MN 93 · 阿萨喇亚那经
401如是我闻:有一次,世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,正好有五百位来自不同国家的婆罗门,为了某件事也住在舍卫城。这些婆罗门生起了这样的想法:“这位沙门乔达摩主张四种姓都是清净的。有谁能够和沙门乔达摩就这番话进行辩论呢?”那时,有一位名叫阿萨喇亚那的婆罗门学童也住在舍卫城,他年纪轻,刚刚剃度,年仅十六岁,出身良好,精通三部吠陀,连同它们的词汇表、仪轨书、音韵规则和词源分析,以及作为第五部的历史传说,他不仅通晓经典文字,还善于讲解文法,对于顺世论和大人相法也无所不知。于是,那些婆罗门心想:“这位阿萨喇亚那学童住在舍卫城,他年纪轻,刚刚剃度,年仅十六岁,出身良好,精通三部吠陀……乃至无所不知。他应该能够和沙门乔达摩就这番话进行辩论。”
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena nānāverajjakānaṃ brāhmaṇānaṃ pañcamattāni brāhmaṇasatāni sāvatthiyaṃ paṭivasanti kenacideva karaṇīyena. Atha kho tesaṃ brāhmaṇānaṃ etadahosi – ‘‘ayaṃ kho samaṇo gotamo cātuvaṇṇiṃ suddhiṃ paññapeti. Ko nu kho pahoti samaṇena gotamena saddhiṃ asmiṃ vacane paṭimantetu’’nti? Tena kho pana samayena assalāyano nāma māṇavo sāvatthiyaṃ paṭivasati daharo, vuttasiro, soḷasavassuddesiko jātiyā, tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṃ sākkharappabhedānaṃ itihāsapañcamānaṃ, padako, veyyākaraṇo, lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo. Atha kho tesaṃ brāhmaṇānaṃ etadahosi – ‘‘ayaṃ kho assalāyano māṇavo sāvatthiyaṃ paṭivasati daharo, vuttasiro, soḷasavassuddesiko jātiyā, tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū…pe… anavayo. So kho pahoti samaṇena gotamena saddhiṃ asmiṃ vacane paṭimantetu’’nti.
2于是,那些婆罗门就去到阿萨喇亚那学童那里。到了之后,他们对阿萨喇亚那学童这样说:“亲爱的阿萨喇亚那,这位沙门乔达摩主张四种姓都是清净的。请尊贵的阿萨喇亚那前去和沙门乔达摩就这番话进行辩论吧。”
Atha kho te brāhmaṇā yena assalāyano māṇavo tenupaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā assalāyanaṃ māṇavaṃ etadavocuṃ – ‘‘ayaṃ, bho assalāyana , samaṇo gotamo cātuvaṇṇiṃ suddhiṃ paññapeti. Etu bhavaṃ assalāyano samaṇena gotamena saddhiṃ asmiṃ vacane paṭimantetū’’ti .
3听了这话,阿萨喇亚那学童对那些婆罗门这样说:“朋友们,沙门乔达摩可是宣说法义的人,而宣说法义的人是很难辩驳的。我实在没有能力和沙门乔达摩就这番话进行辩论。”那些婆罗门第二次对阿萨喇亚那学童这样说:“亲爱的阿萨喇亚那,这位沙门乔达摩主张四种姓都是清净的。请尊贵的阿萨喇亚那前去和沙门乔达摩就这番话进行辩论吧。其实,尊贵的阿萨喇亚那已经过上了游方者的生活了。”阿萨喇亚那学童第二次对那些婆罗门这样说:“朋友们,沙门乔达摩可是宣说法义的人,而宣说法义的人是很难辩驳的。我实在没有能力和沙门乔达摩就这番话进行辩论。”那些婆罗门第三次对阿萨喇亚那学童这样说:“亲爱的阿萨喇亚那,这位沙门乔达摩主张四种姓都是清净的。请尊贵的阿萨喇亚那前去和沙门乔达摩就这番话进行辩论吧。其实,尊贵的阿萨喇亚那已经过上了游方者的生活了。请尊贵的阿萨喇亚那不要还没交锋就认输了。”
Evaṃ vutte, assalāyano māṇavo te brāhmaṇe etadavoca – ‘‘samaṇo khalu, bho, gotamo dhammavādī; dhammavādino ca pana duppaṭimantiyā bhavanti. Nāhaṃ sakkomi samaṇena gotamena saddhiṃ asmiṃ vacane paṭimantetu’’nti. Dutiyampi kho te brāhmaṇā assalāyanaṃ māṇavaṃ etadavocuṃ – ‘‘ayaṃ, bho assalāyana, samaṇo gotamo cātuvaṇṇiṃ suddhiṃ paññapeti. Etu bhavaṃ assalāyano samaṇena gotamena saddhiṃ asmiṃ vacane paṭimantetu . Caritaṃ kho pana bhotā assalāyanena paribbājaka’’nti. Dutiyampi kho assalāyano māṇavo te brāhmaṇe etadavoca – ‘‘samaṇo khalu, bho, gotamo dhammavādī; dhammavādino ca pana duppaṭimantiyā bhavanti . Nāhaṃ sakkomi samaṇena gotamena saddhiṃ asmiṃ vacane paṭimantetu’’nti. Tatiyampi kho te brāhmaṇā assalāyanaṃ māṇavaṃ etadavocuṃ – ‘‘ayaṃ, bho assalāyana, samaṇo gotamo cātuvaṇṇiṃ suddhiṃ paññapeti. Etu bhavaṃ assalāyano samaṇena gotamena saddhiṃ asmiṃ vacane paṭimantetu . Caritaṃ kho pana bhotā assalāyanena paribbājakaṃ. Mā bhavaṃ assalāyano ayuddhaparājitaṃ parājayī’’ti.
4听了这话,阿萨喇亚那学童对那些婆罗门这样说:“各位尊长,看来我是推脱不掉了。朋友们,沙门乔达摩可是宣说法义的人,而宣说法义的人是很难辩驳的。我实在没有能力和沙门乔达摩就这番话进行辩论。不过,因为各位尊长的吩咐,我还是去吧。”
Evaṃ vutte, assalāyano māṇavo te brāhmaṇe etadavoca – ‘‘addhā kho ahaṃ bhavanto na labhāmi. Samaṇo khalu, bho, gotamo dhammavādī; dhammavādino ca pana duppaṭimantiyā bhavanti. Nāhaṃ sakkomi samaṇena gotamena saddhiṃ asmiṃ vacane paṭimantetunti. Api cāhaṃ bhavantānaṃ vacanena gamissāmī’’ti.
402于是,阿萨喇亚那学童和一大群婆罗门一起去到世尊那里。到了之后,他和世尊互相问候致意。彼此说完亲切、令人难忘的寒暄话后,他坐在一旁。坐在一旁的阿萨喇亚那学童对世尊这样说:“尊敬的乔达摩,婆罗门们这样说:‘唯有婆罗门是最上的种姓,其他种姓是低劣的;唯有婆罗门是洁白的种姓,其他种姓是黑色的;唯有婆罗门能得清净,非婆罗门不能;婆罗门是梵天的亲生子,从其口中出生,由梵所生,为梵所造,是梵的继承者。’对此,尊敬的乔达摩您怎么说呢?”“阿萨喇亚那,可是人们明明看到婆罗门妇女也经历月经期,也会怀孕、生产和哺乳呀。她们明明是从母胎中生出来的,却还这样说:‘唯有婆罗门是最上的种姓,其他种姓是低劣的;唯有婆罗门是洁白的种姓,其他种姓是黑色的;唯有婆罗门能得清净,非婆罗门不能;婆罗门是梵天的亲生子,从其口中出生,由梵所生,为梵所造,是梵的继承者。’”“即使尊敬的乔达摩这么说,但是对于这一点,婆罗门们还是这样认为:‘唯有婆罗门是最上的种姓,其他种姓是低劣的……乃至……是梵的继承者。’”
Atha kho assalāyano māṇavo mahatā brāhmaṇagaṇena saddhiṃ yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho assalāyano māṇavo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘brāhmaṇā, bho gotama, evamāhaṃsu – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo; brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇho añño vaṇṇo; brāhmaṇova sujjhanti, no abrāhmaṇā; brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā’ti. Idha bhavaṃ gotamo kimāhā’’ti? ‘‘Dissanti kho pana, assalāyana, brāhmaṇānaṃ brāhmaṇiyo utuniyopi gabbhiniyopi vijāyamānāpi pāyamānāpi. Te ca brāhmaṇiyonijāva samānā evamāhaṃsu – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo; brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇho añño vaṇṇo; brāhmaṇāva sujjhanti, no abrāhmaṇā; brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā’’’ti. ‘‘Kiñcāpi bhavaṃ gotamo evamāha, atha khvettha brāhmaṇā evametaṃ maññanti – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti.
403“阿萨喇亚那,你怎么想呢?你有没有听说过,在臾那和剑浮沙以及其他边远地区,只有两种身份——主人和奴仆;主人可以变成奴仆,奴仆也可以变成主人吗?”“是的,先生,我听说过,在臾那和剑浮沙以及其他边远地区,只有两种身份——主人和奴仆;主人可以变成奴仆,奴仆也可以变成主人。”“那么,阿萨喇亚那,婆罗门们在这里有什么力量,有什么依凭,能让他们这样宣称:‘唯有婆罗门是最上的种姓,其他种姓是低劣的……乃至……是梵的继承者’呢?”“即使尊敬的乔达摩这么说,但是对于这一点,婆罗门们还是这样认为:‘唯有婆罗门是最上的种姓,其他种姓是低劣的……乃至……是梵的继承者。’”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, sutaṃ te – ‘yonakambojesu aññesu ca paccantimesu janapadesu dveva vaṇṇā – ayyo ceva dāso ca; ayyo hutvā dāso hoti, dāso hutvā ayyo hotī’’’ti ? ‘‘Evaṃ, bho, sutaṃ taṃ me – ‘yonakambojesu aññesu ca paccantimesu janapadesu dveva vaṇṇā – ayyo ceva dāso ca; ayyo hutvā dāso hoti, dāso hutvā ayyo hotī’’’ti. ‘‘Ettha, assalāyana, brāhmaṇānaṃ kiṃ balaṃ, ko assāso yadettha brāhmaṇā evamāhaṃsu – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti? ‘‘Kiñcāpi bhavaṃ gotamo evamāha, atha khvettha brāhmaṇā evametaṃ maññanti – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti.
404“阿萨喇亚那,你觉得怎么样?是刹帝利如果杀生、偷盗、行邪淫、说妄语、说离间语、说粗恶语、说绮语、有贪欲、有嗔心、持邪见,会在身体破裂、死后投生到苦界、恶趣、堕处、地狱,而婆罗门就不会吗?还是说,吠舍……首陀罗如果做这些恶行,会在死后堕入地狱,而婆罗门就不会吗?”“不,乔达摩先生。乔达摩先生,刹帝利如果做这些恶行,会投生到地狱。婆罗门也是……吠舍也是……首陀罗也是……乔达摩先生,所有这四种姓,只要做这些恶行,都会在死后投生到苦界、恶趣、堕处、地狱。”“阿萨喇亚那,在这点上,婆罗门们有什么依据,有什么依恃,能让他们说:‘唯有婆罗门是最上的种姓,其他的种姓是低劣的……是梵天的继承者’呢?”“尽管乔达摩先生您这么说,但在这件事上,婆罗门们还是这样认为:‘唯有婆罗门是最上的种姓,其他的种姓是低劣的……是梵天的继承者。’”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, khattiyova nu kho pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavāco pharusavāco samphappalāpī abhijjhālu byāpannacitto micchādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya, no brāhmaṇo? Vessova nu kho…pe… suddova nu kho pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavāco pharusavāco samphappalāpī abhijjhālu byāpannacitto micchādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya, no brāhmaṇo’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho gotama. Khattiyopi hi, bho gotama, pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavāco pharusavāco samphappalāpī abhijjhālu byāpannacitto micchādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya. Brāhmaṇopi hi, bho gotama…pe… vessopi hi, bho gotama…pe… suddopi hi, bho gotama…pe… sabbepi hi, bho gotama, cattāro vaṇṇā pāṇātipātino adinnādāyino kāmesumicchācārino musāvādino pisuṇavācā pharusavācā samphappalāpino abhijjhālū byāpannacittā micchādiṭṭhī kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyyu’’nti. ‘‘Ettha, assalāyana, brāhmaṇānaṃ kiṃ balaṃ, ko assāso yadettha brāhmaṇā evamāhaṃsu – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti? ‘‘Kiñcāpi bhavaṃ gotamo evamāha, atha khvettha brāhmaṇā evametaṃ maññanti – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti.
405“阿萨喇亚那,你觉得怎么样?是只有婆罗门能远离杀生、远离偷盗、远离邪淫、远离妄语、远离离间语、远离粗恶语、远离绮语,没有贪欲、没有嗔心、持正见,在身体破裂、死后投生到善趣、天界,而刹帝利不能,吠舍不能,首陀罗不能吗?”“不,乔达摩先生。乔达摩先生,刹帝利如果能这样做,就能投生到天界。婆罗门也是……吠舍也是……首陀罗也是……乔达摩先生,所有这四种姓,只要这样做,都能在死后投生到善趣、天界。”“阿萨喇亚那,在这点上,婆罗门们有什么依据,有什么依恃,能让他们说:‘唯有婆罗门是最上的种姓,其他的种姓是低劣的……是梵天的继承者’呢?”“尽管乔达摩先生您这么说,但在这件事上,婆罗门们还是这样认为:‘唯有婆罗门是最上的种姓,其他的种姓是低劣的……是梵天的继承者。’”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, brāhmaṇova nu kho pāṇātipātā paṭivirato adinnādānā paṭivirato kāmesumicchācārā paṭivirato musāvādā paṭivirato pisuṇāya vācāya paṭivirato pharusāya vācāya paṭivirato samphappalāpā paṭivirato anabhijjhālu abyāpannacitto sammādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyya, no khattiyo no vesso, no suddo’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho gotama! Khattiyopi hi, bho gotama, pāṇātipātā paṭivirato adinnādānā paṭivirato kāmesumicchācārā paṭivirato musāvādā paṭivirato pisuṇāya vācāya paṭivirato pharusāya vācāya paṭivirato samphappalāpā paṭivirato anabhijjhālu abyāpannacitto sammādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyya. Brāhmaṇopi hi, bho gotama…pe… vessopi hi, bho gotama…pe… suddopi hi, bho gotama…pe… sabbepi hi, bho gotama, cattāro vaṇṇā pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā pisuṇāya vācāya paṭiviratā pharusāya vācāya paṭiviratā samphappalāpā paṭiviratā anabhijjhālū abyāpannacittā sammādiṭṭhī kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyu’’nti. ‘‘Ettha, assalāyana , brāhmaṇānaṃ kiṃ balaṃ, ko assāso yadettha brāhmaṇā evamāhaṃsu – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti? ‘‘Kiñcāpi bhavaṃ gotamo evamāha, atha khvettha brāhmaṇā evametaṃ maññanti – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti.
406“阿萨喇亚那,你觉得怎么样?是只有婆罗门能在这个地方修习无嗔、无害的慈心,而刹帝利不能,吠舍不能,首陀罗不能吗?”“不,乔达摩先生。乔达摩先生,刹帝利也能在这个地方修习无嗔、无害的慈心。婆罗门也是……吠舍也是……首陀罗也是……乔达摩先生,所有这四种姓都能在这个地方修习无嗔、无害的慈心。”“阿萨喇亚那,在这点上,婆罗门们有什么依据,有什么依恃,能让他们说:‘唯有婆罗门是最上的种姓,其他的种姓是低劣的……是梵天的继承者’呢?”“尽管乔达摩先生您这么说,但在这件事上,婆罗门们还是这样认为:‘唯有婆罗门是最上的种姓,其他的种姓是低劣的……是梵天的继承者。’”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, brāhmaṇova nu kho pahoti asmiṃ padese averaṃ abyābajjhaṃ mettacittaṃ bhāvetuṃ, no khattiyo, no vesso no suddo’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho gotama! Khattiyopi hi, bho gotama, pahoti asmiṃ padese averaṃ abyābajjhaṃ mettacittaṃ bhāvetuṃ; brāhmaṇopi hi, bho gotama… vessopi hi , bho gotama… suddopi hi, bho gotama… sabbepi hi, bho gotama, cattāro vaṇṇā pahonti asmiṃ padese averaṃ abyābajjhaṃ mettacittaṃ bhāvetu’’nti. ‘‘Ettha, assalāyana, brāhmaṇānaṃ kiṃ balaṃ, ko assāso yadettha brāhmaṇā evamāhaṃsu – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti? ‘‘Kiñcāpi bhavaṃ gotamo evamāha, atha khvettha brāhmaṇā evametaṃ maññanti – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti.
407“阿萨喇亚那,你觉得怎么样?是只有婆罗门能拿着沐浴粉去河里,洗掉身上的尘垢,而刹帝利不能,吠舍不能,首陀罗不能吗?”“不,乔达摩先生。乔达摩先生,刹帝利也能拿着沐浴粉去河里洗掉尘垢。婆罗门也是……吠舍也是……首陀罗也是……乔达摩先生,所有这四种姓都能拿着沐浴粉去河里洗掉尘垢。”“阿萨喇亚那,在这点上,婆罗门们有什么依据,有什么依恃,能让他们说:‘唯有婆罗门是最上的种姓,其他的种姓是低劣的……是梵天的继承者’呢?”“尽管乔达摩先生您这么说,但在这件事上,婆罗门们还是这样认为:‘唯有婆罗门是最上的种姓,其他的种姓是低劣的……是梵天的继承者。’”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, brāhmaṇova nu kho pahoti sottisināniṃ ādāya nadiṃ gantvā rajojallaṃ pavāhetuṃ, no khattiyo, no vesso, no suddo’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho gotama! Khattiyopi hi, bho gotama, pahoti sottisināniṃ ādāya nadiṃ gantvā rajojallaṃ pavāhetuṃ, brāhmaṇopi hi, bho gotama… vessopi hi, bho gotama… suddopi hi, bho gotama… sabbepi hi, bho gotama, cattāro vaṇṇā pahonti sottisināniṃ ādāya nadiṃ gantvā rajojallaṃ pavāhetu’’nti. ‘‘Ettha, assalāyana, brāhmaṇānaṃ kiṃ balaṃ, ko assāso yadettha brāhmaṇā evamāhaṃsu – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti? ‘‘Kiñcāpi bhavaṃ gotamo evamāha, atha khvettha brāhmaṇā evametaṃ maññanti – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti.
408“阿萨喇亚那,你觉得怎么样?假设这里有一位已灌顶的刹帝利王,召集了一百个来自不同出身的人,对他们说:‘各位,请过来!凡是出生于刹帝利家族、婆罗门家族、王族的人,你们用柚木、或婆罗双木、或馨香木、或檀香木、或莲花木做成的上等取火棒,来摩擦生火,让火产生出来!而那些出生于旃陀罗家族、猎人家族、竹匠家族、车匠家族、清道夫家族的人,你们用狗食槽、或猪食槽、或洗衣桶、或蓖麻木做成的取火棒,来摩擦生火,让火产生出来!’”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, idha rājā khattiyo muddhāvasitto nānājaccānaṃ purisānaṃ purisasataṃ sannipāteyya – ‘āyantu bhonto ye tattha khattiyakulā brāhmaṇakulā rājaññakulā uppannā, sākassa vā sālassa vā salaḷassa vā candanassa vā padumakassa vā uttarāraṇiṃ ādāya, aggiṃ abhinibbattentu, tejo pātukarontu. Āyantu pana bhonto ye tattha caṇḍālakulā nesādakulā venakulā rathakārakulā pukkusakulā uppannā, sāpānadoṇiyā vā sūkaradoṇiyā vā rajakadoṇiyā vā eraṇḍakaṭṭhassa vā uttarāraṇiṃ ādāya, aggiṃ abhinibbattentu, tejo pātukarontū’ti.
12“阿萨喇亚那,你觉得怎么样?是不是用那种由出生刹帝利、婆罗门、王族的人,用柚木等高贵木材取火棒产生的火,就有火焰、有颜色、有光辉,并且能用那火做一切火的工作;而用那种由出生旃陀罗、猎人等家族的人,用狗食槽等低贱木材取火棒产生的火,就没有火焰、没有颜色、没有光辉,并且不能用那火做火的工作呢?”“不,乔达摩先生。乔达摩先生,那种由高贵家族的人用高贵木材产生的火,有火焰、有颜色、有光辉,能用它做一切火的工作;那种由低贱家族的人用低贱木材产生的火,也同样有火焰、有颜色、有光辉,用它也能做一切火的工作。乔达摩先生,所有的火都有火焰、有颜色、有光辉,所有的火都能做火的工作。”“阿萨喇亚那,在这点上,婆罗门们有什么依据,有什么依恃,能让他们说:‘唯有婆罗门是最上的种姓,其他的种姓是低劣的;唯有婆罗门是白净的,其他的种姓是黑恶的;唯有婆罗门能得清净,非婆罗门不能;婆罗门是梵天的亲生子,从口所生,梵天所化,梵天的继承者’呢?”“尽管乔达摩先生您这么说,但在这件事上,婆罗门们还是这样认为:‘唯有婆罗门是最上的种姓,其他的种姓是低劣的……是梵天的继承者。’”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, yo evaṃ nu kho so khattiyakulā brāhmaṇakulā rājaññakulā uppannehi sākassa vā sālassa vā salaḷassa vā candanassa vā padumakassa vā uttarāraṇiṃ ādāya aggi abhinibbatto, tejo pātukato, so eva nu khvāssa aggi accimā ceva vaṇṇavā ca pabhassaro ca, tena ca sakkā agginā aggikaraṇīyaṃ kātuṃ; yo pana so caṇḍālakulā nesādakulā venakulā rathakārakulā pukkusakulā uppannehi sāpānadoṇiyā vā sūkaradoṇiyā vā rajakadoṇiyā vā eraṇḍakaṭṭhassa vā uttarāraṇiṃ ādāya aggi abhinibbatto, tejo pātukato svāssa aggi na ceva accimā na ca vaṇṇavā na ca pabhassaro, na ca tena sakkā agginā aggikaraṇīyaṃ kātu’’nti? ‘‘No hidaṃ, bho gotama! Yopi hi so , bho gotama, khattiyakulā brāhmaṇakulā rājaññakulā uppannehi sākassa vā sālassa vā salaḷassa vā candanassa vā padumakassa vā uttarāraṇiṃ ādāya aggi abhinibbatto, tejo pātukato svāssa aggi accimā ceva vaṇṇavā ca pabhassaro ca, tena ca sakkā agginā aggikaraṇīyaṃ kātuṃ; yopi so caṇḍālakulā nesādakulā venakulā rathakārakulā pukkusakulā uppannehi sāpānadoṇiyā vā sūkaradoṇiyā vā rajakadoṇiyā vā eraṇḍakaṭṭhassa vā uttarāraṇiṃ ādāya aggi abhinibbatto, tejo pātukato, svāssa aggi accimā ceva vaṇṇavā ca pabhassaro ca, tena ca sakkā agginā aggikaraṇīyaṃ kātuṃ. Sabbopi hi, bho gotama, aggi accimā ceva vaṇṇavā ca pabhassaro ca, sabbenapi sakkā agginā aggikaraṇīyaṃ kātu’’nti. ‘‘Ettha, assalāyana, brāhmaṇānaṃ kiṃ balaṃ, ko assāso yadettha brāhmaṇā evamāhaṃsu – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo; brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇho añño vaṇṇo; brāhmaṇāva sujjhanti, no abrāhmaṇā; brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā’’’ti? ‘‘Kiñcāpi bhavaṃ gotamo evamāha, atha khvettha brāhmaṇā evametaṃ maññanti – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti.
409阿萨喇亚那,你怎么看?假如有位刹帝利青年与一位婆罗门女子同居,由于他们同居,生下了一个儿子。这个由刹帝利青年和婆罗门女子所生的儿子,他既像母亲也像父亲,那么,他可以被称为‘刹帝利’,也可以被称为‘婆罗门’,是这样吗?” “乔达摩先生,那个由刹帝利青年和婆罗门女子所生的儿子,他既像母亲也像父亲,他既可以被称为‘刹帝利’,也可以被称为‘婆罗门’。
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, idha khattiyakumāro brāhmaṇakaññāya saddhiṃ saṃvāsaṃ kappeyya, tesaṃ saṃvāsamanvāya putto jāyetha; yo so khattiyakumārena brāhmaṇakaññāya putto uppanno, siyā so mātupi sadiso pitupi sadiso, ‘khattiyo’tipi vattabbo ‘brāhmaṇo’tipi vattabbo’’ti? ‘‘Yo so, bho gotama, khattiyakumārena brāhmaṇakaññāya putto uppanno, siyā so mātupi sadiso pitupi sadiso, ‘khattiyo’tipi vattabbo ‘brāhmaṇo’tipi vattabbo’’ti.
14阿萨喇亚那,你怎么看?假如有位婆罗门青年与一位刹帝利女子同居,由于他们同居,生下了一个儿子。这个由婆罗门青年和刹帝利女子所生的儿子,他既像母亲也像父亲,那么,他可以被称为‘刹帝利’,也可以被称为‘婆罗门’,是这样吗?” “乔达摩先生,那个由婆罗门青年和刹帝利女子所生的儿子,他既像母亲也像父亲,他既可以被称为‘刹帝利’,也可以被称为‘婆罗门’。
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, idha brāhmaṇakumāro khattiyakaññāya saddhiṃ saṃvāsaṃ kappeyya, tesaṃ saṃvāsamanvāya putto jāyetha; yo so brāhmaṇakumārena khattiyakaññāya putto uppanno, siyā so mātupi sadiso pitupi sadiso, ‘khattiyo’tipi vattabbo ‘brāhmaṇo’tipi vattabbo’’ti? ‘‘Yo so, bho gotama, brāhmaṇakumārena khattiyakaññāya putto uppanno, siyā so mātupi sadiso pitupi sadiso, ‘khattiyo’tipi vattabbo ‘brāhmaṇo’tipi vattabbo’’ti.
15阿萨喇亚那,你怎么看?假如有人让一匹母马与一头驴子交配,由于它们交配,生下了一头小驹子。这头由母马和驴子所生的小驹子,它既像母亲也像父亲,那么,它可以被称为‘马’,也可以被称为‘驴’,是这样吗?” “乔达摩先生,如果不是纯种,它就成了骡子。乔达摩先生,这就是我在这个例子中看到的差别所在;而对于前面那些例子,我却看不出有任何差别。
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana idha vaḷavaṃ gadrabhena sampayojeyyuṃ , tesaṃ sampayogamanvāya kisoro jāyetha; yo so vaḷavāya gadrabhena kisoro uppanno, siyā so mātupi sadiso pitupi sadiso, ‘asso’tipi vattabbo ‘gadrabho’tipi vattabbo’’ti? ‘‘Kuṇḍañhi so , bho gotama, assataro hoti. Idaṃ hissa , bho gotama, nānākaraṇaṃ passāmi; amutra ca panesānaṃ na kiñci nānākaraṇaṃ passāmī’’ti.
16阿萨喇亚那,你怎么看?假如有两个青年,他们是同母所生的亲兄弟,一位是勤奋学习、受过圣线礼的,另一位是不勤奋学习、未受圣线礼的。在这里,婆罗门们会先供养哪一位,在供奉祖先、供养奶饭、祭祀或款待客人时?” “乔达摩先生,那位勤奋学习、受过圣线礼的青年,婆罗门们会先供养他,在供奉祖先、供养奶饭、祭祀或款待客人时。乔达摩先生,因为供养那位不勤奋学习、未受圣线礼的人,怎么会有大果报呢?”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, idhāssu dve māṇavakā bhātaro saudariyā, eko ajjhāyako upanīto eko anajjhāyako anupanīto. Kamettha brāhmaṇā paṭhamaṃ bhojeyyuṃ saddhe vā thālipāke vā yaññe vā pāhune vā’’ti? ‘‘Yo so, bho gotama, māṇavako ajjhāyako upanīto tamettha brāhmaṇā paṭhamaṃ bhojeyyuṃ saddhe vā thālipāke vā yaññe vā pāhune vā. Kiñhi, bho gotama, anajjhāyake anupanīte dinnaṃ mahapphalaṃ bhavissatī’’ti?
17阿萨喇亚那,你怎么看?假如有两个青年,他们是同母所生的亲兄弟,一位是勤奋学习、受过圣线礼的,但戒行不好、品性邪恶,另一位是不勤奋学习、未受圣线礼的,但持戒严谨、品性良善。在这里,婆罗门们会先供养哪一位,在供奉祖先、供养奶饭、祭祀或款待客人时?” “乔达摩先生,那位不勤奋学习、未受圣线礼,但持戒严谨、品性良善的青年,婆罗门们会先供养他,在供奉祖先、供养奶饭、祭祀或款待客人时。乔达摩先生,因为供养那位戒行不好、品性邪恶的人,怎么会有大果报呢?”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, idhāssu dve māṇavakā bhātaro saudariyā, eko ajjhāyako upanīto dussīlo pāpadhammo, eko anajjhāyako anupanīto sīlavā kalyāṇadhammo. Kamettha brāhmaṇā paṭhamaṃ bhojeyyuṃ saddhe vā thālipāke vā yaññe vā pāhune vā’’ti? ‘‘Yo so, bho gotama, māṇavako anajjhāyako anupanīto sīlavā kalyāṇadhammo tamettha brāhmaṇā paṭhamaṃ bhojeyyuṃ saddhe vā thālipāke vā yaññe vā pāhune vā. Kiñhi, bho gotama, dussīle pāpadhamme dinnaṃ mahapphalaṃ bhavissatī’’ti?
18阿萨喇亚那,你先是执著于‘出身’;执著于出身后,又执著于圣典;执著于圣典后,又执著于苦行;执著于苦行后,你又回到了‘四种姓清净’这个见地上来,而这个见地正是我所驳斥的。” 听了这番话,青年阿萨喇亚那沉默不语、垂头丧气、双肩垮下、低头愁闷、无言以对地坐在那里。
‘‘Pubbe kho tvaṃ, assalāyana, jātiṃ agamāsi; jātiṃ gantvā mante agamāsi; mante gantvā tape agamāsi; tape gantvā cātuvaṇṇiṃ suddhiṃ paccāgato, yamahaṃ paññapemī’’ti. Evaṃ vutte, assalāyano māṇavo tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdi.
410那时候,世尊看见阿萨喇亚那学童沉默、沮丧、垂着肩、低着头,闷闷不乐地发呆,接不上话,就对阿萨喇亚那学童这么说:“阿萨喇亚那,从前,有七位婆罗门仙人,在森林里的茅草棚中一起坐禅,他们心里生起了这样一种邪恶的见解:‘唯有婆罗门是最上的种姓,其他种姓是低下的……是梵天的继承者。’阿萨喇亚那,阿西德·德瓦喇仙人听说了这件事:‘听说有七位婆罗门仙人,在森林里的茅草棚中一起坐禅,他们心里生起了这样一种邪恶的见解:唯有婆罗门是最上的种姓……是梵天的继承者。’那时候,阿萨喇亚那,阿西德·德瓦喇仙人就整理了须发,穿上茜红色的衣服,穿上木拖鞋,拿起一根纯金的手杖,出现在那七位婆罗门仙人门前的空地上。接着,阿萨喇亚那,阿西德·德瓦喇仙人在七位婆罗门仙人门前的空地上散步,他这么说道:‘喂,这几位可敬的婆罗门仙人去了哪里呀?喂,这几位可敬的婆罗门仙人去了哪里呀?’那时候,阿萨喇亚那,七位婆罗门仙人心里想:‘这是谁啊?看起来像个乡下人,在我们七位婆罗门仙人的空地上散步,还这么说:喂,这几位可敬的婆罗门仙人去了哪里呀?喂,这几位可敬的婆罗门仙人去了哪里呀?来,我们诅咒他。’于是,阿萨喇亚那,七位婆罗门仙人就诅咒阿西德·德瓦喇仙人:‘变成灰吧,贱民!变成灰吧,贱民!’可是,阿萨喇亚那,七位婆罗门仙人越是诅咒阿西德·德瓦喇仙人,阿西德·德瓦喇仙人反而变得越是英俊、越是好看、越是从容庄严。这时候,阿萨喇亚那,七位婆罗门仙人心里想:‘看来我们的苦行是白费了,梵行没有效果啊。以前我们诅咒别人:变成灰吧,贱民!变成灰吧,贱民!往往那人就真的变成灰了。可是眼前这个人,我们越是诅咒他,他反而变得越是英俊、越是好看、越是从容庄严。’阿西德·德瓦喇仙人就对他们说:‘诸位可敬的人,你们的苦行不是白费的,梵行也不是没有效果的。来吧,诸位,请放下你们心里对我的恶意吧。’他们回答说:‘我们放下心里对您的恶意。请问您是哪一位?’‘诸位听说过阿西德·德瓦喇仙人吗?’‘是的,先生,听说过。’‘诸位,我就是他。’阿萨喇亚那,于是那七位婆罗门仙人就准备向阿西德·德瓦喇仙人行礼致敬。”
Atha kho bhagavā assalāyanaṃ māṇavaṃ tuṇhībhūtaṃ maṅkubhūtaṃ pattakkhandhaṃ adhomukhaṃ pajjhāyantaṃ appaṭibhānaṃ viditvā assalāyanaṃ māṇavaṃ etadavoca – ‘‘bhūtapubbaṃ, assalāyana, sattannaṃ brāhmaṇisīnaṃ araññāyatane paṇṇakuṭīsu sammantānaṃ evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ hoti – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’ti. Assosi kho , assalāyana, asito devalo isi – ‘sattannaṃ kira brāhmaṇisīnaṃ araññāyatane paṇṇakuṭīsu sammantānaṃ evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’ti. Atha kho, assalāyana, asito devalo isi kesamassuṃ kappetvā mañjiṭṭhavaṇṇāni dussāni nivāsetvā paṭaliyo upāhanā āruhitvā jātarūpamayaṃ daṇḍaṃ gahetvā sattannaṃ brāhmaṇisīnaṃ patthaṇḍile pāturahosi. Atha kho, assalāyana, asito devalo isi sattannaṃ brāhmaṇisīnaṃ patthaṇḍile caṅkamamāno evamāha – ‘handa, ko nu kho ime bhavanto brāhmaṇisayo gatā ; handa, ko nu kho ime bhavanto brāhmaṇisayo gatā’ti? Atha kho, assalāyana, sattannaṃ brāhmaṇisīnaṃ etadahosi – ‘ko nāyaṃ gāmaṇḍalarūpo viya sattannaṃ brāhmaṇisīnaṃ patthaṇḍile caṅkamamāno evamāha – ‘handa, ko nu kho ime bhavanto brāhmaṇisayo gatā; handa, ko nu kho ime bhavanto brāhmaṇisayo gatāti? Handa, naṃ abhisapāmā’ti. Atha kho, assalāyana, satta brāhmaṇisayo asitaṃ devalaṃ isiṃ abhisapiṃsu – ‘bhasmā, vasala , hohi; bhasmā, vasala, hohī’ti . Yathā yathā kho, assalāyana, satta brāhmaṇisayo asitaṃ devalaṃ isiṃ abhisapiṃsu tathā tathā asito devalo isi abhirūpataro ceva hoti dassanīyataro ca pāsādikataro ca. Atha kho, assalāyana, sattannaṃ brāhmaṇisīnaṃ etadahosi – ‘moghaṃ vata no tapo, aphalaṃ brahmacariyaṃ. Mayañhi pubbe yaṃ abhisapāma – bhasmā, vasala, hohi; bhasmā, vasala, hohīti bhasmāva bhavati ekacco. Imaṃ pana mayaṃ yathā yathā abhisapāma tathā tathā abhirūpataro ceva hoti dassanīyataro ca pāsādikataro cā’ti. ‘Na bhavantānaṃ moghaṃ tapo, nāphalaṃ brahmacariyaṃ. Iṅgha bhavanto, yo mayi manopadoso taṃ pajahathā’ti. ‘Yo bhavati manopadoso taṃ pajahāma. Ko nu bhavaṃ hotī’ti? ‘Suto nu bhavataṃ – asito devalo isī’ti? ‘Evaṃ, bho’. ‘So khvāhaṃ, bho, homī’ti. Atha kho, assalāyana, satta brāhmaṇisayo asitaṃ devalaṃ isiṃ abhivādetuṃ upakkamiṃsu.
411“然后,阿萨喇亚那,阿西德·德瓦喇仙人对那七位婆罗门仙人这么说:‘诸位,我听说你们七位婆罗门仙人,在森林里的茅草棚中一起坐禅时,生起了这样一种邪恶的见解:唯有婆罗门是最上的种姓,其他种姓是低下的;唯有婆罗门是白净的种姓,其他种姓是黑秽的;唯有婆罗门能得清净,非婆罗门则不能;婆罗门是梵天的亲生儿子,从口所生,由梵天所生,由梵天所化,是梵天的继承者。’‘是的,先生,是这样。’”
‘‘Atha kho, assalāyana, asito devalo isi satta brāhmaṇisayo etadavoca – ‘sutaṃ metaṃ, bho, sattannaṃ kira brāhmaṇisīnaṃ araññāyatane paṇṇakuṭīsu sammantānaṃ evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo; brāhmaṇova sukko vaṇṇo , kaṇho añño vaṇṇo; brāhmaṇāva sujjhanti, no abrāhmaṇā; brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā’ti. ‘Evaṃ, bho’.
21“阿西德·德瓦喇仙人问:‘那么,诸位是否确知:那个生育你们的母亲,她只与婆罗门结合,从不与非婆罗门结合呢?’他们回答:‘不,先生,我们不知道。’”
‘‘‘Jānanti pana bhonto – yā janikā mātā brāhmaṇaṃyeva agamāsi, no abrāhmaṇa’nti? ‘No hidaṃ, bho’.
22“阿西德·德瓦喇仙人又问:‘那么,诸位是否确知:那个生育你们的母亲的母亲,乃至往上追溯到第七代的母系祖先,她们都只与婆罗门结合,从不与非婆罗门结合呢?’他们回答:‘不,先生,我们不知道。’”
‘‘‘Jānanti pana bhonto – yā janikāmātu mātā yāva sattamā mātumātāmahayugā brāhmaṇaṃyeva agamāsi, no abrāhmaṇa’nti? ‘No hidaṃ, bho’.
23“阿西德·德瓦喇仙人再问:‘那么,诸位是否确知:那个生育你们的父亲,他只与婆罗门女子结合,从不与非婆罗门女子结合呢?’他们回答:‘不,先生,我们不知道。’”
‘‘‘Jānanti pana bhonto – yo janako pitā brāhmaṇiṃyeva agamāsi, no abrāhmaṇi’nti? ‘No hidaṃ, bho’.
24“阿西德·德瓦喇仙人继续问:‘那么,诸位是否确知:那个生育你们的父亲的父亲,乃至往上追溯到第七代的父系祖先,他们都只与婆罗门女子结合,从不与非婆罗门女子结合呢?’他们回答:‘不,先生,我们不知道。’”
‘‘‘Jānanti pana bhonto – yo janakapitu pitā yāva sattamā pitupitāmahayugā brāhmaṇiṃyeva agamāsi, no abrāhmaṇi’nti? ‘No hidaṃ, bho’.
25“‘那么,尊敬的先生们,你们知道入胎是如何发生的吗?’ ‘我们知道,先生,入胎是如何发生的。在这里,父母结合在一起,母亲正值受孕期,且有神识现前;就是这样,这三件事结合在一起,入胎便发生了。’”
‘‘‘Jānanti pana bhonto – yathā gabbhassa avakkanti hotī’ti ? ‘Jānāma mayaṃ, bho – yathā gabbhassa avakkanti hoti . Idha mātāpitaro ca sannipatitā honti, mātā ca utunī hoti, gandhabbo ca paccupaṭṭhito hoti; evaṃ tiṇṇaṃ sannipātā gabbhassa avakkanti hotī’ti.
26“‘那么,尊敬的先生们,你们知道——那个神识肯定是刹帝利、或婆罗门、或吠舍、或首陀罗吗?’ ‘先生,我们不知道那个神识肯定是刹帝利、或婆罗门、或吠舍、或首陀罗。’ ‘事情既然如此,先生们,你们知道你们到底是谁吗?’ ‘事情既然如此,先生,我们不知道我们到底是谁。’ 阿萨喇亚那!既然如此,那七位婆罗门仙人,在自己的种姓论说上,被阿西德·德瓦喇仙人那样追问、盘问、质问,尚且无法应对;而你现在在我的种姓论说上,被我追问、盘问、质问,又怎能应对得了呢?你虽然师从了他们,但你的学问还没到家啊。”
‘‘‘Jānanti pana bhonto – taggha , so gandhabbo khattiyo vā brāhmaṇo vā vesso vā suddo vā’ti? ‘Na mayaṃ, bho, jānāma – taggha so gandhabbo khattiyo vā brāhmaṇo vā vesso vā suddo vā’ti. ‘Evaṃ sante, bho, jānātha – ke tumhe hothā’ti? ‘Evaṃ sante, bho , na mayaṃ jānāma – ke mayaṃ homā’ti. Te hi nāma, assalāyana, satta brāhmaṇisayo asitena devalena isinā sake jātivāde samanuyuñjīyamānā samanuggāhīyamānā samanubhāsīyamānā na sampāyissanti; kiṃ pana tvaṃ etarahi mayā sakasmiṃ jātivāde samanuyuñjīyamāno samanuggāhīyamāno samanubhāsīyamāno sampāyissasi, yesaṃ tvaṃ sācariyako na puṇṇo dabbigāho’’ti.
27听了这话,阿萨喇亚那学童对世尊这样说:‘太殊妙了,乔达摩先生!……请乔达摩先生接受我为在家信徒,从今日起终身皈依。’”
Evaṃ vutte, assalāyano māṇavo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.
28阿萨喇亚那经完 第三
Assalāyanasuttaṃ niṭṭhitaṃ tatiyaṃ.