’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘atthi kho, āvuso, maggo, atthi paṭipadā anupādāparinibbānāyā’ti . Katamo ca, bhikkhave, maggo, katamā ca paṭipadā anupādāparinibbānāya? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ, bhikkhave, maggo, ayaṃ paṭipadā anupādāparinibbānāyāti. Evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyāthā’’ti. Aṭṭhamaṃ.
194外道广说品第五
Aññatitthiyapeyyālavaggo pañcamo.
195其摄颂:
Tassuddānaṃ –
196其摄颂:
Tassuddānaṃ –
197离贪、结使、随眠,漫长的轮回、诸漏灭尽;
Virāgasaṃyojanaṃ anusayaṃ, addhānaṃ āsavā khayā;
198明与解脱、以及智,无取著是第八。
Vijjāvimuttiñāṇañca, anupādāya aṭṭhamī.
199第六 日轮重复品
6. Sūriyapeyyālavaggo
2001. 善友经
1. Kalyāṇamittasuttaṃ
49舍卫城因缘。「诸比丘,太阳升起的前行相、前兆,即是曙光;同样地,诸比丘,比丘的圣八支道生起的前行相、前兆,即是善友性。诸比丘,对于具善友的比丘,应当期待:他将修习圣八支道,他将多修习圣八支道。诸比丘,具善友的比丘如何修习圣八支道,如何多修习圣八支道?诸比丘,于此,比丘修习依止远离、依止离贪、依止灭、导向舍遣的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、导向舍遣的正定。诸比丘,具善友的比丘这样修习圣八支道,这样多修习圣八支道。」第一经。
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Sūriyassa, bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ; evameva kho, bhikkhave , bhikkhuno ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
2022-6. 戒具足等五经
2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ
50-54「诸比丘,太阳升起的前行相、前兆,即是曙光;同样地,诸比丘,比丘的圣八支道生起的前行相、前兆,即是戒具足。诸比丘,对于具戒的比丘,应当期待……即是欲具足……即是我具足……即是见具足……即是不放逸具足……」第六经。
‘‘Sūriyassa, bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – sīlasampadā. Sīlasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ… yadidaṃ – chandasampadā… yadidaṃ – attasampadā… yadidaṃ – diṭṭhisampadā… yadidaṃ – appamādasampadā…. Chaṭṭhaṃ.
2047. 如理作意具足经
7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ
55「诸比丘!对于太阳的升起,这是前行,这是前相,即:黎明。同样地,诸比丘!对于比丘的圣八支道的生起,这是前行,这是前相,即:如理作意的成就。诸比丘!对于如理作意成就的比丘,这是可以期待的——他将修习圣八支道,他将多修习圣八支道。诸比丘!比丘如何如理作意成就而修习圣八支道,多修习圣八支道呢?诸比丘!于此,比丘修习依止于远离、依止于离贪、依止于灭、回向于舍的正见……(中略)……修习依止于远离、依止于离贪、依止于灭、回向于舍的正定。诸比丘!比丘如此如理作意成就而修习圣八支道,多修习圣八支道。」第七。
‘‘Sūriyassa , bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimmittaṃ, yadidaṃ – yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
2061. 善友经
1. Kalyāṇamittasuttaṃ
56「诸比丘!对于太阳的升起,这是前行,这是前相,即:黎明。同样地,诸比丘!对于比丘的圣八支道的生起,这是前行,这是前相,即:善友性。诸比丘!对于具善友的比丘,这是可以期待的——他将修习圣八支道,他将多修习圣八支道。诸比丘!比丘如何具善友而修习圣八支道,多修习圣八支道呢?诸比丘!于此,比丘修习以贪的调伏为终极、以嗔的调伏为终极、以痴的调伏为终极的正见……(中略)……修习以贪的调伏为终极、以嗔的调伏为终极、以痴的调伏为终极的正定。诸比丘!比丘如此具善友而修习圣八支道,多修习圣八支道。」第一。
‘‘Sūriyassa , bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ , yadidaṃ – kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
2082-6. 戒具足等五经
2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ
57-61「诸比丘!对于太阳的升起,这是前行,这是前相,即:黎明。同样地,诸比丘!对于比丘的圣八支道的生起,这是前行,这是前相,即:戒的成就……(中略)……即:欲的成就……(中略)……即:自我的成就……(中略)……即:见的成就……(中略)……即:不放逸的成就……(中略)……。」第六。
‘‘Sūriyassa , bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – sīlasampadā…pe… yadidaṃ – chandasampadā…pe… yadidaṃ – attasampadā…pe… yadidaṃ – diṭṭhisampadā…pe… yadidaṃ – appamādasampadā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
2107. 如理作意具足经
7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ
62「即:如理作意的成就。诸比丘!对于如理作意成就的比丘,这是可以期待的——他将修习圣八支道,他将多修习圣八支道。诸比丘!比丘如何如理作意成就而修习圣八支道,多修习圣八支道呢?诸比丘!于此,比丘修习以贪的调伏为终极、以嗔的调伏为终极、以痴的调伏为终极的正见……(中略)……修习以贪的调伏为终极、以嗔的调伏为终极、以痴的调伏为终极的正定。诸比丘!比丘如此如理作意成就而修习圣八支道,多修习圣八支道。」第七。
‘‘Yadidaṃ – yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
212日广说品第六
Sūriyapeyyālavaggo chaṭṭho.
213其摄颂——
Tassuddānaṃ –
214其摄颂——
Tassuddānaṃ –
215善友、戒与意欲,再加自我具足;
Kalyāṇamittaṃ sīlañca, chando ca attasampadā;
216见与不放逸,如理作意是第七。
Diṭṭhi ca appamādo ca, yoniso bhavati sattamaṃ.
217第七、一法重复品
7. Ekadhammapeyyālavaggo
2181. 善友经
1. Kalyāṇamittasuttaṃ
63以沙瓦提为缘。“比丘们,有一法对圣八支道的生起有很大帮助。什么是一法?那就是——善友之德。比丘们,对于拥有善友的比丘,这是可预期的:他将修习圣八支道,他将多修圣八支道。比丘们,拥有善友的比丘是如何修习圣八支道、多修圣八支道的呢?比丘们,在这里,比丘依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣而修习正见……(中略)……依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣而修习正定。比丘们,拥有善友的比丘就是这样修习圣八支道、多修圣八支道的。”第一经。
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bahūpakāro ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya. Katamo ekadhammo? Yadidaṃ – kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ , bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
2202-6. 戒具足等五经
2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ
64-68“比丘们,有一法对圣八支道的生起有很大帮助。什么是一法?那就是——戒具足……(中略)……那就是——意欲具足……(中略)……那就是——自我具足……(中略)……那就是——见具足……(中略)……那就是——不放逸具足……(中略)……”第六经。
‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bahūpakāro ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya. Katamo ekadhammo? Yadidaṃ – sīlasampadā…pe… yadidaṃ – chandasampadā…pe… yadidaṃ – attasampadā…pe… yadidaṃ – diṭṭhisampadā…pe… yadidaṃ – appamādasampadā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
2227. 如理作意具足经
7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ
69「那就是——如理作意的圆满。诸比丘!具足如理作意的比丘,这是应该期待的——他将修习圣八支道,他将多修圣八支道。诸比丘!比丘如何具足如理作意而修习圣八支道,多修圣八支道呢?诸比丘!在此,比丘修习正见,依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍;修习正思惟,依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍;修习正语,依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍;修习正业,依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍;修习正命,依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍;修习正精进,依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍;修习正念,依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍;修习正定,依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍。诸比丘!比丘如此具足如理作意而修习圣八支道,多修圣八支道。」第七。
‘‘Yadidaṃ – yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
2241. 善友经
1. Kalyāṇamittasuttaṃ
70舍卫城因缘。「诸比丘,一法对圣八支道的生起有大助益。什么是一法?即:善友。诸比丘,具善友的比丘应当期待:他将修习圣八支道,他将多修圣八支道。诸比丘,比丘如何具善友而修习圣八支道,多修圣八支道?诸比丘,于此,比丘修习以贪的调伏为终极、以嗔的调伏为终极、以痴的调伏为终极的正见……修习以贪的调伏为终极、以嗔的调伏为终极、以痴的调伏为终极的正定。诸比丘,比丘如此具善友而修习圣八支道,多修圣八支道。」第一。
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bahūpakāro ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya. Katamo ekadhammo? Yadidaṃ – kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ , bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
2262-6. 戒具足等五经
2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ
71-75舍卫城因缘。「诸比丘,一法对圣八支道的生起有大助益。什么是一法?即:戒具足……即:欲具足……即:自具足……即:见具足……即:不放逸具足……。」第六。
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bahūpakāro ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya. Katamo ekadhammo? Yadidaṃ – sīlasampadā…pe… yadidaṃ – chandasampadā…pe… yadidaṃ – attasampadā…pe… yadidaṃ – diṭṭhisampadā…pe… yadidaṃ – appamādasampadā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
2287. 如理作意具足经
7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ
76「即:如理作意具足。诸比丘,具足如理作意的比丘应当期待:他将修习圣八支道,他将多修圣八支道。诸比丘,比丘如何具足如理作意而修习圣八支道,多修圣八支道?诸比丘,于此,比丘修习正见……修习以贪调伏为终极、以嗔调伏为终极、以痴调伏为终极的正定。诸比丘,比丘如此具足如理作意而修习圣八支道,多修圣八支道。」第七。
‘‘Yadidaṃ – yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
230一法广说品第七
Ekadhammapeyyālavaggo sattamo.
231其摄颂──
Tassuddānaṃ –
232其摄颂──
Tassuddānaṃ –
233善友与戒,以及欲与自具足;
Kalyāṇamittaṃ sīlañca, chando ca attasampadā;
234见与不放逸,如理作意为第七。
Diṭṭhi ca appamādo ca, yoniso bhavati sattamaṃ.
2358. 第二一法品重复品
8. Dutiyaekadhammapeyyālavaggo
2361. 善友经
1. Kalyāṇamittasuttaṃ
77舍卫城因缘。「诸比丘,我不见有其他任何非法品,由此未生起的圣八支道得以生起,或已生起的圣八支道得以修习圆满,诸比丘,正如善友。诸比丘,对于具善友的比丘,应当期待:他将修习圣八支道,他将多修圣八支道。诸比丘,比丘如何具善友而修习圣八支道,多修圣八支道?诸比丘,于此,比丘修习依止远离的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、导向舍离的正定。诸比丘,比丘如此具善友而修习圣八支道,多修圣八支道。」第一。
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo uppajjati, uppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchati, yathayidaṃ, bhikkhave, kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha , bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
2382-6. 戒具足等五经
2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ
78-82「诸比丘,我不见有其他任何一法,由此未生起的圣八支道得以生起,或已生起的圣八支道得以修习圆满,诸比丘,正如戒具足……诸比丘,正如欲具足……诸比丘,正如自具足……诸比丘,正如见具足……诸比丘,正如不放逸具足……。」第六。
‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo uppajjati, uppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchati, yathayidaṃ , bhikkhave, sīlasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, chandasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, attasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, diṭṭhisampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, appamādasampadā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
2407. 如理作意具足经
7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ
83「诸比丘,正如如理作意具足。诸比丘,对于如理作意具足的比丘,应当期待:他将修习圣八支道,他将多修圣八支道。诸比丘,比丘如何如理作意具足而修习圣八支道,多修圣八支道?诸比丘,于此,比丘修习依止远离的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、导向舍离的正定。诸比丘,比丘如此如理作意具足而修习圣八支道,多修圣八支道。」第七。
‘‘Yathayidaṃ , bhikkhave, yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
2421. 善友经
1. Kalyāṇamittasuttaṃ
84「诸比丘,我不见有其他任何非法品,由此未生起的圣八支道得以生起,或已生起的圣八支道得以修习圆满,诸比丘,正如善友。诸比丘,对于具善友的比丘,应当期待:他将修习圣八支道,他将多修圣八支道。诸比丘,比丘如何具善友而修习圣八支道,多修圣八支道?诸比丘,于此,比丘修习以调伏贪为终极、以调伏嗔为终极、以调伏痴为终极的正见……修习以调伏贪为终极、以调伏嗔为终极、以调伏痴为终极的正定。诸比丘,比丘如此具善友而修习圣八支道,多修圣八支道。」第一。
‘‘Nāhaṃ , bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo uppajjati, uppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchati, yathayidaṃ, bhikkhave, kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
2442-6. 戒具足等五经
2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ
85-89「诸比丘,我不见有其他任何非法品,由此未生起的圣八支道得以生起,或已生起的圣八支道得以修习圆满,诸比丘,正如戒具足……诸比丘,正如欲具足……诸比丘,正如自具足……诸比丘,正如见具足……诸比丘,正如不放逸具足……。」第六。
‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo uppajjati, uppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchati, yathayidaṃ, bhikkhave, sīlasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, chandasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, attasampadā…pe… yathayidaṃ , bhikkhave, diṭṭhisampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, appamādasampadā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
2467. 如理作意具足经
7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ
90「诸比丘,正如如理作意具足。诸比丘,对于如理作意具足的比丘,应当期待:他将修习圣八支道,他将多修圣八支道。诸比丘,比丘如何如理作意具足而修习圣八支道,多修圣八支道?诸比丘,于此,比丘修习以调伏贪为终极、以调伏嗔为终极、以调伏痴为终极的正见……修习以调伏贪为终极、以调伏嗔为终极、以调伏痴为终极的正定。诸比丘,比丘如此如理作意具足而修习圣八支道,多修圣八支道。」第七。
‘‘Yathayidaṃ, bhikkhave, yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha , bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho , bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
248第二一法广说品第八
Dutiyaekadhammapeyyālavaggo aṭṭhamo.
249其摄颂——
Tassuddānaṃ –
250其摄颂——
Tassuddānaṃ –
251善友与戒,欲与自成就;
Kalyāṇamittaṃ sīlañca, chando ca attasampadā;
252见与不放逸,如理为第七。
Diṭṭhi ca appamādo ca, yoniso bhavati sattamaṃ.
253第一、恒河略说品。
1. Gaṅgāpeyyālavaggo
2541. 第一东倾经
1. Paṭhamapācīnaninnasuttaṃ
91在舍卫城。比丘们,就像恒河偏向东方、斜向东方、倾向东方;同样的,比丘们,比丘修习圣八支道、多修圣八支道,就会偏向涅槃、斜向涅槃、倾向涅槃。比丘们,比丘如何修习圣八支道、多修圣八支道,从而偏向涅槃、斜向涅槃、倾向涅槃呢?比丘们,这里,比丘修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正见……乃至……修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正定。比丘们,就是这样,比丘修习圣八支道、多修圣八支道,就会偏向涅槃、斜向涅槃、倾向涅槃。第一。
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave , bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
2562-5. 第二等东倾四经
2-5. Dutiyādipācīnaninnasuttacatukkaṃ
92-95“比丘们,就像耶牟那河偏向东方、斜向东方、倾向东方;同样的,比丘们……乃至……比丘们,就像阿致罗筏底河偏向东方、斜向东方、倾向东方;同样的,比丘们……乃至……比丘们,就像萨罗游河偏向东方、斜向东方、倾向东方;同样的,比丘们……乃至……比丘们,就像摩醯河偏向东方、斜向东方、倾向东方;同样的,比丘们……乃至……。第五。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave…pe… seyyathāpi , bhikkhave, aciravatī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave…pe… seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave…pe… seyyathāpi , bhikkhave, mahī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave…pe…. Pañcamaṃ.
2586. 第六东倾经
6. Chaṭṭhapācīnaninnasuttaṃ
96“比丘们,就像所有的大河,也就是——恒河、耶牟那河、阿致罗筏底河、萨罗游河、摩醯河,所有这些河都偏向东方、斜向东方、倾向东方;同样的,比丘们,比丘修习圣八支道、多修圣八支道,就会偏向涅槃、斜向涅槃、倾向涅槃。比丘们,比丘如何修习圣八支道、多修圣八支道,从而偏向涅槃、斜向涅槃、倾向涅槃呢?比丘们,这里,比丘修习依止远离……乃至……修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正定。比丘们,就是这样,比丘修习圣八支道、多修圣八支道,就会偏向涅槃、斜向涅槃、倾向涅槃。第六。
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
2601. 第一海倾经
1. Paṭhamasamuddaninnasuttaṃ
97“比丘们,就像恒河偏向大海、斜向大海、倾向大海;同样的,比丘们,比丘修习圣八支道、多修圣八支道,就会偏向涅槃、斜向涅槃、倾向涅槃。比丘们,比丘如何修习圣八支道、多修圣八支道,从而偏向涅槃、斜向涅槃、倾向涅槃呢?比丘们,这里,比丘修习依止远离……乃至……修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正定。比丘们,就是这样,比丘修习圣八支道、多修圣八支道,就会偏向涅槃、斜向涅槃、倾向涅槃。第一。
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, gaṅgā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
2622-6. 第二等海倾五经
2-6. Dutiyādisamuddaninnasuttapañcakaṃ
98-102“比丘们,就像耶牟那河偏向大海、斜向大海、倾向大海;同样的,比丘们,比丘……乃至……比丘们,就像阿致罗筏底河偏向大海、斜向大海、倾向大海;同样的,比丘们,比丘……乃至……比丘们,就像萨罗游河偏向大海、斜向大海、倾向大海;同样的,比丘们,比丘……乃至……比丘们,就像摩醯河偏向大海、斜向大海、倾向大海;同样的,比丘们,比丘……乃至……比丘们,就像所有的大河,也就是——恒河、耶牟那河、阿致罗筏底河、萨罗游河、摩醯河,所有这些河都偏向大海、斜向大海、倾向大海;同样的,比丘们,比丘修习圣八支道、多修圣八支道,就会偏向涅槃、斜向涅槃、倾向涅槃。比丘们,比丘如何修习圣八支道、多修圣八支道,从而偏向涅槃、斜向涅槃、倾向涅槃呢?比丘们,这里,比丘修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正见……乃至……修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正定。比丘们,就是这样,比丘修习圣八支道、多修圣八支道,就会偏向涅槃、斜向涅槃、倾向涅槃。第六。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi , bhikkhave, sarabhū nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
264恒河广说品第一
Gaṅgāpeyyālavaggo paṭhamo.
265其摄颂:
Tassuddānaṃ –
266其摄颂:
Tassuddānaṃ –
267六向东倾斜,六倾斜向海;
Cha pācīnato ninnā, cha ninnā ca samuddato;
268此二六成十二,以此称为品。
Ete dve cha dvādasa honti, vaggo tena pavuccatīti;
269恒河中略,东倾斜句道,依止远离十二经第一。
Gaṅgāpeyyālī pācīnaninnavācanamaggī, vivekanissitaṃ dvādasakī paṭhamakī.
2702. 第二恒河中略品
2. Dutiyagaṅgāpeyyālavaggo
2711. 第一东倾经
1. Paṭhamapācīnaninnasuttaṃ
103比丘们,譬如恒河朝向东方、倾向东方、斜向东方。这时,来了一大群人,拿着锄头和篮子说:‘我们要让这条恒河朝向西方、倾向西方、斜向西方。’比丘们,你们怎么想?那群人能让恒河朝向西方、倾向西方、斜向西方吗?”“不能,尊者。”“为什么呢?”“尊者,恒河朝向东方、倾向东方、斜向东方。它不容易被变成朝向西方、倾向西方、斜向西方。那群人只是白白劳累、受苦罢了。”“同样地,比丘们,当一位比丘修习、多修习圣八支道的时候,即使国王、大臣、朋友、同僚、亲戚、血亲拿着财物来劝诱他说:‘喂,善男子!这些袈裟有什么折磨你的呢?你为什么剃了头、托着钵到处走呢?来吧,还俗吧,享用财富,也做功德吧。’比丘们,比丘修习、多修习圣八支道,他根本不可能弃舍学处还俗。为什么?比丘们,那颗心长期朝向远离、倾向远离、斜向远离,它根本不可能还俗。比丘们,比丘怎样修习、多修习圣八支道呢?在此,比丘修习正见,依止远离……修习正定,依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍。……比丘们,比丘就是这样修习、多修习圣八支道的。第十二经。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca , bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
2732-6. 第二等东倾五经
2-6. Dutiyādipācīnaninnasuttapañcakaṃ
104“比丘们,就像阎牟那河向东倾斜、向东低垂、向东坡斜,同样地,比丘们,比丘……(略)……这是第二经。”
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, yamunā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… dutiyaṃ.
105比丘们,就像阿致罗筏底河倾向东方、斜向东方、流向东方;同样地,比丘们,比丘……第三。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… tatiyaṃ.
106比丘们,就像萨罗薄底河倾向东方、斜向东方、流向东方;同样地,比丘们,比丘……第四。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… catutthaṃ.
107比丘们,就像摩醯河倾向东方、斜向东方、流向东方;同样地,比丘们,比丘……第五。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… pañcamaṃ.
108比丘们,就像那些大河,即:恒河、阎牟那河、阿致罗筏底河、萨罗薄底河、摩醯河,所有这些河都倾向东方、斜向东方、流向东方;同样地,比丘们,比丘……第六。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… chaṭṭhaṃ.
2791. 第一海倾经
1. Paṭhamasamuddaninnasuttaṃ
109就像恒河向大海倾斜、向大海低垂、向大海汇入一样,比丘们,比丘修习圣八支道、多修圣八支道时,就向涅槃倾斜、向涅槃低垂、向涅槃汇入。比丘们,比丘怎样修习圣八支道、多修圣八支道,就向涅槃倾斜、向涅槃低垂、向涅槃汇入呢?比丘们,这里比丘修习正见,以不死为深入、以不死为归宿、以不死为终点……修习正定,以不死为深入、以不死为归宿、以不死为终点。比丘们,比丘就是这样修习圣八支道、多修圣八支道,就向涅槃倾斜、向涅槃低垂、向涅槃汇入。第一经。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
2812-6. 第二等海倾五经
2-6. Dutiyādisamuddaninnasuttapañcakaṃ
110「诸比丘,譬如亚穆那河向海倾斜、向海倾注、向海流;同样地,诸比丘,比丘……第二。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… dutiyaṃ.
111比丘们,就像阿致罗筏底河趋向大海、倾斜大海、倾向大海;同样地,比丘们,比丘……(省略)第三。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… tatiyaṃ.
112比丘们,就像色罗浮河趋向大海、倾斜大海、倾向大海;同样地,比丘们,比丘……(省略)第四。
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, sarabhū nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… catutthaṃ.
113比丘们,就像莫希河趋向大海、倾斜大海、倾向大海;同样地,比丘们,比丘……(省略)第五。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… pañcamaṃ.
114「诸比丘!譬如凡是那些大河,即:恒河、亚穆那河、阿吉拉瓦帝河、沙拉浮河、大河,一切都倾向于海、趣向于海、流向于海;同样地,诸比丘!比丘修习圣八支道、多修习圣八支道,倾向于涅槃、趣向于涅槃、流向于涅槃。诸比丘!比丘如何修习圣八支道、多修习圣八支道,倾向于涅槃、趣向于涅槃、流向于涅槃呢?诸比丘!于此,比丘修习以贪调伏为终极、以嗔调伏为终极、以痴调伏为终极的正见……修习以贪调伏为终极、以嗔调伏为终极、以痴调伏为终极的正定。诸比丘!比丘如此修习圣八支道、多修习圣八支道,倾向于涅槃、趣向于涅槃、流向于涅槃。」第六。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
287(调伏贪的十二项经文,第二,名为‘趋向大海’。)
(Rāgavinayadvādasakī dutiyakī samuddaninnanti).
2881. 第一东倾经
1. Paṭhamapācīnaninnasuttaṃ
115「诸比丘!譬如恒河倾向于东、趣向于东、流向于东;同样地,诸比丘!比丘修习圣八支道、多修习圣八支道,倾向于涅槃、趣向于涅槃、流向于涅槃。诸比丘!比丘如何修习圣八支道、多修习圣八支道,倾向于涅槃、趣向于涅槃、流向于涅槃呢?诸比丘!于此,比丘修习以不死为归趣、以不死为彼岸、以不死为终极的正见……修习以不死为归趣、以不死为彼岸、以不死为终极的正定。诸比丘!比丘如此修习圣八支道、多修习圣八支道,倾向于涅槃、趣向于涅槃、流向于涅槃。」第一。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
2902-6. 第二等东倾五经
2-6. Dutiyādipācīnaninnasuttapañcakaṃ
116「诸比丘!譬如亚穆那河倾向于东、趣向于东、流向于东;同样地,诸比丘!比丘……第二。
Seyyathāpi , bhikkhave, yamunā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… dutiyaṃ.
117「诸比丘!譬如阿吉拉瓦帝河倾向于东、趣向于东、流向于东;同样地,诸比丘!比丘……第三。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā ; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… tatiyaṃ.
118「诸比丘!譬如沙拉浮河倾向于东、趣向于东、流向于东;同样地,诸比丘!比丘……第四。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… catutthaṃ.
119「诸比丘!譬如大河倾向于东、趣向于东、流向于东;同样地,诸比丘!比丘……第五。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… pañcamaṃ.
120「诸比丘,譬如任何大河,即:恒河、亚穆那河、阿吉拉瓦帝河、沙拉部河、摩希河,一切都向东倾斜、向东倾注、向东流去;同样地,诸比丘,比丘……第六。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… chaṭṭhaṃ.
2961. 第一海倾经
1. Paṭhamasamuddaninnasuttaṃ
121「诸比丘,譬如恒河向海倾斜、向海倾注、向海流去;同样地,诸比丘,比丘修习圣八支道、多修习圣八支道者,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。诸比丘,比丘如何修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去呢?诸比丘,于此,比丘修习正见,以不死为归趣、以不死为彼岸、以不死为终极……修习正定,以不死为归趣、以不死为彼岸、以不死为终极。诸比丘,比丘如是修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。」第一。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha , bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
2982-6. 第二等海倾五经
2-6. Dutiyādisamuddaninnasuttapañcakaṃ
122-126「诸比丘,譬如亚穆那河向海倾斜、向海倾注、向海流去;同样地,诸比丘,比丘……诸比丘,譬如阿吉拉瓦帝河向海倾斜、向海倾注、向海流去;同样地,诸比丘,比丘……诸比丘,譬如沙拉部河向海倾斜、向海倾注、向海流去;同样地,诸比丘,比丘……诸比丘,譬如摩希河向海倾斜、向海倾注、向海流去;同样地,诸比丘,比丘……诸比丘,譬如任何大河,即:恒河、亚穆那河、阿吉拉瓦帝河、沙拉部河、摩希河,一切都向海倾斜、向海倾注、向海流去;同样地,诸比丘,比丘修习圣八支道、多修习圣八支道者,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。诸比丘,比丘如何修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去呢?诸比丘,于此,比丘修习正见,以不死为归趣、以不死为彼岸、以不死为终极……修习正定,以不死为归趣、以不死为彼岸、以不死为终极。诸比丘,比丘如是修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。」第六。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā , yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
300(不死归趣十二品第三品)。
(Amatogadhadvādasakī tatiyakī).
3011. 第一东倾经
1. Paṭhamapācīnaninnasuttaṃ
127「诸比丘,譬如恒河向东倾斜、向东倾注、向东流去;同样地,诸比丘,比丘修习圣八支道、多修习圣八支道者,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。诸比丘,比丘如何修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去呢?诸比丘,于此,比丘修习正见,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去……修习正定,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。诸比丘,比丘如是修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。」第一。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
3032-6. 第二等东倾五经
2-6. Dutiyādipācīnaninnasuttapañcakaṃ
128-132「诸比丘,譬如亚穆那河向东倾斜、向东倾注、向东流去;同样地,诸比丘,比丘……诸比丘,譬如阿吉拉瓦帝河向东倾斜、向东倾注、向东流去;同样地,诸比丘,比丘……诸比丘,譬如沙拉部河向东倾斜、向东倾注、向东流去;同样地,诸比丘,比丘……诸比丘,譬如摩希河向东倾斜、向东倾注、向东流去;同样地,诸比丘,比丘……诸比丘,譬如任何大河,即:恒河、亚穆那河、阿吉拉瓦帝河、沙拉部河、摩希河,一切都向东倾斜、向东倾注、向东流去;同样地,诸比丘,比丘修习圣八支道、多修习圣八支道者,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。诸比丘,比丘如何修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去呢?诸比丘,于此,比丘修习正见,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去……修习正定,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。诸比丘,比丘如是修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。」第六。
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, yamunā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
3051. 第一海倾经
1. Paṭhamasamuddaninnasuttaṃ
133「诸比丘,譬如恒河向海倾斜、向海倾注、向海流去;同样地,诸比丘,比丘修习圣八支道、多修习圣八支道者,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。诸比丘,比丘如何修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去呢?诸比丘,于此,比丘修习正见,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去……修习正定,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。诸比丘,比丘如是修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。」第一。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
3072-6. 第二等海倾五经
2-6. Dutiyādisamuddaninnasuttapañcakaṃ
134-138比丘们!就像耶牟那河倾向大海、斜向大海、流向大海;同样地,比丘们!比丘……就像阿致罗筏底河倾向大海、斜向大海、流向大海;同样地,比丘们!比丘……就像萨罗庾河倾向大海、斜向大海、流向大海;同样地,比丘们!比丘……就像摩醯河倾向大海、斜向大海、流向大海;同样地,比丘们!比丘……就像那些大河——即恒河、耶牟那河、阿致罗筏底河、萨罗庾河、摩醯河——全都倾向大海、斜向大海、流向大海;同样地,比丘们!修习圣八支道、多修圣八支道的比丘,倾向涅槃、斜向涅槃、流向涅槃。比丘们!比丘如何修习圣八支道、多修圣八支道而倾向涅槃、斜向涅槃、流向涅槃呢?比丘们!在此,比丘修习倾向涅槃、斜向涅槃、流向涅槃的正见……乃至修习倾向涅槃、斜向涅槃、流向涅槃的正定。比丘们!这样,比丘修习圣八支道、多修圣八支道,就倾向涅槃、斜向涅槃、流向涅槃。第六经。
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, yamunā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi , bhikkhave, aciravatī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī sarabhū, mahī, sabbā tā samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
309(恒河广说)
(Gaṅgāpeyyālī).
310(恒河广说)
(Gaṅgāpeyyālī).
311第二恒河广说品第二
Dutiyagaṅgāpeyyālavaggo dutiyo.
312其摄颂——
Tassuddānaṃ –
313其摄颂——
Tassuddānaṃ –
314六向东倾斜,六倾向大海;
Cha pācīnato ninnā, cha ninnā ca samuddato;
315这两个六成为十二,因此称为品;
Ete dve cha dvādasa honti, vaggo tena pavuccatīti;
316倾向涅槃十集,四集、六集、九集。
Nibbānaninno dvādasakī, catutthakī chaṭṭhā navakī.
3175. 不放逸广说品
5. Appamādapeyyālavaggo
3181. 如来经
1. Tathāgatasuttaṃ
3191. 如来经
1. Tathāgatasuttaṃ
139舍卫城因缘。「诸比丘!凡诸有情,无足或二足或四足或多足,有色或无色,有想或无想或非想非非想,如来被称为他们当中的最上者、阿拉汉、正自觉者;同样地,诸比丘!凡任何善法,一切都以不放逸为根本,汇集于不放逸;不放逸被称为那些法当中的最上者。诸比丘!对于不放逸的比丘,这是应当期待的——他将修习圣八支道,他将多修习圣八支道。诸比丘!比丘如何不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道呢?诸比丘!于此,比丘修习依止远离、依止离贪、依止灭、回向舍的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、回向舍的正定。诸比丘!比丘如此不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道。」
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Yāvatā, bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññīnāsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
321「诸比丘!凡诸有情,无足或二足或四足或多足,有色或无色,有想或无想或非想非非想,如来被称为他们当中的最上者、阿拉汉、正自觉者;同样地,诸比丘!凡任何善法,一切都以不放逸为根本,汇集于不放逸;不放逸被称为那些法当中的最上者。诸比丘!对于不放逸的比丘,这是应当期待的——他将修习圣八支道,他将多修习圣八支道。诸比丘!比丘如何不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道呢?诸比丘!于此,比丘修习以贪的调伏为终极、以嗔的调伏为终极、以痴的调伏为终极的正见……修习以贪的调伏为终极、以嗔的调伏为终极、以痴的调伏为终极的正定。诸比丘!比丘如此不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道。」
‘‘Yāvatā, bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññīnāsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca , bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
322「诸比丘!凡诸有情,无足或二足或四足或多足,有色或无色,有想或无想或非想非非想,如来被称为他们当中的最上者、阿拉汉、正自觉者;同样地,诸比丘!凡任何善法,一切都以不放逸为根本,汇集于不放逸;不放逸被称为那些法当中的最上者。诸比丘!对于不放逸的比丘,这是应当期待的——他将修习圣八支道,他将多修习圣八支道。诸比丘!比丘如何不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道呢?诸比丘!于此,比丘修习汇入不死、以不死为彼岸、以不死为终极的正见……修习汇入不死、以不死为彼岸、以不死为终极的正定。诸比丘!比丘如此不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道。」
‘‘Yāvatā, bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññīnāsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha , bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
323「诸比丘!凡任何众生——无足的、二足的、四足的、多足的,有色的、无色的,有想的、无想的、非想非非想的,如来被称为他们当中的第一,阿拉汉、正自觉者;同样地,诸比丘!凡任何善法,一切都以不放逸为根本,汇归于不放逸;不放逸被称为那些法当中的第一。诸比丘!对于不放逸的比丘,这是应当期待的——他将修习圣八支道,他将多修习圣八支道。诸比丘!比丘如何不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道呢?诸比丘!于此,比丘修习倾向于涅槃、趣向于涅槃、朝向于涅槃的正见……(中略)……修习倾向于涅槃、趣向于涅槃、朝向于涅槃的正定。诸比丘!比丘如此不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道。」第一。
‘‘Yāvatā , bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññīnāsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
3242. 足迹经
2. Padasuttaṃ
3252. 足迹经
2. Padasuttaṃ
140「诸比丘!譬如凡任何林栖动物的足迹,一切都汇入象足之中;象足被称为它们当中的第一,即:以其巨大性;同样地,诸比丘!凡任何善法,一切都以不放逸为根本,汇归于不放逸;不放逸被称为那些法当中的第一。诸比丘!对于不放逸的比丘,这是应当期待的——他将修习圣八支道,他将多修习圣八支道。诸比丘!比丘如何不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道呢?诸比丘!于此,比丘修习依止于远离、依止于离贪、依止于灭、导向于舍遣的正见……(中略)……修习依止于远离、依止于离贪、依止于灭、导向于舍遣的正定……(中略)……诸比丘!比丘如此不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道。」第二。
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, yāni kānici jaṅgalānaṃ pāṇānaṃ padajātāni, sabbāni tāni hatthipade samodhānaṃ gacchanti; hatthipadaṃ tesaṃ aggamakkhāyati, yadidaṃ – mahantattena; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Dutiyaṃ.
3273-7. 屋顶等五经
3-7. Kūṭādisuttapañcakaṃ
141「诸比丘!譬如尖顶屋的凡任何椽,一切都趣向于屋顶、倾向于屋顶、汇归于屋顶;屋顶被称为它们当中的第一;同样地,诸比丘……(中略)……」第三。
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, kūṭāgārassa yā kāci gopānasiyo sabbā tā kūṭaṅgamā kūṭaninnā kūṭasamosaraṇā; kūṭaṃ tāsaṃ aggamakkhāyati ; evameva kho, bhikkhave…pe… tatiyaṃ.
142「诸比丘!譬如凡任何根香,黑沉香被称为它们当中的第一;同样地,诸比丘……(中略)……」第四。
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, ye keci mūlagandhā, kāḷānusāriyaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… catutthaṃ.
143比丘们,就像所有芳香的心材中,红檀香木被认为是最上等的;同样地,比丘们……(中略)……这是第五个。
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, ye keci sāragandhā, lohitacandanaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… pañcamaṃ.
144「诸比丘!譬如凡任何花香,茉莉被称为它们当中的第一;同样地,诸比丘……(中略)……」第六。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci pupphagandhā, vassikaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… chaṭṭhaṃ.
145比丘们,就像所有小国王都追随转轮王的统治,转轮王被认为是最上等的;同样地,比丘们……(中略)……这是第七个。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci kuṭṭarājāno, sabbe te rañño cakkavattissa anuyantā bhavanti, rājā tesaṃ cakkavatti aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… sattamaṃ.
3338-10. 月等三经
8-10. Candimādisuttatatiyakaṃ
146比丘们,就像所有星辰的光辉,都比不上月光的十六分之一,月光在这些光辉中被认为是最上等的;同样地,比丘们……(中略)……这是第八个。
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, yā kāci tārakarūpānaṃ pabhā, sabbā tā candimappabhāya kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ, candappabhā tāsaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… aṭṭhamaṃ.
147「诸比丘!譬如在秋季时分,当天空晴朗、无云时,太阳升上天空,驱散一切空中的黑暗,照耀、发热、光辉;同样地,诸比丘!……第九。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṃ abbhussakkamāno sabbaṃ ākāsagataṃ tamagataṃ abhivihacca bhāsate ca tapate ca virocati ca; evameva kho, bhikkhave…pe… navamaṃ.
148「诸比丘!譬如在一切织成的布中,迦尸咖布被称为其中最上;同样地,诸比丘!一切善法,全都以不放逸为根本,以不放逸为会合处;不放逸被称为那些法中最上。诸比丘!对于不放逸的比丘,这是应当期待的——他将修习圣八支道,他将多修习圣八支道。诸比丘!比丘如何不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道呢?诸比丘!在此,比丘修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正定……诸比丘!比丘如此不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道。」第十。
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, yāni kānici tantāvutānaṃ vatthānaṃ, kāsikavatthaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave , bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca , bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Dasamaṃ.
337(凡是如来,也应详说)
(Yadapi tathāgataṃ, tadapi vitthāretabbaṃ).
338不放逸广说品第五
Appamādapeyyālavaggo pañcamo.
339其摄颂——
Tassuddānaṃ –
340其摄颂——
Tassuddānaṃ –
341如来、足迹、屋顶,根、心材与茉莉;
Tathāgataṃ padaṃ kūṭaṃ, mūlaṃ sāro ca vassikaṃ;
342王、月与太阳,以及布料为第十项。
Rājā candimasūriyā ca, vatthena dasamaṃ padaṃ.
343第六品 力量所作品
6. Balakaraṇīyavaggo
3441. 力经
1. Balasuttaṃ
3451. 力经
1. Balasuttaṃ
149舍卫城缘起。“比丘们,就像所有需要用力量来完成的工作,都是依靠大地、立足于大地,这样来做这些需要用力量完成的工作;同样地,比丘们,比丘依靠戒、立足于戒,来修习圣八支道,来多次修习圣八支道。比丘们,比丘怎样依靠戒、立足于戒,来修习圣八支道,来多次修习圣八支道呢?比丘们,这里,比丘修习正见,它依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣……(经文省略)比丘们,比丘就是这样依靠戒、立足于戒,来修习圣八支道,来多次修习圣八支道。”
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
347(这如同恒河对岸系列那样细致开展,经文是完整的,细节展开的。)
(Paragaṅgāpeyyālīvaṇṇiyato paripuṇṇasuttanti vitthāramaggī).
348「诸比丘!譬如凡是需要力量的工作被做,一切都是依靠大地、建立于大地,如此这些需要力量的工作被做;同样地,诸比丘!比丘依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道。诸比丘!比丘如何依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道?诸比丘!在此,比丘修习以贪调伏为终极、以嗔调伏为终极、以痴调伏为终极的正见……修习以贪调伏为终极、以嗔调伏为终极、以痴调伏为终极的正定。诸比丘!比丘如此依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道。」
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti. Kathañca , bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
349「诸比丘!譬如凡是需要力量的工作被做,一切都是依靠大地、建立于大地,如此这些需要力量的工作被做;同样地,诸比丘!比丘依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道。诸比丘!比丘如何依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道?诸比丘!在此,比丘修习趣向不死、以不死为彼岸、以不死为终极的正见……修习趣向不死、以不死为彼岸、以不死为终极的正定。诸比丘!比丘如此依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道。」
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
350「诸比丘!譬如凡是需要力量的工作被做,一切都是依靠大地、建立于大地,如此这些需要力量的工作被做;同样地,诸比丘!比丘依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道。诸比丘!比丘如何依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道?诸比丘!在此,比丘修习倾向涅槃、趣向涅槃、临入涅槃的正见……修习倾向涅槃、趣向涅槃、临入涅槃的正定。诸比丘!比丘如此依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道。」第一。
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
3512. 种子经
2. Bījasuttaṃ
3522. 种子经
2. Bījasuttaṃ
150「诸比丘!譬如凡是这些种子类、植物类达到增长、生长、广大,一切都是依靠大地、建立于大地,如此这些种子类、植物类达到增长、生长、广大;同样地,诸比丘!比丘依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道,在诸法上达到增长、生长、广大。诸比丘!比丘如何依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道,在诸法上达到增长、生长、广大?诸比丘!在此,比丘修习依止远离……修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正定……诸比丘!比丘如此依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道,在诸法上达到增长、生长、广大。」第二。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye kecime bījagāmabhūtagāmā vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete bījagāmabhūtagāmā vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇāti dhammesu. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇāti dhammesu? Idha, bhikkhave , bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇāti dhammesū’’ti. Dutiyaṃ.
3543. 龙经
3. Nāgasuttaṃ
3553. 龙经
3. Nāgasuttaṃ
151「诸比丘!譬如依靠雪山王,龙增长身体,获得力量;它们在那里增长身体、获得力量后,下到小池,下到小池后下到大池,下到大池后下到小河,下到小河后下到大河,下到大河后下到大海,它们在那里以身达到伟大性、广大性;同样地,诸比丘!比丘依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道,在诸法上达到伟大性、广大性。诸比丘!比丘如何依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道,在诸法上达到伟大性、广大性?诸比丘!在此,比丘修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正定……诸比丘!比丘如此依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道,在诸法上达到伟大性、广大性。」第三。
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, himavantaṃ pabbatarājaṃ nissāya nāgā kāyaṃ vaḍḍhenti, balaṃ gāhenti; te tattha kāyaṃ vaḍḍhetvā balaṃ gāhetvā kusobbhe otaranti, kusobbhe otaritvā mahāsobbhe otaranti, mahāsobbhe otaritvā kunnadiyo otaranti, kunnadiyo otaritvā mahānadiyo otaranti, mahānadiyo otaritvā mahāsamuddaṃ otaranti, te tattha mahantattaṃ vepullattaṃ āpajjanti kāyena; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto mahantattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti dhammesu. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto mahantattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti dhammesu? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto mahantattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti dhammesū’’ti. Tatiyaṃ.
3574. 树经
4. Rukkhasuttaṃ
3584. 树经
4. Rukkhasuttaṃ
152“比丘们,就像一棵树,它倾向于东方、斜向东方、朝向东方。当它的根被砍断时,它会朝哪个方向倒下呢?”“尊者,它会朝它倾向、斜向、朝向的那个方向倒下。”“同样地,比丘们,比丘修习圣八支道,多修圣八支道,就会倾向于涅槃、斜向涅槃、朝向涅槃。那么,比丘们,比丘怎样修习圣八支道,多修圣八支道,就倾向于涅槃、斜向涅槃、朝向涅槃呢?比丘们,这里,比丘修习正见,它依止于远离、依止于离贪、依止于灭、转向于舍……修习正定,依止于远离、依止于离贪、依止于灭、转向于舍……比丘们,比丘就是这样修习圣八支道,多修圣八支道,倾向于涅槃、斜向涅槃、朝向涅槃的。”第四经。”
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, rukkho pācīnaninno pācīnapoṇo pācīnapabbhāro. So mūlacchinno katamena papateyyā’’ti? ‘‘Yena , bhante, ninno yena poṇo yena pabbhāro’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Catutthaṃ.
3605. 瓶经
5. Kumbhasuttaṃ
3615. 瓶经
5. Kumbhasuttaṃ
153「诸比丘!譬如倒置的水瓶只会倾出水,不会倒回;同样地,诸比丘!比丘修习圣八支道,多修习圣八支道,只会倾出诸恶不善法,不会倒回。诸比丘!比丘如何修习圣八支道,多修习圣八支道,只会倾出诸恶不善法,不会倒回?诸比丘!在此,比丘修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正定……诸比丘!比丘如此修习圣八支道,多修习圣八支道,只会倾出诸恶不善法,不会倒回。」第五。
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, kumbho nikkujjo vamateva udakaṃ, no paccāvamati; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vamateva pāpake akusale dhamme, no paccāvamati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vamateva pāpake akusale dhamme, no paccāvamati? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vamateva pāpake akusale dhamme, no paccāvamatī’’ti. Pañcamaṃ.
3636. 谷经
6. Sūkasuttaṃ
3646. 谷经
6. Sūkasuttaṃ
154「诸比丘!譬如稻芒或麦芒被正确放置,被手或足踩踏,会刺穿手或足,或会产生血——这是可能的。那是什么原因?诸比丘!因为芒被正确放置。同样地,诸比丘!比丘以正确放置的见、正确放置的道修习,会刺穿无明,会产生明,会现证涅槃——这是可能的。那是什么原因?诸比丘!因为见被正确放置。诸比丘!比丘如何以正确放置的见、正确放置的道修习,刺穿无明,产生明,现证涅槃?诸比丘!在此,比丘修习依止远离……修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正定……诸比丘!比丘如此以正确放置的见、正确放置的道修习,刺穿无明,产生明,现证涅槃。」第六。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sālisūkaṃ vā yavasūkaṃ vā sammāpaṇihitaṃ hatthena vā pādena vā akkantaṃ hatthaṃ vā pādaṃ vā bhindissati lohitaṃ vā uppādessatīti – ṭhānametaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sammāpaṇihitattā, bhikkhave, sūkassa. Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sammāpaṇihitāya diṭṭhiyā sammāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindissati, vijjaṃ uppādessati, nibbānaṃ sacchikarissatīti – ṭhānametaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sammāpaṇihitattā, bhikkhave, diṭṭhiyā. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sammāpaṇihitāya diṭṭhiyā sammāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindati, vijjaṃ uppādeti, nibbānaṃ sacchikaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sammāpaṇihitāya diṭṭhiyā sammāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindati, vijjaṃ uppādeti, nibbānaṃ sacchikarotī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
3667. 虚空经
7. Ākāsasuttaṃ
3677. 虚空经
7. Ākāsasuttaṃ
155「诸比丘,譬如在虚空中各种风吹——东风也吹,西风也吹,北风也吹,南风也吹,有尘风也吹,无尘风也吹,冷风也吹,热风也吹,微风也吹,强风也吹;同样地,诸比丘,当比丘修习圣八支道、多修习圣八支道时,四念处也达到修习圆满,四正勤也达到修习圆满,四神足也达到修习圆满,五根也达到修习圆满,五力也达到修习圆满,七觉支也达到修习圆满。诸比丘,当比丘如何修习圣八支道、多修习圣八支道时,四念处也达到修习圆满,四正勤也达到修习圆满,四神足也达到修习圆满,五根也达到修习圆满,五力也达到修习圆满,七觉支也达到修习圆满呢?诸比丘,于此,比丘修习正见……(中略)……修习正定,依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣……(中略)……诸比丘,当比丘如是修习圣八支道、多修习圣八支道时,四念处也达到修习圆满,四正勤也达到修习圆满,四神足也达到修习圆满,五根也达到修习圆满,五力也达到修习圆满,七觉支也达到修习圆满。」第七经。
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, ākāse vividhā vātā vāyanti – puratthimāpi vātā vāyanti, pacchimāpi vātā vāyanti, uttarāpi vātā vāyanti, dakkhiṇāpi vātā vāyanti, sarajāpi vātā vāyanti, arajāpi vātā vāyanti, sītāpi vātā vāyanti, uṇhāpi vātā vāyanti, parittāpi vātā vāyanti, adhimattāpi vātā vāyanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto cattāropi satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi sammappadhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi iddhipādā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi indriyāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi balāni bhāvanāparipūriṃ gacchanti, sattapi bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto cattāropi satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi sammappadhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi iddhipādā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi indriyāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi balāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, sattapi bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto cattāropi satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi sammappadhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi iddhipādā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi indriyāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi balāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, sattapi bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṃ gacchantī’’ti. Sattamaṃ.
3698. 第一云经
8. Paṭhamameghasuttaṃ
156「诸比丘,譬如在夏季最后一个月,尘土飞扬,大非时云立即使它消失、平息;同样地,诸比丘,比丘修习圣八支道、多修习圣八支道时,立即使已生起的恶不善法消失、平息。诸比丘,比丘如何修习圣八支道、多修习圣八支道时,立即使已生起的恶不善法消失、平息?诸比丘,于此,比丘修习正见……(中略)……修习正定,依止于远离、依止于离贪、依止于灭、转向舍遣……(中略)……诸比丘,比丘如是修习圣八支道、多修习圣八支道时,立即使已生起的恶不善法消失、平息。」第八经。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gimhānaṃ pacchime māse ūhataṃ rajojallaṃ, tamenaṃ mahāakālamegho ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasametī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
3719. 第二云经
9. Dutiyameghasuttaṃ
157「诸比丘,譬如已生起的大云,大风在中途使它消失、平息;同样地,诸比丘,比丘修习圣八支道、多修习圣八支道时,在中途使已生起的恶不善法消失、平息。诸比丘,比丘如何修习圣八支道、多修习圣八支道时,在中途使已生起的恶不善法消失、平息?诸比丘,于此,比丘修习正见……(中略)……修习正定,依止于远离、依止于离贪、依止于灭、转向于舍……(中略)……诸比丘,比丘如是修习圣八支道、多修习圣八支道时,在中途使已生起的恶不善法消失、平息。」第九经。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, uppannaṃ mahāmeghaṃ, tamenaṃ mahāvāto antarāyeva antaradhāpeti vūpasameti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme antarāyeva antaradhāpeti vūpasameti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme antarāyeva antaradhāpeti vūpasameti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme antarāyeva antaradhāpeti vūpasametī’’ti. Navamaṃ.
37310. 船经
10. Nāvāsuttaṃ
37410. 船经
10. Nāvāsuttaṃ
158「诸比丘,譬如海船以藤绳捆绑,在水中浸泡六个月后,在冬季被拖上岸,那些绳索受风吹日晒,被雨季的云雨淋湿后,不费力地就松弛了、腐烂了;同样地,诸比丘,比丘修习圣八支道、多修习圣八支道时,不费力地诸结就松弛了、腐烂了。诸比丘,比丘如何修习圣八支道、多修习圣八支道时,不费力地诸结就松弛了、腐烂了?诸比丘,于此,比丘修习正见……(中略)……修习正定,依止于远离、依止于离贪、依止于灭、转向于舍……(中略)……诸比丘,比丘如是修习圣八支道、多修习圣八支道时,不费力地诸结就松弛了、腐烂了。」第十经。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sāmuddikāya nāvāya vettabandhanabandhāya cha māsāni udake pariyādāya hemantikena thalaṃ ukkhittāya vātātapaparetāni bandhanāni tāni pāvussakena meghena abhippavuṭṭhāni appakasireneva paṭippassambhanti, pūtikāni bhavanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto appakasireneva saṃyojanāni paṭippassambhanti, pūtikāni bhavanti . Kathañca, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto appakasireneva saṃyojanāni paṭippassambhanti, pūtikāni bhavanti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto appakasireneva saṃyojanāni paṭippassambhanti, pūtikāni bhavantī’’ti. Dasamaṃ.
37611. 客经
11. Āgantukasuttaṃ
37711. 客经
11. Āgantukasuttaṃ
159比丘们,就像有一间供旅人住宿的大厅。人们从东方来,在那里住下;从西方来,在那里住下;从北方来,在那里住下;从南方来,在那里住下。刹帝利来了,也住下;婆罗门来了,也住下;吠舍来了,也住下;首陀罗来了,也住下。同样地,比丘们,当一位比丘修习、多修习圣八支道时,对于那些应以证智遍知的法,他能以证智遍知;对于那些应以证智断除的法,他能以证智断除;对于那些应以证智证得的法,他能以证智证得;对于那些应以证智修习的法,他能以证智修习。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, āgantukāgāraṃ. Tattha puratthimāyapi disāya āgantvā vāsaṃ kappenti, pacchimāyapi disāya āgantvā vāsaṃ kappenti, uttarāyapi disāya āgantvā vāsaṃ kappenti, dakkhiṇāyapi disāya āgantvā vāsaṃ kappenti, khattiyāpi āgantvā vāsaṃ kappenti, brāhmaṇāpi āgantvā vāsaṃ kappenti, vessāpi āgantvā vāsaṃ kappenti, suddāpi āgantvā vāsaṃ kappenti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto ye dhammā abhiññā pariññeyyā, te dhamme abhiññā parijānāti , ye dhammā abhiññā pahātabbā, te dhamme abhiññā pajahati, ye dhammā abhiññā sacchikātabbā, te dhamme abhiññā sacchikaroti, ye dhammā abhiññā bhāvetabbā, te dhamme abhiññā bhāveti.
379比丘们,哪些是应以证智遍知的法?应该说是五取蕴。哪五种呢?就是:色取蕴……乃至识取蕴。比丘们,这些就是应以证智遍知的法。比丘们,哪些是应以证智断除的法?无明和有爱。比丘们,这些就是应以证智断除的法。比丘们,哪些是应以证智证得的法?明与解脱。比丘们,这些就是应以证智证得的法。比丘们,哪些是应以证智修习的法?止与观。比丘们,这些就是应以证智修习的法。那么,比丘们,比丘怎样修习、多修习圣八支道,就能对那些应以证智遍知的法以证智遍知……对那些应以证智修习的法以证智修习呢?比丘们,在此,比丘修习正见……修习正定,依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍。……比丘们,就是这样,比丘修习、多修习圣八支道,能以证智遍知那些应以证智遍知的法,能以证智断除那些应以证智断除的法,能以证智证得那些应以证智证得的法,能以证智修习那些应以证智修习的法。第十一经。
‘‘Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pariññeyyā? Pañcupādānakkhandhātissa vacanīyaṃ. Katame pañca? Seyyathidaṃ – rūpupādānakkhandho…pe… viññāṇupādānakkhandho. Ime, bhikkhave, dhammā abhiññā pariññeyyā. Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pahātabbā? Avijjā ca bhavataṇhā ca – ime, bhikkhave, dhammā abhiññā pahātabbā. Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā sacchikātabbā? Vijjā ca vimutti ca – ime, bhikkhave, dhammā abhiññā sacchikātabbā. Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā bhāvetabbā? Samatho ca vipassanā ca – ime, bhikkhave, dhammā abhiññā bhāvetabbā. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto, ye dhammā abhiññā pariññeyyā te dhamme abhiññā parijānāti…pe… ye dhammā abhiññā bhāvetabbā, te dhamme abhiññā bhāveti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto ye dhammā abhiññā pariññeyyā, te dhamme abhiññā parijānāti, ye dhammā abhiññā pahātabbā, te dhamme abhiññā pajahati, ye dhammā abhiññā sacchikātabbā, te dhamme abhiññā sacchikaroti, ye dhammā abhiññā bhāvetabbā, te dhamme abhiññā bhāvetī’’ti. Ekādasamaṃ.
38012. 河经
12. Nadīsuttaṃ
38112. 河经
12. Nadīsuttaṃ
160「诸比丘,譬如恒河向东流、趣向东、倾向东。那时有大群人拿着锄头和篮子前来——『我们将使这恒河向西流、趣向西、倾向西。』诸比丘,你们认为如何?那大群人能使恒河向西流、趣向西、倾向西吗?」「不能,尊者。」「那是什么原因呢?」「尊者,恒河向东流、趣向东、倾向东,不容易使它向西流、趣向西、倾向西。那大群人只会遭受疲劳和困扰。」「同样地,诸比丘,当比丘正在修习圣八支道、正在多修习圣八支道时,诸王或王大臣或朋友或同僚或亲戚或血亲可能会以财富来邀请他——『来吧,善男子,这些袈裟对你有何用?为何剃头持钵游行?来吧,还俗后享用财富,并作福业吧!』诸比丘,那位正在修习圣八支道、正在多修习圣八支道的比丘将会舍弃学处而还俗——这是不可能的。那是什么原因呢?诸比丘,因为那心长夜倾向远离、趣向远离、倾向远离,它将会还俗——这是不可能的。诸比丘,比丘如何修习圣八支道、多修习圣八支道呢?诸比丘,于此,比丘修习正见,依止远离……(中略)……修习正定,依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣……(中略)……诸比丘,比丘如是修习圣八支道、多修习圣八支道。」(凡应以力作的,也应详述。)第十二经。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā. Atha mahājanakāyo āgaccheyya kuddāla-piṭakaṃ ādāya – ‘mayaṃ imaṃ gaṅgaṃ nadiṃ pacchāninnaṃ karissāma pacchāpoṇaṃ pacchāpabbhāra’nti. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu so mahājanakāyo gaṅgaṃ nadiṃ pacchāninnaṃ kareyya pacchāpoṇaṃ pacchāpabbhāra’’nti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Gaṅgā, bhante, nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā. Sā na sukarā pacchāninnaṃ kātuṃ pacchāpoṇaṃ pacchāpabbhāraṃ. Yāvadeva pana so mahājanakāyo kilamathassa vighātassa bhāgī assā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, bhikkhuṃ ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāventaṃ ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarontaṃ rājāno vā rājamahāmattā vā mittā vā amaccā vā ñātī vā ñātisālohitā vā bhogehi abhihaṭṭhuṃ pavāreyyuṃ – ‘ehambho purisa, kiṃ te ime kāsāvā anudahanti, kiṃ muṇḍo kapālamanusaṃcarasi! Ehi, hīnāyāvattitvā bhoge ca bhuñjassu, puññāni ca karohī’ti. So vata, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Yañhi taṃ, bhikkhave, cittaṃ dīgharattaṃ vivekaninnaṃ vivekapoṇaṃ vivekapabbhāraṃ taṃ vata hīnāyāvattissatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha , bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. (Yadapi balakaraṇīyaṃ, tadapi vitthāretabbaṃ.) Dvādasamaṃ.
383力所作品第六
Balakaraṇīyavaggo chaṭṭho.
384其摄颂——
Tassuddānaṃ –
385其摄颂——
Tassuddānaṃ –
386力、种子和龙,树、罐与针;
Balaṃ bījañca nāgo ca, rukkho kumbhena sūkiyā;
387虚空及二云,船、客、河。
Ākāsena ca dve meghā, nāvā āgantukā nadīti.
3887. 寻求品
7. Esanāvaggo
3891. 寻求经
1. Esanāsuttaṃ
3907. 寻求品
7. Esanāvaggo
3911. 寻求经
1. Esanāsuttaṃ
161舍卫城因缘。「诸比丘,这三种寻求。哪三种?欲寻求、有寻求、梵行寻求——诸比丘,这是三种寻求。诸比丘,为了证知这三种寻求,应当修习圣八支道。什么是圣八支道?诸比丘,于此,比丘修习正见,依远离……修习正定,依远离、依离贪、依灭、转向舍离。诸比丘,为了证知这三种寻求,应当修习此圣八支道。」
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Tisso imā, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti.
393「诸比丘,这三种寻求。哪三种?欲寻求、有寻求、梵行寻求——诸比丘,这是三种寻求。诸比丘,为了证知这三种寻求,应当修习圣八支道。什么是圣八支道?诸比丘,于此,比丘修习正见……修习正定,以调伏贪为终极、以调伏嗔为终极、以调伏痴为终极。诸比丘,为了证知这三种寻求,应当修习此圣八支道。」
‘‘Tisso imā kho, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti.
394「诸比丘,这三种寻求。哪三种?欲寻求、有寻求、梵行寻求——诸比丘,这是三种寻求。诸比丘,为了证知这三种寻求,应当修习圣八支道。什么是圣八支道?诸比丘,于此,比丘修习正见……修习正定,深入不死、趣向不死、终极不死。诸比丘,为了证知这三种寻求,应当修习此圣八支道。」
‘‘Tisso imā kho, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho , bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti.
395「诸比丘,这三种寻求。哪三种?欲寻求、有寻求、梵行寻求——诸比丘,这是三种寻求。诸比丘,为了证知这三种寻求,应当修习圣八支道。什么是圣八支道?诸比丘,于此,比丘修习正见……修习正定,倾向涅槃、趣向涅槃、流向涅槃。诸比丘,为了证知这三种寻求,应当修习此圣八支道。」
‘‘Tisso imā kho, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti.
396「诸比丘,这三种寻求。哪三种?欲寻求、有寻求、梵行寻求——诸比丘,这是三种寻求。诸比丘,为了遍知这三种寻求……应当修习此圣八支道。」(凡是证知,也应以遍知来详述。)
‘‘Tisso imā, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ pariññāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. (Yadapi abhiññā, tadapi pariññāya vitthāretabbaṃ.)
397「诸比丘,这三种寻求。哪三种?欲寻求、有寻求、梵行寻求——诸比丘,这三种寻求。诸比丘,为了这三种寻求的遍尽……(中略)……应修习此八支圣道。」(凡是为了证知的,也应为了遍尽而详说。)
‘‘Tisso imā, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ parikkhayāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. (Yadapi abhiññā, tadapi parikkhayāya vitthāretabbaṃ.)
398「诸比丘,这三种寻求。哪三种?欲寻求、有寻求、梵行寻求——诸比丘,这三种寻求。诸比丘,为了这三种寻求的断除,应修习八支圣道。什么是八支圣道?诸比丘,于此,比丘修习正见……(中略)……修习正定,依止于远离、依止于离贪、依止于灭、转向于舍……(中略)……诸比丘,为了这三种寻求的断除,应修习此八支圣道。」(凡是为了证知的,也应为了断除而详说。)第一。
‘‘Tisso imā, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ pahānāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ pahānāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. (Yadapi abhiññā, tadapi pahānāya vitthāretabbaṃ.) Paṭhamaṃ.
3992. 施设经
2. Vidhāsuttaṃ
4002. 施设经
2. Vidhāsuttaṃ
162「诸比丘,这三种慢。哪三种?『我较胜』之慢、『我相等』之慢、『我较劣』之慢——诸比丘,这三种慢。诸比丘,为了这三种慢的证知、遍知、遍尽、断除,应修习八支圣道。什么是八支圣道?诸比丘,于此,比丘修习正见……(中略)……修习正定,依止于远离、依止于离贪、依止于灭、转向于舍……(中略)……诸比丘,为了这三种慢的证知、遍知、遍尽、断除,应修习此八支圣道。」(如寻求,应如是详说。)第二。
‘‘Tisso imā, bhikkhave, vidhā. Katamā tisso? ‘Seyyohamasmī’ti vidhā, ‘sadisohamasmī’ti vidhā, ‘hīnohamasmī’ti vidhā – imā kho, bhikkhave, tisso vidhā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ vidhānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… imāsaṃ kho, bhikkhave tissannaṃ vidhānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. (Yathā esanā, evaṃ vitthāretabbaṃ). Dutiyaṃ.
4023. 漏经
3. Āsavasuttaṃ
4033. 漏经
3. Āsavasuttaṃ
163「诸比丘,这三种漏。哪三种?欲漏、有漏、无明漏——诸比丘,这三种漏。诸比丘,为了这三种漏的证知、遍知、遍尽、断除……(中略)……应修习此八支圣道。」第三。
‘‘Tayome, bhikkhave, āsavā. Katame tayo? Kāmāsavo, bhavāsavo, avijjāsavo – ime kho, bhikkhave, tayo āsavā. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṃ āsavānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Tatiyaṃ.
4054. 有经
4. Bhavasuttaṃ
4064. 有经
4. Bhavasuttaṃ
164“比丘们,有三种有。哪三种?欲有、色有、无色有。比丘们,就是这三种有。为了证知、遍知、彻底灭尽、断除这三种有……应当修习这圣八支道。”第四经。
‘‘Tayome, bhikkhave, bhavā. Katame tayo? Kāmabhavo , rūpabhavo, arūpabhavo – ime kho, bhikkhave, tayo bhavā. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṃ bhavānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Catutthaṃ.
4085. 苦性经
5. Dukkhatāsuttaṃ
4095. 苦性经
5. Dukkhatāsuttaṃ
165「诸比丘,这三种苦性。哪三种?苦苦性、行苦性、变易苦性——诸比丘,这三种苦性。诸比丘,为了这三种苦性的证知、遍知、遍尽、断除……(中略)……应修习八支圣道。」第五。
‘‘Tisso imā, bhikkhave, dukkhatā. Katamā tisso? Dukkhadukkhatā, saṅkhāradukkhatā, vipariṇāmadukkhatā – imā kho, bhikkhave, tisso dukkhatā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ dukkhatānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Pañcamaṃ.
4116. 荒地经
6. Khilasuttaṃ
4126. 荒地经
6. Khilasuttaṃ
166「诸比丘,这三种荒芜地。哪三种?贪是荒芜地、嗔是荒芜地、痴是荒芜地——诸比丘,这三种荒芜地。诸比丘,为了这三种荒芜地的证知、遍知、遍尽、断除……(中略)……应修习此八支圣道。」第六。
‘‘Tayome , bhikkhave, khilā. Katame tayo? Rāgo khilo, doso khilo, moho khilo – ime kho, bhikkhave, tayo khilā. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṃ khilānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Chaṭṭhaṃ.
4147. 垢经
7. Malasuttaṃ
4157. 垢经
7. Malasuttaṃ
167“比丘们,有三种污垢。哪三种?贪的污垢,嗔的污垢,痴的污垢——比丘们,这就是三种污垢。比丘们,为了这三种污垢的证知、遍知、灭尽、舍断……这圣八支道应当修习。”第七经。
‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, malāni. Katamāni tīṇi? Rāgo malaṃ, doso malaṃ, moho malaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi malāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṃ malānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Sattamaṃ.
4178. 恼害经
8. Nīghasuttaṃ
4188. 恼害经
8. Nīghasuttaṃ
168“比丘们,有三种过患。哪三种?贪的过患,嗔的过患,痴的过患——比丘们,这就是三种过患。比丘们,为了这三种过患的证知、遍知、灭尽、舍断……这圣八支道应当修习。”第八经。
‘‘Tayome, bhikkhave, nīghā. Katame tayo? Rāgo nīgho, doso nīgho, moho nīgho – ime kho, bhikkhave, tayo nīghā. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṃ nīghānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Aṭṭhamaṃ.
4209. 受经
9. Vedanāsuttaṃ
4219. 受经
9. Vedanāsuttaṃ
169“比丘们,有三种受。哪三种?乐受、苦受、不苦不乐受——比丘们,这就是三种受。比丘们,为了这三种受的证知、遍知、灭尽、舍断……这圣八支道应当修习。”第九经。
‘‘Tisso imā, bhikkhave, vedanā. Katamā tisso? Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā – imā kho, bhikkhave, tisso vedanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ vedanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Navamaṃ.
42310. 渴爱经
10. Taṇhāsuttaṃ
42410. 渴爱经
10. Taṇhāsuttaṃ
170「诸比丘,有这三种渴爱。哪三种?欲爱、有爱、无有爱——诸比丘,这些是三种渴爱。诸比丘,为了对这三种渴爱的证知、遍知、遍尽、断除……应当修习此八支圣道。什么是八支圣道?诸比丘,于此,比丘修习依止远离、依止离贪、依止灭、回向舍的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、回向舍的正定。诸比丘,为了对这三种渴爱的证知、遍知、遍尽、断除……应当修习此八支圣道。」第十。
‘‘Tisso imā, bhikkhave, taṇhā. Katamā tisso? Kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā – imā kho, bhikkhave, tisso taṇhā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ taṇhānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave , bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ taṇhānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Dasamaṃ.
42611. 渴经
11. Tasināsuttaṃ
42711. 渴经
11. Tasināsuttaṃ
171「诸比丘,有这三种渴求。哪三种?欲渴求、有渴求、无有渴求。诸比丘,为了对这三种渴求的证知、遍知、遍尽、断除……以贪调伏为终极、以嗔调伏为终极、以痴调伏为终极……趣向不死、以不死为彼岸、以不死为终极……倾向涅槃、趣向涅槃、临入涅槃。诸比丘,为了对这三种渴求的证知、遍知、遍尽、断除……应当修习此八支圣道。」第十一。
‘‘Tisso imā, bhikkhave, tasinā. Katamā tisso? Kāmatasinā, bhavatasinā, vibhavatasinā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ tasinānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ tasinānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Ekādasamaṃ.
429寻求品第七
Esanāvaggo sattamo.
430其摄颂——
Tassuddānaṃ –
431寻求品第七
Esanāvaggo sattamo.
432其摄颂——
Tassuddānaṃ –
433寻求、慢、漏,有,以及苦、荒芜,
Esanā vidhā āsavo, bhavo ca dukkhatā khilā;
434垢与恼害及受,二渴爱与渴求。
Malaṃ nīgho ca vedanā, dve taṇhā tasināya cāti.
4358. 暴流品
8. Oghavaggo
4361. 暴流经
1. Oghasuttaṃ
4378. 暴流品
8. Oghavaggo
4381. 暴流经
1. Oghasuttaṃ
172舍卫城因缘。「诸比丘,有这四暴流。哪四种?欲暴流、有暴流、见暴流、无明暴流——诸比丘,这是四暴流。诸比丘,为了证知、遍知、灭尽、断除这四暴流……(中略)……应修习此圣八支道。」第一。
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Cattārome , bhikkhave, oghā. Katame cattāro? Kāmogho, bhavogho, diṭṭhogho, avijjogho – ime kho, bhikkhave, cattāro oghā. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ oghānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. (Yathā esanā, evaṃ sabbaṃ vitthāretabbaṃ.) Paṭhamaṃ.
4402. 轭经
2. Yogasuttaṃ
4412. 轭经
2. Yogasuttaṃ
173「诸比丘,有这四轭。哪四种?欲轭、有轭、见轭、无明轭——诸比丘,这是四轭。诸比丘,为了证知、遍知、灭尽、断除这四轭……(中略)……应修习此圣八支道。」第二。
‘‘Cattārome, bhikkhave, yogā. Katame cattāro? Kāmayogo, bhavayogo, diṭṭhiyogo avijjāyogo – ime kho, bhikkhave, cattāro yogā. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ yogānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Dutiyaṃ.
4433. 取经
3. Upādānasuttaṃ
4443. 取经
3. Upādānasuttaṃ
174“比丘们,有这四种取。哪四种?欲取、见取、戒禁取、我语取——比丘们,这就是四种取。比丘们,为了证知、遍知、灭尽、断除这四种取……应修习这圣八支道。”第三经。
‘‘Cattārimāni , bhikkhave, upādānāni. Katamāni cattāri? Kāmupādānaṃ, diṭṭhupādānaṃ, sīlabbatupādānaṃ, attavādupādānaṃ – imāni kho, bhikkhave, cattāri upādānāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ upādānānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Tatiyaṃ.
4464. 身系经
4. Ganthasuttaṃ
4474. 身系经
4. Ganthasuttaṃ
175“比丘们,有这四种系缚。哪四种?贪求的身系、嗔恚的身系、戒禁取的身系、执取‘此为真理’的身系——比丘们,这就是四种系缚。比丘们,为了证知、遍知、灭尽、断除这四种系缚……应修习这圣八支道。”第四经。
‘‘Cattārome , bhikkhave, ganthā. Katame cattāro? Abhijjhā kāyagantho, byāpādo kāyagantho, sīlabbataparāmāso kāyagantho, idaṃsaccābhiniveso kāyagantho – ime kho, bhikkhave, cattāro ganthā. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ ganthānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Catutthaṃ.
4495. 随眠经
5. Anusayasuttaṃ
4505. 随眠经
5. Anusayasuttaṃ
176“比丘们,有这七种随眠。哪七种?欲贪随眠、嗔恚随眠、见随眠、疑随眠、慢随眠、有贪随眠、无明随眠——比丘们,这就是七种随眠。比丘们,为了证知、遍知、灭尽、断除这七种随眠……应修习这圣八支道。”第五经。
‘‘Sattime, bhikkhave, anusayā. Katame satta? Kāmarāgānusayo, paṭighānusayo, diṭṭhānusayo , vicikicchānusayo, mānānusayo, bhavarāgānusayo, avijjānusayo – ime kho, bhikkhave, sattānusayā. Imesaṃ kho, bhikkhave, sattannaṃ anusayānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Pañcamaṃ.
4526. 欲功德经
6. Kāmaguṇasuttaṃ
4536. 欲功德经
6. Kāmaguṇasuttaṃ
177“比丘们,有这五种欲的功德。哪五种?眼所识知的色,合意、可爱、可悦、讨喜、与欲相连、诱人贪染;耳所识知的声……鼻所识知的香……舌所识知的味……身所识知的触,合意、可爱、可悦、讨喜、与欲相连、诱人贪染——比丘们,这就是五种欲的功德。比丘们,为了证知、遍知、灭尽、断除这五种欲的功德……应修习这圣八支道。”第六经。
‘‘Pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā. Katame pañca? Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, sotaviññeyyā saddā…pe… ghānaviññeyyā gandhā…pe… jivhāviññeyyā rasā…pe… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā – ime kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Chaṭṭhaṃ.
4557. 盖经
7. Nīvaraṇasuttaṃ
4567. 盖经
7. Nīvaraṇasuttaṃ
178“比丘们,有这五种盖。哪五种?欲贪盖、嗔恚盖、昏沉睡眠盖、掉举恶作盖、疑盖——比丘们,这就是五种盖。比丘们,为了证知、遍知、灭尽、断除这五种盖……应修习这圣八支道。”第七经。
‘‘Pañcimāni , bhikkhave, nīvaraṇāni. Katamāni pañca? Kāmacchandanīvaraṇaṃ, byāpādanīvaraṇaṃ, thinamiddhanīvaraṇaṃ, uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ, vicikicchānīvaraṇaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca nīvaraṇāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ nīvaraṇānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Sattamaṃ.
4588. 取蕴经
8. Upādānakkhandhasuttaṃ
179「诸比丘,有这五取蕴。哪五种?即是:色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。诸比丘,这是五取蕴。诸比丘,为了证知、遍知、灭尽、断除这五取蕴……(中略)……应修习此圣八支道。」第八。
‘‘Pañcime, bhikkhave, upādānakkhandhā. Katame pañca? Seyyathidaṃ – rūpupādānakkhandho , vedanupādānakkhandho , saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho. Ime kho, bhikkhave, pañcupādānakkhandhā. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Aṭṭhamaṃ.
4609. 下分经
9. Orambhāgiyasuttaṃ
180比丘们,有这五种顺下分结。哪五种呢?有身见、疑、戒禁取、欲贪、嗔恚——比丘们,这就是五种顺下分结。比丘们,为了证知、遍知、灭尽、舍断这五种顺下分结……应修习这圣八支道。第九。
‘‘Pañcimāni, bhikkhave, orambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso, kāmacchando, byāpādo – imāni kho, bhikkhave, pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni. Imesaṃ kho bhikkhave, pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Navamaṃ.
46210. 上分经
10. Uddhambhāgiyasuttaṃ
181比丘们,有这五种顺上分结。哪五种呢?色贪、无色贪、慢、掉举、无明——比丘们,这就是五种顺上分结。比丘们,为了证知、遍知、灭尽、舍断这五种顺上分结,应当修习圣八支道。什么是圣八支道呢?比丘们,这里比丘修习正见……修习正定,以调伏贪为终极、以调伏嗔为终极、以调伏痴为终极……注入不死、以不死为归宿、以不死为终极……倾向涅槃、斜向涅槃、导向涅槃。比丘们,为了证知、遍知、灭尽、舍断这五种顺上分结,应当修习这圣八支道。第十。
‘‘Pañcimāni, bhikkhave, uddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṃ, avijjā – imāni kho, bhikkhave, pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti.
464「诸比丘,这五种上分结。哪五种?色贪、无色贪、慢、掉举、无明——诸比丘,这些是五种上分结。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、断除这五种上分结,应当修习圣八支道。什么是圣八支道?诸比丘,于此,比丘修习正见……修习以调伏贪为终极、以调伏嗔为终极、以调伏痴为终极的正定……趣向不死、导向不死、终极不死的……倾向涅槃、趣向涅槃、流向涅槃的。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、断除这五种上分结,应当修习此圣八支道。」第十经。
‘‘Pañcimāni, bhikkhave, uddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṃ, avijjā – imāni kho, bhikkhave, pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ… amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ… nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Dasamaṃ.
465暴流品第八
Oghavaggo aṭṭhamo.
466其摄颂:
Tassuddānaṃ –
467暴流品第八
Oghavaggo aṭṭhamo.
468其摄颂:
Tassuddānaṃ –
469暴流、轭、取、结,与随眠;
Ogho yogo upādānaṃ, ganthaṃ anusayena ca;
470欲功德、盖、蕴,以及下分结和上分结。
Kāmaguṇā nīvaraṇaṃ, khandhā oruddhambhāgiyāti.
471品摄颂:
Vagguddānaṃ –
472品摄颂:
Vagguddānaṃ –
473第一是‘无明’品,第二是‘住’品;
Avijjāvaggo paṭhamo, dutiyaṃ vihāraṃ vuccati;
474第三是‘邪性’品,第四是‘行’品;
Micchattaṃ tatiyo vaggo, catutthaṃ paṭipanneneva.
475第五是‘外道’品,第六是‘太阳’品;
Titthiyaṃ pañcamo vaggo, chaṭṭho sūriyena ca;
476第七是‘多所作’品,第八是‘生’品;
Bahukate sattamo vaggo, uppādo aṭṭhamena ca.
477第九是‘日’品,第十是‘不放逸’品。
Divasavaggo navamo, dasamo appamādena ca;
478第十一是力量品,第十二是寻求品;
Ekādasabalavaggo, dvādasa esanā pāḷiyaṃ;
479暴流品是第十三。
Oghavaggo bhavati terasāti.
480道相应第一
Maggasaṃyuttaṃ paṭhamaṃ.