MN 9 · 正见经

Tipitaka 7.0 静态阅读页 · 42 段 · 打开交互阅读器

89如是我闻：有一次，世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时，舍利弗尊者对众比丘说：“贤友们，比丘们。”那些比丘回应舍利弗尊者说：“贤友。” 舍利弗尊者这样说道：

Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṃ. Āyasmā sāriputto etadavoca –

2“贤友们，人们常说'正见、正见'。那么，贤友们，一位圣弟子要具备多少程度的领悟，才能算是一个有正见的人，一个见解正直的人，一个对法具有坚定信心的人，一个已经来到这正法的人呢？”

‘‘‘Sammādiṭṭhi sammādiṭṭhī’ti, āvuso, vuccati. Kittāvatā nu kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhamma’’nti?

3“贤友，我们甚至远道而来，就是为了从舍利弗尊者这里了知这番开示的义理。如果舍利弗尊者能为我们就此开示其义理，那就太好了。听了舍利弗尊者的讲解，比丘们将会铭记在心。”“那么，贤友们，请仔细听，用心思惟，我这就来说。”“好的，贤友。”那些比丘回应舍利弗尊者。舍利弗尊者这样说道：

‘‘Dūratopi kho mayaṃ, āvuso, āgaccheyyāma āyasmato sāriputtassa santike etassa bhāsitassa atthamaññātuṃ. Sādhu vatāyasmantaṃyeva sāriputtaṃ paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Āyasmato sāriputtassa sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. ‘‘Tena hi, āvuso, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṃ. Āyasmā sāriputto etadavoca –

4“贤友们，当一位圣弟子了知不善，也了知不善的根源；了知善，也了知善的根源——贤友们，仅凭这一点，这位圣弟子就是一个有正见的人，一个见解正直的人，一个对法具有坚定信心的人，一个已经来到这正法的人。那么，贤友们，什么是不善？什么是不善的根源？什么是善？什么是善的根源呢？贤友们，杀生是不善，偷盗是不善，邪淫是不善，妄语是不善，离间语是不善，粗恶语是不善，杂秽语是不善，贪欲是不善，嗔恚是不善，邪见是不善——贤友们，这些就叫作不善。那么，贤友们，什么是不善的根源呢？贪是不善的根源，嗔是不善的根源，痴是不善的根源——贤友们，这些就叫作不善的根源。

‘‘Yato kho, āvuso, ariyasāvako akusalañca pajānāti, akusalamūlañca pajānāti, kusalañca pajānāti, kusalamūlañca pajānāti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhammaṃ. Katamaṃ panāvuso, akusalaṃ, katamaṃ akusalamūlaṃ, katamaṃ kusalaṃ, katamaṃ kusalamūlaṃ? Pāṇātipāto kho, āvuso, akusalaṃ, adinnādānaṃ akusalaṃ, kāmesumicchācāro akusalaṃ, musāvādo akusalaṃ, pisuṇā vācā akusalaṃ, pharusā vācā akusalaṃ, samphappalāpo akusalaṃ, abhijjhā akusalaṃ, byāpādo akusalaṃ, micchādiṭṭhi akusalaṃ – idaṃ vuccatāvuso akusalaṃ. Katamañcāvuso, akusalamūlaṃ? Lobho akusalamūlaṃ, doso akusalamūlaṃ, moho akusalamūlaṃ – idaṃ vuccatāvuso, akusalamūlaṃ.

5“贤友们，什么是善呢？离杀生是善，离偷盗是善，离邪淫是善，离妄语是善，离离间语是善，离粗恶语是善，离杂秽语是善，无贪欲是善，无嗔恚是善，正见是善——贤友们，这些就叫作善。那么，贤友们，什么是善的根源呢？无贪是善的根源，无嗔是善的根源，无痴是善的根源——贤友们，这些就叫作善的根源。

‘‘Katamañcāvuso , kusalaṃ? Pāṇātipātā veramaṇī kusalaṃ, adinnādānā veramaṇī kusalaṃ, kāmesumicchācārā veramaṇī kusalaṃ, musāvādā veramaṇī kusalaṃ, pisuṇāya vācāya veramaṇī kusalaṃ, pharusāya vācāya veramaṇī kusalaṃ, samphappalāpā veramaṇī kusalaṃ, anabhijjhā kusalaṃ, abyāpādo kusalaṃ, sammādiṭṭhi kusalaṃ – idaṃ vuccatāvuso, kusalaṃ. Katamañcāvuso, kusalamūlaṃ? Alobho kusalamūlaṃ, adoso kusalamūlaṃ, amoho kusalamūlaṃ – idaṃ vuccatāvuso, kusalamūlaṃ.

6“贤友们，当一位圣弟子像这样了知了不善，像这样了知了不善的根源，像这样了知了善，像这样了知了善的根源时，他完全舍断了贪的随眠，消除了嗔的随眠，根除了‘我是’这种见慢的随眠，舍断了无明而生起了明，就在此时此地成为了作苦之边际的人——贤友们，仅凭这一点，这位圣弟子就是一个有正见的人，一个见解正直的人，一个对法具有坚定信心的人，一个已经来到这正法的人。”

‘‘Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṃ akusalaṃ pajānāti, evaṃ akusalamūlaṃ pajānāti, evaṃ kusalaṃ pajānāti, evaṃ kusalamūlaṃ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṃ pahāya, paṭighānusayaṃ paṭivinodetvā, ‘asmī’ti diṭṭhimānānusayaṃ samūhanitvā, avijjaṃ pahāya vijjaṃ uppādetvā, diṭṭhevadhamme dukkhassantakaro hoti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhamma’’nti.

90“太好了，贤友！”那些比丘对舍利弗尊者所说感到欢喜、随喜之后，向舍利弗尊者进一步提问：“贤友，还有没有其他的方法，能让圣弟子成为正见者，他的见地笔直，对法具足不动摇的信心，到达这正法呢？”

‘‘Sādhāvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ uttari pañhaṃ apucchuṃ – ‘‘siyā panāvuso, aññopi pariyāyo yathā ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhamma’’nti?

8“有的，贤友。贤友，当一位圣弟子了知食，了知食的集起，了知食的息灭，了知导向食之息灭的修行道路——仅凭这一点，贤友，一位圣弟子就是正见者，他的见地正直，对法具足坚定的信心，通达了这真实的教法。可是，贤友，什么是食？什么是食的集起？什么是食的息灭？什么是导向食之息灭的修行道路呢？贤友，有四种食，能令已生的众生安住，或令将要出生的众生得到滋养。哪四种呢？团食，不论粗细；触是第二种；意思是第三种；识是第四种。以渴爱的集起为食的集起，以渴爱的息灭为食的息灭，这条八支圣道就是导向食之息灭的修行道路，也就是：正见、正思维、正语、正业、正命、正精进、正念、正定。”

‘‘Siyā, āvuso. Yato kho, āvuso, ariyasāvako āhārañca pajānāti, āhārasamudayañca pajānāti, āhāranirodhañca pajānāti, āhāranirodhagāminiṃ paṭipadañca pajānāti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhammaṃ. Katamo panāvuso, āhāro, katamo āhārasamudayo, katamo āhāranirodho, katamā āhāranirodhagāminī paṭipadā? Cattārome, āvuso, āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā, sambhavesīnaṃ vā anuggahāya. Katame cattāro? Kabaḷīkāro āhāro oḷāriko vā sukhumo vā, phasso dutiyo, manosañcetanā tatiyā, viññāṇaṃ catutthaṃ. Taṇhāsamudayā āhārasamudayo, taṇhānirodhā āhāranirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo āhāranirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto , sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi’.

9“贤友，当一位圣弟子这样去了解食，这样去了解食的集起，这样去了解食的息灭，这样去了解导向食之息灭的修行道路时，他就彻底舍断了贪的随眠烦恼，排除了嗔的随眠烦恼，根除了‘我是’这种见慢的随眠烦恼，断除了无明而生起了明，在现世就成为了苦的终结者——仅凭这一点，贤友，一位圣弟子就是正见者，他的见地正直，对法具足坚定的信心，通达了这真实的教法。”

‘‘Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṃ āhāraṃ pajānāti, evaṃ āhārasamudayaṃ pajānāti, evaṃ āhāranirodhaṃ pajānāti, evaṃ āhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṃ pahāya, paṭighānusayaṃ paṭivinodetvā, ‘asmī’ti diṭṭhimānānusayaṃ samūhanitvā, avijjaṃ pahāya vijjaṃ uppādetvā, diṭṭhevadhamme dukkhassantakaro hoti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhamma’’nti.

91“好的，贤友。”那些比丘们对舍利弗尊者的开示随喜、赞同后，向舍利弗尊者进一步提问：“但是，贤友，是否还有其他的方法，能让一位圣弟子成为正见者，让他的见地正直，对法具足坚定的信心，从而通达这真实的教法呢？”

11“有的，贤友。贤友，当一位圣弟子了知苦，了知苦的集起，了知苦的息灭，了知导向苦之息灭的修行道路——仅凭这一点，贤友，一位圣弟子就是正见者，他的见地正直，对法具足坚定的信心，通达了这真实的教法。可是，贤友，什么是苦？什么是苦的集起？什么是苦的息灭？什么是导向苦之息灭的修行道路呢？生是苦，老是苦，死是苦，忧愁、悲泣、身体痛苦、内心忧恼和绝望也是苦，与不喜欢的会合是苦，与喜欢的分离是苦，想要什么却得不到，那也是苦；简而言之，五取蕴是苦——贤友，这就叫作苦。那么，贤友，什么是苦的集起呢？就是那种导致再生、与欢喜贪欲相伴、处处贪恋的渴爱，也就是：对感官欲望的渴爱、对存在的渴爱、对不存在的渴爱——贤友，这就叫作苦的集起。那么，贤友，什么是苦的息灭呢？就是对这种渴爱的彻底无余的离欲、息灭、舍弃、弃绝、解脱、不再执着——贤友，这就叫作苦的息灭。那么，贤友，什么是导向苦之息灭的修行道路呢？就是这条八支圣道，也就是：正见……（中略）……正定——贤友，这就叫作导向苦之息灭的修行道路。”

‘‘Siyā, āvuso. Yato kho, āvuso, ariyasāvako dukkhañca pajānāti, dukkhasamudayañca pajānāti, dukkhanirodhañca pajānāti, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadañca pajānāti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhammaṃ. Katamaṃ panāvuso, dukkhaṃ, katamo dukkhasamudayo, katamo dukkhanirodho, katamā dukkhanirodhagāminī paṭipadā? Jātipi dukkhā, jarāpi dukkhā, maraṇampi dukkhaṃ, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāpi dukkhā, appiyehi sampayogopi dukkho, piyehi vippayogopi dukkho, yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ, saṃkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā – idaṃ vuccatāvuso, dukkhaṃ. Katamo cāvuso, dukkhasamudayo? Yāyaṃ taṇhā ponobbhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī , seyyathidaṃ, kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā – ayaṃ vuccatāvuso, dukkhasamudayo. Katamo cāvuso, dukkhanirodho? Yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo – ayaṃ vuccatāvuso, dukkhanirodho. Katamā cāvuso, dukkhanirodhagāminī paṭipadā? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ, sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi – ayaṃ vuccatāvuso, dukkhanirodhagāminī paṭipadā.

12“贤友，当一位圣弟子这样去了解苦，这样去了解苦的集起，这样去了解苦的息灭，这样去了解导向苦之息灭的修行道路时，他就彻底舍断了贪的随眠烦恼，排除了嗔的随眠烦恼，根除了‘我是’这种见慢的随眠烦恼，断除了无明而生起了明，在现世就成为了苦的终结者——仅凭这一点，贤友，一位圣弟子就是正见者，他的见地正直，对法具足坚定的信心，通达了这真实的教法。”

‘‘Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṃ dukkhaṃ pajānāti, evaṃ dukkhasamudayaṃ pajānāti, evaṃ dukkhanirodhaṃ pajānāti, evaṃ dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṃ pahāya, paṭighānusayaṃ paṭivinodetvā, ‘asmī’ti diṭṭhimānānusayaṃ samūhanitvā, avijjaṃ pahāya vijjaṃ uppādetvā, diṭṭhevadhamme dukkhassantakaro hoti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhamma’’nti.

92“好的，贤友。”那些比丘们对舍利弗尊者的开示随喜、赞同后，向舍利弗尊者进一步提问：“但是，贤友，是否还有其他的方法，能让一位圣弟子成为正见者，让他的见地正直，对法具足坚定的信心，从而通达这真实的教法呢？”

14“有的，贤友。贤友，当圣弟子了知老死，了知老死之集，了知老死之灭，了知通往老死灭的道路时——贤友，就以此程度，圣弟子也是正见者，他的见地笔直，对法具足不动摇的信心，到达这正法。贤友，那么什么是老死，什么是老死之集，什么是老死之灭，什么是通往老死灭的道路呢？那些各类有情，在各自那类有情群体中的衰老、老迈、齿落、发白、皮肤褶皱、寿命减损、诸根成熟——贤友，这被称为老。贤友，什么是死呢？那些各类有情，从各自那类有情群体中的逝去、灭亡、破裂、消失、死亡、命终、五蕴的破裂、身躯的舍弃、命根之断灭——贤友，这被称为死。这样，这个老与这个死——贤友，这被称为老死。由生之集，而有老死之集；由生之灭，而有老死之灭。就是这条圣八支道，是通往老死灭的道路，也就是——正见……（中略）……正定。”

‘‘Siyā, āvuso. Yato kho, āvuso, ariyasāvako jarāmaraṇañca pajānāti, jarāmaraṇasamudayañca pajānāti, jarāmaraṇanirodhañca pajānāti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadañca pajānāti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhammaṃ. Katamaṃ panāvuso, jarāmaraṇaṃ, katamo jarāmaraṇasamudayo, katamo jarāmaraṇanirodho, katamā jarāmaraṇanirodhagāminī paṭipadā? Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko – ayaṃ vuccatāvuso, jarā. Katamañcāvuso, maraṇaṃ? Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ kālaṃkiriyā khandhānaṃ bhedo, kaḷevarassa nikkhepo, jīvitindriyassupacchedo – idaṃ vuccatāvuso, maraṇaṃ. Iti ayañca jarā idañca maraṇaṃ – idaṃ vuccatāvuso, jarāmaraṇaṃ. Jātisamudayā jarāmaraṇasamudayo, jātinirodhā jarāmaraṇanirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo jarāmaraṇanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.

15“贤友，当圣弟子如此了知老死，如此了知老死之集，如此了知老死之灭，如此了知通往老死灭的道路时，他完全地舍断了贪随眠……（中略）……成为苦的终结者——贤友，就以此程度，圣弟子也是正见者，他的见地笔直，对法具足不动摇的信心，到达这正法。”

‘‘Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṃ jarāmaraṇaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇasamudaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇanirodhaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṃ pahāya…pe… dukkhassantakaro hoti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhamma’’nti.

93“太好了，贤友！”那些比丘……（中略）……提问：“贤友，还有没有……（中略）……” “有的，贤友。贤友，当圣弟子了知生，了知生之集，了知生之灭，了知通往生灭的道路时——贤友，就以此程度，圣弟子也是正见者，他的见地笔直，对法具足不动摇的信心，到达这正法。贤友，那么什么是生，什么是生之集，什么是生之灭，什么是通往生灭的道路呢？那些各类有情，在各自那类有情群体中的诞生、出现、入胎、转生、诸蕴的显现、获得诸处——贤友，这被称为生。由有之集，而有生之集；由有之灭，而有生之灭。就是这条圣八支道，是通往生灭的道路，也就是——正见……（中略）……正定。”

‘‘Sādhāvuso’’ti kho…pe… apucchuṃ – siyā panāvuso…pe… ‘‘siyā, āvuso. Yato kho, āvuso, ariyasāvako jātiñca pajānāti, jātisamudayañca pajānāti, jātinirodhañca pajānāti, jātinirodhagāminiṃ paṭipadañca pajānāti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhammaṃ. Katamā panāvuso, jāti, katamo jātisamudayo, katamo jātinirodho, katamā jātinirodhagāminī paṭipadā? Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jāti sañjāti okkanti abhinibbatti khandhānaṃ pātubhāvo, āyatanānaṃ paṭilābho – ayaṃ vuccatāvuso, jāti. Bhavasamudayā jātisamudayo, bhavanirodhā jātinirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo jātinirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.

17“贤友，当圣弟子如此了知生，如此了知生之集，如此了知生之灭，如此了知通往生灭的道路时，他完全地舍断了贪随眠……（中略）……成为苦的终结者——贤友，就以此程度，圣弟子也是正见者，他的见地笔直，对法具足不动摇的信心，到达这正法。”

‘‘Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṃ jātiṃ pajānāti, evaṃ jātisamudayaṃ pajānāti, evaṃ jātinirodhaṃ pajānāti, evaṃ jātinirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṃ pahāya…pe… dukkhassantakaro hoti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhamma’’nti.

94“太好了，贤友！”那些比丘……（中略）……提问：“贤友，还有没有……（中略）……” “有的，贤友。贤友，当圣弟子了知有，了知有之集，了知有之灭，了知通往有灭的道路时——贤友，就以此程度，圣弟子也是正见者，他的见地笔直，对法具足不动摇的信心，到达这正法。贤友，那么什么是有，什么是有之集，什么是有之灭，什么是通往有灭的道路呢？贤友，有三种有——欲有、色有、无色有。由取之集，而有有之集；由取之灭，而有有之灭。就是这条圣八支道，是通往有灭的道路，也就是——正见……（中略）……正定。”

‘‘Sādhāvuso’’ti kho…pe… apucchuṃ – siyā panāvuso…pe… ‘‘siyā, āvuso. Yato kho, āvuso, ariyasāvako bhavañca pajānāti, bhavasamudayañca pajānāti, bhavanirodhañca pajānāti, bhavanirodhagāminiṃ paṭipadañca pajānāti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhammaṃ. Katamo panāvuso, bhavo, katamo bhavasamudayo, katamo bhavanirodho, katamā bhavanirodhagāminī paṭipadā? Tayome, āvuso, bhavā – kāmabhavo, rūpabhavo, arūpabhavo. Upādānasamudayā bhavasamudayo, upādānanirodhā bhavanirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhavanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.

19“贤友们，当一位圣弟子这样了知有，这样了知有的集起，这样了知有的息灭，这样了知导向有息灭的道路时，他就彻底舍断了贪的随眠……乃至……成为苦的终结者。贤友们，就这一点而言，圣弟子也拥有正见，他的见是正直的，对法具有不动摇的信心，已经契入这正法。”

‘‘Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṃ bhavaṃ pajānāti, evaṃ bhavasamudayaṃ pajānāti, evaṃ bhavanirodhaṃ pajānāti, evaṃ bhavanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṃ pahāya…pe… dukkhassantakaro hoti. Ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhamma’’nti.

95“太好了，贤友！”那些比丘……（中略）……问道：“贤友，是否还有另一种情况呢？……（中略）……”“有的，贤友。贤友们，当一位圣弟子了知触，了知触的集起，了知触的息灭，了知导向触之息灭的行道时——贤友们，仅就此而言，这位圣弟子便拥有了正见，他的见解正直，对法具足坚定的信心，已抵达这正法。那么，贤友，什么是触？什么是触的集起？什么是触的息灭？什么是导向触之息灭的行道呢？贤友，有这六种触的集合：眼触、耳触、鼻触、舌触、身触、意触。以六处的集起，而有触的集起；以六处的息灭，而有触的息灭。正是这八支圣道，是导向触之息灭的行道，也就是：正见……（中略）……正定。”

‘‘Sādhāvuso’’ti kho…pe… apucchuṃ – siyā panāvuso…pe… ‘‘siyā, āvuso. Yato kho, āvuso, ariyasāvako phassañca pajānāti, phassasamudayañca pajānāti, phassanirodhañca pajānāti, phassanirodhagāminiṃ paṭipadañca pajānāti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhammaṃ. Katamo panāvuso, phasso, katamo phassasamudayo, katamo phassanirodho, katamā phassanirodhagāminī paṭipadā? Chayime, āvuso, phassakāyā – cakkhusamphasso, sotasamphasso , ghānasamphasso, jivhāsamphasso, kāyasamphasso, manosamphasso. Saḷāyatanasamudayā phassasamudayo, saḷāyatananirodhā phassanirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo phassanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.

21“贤友们，当一位圣弟子这样了知取，这样了知取的集起，这样了知取的息灭，这样了知导向取息灭的道路时，他就彻底舍断了贪的随眠……乃至……成为苦的终结者——贤友们，就这一点而言，圣弟子也拥有正见，他的见是正直的，对法具有不动摇的信心，已经契入这正法。”

‘‘Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṃ upādānaṃ pajānāti, evaṃ upādānasamudayaṃ pajānāti, evaṃ upādānanirodhaṃ pajānāti, evaṃ upādānanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṃ pahāya…pe… dukkhassantakaro hoti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhamma’’nti.

96“太好了，贤友！”那些比丘……（中略）……问道：“贤友，是否还有另一种情况呢？……（中略）……”“有的，贤友。贤友们，当一位圣弟子了知六处，了知六处的集起，了知六处的息灭，了知导向六处之息灭的行道时——贤友们，仅就此而言，这位圣弟子便拥有了正见，他的见解正直，对法具足坚定的信心，已抵达这正法。那么，贤友，什么是六处？什么是六处的集起？什么是六处的息灭？什么是导向六处之息灭的行道呢？贤友，有这六种处：眼处、耳处、鼻处、舌处、身处、意处。以名色的集起，而有六处的集起；以名色的息灭，而有六处的息灭。正是这八支圣道，是导向六处之息灭的行道，也就是：正见……（中略）……正定。”

‘‘Sādhāvuso’’ti kho…pe… apucchuṃ – siyā panāvuso…pe… ‘‘siyā, āvuso. Yato kho, āvuso, ariyasāvako saḷāyatanañca pajānāti, saḷāyatanasamudayañca pajānāti, saḷāyatananirodhañca pajānāti, saḷāyatananirodhagāminiṃ paṭipadañca pajānāti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhammaṃ. Katamaṃ panāvuso, saḷāyatanaṃ, katamo saḷāyatanasamudayo, katamo saḷāyatananirodho, katamā saḷāyatananirodhagāminī paṭipadā ? Chayimāni, āvuso, āyatanāni – cakkhāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, manāyatanaṃ. Nāmarūpasamudayā saḷāyatanasamudayo, nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saḷāyatananirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.

23“贤友们，当一位圣弟子这样了知爱，这样了知爱的集起，这样了知爱的息灭，这样了知导向爱息灭的道路时，他就彻底舍断了贪的随眠……乃至……成为苦的终结者——贤友们，就这一点而言，圣弟子也拥有正见，他的见是正直的，对法具有不动摇的信心，已经契入这正法。”

‘‘Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṃ taṇhaṃ pajānāti, evaṃ taṇhāsamudayaṃ pajānāti, evaṃ taṇhānirodhaṃ pajānāti, evaṃ taṇhānirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṃ pahāya…pe… dukkhassantakaro hoti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhamma’’nti.

97“太好了，贤友！”那些比丘……（中略）……问道：“贤友，是否还有另一种情况呢？……（中略）……”“有的，贤友。贤友们，当一位圣弟子了知名色，了知名色的集起，了知名色的息灭，了知导向名色之息灭的行道时——贤友们，仅就此而言，这位圣弟子便拥有了正见，他的见解正直，对法具足坚定的信心，已抵达这正法。那么，贤友，什么是名色？什么是名色的集起？什么是名色的息灭？什么是导向名色之息灭的行道呢？受、想、思、触、作意——贤友，这些被称为‘名’；四大种以及由四大种所造之色——贤友，这些被称为‘色’。如是，此名与此色，贤友，这便是所谓的‘名色’。以识的集起，而有名色的集起；以识的息灭，而有名色的息灭。正是这八支圣道，是导向名色之息灭的行道，也就是：正见……（中略）……正定。”

‘‘Sādhāvuso’’ti kho…pe… apucchuṃ – siyā panāvuso…pe… ‘‘siyā, āvuso. Yato kho, āvuso, ariyasāvako nāmarūpañca pajānāti, nāmarūpasamudayañca pajānāti, nāmarūpanirodhañca pajānāti, nāmarūpanirodhagāminiṃ paṭipadañca pajānāti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhammaṃ. Katamaṃ panāvuso, nāmarūpaṃ, katamo nāmarūpasamudayo, katamo nāmarūpanirodho, katamā nāmarūpanirodhagāminī paṭipadā? Vedanā, saññā, cetanā, phasso, manasikāro – idaṃ vuccatāvuso, nāmaṃ; cattāri ca mahābhūtāni, catunnañca mahābhūtānaṃ upādāyarūpaṃ – idaṃ vuccatāvuso, rūpaṃ. Iti idañca nāmaṃ idañca rūpaṃ – idaṃ vuccatāvuso, nāmarūpaṃ. Viññāṇasamudayā nāmarūpasamudayo, viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo nāmarūpanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.

25“贤友们，当一位圣弟子如此了知受，如此了知受的集起，如此了知受的息灭，如此了知导向受之息灭的行道时，他便彻底舍断了贪的随眠……（中略）……成为苦的终结者。贤友们，仅就此而言，这位圣弟子便拥有了正见，他的见解正直，对法具足坚定的信心，已抵达这正法。”

‘‘Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṃ vedanaṃ pajānāti, evaṃ vedanāsamudayaṃ pajānāti, evaṃ vedanānirodhaṃ pajānāti, evaṃ vedanānirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṃ pahāya…pe… dukkhassantakaro hoti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhamma’’nti.

98“好的，贤友！”他们……乃至……问道：“贤友，有没有可能……” “有的，贤友。贤友们，当一位圣弟子了知取，了知取的集起，了知取的息灭，了知导向取息灭的道路时——贤友们，就这一点而言，圣弟子也拥有正见，他的见是正直的，对法具有不动摇的信心，已经契入这正法。那么，贤友们，什么是取？什么是取的集起？什么是取的息灭？什么是导向取息灭的道路？贤友们，有这四种取：欲取、见取、戒禁取、我论取。爱集起则取集起，爱息灭则取息灭；而这条八圣道，就是导向取息灭的道路，也就是——正见……乃至……正定。”

‘‘Sādhāvuso’’ti kho…pe… apucchuṃ – siyā panāvuso…pe… ‘‘siyā, āvuso. Yato kho, āvuso, ariyasāvako upādānañca pajānāti, upādānasamudayañca pajānāti, upādānanirodhañca pajānāti, upādānanirodhagāminiṃ paṭipadañca pajānāti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhammaṃ. Katamaṃ panāvuso, upādānaṃ, katamo upādānasamudayo, katamo upādānanirodho, katamā upādānanirodhagāminī paṭipadā? Cattārimāni, āvuso, upādānāni – kāmupādānaṃ, diṭṭhupādānaṃ, sīlabbatupādānaṃ, attavādupādānaṃ. Taṇhāsamudayā upādānasamudayo, taṇhānirodhā upādānanirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo upādānanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.

27“贤友们，当一位圣弟子如此了知触，如此了知触的集起，如此了知触的息灭，如此了知导向触之息灭的行道时，他便彻底舍断了贪的随眠……（中略）……成为苦的终结者。贤友们，仅就此而言，这位圣弟子便拥有了正见，他的见解正直，对法具足坚定的信心，已抵达这正法。”

‘‘Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṃ phassaṃ pajānāti, evaṃ phassasamudayaṃ pajānāti, evaṃ phassanirodhaṃ pajānāti, evaṃ phassanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṃ pahāya…pe… dukkhassantakaro hoti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhamma’’nti.

99“好的，贤友！”他们……乃至……问道：“贤友，有没有可能……” “有的，贤友。贤友们，当一位圣弟子了知爱，了知爱的集起，了知爱的息灭，了知导向爱息灭的道路时——贤友们，就这一点而言，圣弟子也拥有正见，他的见是正直的，对法具有不动摇的信心，已经契入这正法。那么，贤友们，什么是爱？什么是爱的集起？什么是爱的息灭？什么是导向爱息灭的道路？贤友们，有这六种爱的群体：对色的爱、对声的爱、对香的爱、对味的爱、对所触的爱、对法的爱。受集起则爱集起，受息灭则爱息灭；而这条八圣道，就是导向爱息灭的道路，也就是——正见……乃至……正定。”

‘‘Sādhāvuso’’ti kho…pe… apucchuṃ – siyā panāvuso…pe… ‘‘siyā, āvuso. Yato kho, āvuso, ariyasāvako taṇhañca pajānāti, taṇhāsamudayañca pajānāti, taṇhānirodhañca pajānāti, taṇhānirodhagāminiṃ paṭipadañca pajānāti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhammaṃ. Katamā panāvuso, taṇhā, katamo taṇhāsamudayo, katamo taṇhānirodho, katamā taṇhānirodhagāminī paṭipadā? Chayime, āvuso, taṇhākāyā – rūpataṇhā, saddataṇhā, gandhataṇhā, rasataṇhā, phoṭṭhabbataṇhā, dhammataṇhā. Vedanāsamudayā taṇhāsamudayo, vedanānirodhā taṇhānirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo taṇhānirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.

29“贤友们，当一位圣弟子如此了知六处，如此了知六处的集起，如此了知六处的息灭，如此了知导向六处之息灭的行道时，他便彻底舍断了贪的随眠……（中略）……成为苦的终结者。贤友们，仅就此而言，这位圣弟子便拥有了正见，他的见解正直，对法具足坚定的信心，已抵达这正法。”

‘‘Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṃ saḷāyatanaṃ pajānāti, evaṃ saḷāyatanasamudayaṃ pajānāti, evaṃ saḷāyatananirodhaṃ pajānāti , evaṃ saḷāyatananirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṃ pahāya…pe… dukkhassantakaro hoti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhamma’’nti.

100“好的，贤友！”他们……乃至……问道：“贤友，有没有可能……” “有的，贤友。贤友们，当一位圣弟子了知受，了知受的集起，了知受的息灭，了知导向受息灭的道路时——贤友们，就这一点而言，圣弟子也拥有正见，他的见是正直的，对法具有不动摇的信心，已经契入这正法。那么，贤友们，什么是受？什么是受的集起？什么是受的息灭？什么是导向受息灭的道路？贤友们，有这六种受的群体：眼触所生受、耳触所生受、鼻触所生受、舌触所生受、身触所生受、意触所生受。触集起则受集起，触息灭则受息灭；而这条八圣道，就是导向受息灭的道路，也就是——正见……乃至……正定。”

‘‘Sādhāvuso’’ti kho…pe… apucchuṃ – siyā panāvuso…pe… ‘‘siyā, āvuso. Yato kho, āvuso, ariyasāvako vedanañca pajānāti, vedanāsamudayañca pajānāti, vedanānirodhañca pajānāti, vedanānirodhagāminiṃ paṭipadañca pajānāti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhammaṃ. Katamā panāvuso, vedanā, katamo vedanāsamudayo, katamo vedanānirodho, katamā vedanānirodhagāminī paṭipadā? Chayime, āvuso, vedanākāyā – cakkhusamphassajā vedanā, sotasamphassajā vedanā, ghānasamphassajā vedanā, jivhāsamphassajā vedanā, kāyasamphassajā vedanā, manosamphassajā vedanā. Phassasamudayā vedanāsamudayo, phassanirodhā vedanānirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo vedanānirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.

31“贤友们，当一位圣弟子像这样透彻地了知名色，像这样透彻地了知名色之集，像这样透彻地了知名色之灭，像这样透彻地了知通往名色灭的道路时，他便彻底舍离了贪的潜伏习性……乃至……成为苦的终结者——贤友们，仅凭这一点，圣弟子便是一个具足正见的人，他的见是正直的，在法上拥有确定无疑的信心，已经进入这真正的正法。”

‘‘Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṃ nāmarūpaṃ pajānāti, evaṃ nāmarūpasamudayaṃ pajānāti, evaṃ nāmarūpanirodhaṃ pajānāti, evaṃ nāmarūpanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṃ pahāya…pe… dukkhassantakaro hoti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhamma’’nti.

101“太好了，贤友！”……（省略重复的应答）……他们又问：“贤友，那还有其他方法吗？……” 舍利弗回答：“有的，贤友。贤友们，当一位圣弟子透彻地了知识，透彻地了知识之集，透彻地了知识之灭，透彻地了知通往识灭的道路时——仅凭这一点，圣弟子便是一个具足正见的人，他的见是正直的，在法上拥有确定无疑的信心，已经进入这真正的正法。那么，贤友们，什么是识？什么是识之集？什么是识之灭？什么是通往识灭的道路呢？贤友们，有这六种识身：眼识、耳识、鼻识、舌识、身识、意识。缘于行之集而有识之集；缘于行之灭而有识之灭。正是这条八正道，即正见……乃至……正定，是通往识灭的道路。

‘‘Sādhāvuso’’ti kho…pe… apucchuṃ – siyā panāvuso…pe… ‘‘siyā, āvuso. Yato kho, āvuso, ariyasāvako viññāṇañca pajānāti, viññāṇasamudayañca pajānāti, viññāṇanirodhañca pajānāti, viññāṇanirodhagāminiṃ paṭipadañca pajānāti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhammaṃ. Katamaṃ panāvuso, viññāṇaṃ, katamo viññāṇasamudayo, katamo viññāṇanirodho, katamā viññāṇanirodhagāminī paṭipadā? Chayime, āvuso, viññāṇakāyā – cakkhuviññāṇaṃ, sotaviññāṇaṃ, ghānaviññāṇaṃ, jivhāviññāṇaṃ, kāyaviññāṇaṃ, manoviññāṇaṃ. Saṅkhārasamudayā viññāṇasamudayo, saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo viññāṇanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.

33“贤友们，当一位圣弟子像这样透彻地了知识，像这样透彻地了知识之集，像这样透彻地了知识之灭，像这样透彻地了知通往识灭的道路时，他便彻底舍离了贪的潜伏习性……乃至……成为苦的终结者——贤友们，仅凭这一点，圣弟子便是一个具足正见的人，他的见是正直的，在法上拥有确定无疑的信心，已经进入这真正的正法。”

‘‘Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṃ viññāṇaṃ pajānāti, evaṃ viññāṇasamudayaṃ pajānāti, evaṃ viññāṇanirodhaṃ pajānāti, evaṃ viññāṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti , so sabbaso rāgānusayaṃ pahāya…pe… dukkhassantakaro hoti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhamma’’nti.

102“太好了，贤友！”……（省略重复的应答）……他们又问：“贤友，那还有其他方法吗？……” 舍利弗回答：“有的，贤友。贤友们，当一位圣弟子透彻地了知行，透彻地了知行之集，透彻地了知行之灭，透彻地了知通往行灭的道路时——仅凭这一点，圣弟子便是一个具足正见的人，他的见是正直的，在法上拥有确定无疑的信心，已经进入这真正的正法。那么，贤友们，什么是行？什么是行之集？什么是行之灭？什么是通往行灭的道路呢？贤友们，有三种行：身行、语行、心行。缘于无明之集而有行之集；缘于无明之灭而有行之灭。正是这条八正道，即正见……乃至……正定，是通往行灭的道路。

‘‘Sādhāvuso’’ti kho…pe… apucchuṃ – siyā panāvuso…pe… ‘‘siyā, āvuso. Yato kho, āvuso, ariyasāvako saṅkhāre ca pajānāti, saṅkhārasamudayañca pajānāti, saṅkhāranirodhañca pajānāti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadañca pajānāti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhammaṃ. Katame panāvuso, saṅkhārā, katamo saṅkhārasamudayo, katamo saṅkhāranirodho, katamā saṅkhāranirodhagāminī paṭipadā? Tayome, āvuso, saṅkhārā – kāyasaṅkhāro, vacīsaṅkhāro, cittasaṅkhāro. Avijjāsamudayā saṅkhārasamudayo, avijjānirodhā saṅkhāranirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅkhāranirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.

35“贤友们，当一位圣弟子像这样透彻地了知行，像这样透彻地了知行之集，像这样透彻地了知行之灭，像这样透彻地了知通往行灭的道路时，他便彻底舍离了贪的潜伏习性，排除了嗔的潜伏习性，根除了‘我是’这种见和慢的潜伏习性，舍弃了无明而生起了明，就在当下这一生成为苦的终结者——贤友们，仅凭这一点，圣弟子便是一个具足正见的人，他的见是正直的，在法上拥有确定无疑的信心，已经进入这真正的正法。”

‘‘Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṃ saṅkhāre pajānāti, evaṃ saṅkhārasamudayaṃ pajānāti, evaṃ saṅkhāranirodhaṃ pajānāti, evaṃ saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṃ pahāya, paṭighānusayaṃ paṭivinodetvā, ‘asmī’ti diṭṭhimānānusayaṃ samūhanitvā, avijjaṃ pahāya vijjaṃ uppādetvā, diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhamma’’nti.

103“太好了，贤友！”……（省略重复的应答）……他们又问：“贤友，那还有其他方法吗？……” 舍利弗回答：“有的，贤友。贤友们，当一位圣弟子透彻地了知无明，透彻地了知无明之集，透彻地了知无明之灭，透彻地了知通往无明灭的道路时——仅凭这一点，圣弟子便是一个具足正见的人，他的见是正直的，在法上拥有确定无疑的信心，已经进入这真正的正法。那么，贤友们，什么是无明？什么是无明之集？什么是无明之灭？什么是通往无明灭的道路呢？贤友们，对于苦的无知，对于苦之集的无知，对于苦之灭的无知，对于通往苦灭之道的无知——贤友们，这就叫做无明。缘于漏之集而有无明之集；缘于漏之灭而有无明之灭。正是这条八正道，即正见……乃至……正定，是通往无明灭的道路。

‘‘Sādhāvuso’’ti kho…pe… apucchuṃ – siyā panāvuso…pe… ‘‘siyā, āvuso. Yato kho, āvuso, ariyasāvako avijjañca pajānāti, avijjāsamudayañca pajānāti, avijjānirodhañca pajānāti, avijjānirodhagāminiṃ paṭipadañca pajānāti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhammaṃ. Katamā panāvuso, avijjā, katamo avijjāsamudayo, katamo avijjānirodho, katamā avijjānirodhagāminī paṭipadā? Yaṃ kho, āvuso, dukkhe aññāṇaṃ, dukkhasamudaye aññāṇaṃ, dukkhanirodhe aññāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṃ – ayaṃ vuccatāvuso, avijjā. Āsavasamudayā avijjāsamudayo, āsavanirodhā avijjānirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo avijjānirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.

37“贤友，当一位圣弟子像这样了知无明，像这样了知无明的集起，像这样了知无明的灭尽，像这样了知导向无明灭尽的修行道路时，他就彻底舍断了贪的随眠，排除了嗔的随眠，拔除了‘我是’这种我见与慢的随眠，舍断无明而生起明，就在当下这一生成为苦的终结者。贤友，仅凭这个程度，圣弟子就是一位正见者，他的见已正直，对法具备由证信而来的净信，已经抵达这真正的法。”

‘‘Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṃ avijjaṃ pajānāti, evaṃ avijjāsamudayaṃ pajānāti, evaṃ avijjānirodhaṃ pajānāti, evaṃ avijjānirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṃ pahāya, paṭighānusayaṃ paṭivinodetvā, ‘asmī’ti diṭṭhimānānusayaṃ samūhanitvā, avijjaṃ pahāya vijjaṃ uppādetvā, diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhamma’’nti.

104“说得好，贤友！”那些比丘对舍利弗尊者的开示感到欢喜、随喜之后，又向舍利弗尊者提出了更进一步的问题：“贤友，还有没有别的方法，让圣弟子成为正见者，见已正直，对法具备由证信而来的净信，已经抵达这真正的法呢？”

39“有的，贤友。贤友，当一位圣弟子了知漏、了知漏的集起、了知漏的灭尽、了知导向漏灭尽的修行道路时——贤友，仅凭这个程度，圣弟子就是一位正见者，他的见已正直，对法具备由证信而来的净信，已经抵达这真正的法。那么，贤友，什么是漏？什么是漏的集起？什么是漏的灭尽？什么是导向漏灭尽的修行道路呢？贤友，有三种漏：欲漏、有漏、无明漏。以无明的集起而有漏的集起；以无明的灭尽而有漏的灭尽。就是这八支圣道，是导向漏灭尽的修行道路，也就是：正见……正定。”

‘‘Siyā, āvuso. Yato kho, āvuso, ariyasāvako āsavañca pajānāti, āsavasamudayañca pajānāti, āsavanirodhañca pajānāti, āsavanirodhagāminiṃ paṭipadañca pajānāti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhammaṃ. Katamo panāvuso, āsavo, katamo āsavasamudayo, katamo āsavanirodho, katamā āsavanirodhagāminī paṭipadāti? Tayome, āvuso, āsavā – kāmāsavo, bhavāsavo, avijjāsavo. Avijjāsamudayā āsavasamudayo, avijjānirodhā āsavanirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo āsavanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.

40“贤友，当一位圣弟子像这样了知漏，像这样了知漏的集起，像这样了知漏的灭尽，像这样了知导向漏灭尽的修行道路时，他就彻底舍断了贪的随眠，排除了嗔的随眠，拔除了‘我是’这种我见与慢的随眠，舍断无明而生起明，就在当下这一生成为苦的终结者。贤友，仅凭这个程度，圣弟子就是一位正见者，他的见已正直，对法具备由证信而来的净信，已经抵达这真正的法。”

‘‘Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṃ āsavaṃ pajānāti, evaṃ āsavasamudayaṃ pajānāti, evaṃ āsavanirodhaṃ pajānāti, evaṃ āsavanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṃ pahāya, paṭighānusayaṃ paṭivinodetvā, ‘asmī’ti diṭṭhimānānusayaṃ samūhanitvā, avijjaṃ pahāya vijjaṃ uppādetvā, diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti – ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti , ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṃ saddhamma’’nti.

41这是舍利弗尊者所说的。那些比丘对舍利弗尊者的开示由衷欢喜，感到满意。

Idamavocāyasmā sāriputto. Attamanā te bhikkhū āyasmato sāriputtassa bhāsitaṃ abhinandunti.

42正见经完第九

Sammādiṭṭhisuttaṃ niṭṭhitaṃ navamaṃ.