MN 11 · 小狮子吼经
139如是我闻：一时，世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时，世尊对诸比丘说：“诸比丘。”比丘们应答：“尊者。”世尊这样说道：
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
2诸比丘，正是在这里，有第一位沙门；正是在这里，有第二位沙门；正是在这里，有第三位沙门；正是在这里，有第四位沙门。其他教派则无沙门。诸比丘，你们应当这样正确地发出狮子吼。
‘‘Idheva, bhikkhave, samaṇo, idha dutiyo samaṇo, idha tatiyo samaṇo, idha catuttho samaṇo; suññā parappavādā samaṇebhi aññehīti . Evametaṃ , bhikkhave, sammā sīhanādaṃ nadatha.
140“不过，诸比丘，外道游方者可能会这样问：‘各位尊者，你们有何凭据、有何力量，竟能这样说：正是在这里，有第一位沙门；正是在这里，有第二位沙门；正是在这里，有第三位沙门；正是在这里，有第四位沙门；其他教派则无沙门？’诸比丘，面对这样的提问，你们应当这样回答：‘朋友们，那位知者、见者、阿拉汉、正自觉者的世尊，已为我们开示了四个法。我们因于自身见到这四个法，才这样说：正是在这里，有第一位沙门……其他教派则无沙门。哪四个法呢？朋友们，我们于导师有净信，于法有净信，于戒圆满具足，而那些同法者——无论在家或出家——皆是我们所喜爱、合意的。朋友们，正是那位知者、见者、阿拉汉、正自觉者的世尊，为我们开示了这四个法。我们因于自身见到这四个法，才这样说：正是在这里，有第一位沙门……其他教派则无沙门。’”
‘‘Ṭhānaṃ kho panetaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ aññatitthiyā paribbājakā evaṃ vadeyyuṃ – ‘ko panāyasmantānaṃ assāso, kiṃ balaṃ, yena tumhe āyasmanto evaṃ vadetha – idheva samaṇo, idha dutiyo samaṇo, idha tatiyo samaṇo, idha catuttho samaṇo; suññā parappavādā samaṇebhi aññehī’ti? Evaṃvādino, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā – ‘atthi kho no, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro dhammā akkhātā ye mayaṃ attani sampassamānā evaṃ vadema – idheva samaṇo, idha dutiyo samaṇo, idha tatiyo samaṇo, idha catuttho samaṇo; suññā parappavādā samaṇebhi aññehīti. Katame cattāro? Atthi kho no, āvuso, satthari pasādo, atthi dhamme pasādo, atthi sīlesu paripūrakāritā; sahadhammikā kho pana piyā manāpā – gahaṭṭhā ceva pabbajitā ca. Ime kho no, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro dhammā akkhātā ye mayaṃ attani sampassamānā evaṃ vadema – idheva samaṇo, idha dutiyo samaṇo, idha tatiyo samaṇo, idha catuttho samaṇo; suññā parappavādā samaṇebhi aññehī’ti.
141“不过，诸比丘，外道游方者也可能这样问：‘朋友们，我们对自己的导师也有净信，那便是我们的导师；我们对自己的法也有净信，那便是我们的法；我们于戒也做到了圆满，那便是我们的戒；那些与我们共住于法的人，无论在家或出家，亦是我们所喜爱、合意的。朋友们，既然如此，你们与我们之间，有何差别、有何不同、有何区分呢？’”
‘‘Ṭhānaṃ kho panetaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ aññatitthiyā paribbājakā evaṃ vadeyyuṃ – ‘amhākampi kho, āvuso, atthi satthari pasādo yo amhākaṃ satthā, amhākampi atthi dhamme pasādo yo amhākaṃ dhammo, mayampi sīlesu paripūrakārino yāni amhākaṃ sīlāni, amhākampi sahadhammikā piyā manāpā – gahaṭṭhā ceva pabbajitā ca. Idha no, āvuso, ko viseso ko adhippayāso kiṃ nānākaraṇaṃ yadidaṃ tumhākañceva amhākañcā’ti?
5“诸比丘，若有外道游方者如此说，你们应当这样反问他们：“朋友，究竟只是一个，还是多个？”诸比丘，若正确回答，外道游方者便会这样答道：“朋友，究竟只是一个，并非多个。”
‘‘Evaṃvādino, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā – ‘kiṃ panāvuso, ekā niṭṭhā, udāhu puthu niṭṭhā’ti? Sammā byākaramānā, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ byākareyyuṃ – ‘ekāvuso, niṭṭhā, na puthu niṭṭhā’ti.
6“朋友，那究竟是属于有贪者的，还是属于离贪者的呢？”诸比丘，若正确回答，外道游方者便会这样答道：“朋友，那究竟是属于离贪者的，并非属于有贪者的。”
‘‘‘Sā panāvuso, niṭṭhā sarāgassa udāhu vītarāgassā’ti? Sammā byākaramānā, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ byākareyyuṃ – ‘vītarāgassāvuso, sā niṭṭhā, na sā niṭṭhā sarāgassā’ti.
7“朋友，那究竟是属于有嗔者的，还是属于离嗔者的呢？”诸比丘，若正确回答，外道游方者便会这样答道：“朋友，那究竟是属于离嗔者的，并非属于有嗔者的。”
‘‘‘Sā panāvuso, niṭṭhā sadosassa udāhu vītadosassā’ti? Sammā byākaramānā, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ byākareyyuṃ – ‘vītadosassāvuso, sā niṭṭhā, na sā niṭṭhā sadosassā’ti.
8“那么，朋友，此究竟是有痴者之究竟，还是离痴者之究竟？”比丘们，若正确地回答，外道游方者当这样回答：“朋友，此究竟是离痴者之究竟，非有痴者之究竟。”
‘‘‘Sā panāvuso, niṭṭhā samohassa udāhu vītamohassā’ti? Sammā byākaramānā, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ byākareyyuṃ – ‘vītamohassāvuso, sā niṭṭhā, na sā niṭṭhā samohassā’ti.
9“那么，朋友，此究竟是有爱者之究竟，还是离爱者之究竟？”比丘们，若正确地回答，外道游方者当这样回答：“朋友，此究竟是离爱者之究竟，非有爱者之究竟。”
‘‘‘Sā panāvuso, niṭṭhā sataṇhassa udāhu vītataṇhassā’ti? Sammā byākaramānā, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ byākareyyuṃ – ‘vītataṇhassāvuso, sā niṭṭhā, na sā niṭṭhā sataṇhassā’ti.
10“那么，朋友，此究竟是有取者之究竟，还是无取者之究竟？”比丘们，若正确地回答，外道游方者当这样回答：“朋友，此究竟是无取者之究竟，非有取者之究竟。”
‘‘‘Sā panāvuso, niṭṭhā saupādānassa udāhu anupādānassā’ti? Sammā byākaramānā, bhikkhave , aññatitthiyā paribbājakā evaṃ byākareyyuṃ – ‘anupādānassāvuso, sā niṭṭhā, na sā niṭṭhā saupādānassā’ti.
11“朋友，这究竟是明智者的，还是不明智者的呢？”诸比丘，若正确回答，外道游方者会这样回答：“朋友，这究竟是明智者的，不是不明智者的。”
‘‘‘Sā panāvuso, niṭṭhā viddasuno udāhu aviddasuno’ti? Sammā byākaramānā, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ byākareyyuṃ – ‘viddasuno, āvuso, sā niṭṭhā, na sā niṭṭhā aviddasuno’ti.
12“朋友，这究竟是随顺违逆者的，还是不随顺不违逆者的呢？”诸比丘，若正确回答，外道游方者会这样回答：“朋友，这究竟是不随顺不违逆者的，不是随顺违逆者的。”
‘‘‘Sā panāvuso, niṭṭhā anuruddhappaṭiviruddhassa udāhu ananuruddhaappaṭiviruddhassā’ti? Sammā byākaramānā, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ byākareyyuṃ – ‘ananuruddhaappaṭiviruddhassāvuso, sā niṭṭhā, na sā niṭṭhā anuruddhappaṭiviruddhassā’ti.
13“朋友，那究竟属于喜爱戏论、乐着戏论者，还是属于不喜戏论、不乐戏论者？”诸比丘，若正确回答，外道游方者会这样说：“朋友，那究竟属于不喜戏论、不乐戏论者，不属于喜爱戏论、乐着戏论者。”
‘‘‘Sā panāvuso, niṭṭhā papañcārāmassa papañcaratino udāhu nippapañcārāmassa nippapañcaratino’ti? Sammā byākaramānā, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ byākareyyuṃ – ‘nippapañcārāmassāvuso, sā niṭṭhā nippapañcaratino, na sā niṭṭhā papañcārāmassa papañcaratino’ti.
142诸比丘，有两种见：有见与无有见。若有沙门或婆罗门，粘着于有见、投入有见、固守有见，他们便与无有见相违。若有沙门或婆罗门，粘着于无有见、投入无有见、固守无有见，他们便与有见相违。诸比丘，凡有沙门或婆罗门，对这二见的集起、灭没、乐味、过患和出离不如实了知，我说：他们有贪、有嗔、有痴、有爱、有执取、无智，随顺违逆，喜爱戏论，乐于戏论；他们不能从生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼中解脱；他们不能从苦中解脱。诸比丘，凡有沙门或婆罗门，对这二见的集起、灭没、乐味、过患和出离如实了知，我说：他们离贪、离嗔、离痴、离爱、无执取、有智，不随顺违逆，不喜爱戏论，不乐于戏论；他们能从生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼中解脱；他们能从苦中解脱。
‘‘Dvemā, bhikkhave, diṭṭhiyo – bhavadiṭṭhi ca vibhavadiṭṭhi ca. Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā bhavadiṭṭhiṃ allīnā bhavadiṭṭhiṃ upagatā bhavadiṭṭhiṃ ajjhositā, vibhavadiṭṭhiyā te paṭiviruddhā. Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā vibhavadiṭṭhiṃ allīnā vibhavadiṭṭhiṃ upagatā vibhavadiṭṭhiṃ ajjhositā, bhavadiṭṭhiyā te paṭiviruddhā. Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imāsaṃ dvinnaṃ diṭṭhīnaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānanti, ‘te sarāgā te sadosā te samohā te sataṇhā te saupādānā te aviddasuno te anuruddhappaṭiviruddhā te papañcārāmā papañcaratino; te na parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi; na parimuccanti dukkhasmā’ti vadāmi. Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imāsaṃ dvinnaṃ diṭṭhīnaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānanti, ‘te vītarāgā te vītadosā te vītamohā te vītataṇhā te anupādānā te viddasuno te ananuruddhaappaṭiviruddhā te nippapañcārāmā nippapañcaratino; te parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi; parimuccanti dukkhasmā’ti vadāmi.
143诸比丘，有这四种执取。哪四种？欲取、见取、戒禁取、我语取。诸比丘，有一些沙门婆罗门自称能说遍知一切执取，但他们并未正确地阐释一切执取的遍知——他们只阐释了欲取的遍知，未阐释见取的遍知，未阐释戒禁取的遍知，未阐释我语取的遍知。这是什么原因呢？因为这些尊贵的沙门婆罗门，不如实了知这三种事。因此，这些尊贵的沙门婆罗门虽自称说遍知一切执取，却未正确阐释一切执取的遍知——只阐释了欲取的遍知，未阐释见取、戒禁取、我语取的遍知。
‘‘Cattārimāni , bhikkhave, upādānāni. Katamāni cattāri? Kāmupādānaṃ, diṭṭhupādānaṃ, sīlabbatupādānaṃ, attavādupādānaṃ. Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā sabbupādānapariññāvādā paṭijānamānā. Te na sammā sabbupādānapariññaṃ paññapenti – kāmupādānassa pariññaṃ paññapenti, na diṭṭhupādānassa pariññaṃ paññapenti, na sīlabbatupādānassa pariññaṃ paññapenti, na attavādupādānassa pariññaṃ paññapenti. Taṃ kissa hetu? Imāni hi te bhonto samaṇabrāhmaṇā tīṇi ṭhānāni yathābhūtaṃ nappajānanti. Tasmā te bhonto samaṇabrāhmaṇā sabbupādānapariññāvādā paṭijānamānā; te na sammā sabbupādānapariññaṃ paññapenti – kāmupādānassa pariññaṃ paññapenti, na diṭṭhupādānassa pariññaṃ paññapenti, na sīlabbatupādānassa pariññaṃ paññapenti, na attavādupādānassa pariññaṃ paññapenti.
16诸比丘，有另外一些沙门婆罗门自称能说遍知一切执取，但他们并未正确地阐释一切执取的遍知——他们阐释了欲取的遍知和见取的遍知，未阐释戒禁取的遍知，未阐释我语取的遍知。这是什么原因呢？因为这些尊贵的沙门婆罗门，不如实了知这两种事。因此，这些尊贵的沙门婆罗门虽自称说遍知一切执取，却未正确阐释一切执取的遍知——阐释了欲取与见取的遍知，未阐释戒禁取与我语取的遍知。
‘‘Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā sabbupādānapariññāvādā paṭijānamānā. Te na sammā sabbupādānapariññaṃ paññapenti – kāmupādānassa pariññaṃ paññapenti, diṭṭhupādānassa pariññaṃ paññapenti, na sīlabbatupādānassa pariññaṃ paññapenti, na attavādupādānassa pariññaṃ paññapenti. Taṃ kissa hetu? Imāni hi te bhonto samaṇabrāhmaṇā dve ṭhānāni yathābhūtaṃ nappajānanti. Tasmā te bhonto samaṇabrāhmaṇā sabbupādānapariññāvādā paṭijānamānā; te na sammā sabbupādānapariññaṃ paññapenti – kāmupādānassa pariññaṃ paññapenti, diṭṭhupādānassa pariññaṃ paññapenti, na sīlabbatupādānassa pariññaṃ paññapenti, na attavādupādānassa pariññaṃ paññapenti.
17诸比丘，有一些沙门和婆罗门，自称宣说遍知一切执取。然而，他们并未正确地宣说一切执取的遍知——他们宣说了欲取的遍知、见取的遍知和戒禁取的遍知，却没有宣说我语取的遍知。这是什么原因呢？因为这些尊者沙门和婆罗门，不如实了知这一要义。因此，这些尊者沙门和婆罗门虽然自称宣说遍知一切执取，却没有正确地宣说一切执取的遍知——宣说了欲取的遍知、见取的遍知和戒禁取的遍知，却没有宣说我语取的遍知。
‘‘Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā sabbupādānapariññāvādā paṭijānamānā. Te na sammā sabbupādānapariññaṃ paññapenti – kāmupādānassa pariññaṃ paññapenti, diṭṭhupādānassa pariññaṃ paññapenti, sīlabbatupādānassa pariññaṃ paññapenti, na attavādupādānassa pariññaṃ paññapenti. Taṃ kissa hetu? Imañhi te bhonto samaṇabrāhmaṇā ekaṃ ṭhānaṃ yathābhūtaṃ nappajānanti. Tasmā te bhonto samaṇabrāhmaṇā sabbupādānapariññāvādā paṭijānamānā; te na sammā sabbupādānapariññaṃ paññapenti – kāmupādānassa pariññaṃ paññapenti, diṭṭhupādānassa pariññaṃ paññapenti, sīlabbatupādānassa pariññaṃ paññapenti, na attavādupādānassa pariññaṃ paññapenti.
18诸比丘，在这样的法与律中，对导师的净信，不被视为正确；对法的净信，不被视为正确；对戒的圆满受持，不被视为正确；对同修者的喜爱与悦意，也不被视为正确。何以故？诸比丘，这正是因为那是一个被错误宣说、错误阐明、不导向出离、不导向寂静，且非正自觉者所宣说的法与律。
‘‘Evarūpe kho, bhikkhave, dhammavinaye yo satthari pasādo so na sammaggato akkhāyati; yo dhamme pasādo so na sammaggato akkhāyati; yā sīlesu paripūrakāritā sā na sammaggatā akkhāyati; yā sahadhammikesu piyamanāpatā sā na sammaggatā akkhāyati. Taṃ kissa hetu? Evañhetaṃ, bhikkhave, hoti yathā taṃ durakkhāte dhammavinaye duppavedite aniyyānike anupasamasaṃvattanike asammāsambuddhappavedite.
144诸比丘，如来、阿拉汉、正自觉者，宣称自己教导对一切执取的彻底遍知，并如实开示对一切执取的遍知：他开示对欲取的遍知，开示对见取的遍知，开示对戒禁取的遍知，开示对自我主张取的遍知。
诸比丘，在这样的法与律中，对导师的信心，即说为已入正道；对法的信心，即说为已入正道；于戒的圆满行持，即说为已入正道；对同法者的喜爱与亲和，即说为已入正道。
这是什么原因呢？诸比丘，因为这样的法与律，是善解说、善宣示、能引导向上、导向寂静、由正自觉者所宣说的——这便是其应有的面貌。
‘‘Tathāgato ca kho, bhikkhave, arahaṃ sammāsambuddho sabbupādānapariññāvādo paṭijānamāno sammā sabbupādānapariññaṃ paññapeti – kāmupādānassa pariññaṃ paññapeti, diṭṭhupādānassa pariññaṃ paññapeti, sīlabbatupādānassa pariññaṃ paññapeti, attavādupādānassa pariññaṃ paññapeti. Evarūpe kho, bhikkhave, dhammavinaye yo satthari pasādo so sammaggato akkhāyati; yo dhamme pasādo so sammaggato akkhāyati; yā sīlesu paripūrakāritā sā sammaggatā akkhāyati; yā sahadhammikesu piyamanāpatā sā sammaggatā akkhāyati. Taṃ kissa hetu? Evañhetaṃ, bhikkhave, hoti yathā taṃ svākkhāte dhammavinaye suppavedite niyyānike upasamasaṃvattanike sammāsambuddhappavedite.
145诸比丘，有四种取。这四种取以何为根源？以何为集起？以何为生起？以何为源头？这四种取以爱为根源，以爱为集起，以爱为生起，以爱为源头。
诸比丘，而此爱又以何为根源？以何为集起？以何为生起？以何为源头？爱以受为根源，以受为集起，以受为生起，以受为源头。
诸比丘，而此受又以何为根源？以何为集起？以何为生起？以何为源头？受以触为根源，以触为集起，以触为生起，以触为源头。
诸比丘，而此触又以何为根源？以何为集起？以何为生起？以何为源头？触以六处为根源，以六处为集起，以六处为生起，以六处为源头。
诸比丘，而此六处又以何为根源？以何为集起？以何为生起？以何为源头？六处以名色为根源，以名色为集起，以名色为生起，以名色为源头。
诸比丘，而此名色又以何为根源？以何为集起？以何为生起？以何为源头？名色以识为根源，以识为集起，以识为生起，以识为源头。
诸比丘，而此识又以何为根源？以何为集起？以何为生起？以何为源头？识以行为根源，以行为集起，以行为生起，以行为源头。
诸比丘，而这些行又以何为根源？以何为集起？以何为生起？以何为源头？行以无明为根源，以无明为集起，以无明为生起，以无明为源头。
‘‘Ime ca, bhikkhave, cattāro upādānā. Kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā? Ime cattāro upādānā taṇhānidānā taṇhāsamudayā taṇhājātikā taṇhāpabhavā. Taṇhā cāyaṃ, bhikkhave, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā? Taṇhā vedanānidānā vedanāsamudayā vedanājātikā vedanāpabhavā. Vedanā cāyaṃ, bhikkhave, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā? Vedanā phassanidānā phassasamudayā phassajātikā phassapabhavā. Phasso cāyaṃ, bhikkhave, kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo? Phasso saḷāyatananidāno saḷāyatanasamudayo saḷāyatanajātiko saḷāyatanapabhavo. Saḷāyatanañcidaṃ, bhikkhave, kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhavaṃ? Saḷāyatanaṃ nāmarūpanidānaṃ nāmarūpasamudayaṃ nāmarūpajātikaṃ nāmarūpapabhavaṃ. Nāmarūpañcidaṃ, bhikkhave, kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhavaṃ? Nāmarūpaṃ viññāṇanidānaṃ viññāṇasamudayaṃ viññāṇajātikaṃ viññāṇapabhavaṃ. Viññāṇañcidaṃ, bhikkhave , kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhavaṃ? Viññāṇaṃ saṅkhāranidānaṃ saṅkhārasamudayaṃ saṅkhārajātikaṃ saṅkhārapabhavaṃ. Saṅkhārā cime, bhikkhave, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā? Saṅkhārā avijjānidānā avijjāsamudayā avijjājātikā avijjāpabhavā.
21诸比丘，一旦比丘舍断了无明、生起了明，由无明的消逝与明的生起，他既不执取欲取，不执取见取，不执取戒禁取，也不执取自我主张取。不执取，便无恐惧；无恐惧，便自证般涅槃。他彻知：‘生已尽，梵行已立，应作已作，不受后有。’
‘‘Yato ca kho, bhikkhave, bhikkhuno avijjā pahīnā hoti vijjā uppannā, so avijjāvirāgā vijjuppādā neva kāmupādānaṃ upādiyati, na diṭṭhupādānaṃ upādiyati, na sīlabbatupādānaṃ upādiyati, na attavādupādānaṃ upādiyati. Anupādiyaṃ na paritassati, aparitassaṃ paccattaññeva parinibbāyati. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti.
22这是世尊所说。那些比丘心满意足，对世尊所说的话随喜赞叹。
Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.
23《小狮子吼经》第一终
Cūḷasīhanādasuttaṃ niṭṭhitaṃ paṭhamaṃ.