← 长部目录

DN 25 · 优昙婆逻狮子吼经

Tipitaka 7.0 静态阅读页 · 74 段 · 打开交互阅读器

12. 伍顿巴利咖经
2. Udumbarikasuttaṃ
2尼国罗德游方者事
Nigrodhaparibbājakavatthu
49如是我闻:有一次,世尊住在王舍城的灵鹫山。那时,游方者尼拘陀正住在优昙婆逻的游方者园里,身边有一大群游方者大众,大约三百位游方者。当时,居士散陀那在大白天从王舍城出来,准备去拜见世尊。这时,居士散陀那心里想:“现在不是拜见世尊的时候。世尊正处在独处静默中。那些令人心生敬意的比丘们,此刻也不适合去见。那些令人心生敬意的比丘们也处在独处静默中。我何不前往优昙婆逻的游方者园,到游方者尼拘陀那里去呢?”于是,居士散陀那就向优昙婆逻的游方者园走去。
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Tena kho pana samayena nigrodho paribbājako udumbarikāya paribbājakārāme paṭivasati mahatiyā paribbājakaparisāya saddhiṃ tiṃsamattehi paribbājakasatehi. Atha kho sandhāno gahapati divā divassa rājagahā nikkhami bhagavantaṃ dassanāya. Atha kho sandhānassa gahapatissa etadahosi – ‘‘akālo kho bhagavantaṃ dassanāya. Paṭisallīno bhagavā. Manobhāvanīyānampi bhikkhūnaṃ asamayo dassanāya. Paṭisallīnā manobhāvanīyā bhikkhū. Yaṃnūnāhaṃ yena udumbarikāya paribbājakārāmo, yena nigrodho paribbājako tenupasaṅkameyya’’nti. Atha kho sandhāno gahapati yena udumbarikāya paribbājakārāmo, tenupasaṅkami.
50那时候,游方者尼拘陀正和那一大群游方者大众坐在一起,他们高声喧哗、大声噪杂,谈论着各种毫无意义的世俗话题。比如:谈论国王、谈论盗贼、谈论大臣、谈论军队、谈论恐怖、谈论战争、谈论食物、谈论饮料、谈论衣服、谈论床具、谈论花鬘、谈论香料、谈论亲戚、谈论车辆、谈论村庄、谈论集镇、谈论城市、谈论地方、谈论女人、谈论勇士、谈论街头巷尾的闲话、谈论打水之处、谈论已故的祖先、谈论各种各样的事情、谈论世间的传说、谈论海洋的起源,以及谈论此事的存在与否等话题。
Tena kho pana samayena nigrodho paribbājako mahatiyā paribbājakaparisāya saddhiṃ nisinno hoti unnādiniyā uccāsaddamahāsaddāya anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ kathentiyā. Seyyathidaṃ – rājakathaṃ corakathaṃ mahāmattakathaṃ senākathaṃ bhayakathaṃ yuddhakathaṃ annakathaṃ pānakathaṃ vatthakathaṃ sayanakathaṃ mālākathaṃ gandhakathaṃ ñātikathaṃ yānakathaṃ gāmakathaṃ nigamakathaṃ nagarakathaṃ janapadakathaṃ itthikathaṃ sūrakathaṃ visikhākathaṃ kumbhaṭṭhānakathaṃ pubbapetakathaṃ nānattakathaṃ lokakkhāyikaṃ samuddakkhāyikaṃ itibhavābhavakathaṃ iti vā.
51游方者尼拘陀远远地看见居士散陀那走过来。看见之后,他就让自己大众安静下来,说道:“诸位尊者们,请安静!诸位尊者们,不要发出声音!这位是沙门乔达摩的在家弟子,居士散陀那,他正走过来。凡是沙门乔达摩在王舍城那些穿着白衣的在家弟子中,这位居士散陀那是其中一位。这些尊者们喜欢安静,被训练得喜好安静,并且赞扬安静。或许他知道了这是一个安静的大众,就会想着过来吧。”他这样说后,那些游方者都沉默了下来。
Addasā kho nigrodho paribbājako sandhānaṃ gahapatiṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvā sakaṃ parisaṃ saṇṭhāpesi – ‘‘appasaddā bhonto hontu, mā bhonto saddamakattha. Ayaṃ samaṇassa gotamassa sāvako āgacchati sandhāno gahapati. Yāvatā kho pana samaṇassa gotamassa sāvakā gihī odātavasanā rājagahe paṭivasanti, ayaṃ tesaṃ aññataro sandhāno gahapati. Appasaddakāmā kho panete āyasmanto appasaddavinītā , appasaddassa vaṇṇavādino. Appeva nāma appasaddaṃ parisaṃ viditvā upasaṅkamitabbaṃ maññeyyā’’ti. Evaṃ vutte te paribbājakā tuṇhī ahesuṃ.
52然后,居士散陀那走到游方者尼拘陀那里。到了之后,他和尼拘陀游方者互相问候致意。说完了亲切友好、让人记忆的话语之后,他就在一旁坐下。在旁边坐下的居士散陀那对游方者尼拘陀这样说:“诸位尊者们,这些其他教派的游方者,聚在一起、集合之后,总是高声喧哗、大声噪杂,热衷于谈论各种毫无意义的世俗话题。比如:谈论国王……(中略)……以及谈论此事的存在与否等话题。然而,那位世尊却截然不同,他常住在树林、旷野、偏僻的边地住所,那些地方安静、少声少响、远离人群、适合独处,是适宜独自静默修行的地方。”
Atha kho sandhāno gahapati yena nigrodho paribbājako tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā nigrodhena paribbājakena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho sandhāno gahapati nigrodhaṃ paribbājakaṃ etadavoca – ‘‘aññathā kho ime bhonto aññatitthiyā paribbājakā saṅgamma samāgamma unnādino uccāsaddamahāsaddā anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ anuyuttā viharanti. Seyyathidaṃ – rājakathaṃ…pe… itibhavābhavakathaṃ iti vā. Aññathā kho pana so bhagavā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevati appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppānī’’ti.
53这样说了之后,游方者尼拘陀对居士散陀那说道:“居士啊,你来,让你知道一下:沙门乔达摩和谁对话呢?他和谁进行交谈呢?他的智慧辩才能够跟谁展现呢?沙门乔达摩的智慧被空寂之所破坏了!沙门乔达摩是一个不擅在人群中活动的人,他没有能力进行对话,他只混迹在边边角角的地方。就正如同一头独行的母牛,它总是沿着边缘走,只混迹在边边角角的地方一样。同样地,沙门乔达摩的智慧被空寂之所破坏了;沙门乔达摩不擅在人群中活动;他根本没有能力进行对话,他只混迹在边边角角的地方。居士啊,好吧,如果沙门乔达摩来到我这个大众当中,我们只用一个问题就能让他语塞,我确信,我们会像把空罐子按倒一样让他哑口无言!”
Evaṃ vutte nigrodho paribbājako sandhānaṃ gahapatiṃ etadavoca – ‘‘yagghe gahapati, jāneyyāsi, kena samaṇo gotamo saddhiṃ sallapati, kena sākacchaṃ samāpajjati, kena paññāveyyattiyaṃ samāpajjati? Suññāgārahatā samaṇassa gotamassa paññā aparisāvacaro samaṇo gotamo nālaṃ sallāpāya. So antamantāneva sevati . Seyyathāpi nāma gokāṇā pariyantacārinī antamantāneva sevati. Evameva suññāgārahatā samaṇassa gotamassa paññā; aparisāvacaro samaṇo gotamo; nālaṃ sallāpāya. So antamantāneva sevati. Iṅgha, gahapati, samaṇo gotamo imaṃ parisaṃ āgaccheyya, ekapañheneva naṃ saṃsādeyyāma , tucchakumbhīva naṃ maññe orodheyyāmā’’ti.
54世尊以他那清净、超越常人的天耳界,听到了居士散陀那和游方者尼拘陀之间的这番对话。于是,世尊从灵鹫山下来,走向须摩揭陀池岸边孔雀苑所在的地方。走到之后,他就在须摩揭陀池岸边孔雀苑的空旷处经行。游方者尼拘陀看见世尊在须摩揭陀池岸边孔雀苑的空旷处经行着。看见之后,他就让自己大众安静下来,说道:“诸位尊者们,请安静!诸位尊者们,不要发出声音!这位沙门乔达摩正在须摩揭陀池岸边孔雀苑的空旷处经行。那位尊者是喜欢安静的,他赞扬安静。或许他知道了这是一个安静的大众,就会想着过来吧。假如沙门乔达摩来到我这个大众当中,我们就这样问他这个问题:‘尊者,世尊用来教导弟子、让弟子们在得到教诲后宣称已得安稳、已经了解根本梵行目标的那个法,究竟是什么呢?’”他这样说后,那些游方者都沉默了下来。
Assosi kho bhagavā dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya sandhānassa gahapatissa nigrodhena paribbājakena saddhiṃ imaṃ kathāsallāpaṃ. Atha kho bhagavā gijjhakūṭā pabbatā orohitvā yena sumāgadhāya tīre moranivāpo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā sumāgadhāya tīre moranivāpe abbhokāse caṅkami. Addasā kho nigrodho paribbājako bhagavantaṃ sumāgadhāya tīre moranivāpe abbhokāse caṅkamantaṃ. Disvāna sakaṃ parisaṃ saṇṭhāpesi – ‘‘appasaddā bhonto hontu, mā bhonto saddamakattha, ayaṃ samaṇo gotamo sumāgadhāya tīre moranivāpe abbhokāse caṅkamati. Appasaddakāmo kho pana so āyasmā, appasaddassa vaṇṇavādī. Appeva nāma appasaddaṃ parisaṃ viditvā upasaṅkamitabbaṃ maññeyya. Sace samaṇo gotamo imaṃ parisaṃ āgaccheyya, imaṃ taṃ pañhaṃ puccheyyāma – ‘ko nāma so, bhante, bhagavato dhammo, yena bhagavā sāvake vineti, yena bhagavatā sāvakā vinītā assāsappattā paṭijānanti ajjhāsayaṃ ādibrahmacariya’nti? Evaṃ vutte te paribbājakā tuṇhī ahesuṃ.
9苦行厌离说
Tapojigucchāvādo
55那时候,世尊就朝着游方者尼拘陀那边走了过去。游方者尼拘陀便对世尊这样说道:“大德世尊,请您过来吧。大德世尊,欢迎您到来。大德世尊,您可是好久才给了我们这个机会,终于来到这里了。大德世尊,请坐,这里已经为您铺好座位了。”世尊便在铺好的座位上坐了下来。游方者尼拘陀自己则拿了一个比较矮的座位,坐在了一边。世尊对坐在一边的游方者尼拘陀这样问道:“尼拘陀,你们现在是在谈论什么话题而聚在一起的呢?而你们之前,又是因为什么话题中断了讨论呢?”被这么一问,游方者尼拘陀便回答世尊说:“大德,我们之前在善摩揭陀河岸边的孔雀饲养处,看到世尊在露天处经行。看见之后,我们就互相说道:‘如果沙门乔达摩来到我们这群人里,我们就拿这个问题去问他:大德,世尊用来教导弟子,让弟子们得到世尊的调伏,并宣称自己已得安稳、通达心意,成就了最初梵行的那个法,到底是什么呢?’大德,这就是我们当时中断讨论的话题,恰好这时世尊您就到了。”
Atha kho bhagavā yena nigrodho paribbājako tenupasaṅkami. Atha kho nigrodho paribbājako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘etu kho, bhante, bhagavā, svāgataṃ, bhante, bhagavato. Cirassaṃ kho, bhante, bhagavā imaṃ pariyāyamakāsi yadidaṃ idhāgamanāya. Nisīdatu, bhante, bhagavā, idamāsanaṃ paññatta’’nti. Nisīdi bhagavā paññatte āsane. Nigrodhopi kho paribbājako aññataraṃ nīcāsanaṃ gahetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho nigrodhaṃ paribbājakaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘kāya nuttha, nigrodha, etarahi kathāya sannisinnā, kā ca pana vo antarākathā vippakatā’’ti? Evaṃ vutte, nigrodho paribbājako bhagavantaṃ etadavoca, ‘‘idha mayaṃ, bhante, addasāma bhagavantaṃ sumāgadhāya tīre moranivāpe abbhokāse caṅkamantaṃ, disvāna evaṃ avocumhā – ‘sace samaṇo gotamo imaṃ parisaṃ āgaccheyya, imaṃ taṃ pañhaṃ puccheyyāma – ko nāma so, bhante, bhagavato dhammo, yena bhagavā sāvake vineti, yena bhagavatā sāvakā vinītā assāsappattā paṭijānanti ajjhāsayaṃ ādibrahmacariya’nti? Ayaṃ kho no, bhante, antarākathā vippakatā; atha bhagavā anuppatto’’ti.
56“尼拘陀啊,以你一个持有不同见解、有着不同包容度、拥有不同喜好、从事不同修行、跟随不同老师的人,要来了解我是用什么教导弟子,以及弟子们是如何被我调伏后宣称已得安稳、通达心意,成就了最初梵行的,这确实很不容易。这样吧,尼拘陀,你就针对你自己老师所教的‘厌离’这个法门,来问我问题吧:‘大德,怎样的‘苦行厌离’才算是圆满呢?怎样的又算是不圆满呢?’”当世尊这么一说,那些游方者们都闹腾了起来,发出高声、嘈杂的大声响,说:“真是罕见哪,先生们!真是奇妙啊,先生们!沙门乔达摩竟有如此大的神通和威力,竟然会搁置自己的论点,而给别人提供机会来阐述对方的教法!”
‘‘Dujjānaṃ kho etaṃ, nigrodha, tayā aññadiṭṭhikena aññakhantikena aññarucikena aññatrāyogena aññatrācariyakena, yenāhaṃ sāvake vinemi , yena mayā sāvakā vinītā assāsappattā paṭijānanti ajjhāsayaṃ ādibrahmacariyaṃ. Iṅgha tvaṃ maṃ, nigrodha, sake ācariyake adhijegucche pañhaṃ puccha – ‘kathaṃ santā nu kho, bhante, tapojigucchā paripuṇṇā hoti, kathaṃ aparipuṇṇā’ti? Evaṃ vutte te paribbājakā unnādino uccāsaddamahāsaddā ahesuṃ – ‘‘acchariyaṃ vata bho, abbhutaṃ vata bho, samaṇassa gotamassa mahiddhikatā mahānubhāvatā, yatra hi nāma sakavādaṃ ṭhapessati, paravādena pavāressatī’’ti.
57于是,游方者尼拘陀让那些游方者们安静下来后,便对世尊这样问道:“大德,我们正是持‘苦行厌离’之论的人,是以‘苦行厌离’为核心、以‘苦行厌离’为归宿而安住的修行者。大德,那么,怎样的‘苦行厌离’才算是圆满的呢?怎样的又算是不圆满呢?”
Atha kho nigrodho paribbājako te paribbājake appasadde katvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘mayaṃ kho, bhante, tapojigucchāvādā tapojigucchāsārā tapojigucchāallīnā viharāma . Kathaṃ santā nu kho, bhante, tapojigucchā paripuṇṇā hoti, kathaṃ aparipuṇṇā’’ti?
13“尼拘陀,在这个教导下,一个苦行者是裸体的,行为不受拘束,吃过后用手擦嘴,不接受别人‘请过来,尊者’的招呼,不接受别人‘请停下,尊者’的招呼。他不接受特意为他送来的食物,不刻意为他准备的食物,也不接受任何宴请。他不直接从锅口接受食物,不从盆口接受食物;不接受别人越过门槛递来的食物、棍棒递来的食物、杵臼递来的食物;如果遇到两人正在进食,他不接受;不从孕妇那里接受食物,不从正在哺乳的女子那里接受食物,不从与男子独处的女子那里接受食物;不去在闹饥荒时宣布食物分配的地方取食;狗在的地方,他不去;苍蝇成群飞舞的地方,他也不去。他不吃鱼,不吃肉,不喝烈酒,不喝发酵饮料,也不喝粥。他要么只去一家乞食,只用一撮食物维生;要么去两家、用两撮食物维生……甚至去七家、用七撮食物维生。他靠一份供养维生,也靠两份、乃至七份供养维生。他一天吃一次,也隔两天吃一次,乃至隔七天吃一次。他就这样致力于这类半月一轮的饮食方式。他吃的或是野菜,或是稗子,或是野米,或是皮屑,或是水草,或是米糠,或是煮饭时捞出的泡沫,或是芝麻磨剩的粉渣,或是草,或是牛粪。他以森林里的根和果实为食,靠掉落的果实维生。他穿的是粗麻布,也穿杂色布,裹尸布,粪扫衣,树皮衣,鹿皮衣,带蹄鹿皮衣,吉祥草编制的衣,树皮纤维衣,薄板衣,人发编织的毯子,兽毛毯,猫头鹰翅膀的羽毛。他是一个拔除须发的人,并持续地执行着拔须发的修行。他是一直站着的人,杜绝坐下的行为。他是蹲着的人,并持续地精进于蹲着。他是睡在荆棘床上的人,并在荆棘床上安眠;他也以木板为床,以地面为床,只以单侧身体躺卧,身上沾满尘土污垢。他是露天居住的人,随遇而安。他是一个吃定各种乱七八糟东西、并持续那么做的人。他是一个不喝汤水的人,并持续地坚持不喝汤水。他甚至致力于在一天内三次沐浴的修行。尼拘陀,对此你是怎么想的呢?如果有这些表现,这样的‘苦行厌离’算是圆满呢,还是不圆满呢?”游方者尼拘陀答道:“大德,毫无疑问,如果有这些表现,这样的‘苦行厌离’就是圆满的,而不是不圆满的。”世尊便说:“然而,尼拘陀,即使是在这样圆满的‘苦行厌离’中,我也要说,仍然有着种类繁多的‘随烦恼’存在。”
‘‘Idha, nigrodha, tapassī acelako hoti muttācāro, hatthāpalekhano , na ehibhaddantiko, na tiṭṭhabhaddantiko, nābhihaṭaṃ , na uddissakataṃ, na nimantanaṃ sādiyati, so na kumbhimukhā paṭiggaṇhāti, na kaḷopimukhā paṭiggaṇhāti, na eḷakamantaraṃ, na daṇḍamantaraṃ, na musalamantaraṃ, na dvinnaṃ bhuñjamānānaṃ, na gabbhiniyā, na pāyamānāya, na purisantaragatāya, na saṅkittīsu, na yattha sā upaṭṭhito hoti, na yattha makkhikā saṇḍasaṇḍacārinī, na macchaṃ, na maṃsaṃ, na suraṃ, na merayaṃ, na thusodakaṃ pivati, so ekāgāriko vā hoti ekālopiko, dvāgāriko vā hoti dvālopiko, sattāgāriko vā hoti sattālopiko, ekissāpi dattiyā yāpeti, dvīhipi dattīhi yāpeti, sattahipi dattīhi yāpeti; ekāhikampi āhāraṃ āhāreti, dvīhikampi āhāraṃ āhāreti, sattāhikampi āhāraṃ āhāreti, iti evarūpaṃ addhamāsikampi pariyāyabhattabhojanānuyogamanuyutto viharati. So sākabhakkho vā hoti, sāmākabhakkho vā hoti, nīvārabhakkho vā hoti, daddulabhakkho vā hoti, haṭabhakkho vā hoti, kaṇabhakkho vā hoti, ācāmabhakkho vā hoti, piññākabhakkho vā hoti, tiṇabhakkho vā hoti, gomayabhakkho vā hoti; vanamūlaphalāhāro yāpeti pavattaphalabhojī. So sāṇānipi dhāreti , masāṇānipi dhāreti, chavadussānipi dhāreti, paṃsukūlānipi dhāreti, tirīṭānipi dhāreti, ajinampi dhāreti, ajinakkhipampi dhāreti, kusacīrampi dhāreti, vākacīrampi dhāreti, phalakacīrampi dhāreti, kesakambalampi dhāreti, vāḷakambalampi dhāreti, ulūkapakkhampi dhāreti, kesamassulocakopi hoti kesamassulocanānuyogamanuyutto , ubbhaṭṭhakopi hoti āsanapaṭikkhitto, ukkuṭikopi hoti ukkuṭikappadhānamanuyutto, kaṇṭakāpassayikopi hoti kaṇṭakāpassaye seyyaṃ kappeti, phalakaseyyampi kappeti, thaṇḍilaseyyampi kappeti, ekapassayikopi hoti rajojalladharo, abbhokāsikopi hoti yathāsanthatiko, vekaṭikopi hoti vikaṭabhojanānuyogamanuyutto, apānakopi hoti apānakattamanuyutto, sāyatatiyakampi udakorohanānuyogamanuyutto viharati. Taṃ kiṃ maññasi, nigrodha, yadi evaṃ sante tapojigucchā paripuṇṇā vā hoti aparipuṇṇā vā’’ti? ‘‘Addhā kho, bhante, evaṃ sante tapojigucchā paripuṇṇā hoti, no aparipuṇṇā’’ti. ‘‘Evaṃ paripuṇṇāyapi kho ahaṃ, nigrodha, tapojigucchāya anekavihite upakkilese vadāmī’’ti.
14随烦恼
Upakkileso
58游方者尼拘陀问道:“大德,世尊是说,在这样圆满的‘苦行厌离’中,怎么还会有种类繁多的‘随烦恼’呢?”世尊回答:“尼拘陀,举个例子,一个苦行者受持了某种苦行。他因为那苦行而心里沾沾自喜,意愿得到了满足。尼拘陀,当一个苦行者受持了苦行,并因此心里沾沾自喜,意愿得到满足时,这本身,尼拘陀,就是苦行者的一个随烦恼。
‘‘Yathā kathaṃ pana, bhante, bhagavā evaṃ paripuṇṇāya tapojigucchāya anekavihite upakkilese vadatī’’ti? ‘‘Idha, nigrodha, tapassī tapaṃ samādiyati, so tena tapasā attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo. Yampi, nigrodha, tapassī tapaṃ samādiyati, so tena tapasā attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo. Ayampi kho, nigrodha, tapassino upakkileso hoti.
16“再者,尼拘陀,一个苦行者受持了某种苦行。他因为那苦行而抬高自己,贬低他人。尼拘陀,当一个苦行者受持了苦行,并因此抬高自己、贬低他人时,这本身,尼拘陀,就是苦行者的一个随烦恼。”
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī tapaṃ samādiyati, so tena tapasā attānukkaṃseti paraṃ vambheti. Yampi, nigrodha, tapassī tapaṃ samādiyati, so tena tapasā attānukkaṃseti paraṃ vambheti. Ayampi kho, nigrodha, tapassino upakkileso hoti.
17尼拘陀,再者,有苦行者受持了苦行,他却因那苦行而沉醉、迷失,陷入放逸。尼拘陀,像这样,苦行者受持了苦行,却因那苦行而沉醉、迷失,陷入放逸。尼拘陀,这也是苦行者的随烦恼。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī tapaṃ samādiyati, so tena tapasā majjati mucchati pamādamāpajjati . Yampi, nigrodha, tapassī tapaṃ samādiyati, so tena tapasā majjati mucchati pamādamāpajjati. Ayampi kho, nigrodha, tapassino upakkileso hoti.
59尼拘陀,再者,有苦行者受持了苦行,他通过那苦行获取了利养、恭敬和名声,他便因那利养、恭敬和名声而得意满足,意愿得到圆满。尼拘陀,像这样,苦行者受持了苦行,他通过那苦行获取了利养、恭敬和名声,他便因那利养、恭敬和名声而得意满足,意愿得到圆满。尼拘陀,这也是苦行者的随烦恼。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī tapaṃ samādiyati, so tena tapasā lābhasakkārasilokaṃ abhinibbatteti, so tena lābhasakkārasilokena attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo. Yampi, nigrodha, tapassī tapaṃ samādiyati, so tena tapasā lābhasakkārasilokaṃ abhinibbatteti, so tena lābhasakkārasilokena attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo. Ayampi kho, nigrodha, tapassino upakkileso hoti.
19尼拘陀,再者,有苦行者受持了苦行,他通过那苦行获取了利养、恭敬和名声,他便因那利养、恭敬和名声而抬高自己、贬低别人。尼拘陀,像这样,苦行者受持了苦行,他通过那苦行获取了利养、恭敬和名声,他便因那利养、恭敬和名声而抬高自己、贬低别人。尼拘陀,这也是苦行者的随烦恼。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī tapaṃ samādiyati, so tena tapasā lābhasakkārasilokaṃ abhinibbatteti, so tena lābhasakkārasilokena attānukkaṃseti paraṃ vambheti. Yampi, nigrodha, tapassī tapaṃ samādiyati, so tena tapasā lābhasakkārasilokaṃ abhinibbatteti, so tena lābhasakkārasilokena attānukkaṃseti paraṃ vambheti. Ayampi kho, nigrodha, tapassino upakkileso hoti.
20尼拘陀,再者,有苦行者受持了苦行,他通过那苦行获取了利养、恭敬和名声,他便因那利养、恭敬和名声而沉醉、迷失,陷入放逸。尼拘陀,像这样,苦行者受持了苦行,他通过那苦行获取了利养、恭敬和名声,他便因那利养、恭敬和名声而沉醉、迷失,陷入放逸。尼拘陀,这也是苦行者的随烦恼。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī tapaṃ samādiyati, so tena tapasā lābhasakkārasilokaṃ abhinibbatteti, so tena lābhasakkārasilokena majjati mucchati pamādamāpajjati. Yampi, nigrodha, tapassī tapaṃ samādiyati, so tena tapasā lābhasakkārasilokaṃ abhinibbatteti, so tena lābhasakkārasilokena majjati mucchati pamādamāpajjati. Ayampi kho, nigrodha, tapassino upakkileso hoti.
60尼拘陀,再者,有苦行者对食物陷入了偏好的分别:‘这个合我胃口,这个不合我胃口。’对于那些不合他胃口的,他虽然舍弃了,心里却还带着不舍的期盼。而对于那些合他胃口的,他便贪婪、迷恋、执著地享用,看不到其中的过患,没有出离的智慧……尼拘陀,这也是苦行者的随烦恼。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī bhojanesu vodāsaṃ āpajjati – ‘idaṃ me khamati, idaṃ me nakkhamatī’ti. So yañca khvassa nakkhamati, taṃ sāpekkho pajahati. Yaṃ panassa khamati, taṃ gadhito mucchito ajjhāpanno anādīnavadassāvī anissaraṇapañño paribhuñjati…pe… ayampi kho, nigrodha, tapassino upakkileso hoti.
22尼拘陀,再者,有苦行者受持苦行,是为了追求利养、恭敬和名声,他心里想:‘那些国王、大臣、刹帝利、婆罗门、居士和外道们,一定会恭敬我。’……尼拘陀,这也是苦行者的随烦恼。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī tapaṃ samādiyati lābhasakkārasilokanikantihetu – ‘sakkarissanti maṃ rājāno rājamahāmattā khattiyā brāhmaṇā gahapatikā titthiyā’ti…pe… ayampi kho, nigrodha, tapassino upakkileso hoti.
61尼拘陀,再者,苦行者会贬低其他某位沙门或婆罗门,说:‘这个靠许多东西活命的家伙,有什么了不起?他什么都吃!比如根种、茎种、节种、枝种,以及这第五种,所谓的种子种。他吃东西就像雷打电劈、肆无忌惮,这哪里是沙门的样子?’……尼拘陀,这也是苦行者的一种随烦恼。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī aññataraṃ samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā apasādetā hoti – ‘kiṃ panāyaṃ sambahulājīvo sabbaṃ saṃbhakkheti. Seyyathidaṃ – mūlabījaṃ khandhabījaṃ phaḷubījaṃ aggabījaṃ bījabījameva pañcamaṃ, asanivicakkaṃ dantakūṭaṃ, samaṇappavādenā’ti…pe… ayampi kho, nigrodha, tapassino upakkileso hoti.
24尼拘陀,再者,苦行者会看到其他某位沙门或婆罗门,在信众家中被尊重、被敬重、被推崇、被供养。他看到后,心里就琢磨:‘像他这样什么都靠的人,信众们都去尊重、敬重、推崇、供养他。而我呢?一个行头陀苦行、生活俭朴的修行人,信众们却不尊重、不敬重、不推崇、不供养我。’就这样,他对那些信众生起了嫉妒和吝啬的心……尼拘陀,这也是苦行者的一种随烦恼。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī passati aññataraṃ samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā kulesu sakkariyamānaṃ garukariyamānaṃ māniyamānaṃ pūjiyamānaṃ. Disvā tassa evaṃ hoti – ‘imañhi nāma sambahulājīvaṃ kulesu sakkaronti garuṃ karonti mānenti pūjenti. Maṃ pana tapassiṃ lūkhājīviṃ kulesu na sakkaronti na garuṃ karonti na mānenti na pūjentī’ti, iti so issāmacchariyaṃ kulesu uppādetā hoti…pe… ayampi kho, nigrodha, tapassino upakkileso hoti.
62尼拘陀,再者,苦行者总是喜欢坐在引人注目的显眼地方……尼拘陀,这也是苦行者的一种随烦恼。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī āpāthakanisādī hoti…pe… ayampi kho, nigrodha, tapassino upakkileso hoti.
26尼拘陀,再者,苦行者不显山不露水地游走在信众家中,心里却想着:‘这也是我苦行的一部分,那也是我苦行的一部分。’……尼拘陀,这也是苦行者的一种随烦恼。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī attānaṃ adassayamāno kulesu carati – ‘idampi me tapasmiṃ idampi me tapasmi’nti…pe… ayampi kho, nigrodha, tapassino upakkileso hoti.
27尼拘陀,再者,苦行者会偷偷摸摸地享用某些东西。当被人问到‘你觉得这样可以吗?’时,他对于自己觉得不可以的事,却说‘可以’;对于自己觉得可以的事,却说‘不可以’。就这样,他成了一个明明知道却故意说假话的人……尼拘陀,这也是苦行者的一种随烦恼。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī kiñcideva paṭicchannaṃ sevati. So ‘khamati te ida’nti puṭṭho samāno akkhamamānaṃ āha – ‘khamatī’ti. Khamamānaṃ āha – ‘nakkhamatī’ti. Iti so sampajānamusā bhāsitā hoti…pe… ayampi kho, nigrodha, tapassino upakkileso hoti.
28尼拘陀,再者,苦行者对于如来,或是如来的弟子在说法时,明明讲得合理、应该认可的道理,他却偏偏不肯认可……尼拘陀,这也是苦行者的一种随烦恼。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī tathāgatassa vā tathāgatasāvakassa vā dhammaṃ desentassa santaṃyeva pariyāyaṃ anuññeyyaṃ nānujānāti…pe… ayampi kho, nigrodha, tapassino upakkileso hoti.
63尼拘陀,再者,苦行者会易怒、心怀怨恨。尼拘陀,苦行者易怒、心怀怨恨这一点,也正是苦行者的随烦恼。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī kodhano hoti upanāhī. Yampi, nigrodha, tapassī kodhano hoti upanāhī. Ayampi kho, nigrodha, tapassino upakkileso hoti.
30尼拘陀,再者,苦行者会毁辱、暴躁……会嫉妒、怪吝……会狡猾、蒙骗……会僵劲、极度傲慢……会恶欲、随顺邪恶的欲望而转……会持邪见、具足执取边执的见解……会执取己见、僵硬坚持、难以舍弃。尼拘陀,苦行者会执取己见、僵硬坚持、难以舍弃这一点,也正是苦行者的随烦恼。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī makkhī hoti paḷāsī …pe… issukī hoti maccharī… saṭho hoti māyāvī… thaddho hoti atimānī… pāpiccho hoti pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato… micchādiṭṭhiko hoti antaggāhikāya diṭṭhiyā samannāgato… sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī. Yampi, nigrodha, tapassī sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī. Ayampi kho, nigrodha, tapassino upakkileso hoti.
31尼拘陀,你觉得如何?这些状况,是苦行厌离的随烦恼,还是并非随烦恼呢?”“大德,这些确实就是苦行厌离的随烦恼,而绝不是非随烦恼。而且,大德,这是有可能的:世间某个苦行者会完全具备所有这些随烦恼,更别说是具备其中某一些了。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, nigrodha, yadime tapojigucchā upakkilesā vā anupakkilesā vā’’ti? ‘‘Addhā kho ime, bhante, tapojigucchā upakkilesā , no anupakkilesā. Ṭhānaṃ kho panetaṃ, bhante, vijjati yaṃ idhekacco tapassī sabbeheva imehi upakkilesehi samannāgato assa; ko pana vādo aññataraññatarenā’’ti.
32清净树皮达到论
Parisuddhapapaṭikappattakathā
64尼拘陀,在这里,一位苦行者执取了苦行,但他并不因那苦行而自满,心想不圆满。尼拘陀,苦行者执取了苦行,但并不因那苦行而自满、心想不圆满,就这一点而言,他在那个方面是清净的。
‘‘Idha, nigrodha, tapassī tapaṃ samādiyati, so tena tapasā na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo. Yampi, nigrodha, tapassī tapaṃ samādiyati, so tena tapasā na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo. Evaṃ so tasmiṃ ṭhāne parisuddho hoti.
34尼拘陀,再者,一位苦行者执取了苦行,但他不因此而抬高自己、贬低他人……就这一点而言,他在那个方面是清净的。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī tapaṃ samādiyati, so tena tapasā na attānukkaṃseti na paraṃ vambheti…pe… evaṃ so tasmiṃ ṭhāne parisuddho hoti.
35尼拘陀,再者,一位苦行者执取了苦行,但他不因此沉醉、不沈迷、不松逸怠慢……就这一点而言,他在那个方面是清净的。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī tapaṃ samādiyati, so tena tapasā na majjati na mucchati na pamādamāpajjati…pe… evaṃ so tasmiṃ ṭhāne parisuddho hoti.
65“再者,尼拘陀,有苦行者依苦行而获得了利养、恭敬、名声。他对此利养、恭敬、名声,不会感到得意,也不会意愿圆满……如此,他在这一点上便是清净的。”
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī tapaṃ samādiyati, so tena tapasā lābhasakkārasilokaṃ abhinibbatteti, so tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo…pe… evaṃ so tasmiṃ ṭhāne parisuddho hoti.
37“再者,尼拘陀,有苦行者依苦行而获得了利养、恭敬、名声。他对此利养、恭敬、名声,不会抬高自己,也不会贬低他人……如此,他在这一点上便是清净的。”
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī tapaṃ samādiyati, so tena tapasā lābhasakkārasilokaṃ abhinibbatteti, so tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṃseti na paraṃ vambheti…pe… evaṃ so tasmiṃ ṭhāne parisuddho hoti.
38“再者,尼拘陀,有苦行者依苦行而获得了利养、恭敬、名声。他对此利养、恭敬、名声,不沉醉、不痴迷、不放逸……如此,他在这一点上便是清净的。”
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī tapaṃ samādiyati, so tena tapasā lābhasakkārasilokaṃ abhinibbatteti, so tena lābhasakkārasilokena na majjati na mucchati na pamādamāpajjati…pe… evaṃ so tasmiṃ ṭhāne parisuddho hoti.
66“再者,尼拘陀,有苦行者对食物不陷入分别偏执:‘这个合我胃口,这个不合我胃口’。对于他不喜欢的,他毫无留恋地舍弃;而对于他喜欢的,他也不贪着、不痴迷、不陷入,见到其中的过患,以趋向出离的智慧来受用……如此,他在这一点上便是清净的。”
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī bhojanesu na vodāsaṃ āpajjati – ‘idaṃ me khamati, idaṃ me nakkhamatī’ti. So yañca khvassa nakkhamati, taṃ anapekkho pajahati. Yaṃ panassa khamati , taṃ agadhito amucchito anajjhāpanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati…pe… evaṃ so tasmiṃ ṭhāne parisuddho hoti.
40“再者,尼拘陀,有苦行者不因为贪求利养、恭敬、名声而修苦行——不会想:‘愿国王、大臣、刹帝利、婆罗门、居士和外道们都恭敬我’……如此,他在这一点上便是清净的。”
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī na tapaṃ samādiyati lābhasakkārasilokanikantihetu – ‘sakkarissanti maṃ rājāno rājamahāmattā khattiyā brāhmaṇā gahapatikā titthiyā’ti…pe… evaṃ so tasmiṃ ṭhāne parisuddho hoti.
67“再者,尼拘陀,有苦行者不会去贬低别的沙门或婆罗门,不会说:‘这人怎么靠这么多东西过日子,什么都吃?就是那些——块茎、根茎、缘茎、枝节和第五类种子,这些是在雷击火烤之后还吃的东西,还美其名曰沙门的教法’……如此,他在这一点上便是清净的。”
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī aññataraṃ samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā nāpasādetā hoti – ‘kiṃ panāyaṃ sambahulājīvo sabbaṃ saṃbhakkheti. Seyyathidaṃ – mūlabījaṃ khandhabījaṃ phaḷubījaṃ aggabījaṃ bījabījameva pañcamaṃ, asanivicakkaṃ dantakūṭaṃ, samaṇappavādenā’ti…pe… evaṃ so tasmiṃ ṭhāne parisuddho hoti.
42再说,尼拘陀,一位苦行者看到某位沙门或婆罗门在俗家人家中被尊敬、被看重、被礼遇、被供养。看到之后,他不会这样想:'像这样过着群体生活的人,俗家人都尊敬他、看重他、礼遇他、供养他。而我这个过着粗劣生活的苦行者,俗家人却不尊敬我、不看重我、不礼遇我、不供养我。' 这样,他不因此对那些俗家生起嫉妒和吝啬……这样一来,他在这一点上就是清净的。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī passati aññataraṃ samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā kulesu sakkariyamānaṃ garu kariyamānaṃ māniyamānaṃ pūjiyamānaṃ. Disvā tassa na evaṃ hoti – ‘imañhi nāma sambahulājīvaṃ kulesu sakkaronti garuṃ karonti mānenti pūjenti. Maṃ pana tapassiṃ lūkhājīviṃ kulesu na sakkaronti na garuṃ karonti na mānenti na pūjentī’ti, iti so issāmacchariyaṃ kulesu nuppādetā hoti…pe… evaṃ so tasmiṃ ṭhāne parisuddho hoti.
68再说,尼拘陀,一位苦行者不做那个引人注目地坐着的人……这样一来,他在这一点上就是清净的。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī na āpāthakanisādī hoti…pe… evaṃ so tasmiṃ ṭhāne parisuddho hoti.
44再说,尼拘陀,一位苦行者不刻意在人前显示自己地在俗家间游走,心里想着:'这也是我苦行的一部分,这也是我苦行的一部分'……这样一来,他在这一点上就是清净的。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī na attānaṃ adassayamāno kulesu carati – ‘idampi me tapasmiṃ, idampi me tapasmi’nti…pe… evaṃ so tasmiṃ ṭhāne parisuddho hoti.
45再说,尼拘陀,一位苦行者不做任何需要隐藏的事。当被问到'你认可这个吗?'的时候,如果他不认可,就说'不认可'。如果他认可,就说'认可'。这样,他就不会故意说出妄语……这样一来,他在这一点上就是清净的。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī na kañcideva paṭicchannaṃ sevati, so – ‘khamati te ida’nti puṭṭho samāno akkhamamānaṃ āha – ‘nakkhamatī’ti. Khamamānaṃ āha – ‘khamatī’ti. Iti so sampajānamusā na bhāsitā hoti…pe… evaṃ so tasmiṃ ṭhāne parisuddho hoti.
46再说,尼拘陀,一位苦行者,当如来或如来的弟子在说法时,对于其中确实正当、确实值得认可的道理,他会给予认可……这样一来,他在这一点上就是清净的。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī tathāgatassa vā tathāgatasāvakassa vā dhammaṃ desentassa santaṃyeva pariyāyaṃ anuññeyyaṃ anujānāti…pe… evaṃ so tasmiṃ ṭhāne parisuddho hoti.
69再说,尼拘陀,一位苦行者是不愤怒、不怀恨的。尼拘陀,正因为一位苦行者是不愤怒、不怀恨的,这样一来,他在这一点上就是清净的。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī akkodhano hoti anupanāhī. Yampi, nigrodha, tapassī akkodhano hoti anupanāhī evaṃ so tasmiṃ ṭhāne parisuddho hoti.
48尼拘陀,再者,苦行者不虚伪、不欺瞒……他不嫉妒、不吝啬……他不狡诈、不欺骗……他不固执、不傲慢……他不是恶欲者,不受恶欲的摆布……他不是邪见者,不具足执取极端的见解……他不是执取己见、坚持执取、难以舍弃那种人。尼拘陀,如果苦行者做到不执取己见、不坚持执取、能够轻易放下,那么他在这件事上就是清净的。
‘‘Puna caparaṃ, nigrodha, tapassī amakkhī hoti apaḷāsī…pe… anissukī hoti amaccharī… asaṭho hoti amāyāvī… atthaddho hoti anatimānī… na pāpiccho hoti na pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato… na micchādiṭṭhiko hoti na antaggāhikāya diṭṭhiyā samannāgato… na sandiṭṭhiparāmāsī hoti na ādhānaggāhī suppaṭinissaggī. Yampi, nigrodha, tapassī na sandiṭṭhiparāmāsī hoti na ādhānaggāhī suppaṭinissaggī. Evaṃ so tasmiṃ ṭhāne parisuddho hoti.
49尼拘陀,你认为如何呢,如果是这样,那苦行厌离算是清净还是不清净呢?”“大德,如果这样,那苦行厌离肯定是清净的,不是不清净的,而且达到了顶峰,达到了核心。”“尼拘陀,到这个程度,苦行厌离还不算达到顶峰、达到核心,其实只是刚到表皮而已。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, nigrodha, yadi evaṃ sante tapojigucchā parisuddhā vā hoti aparisuddhā vā’’ti? ‘‘Addhā kho, bhante, evaṃ sante tapojigucchā parisuddhā hoti no aparisuddhā, aggappattā ca sārappattā cā’’ti. ‘‘Na kho, nigrodha, ettāvatā tapojigucchā aggappattā ca hoti sārappattā ca; api ca kho papaṭikappattā hotī’’ti.
50清净树干达到论
Parisuddhatacappattakathā
70“那么大德,苦行厌离要到什么程度,才算达到顶峰、达到核心呢?大德,愿世尊帮我把这苦行厌离带到顶峰,带到核心吧。”“尼拘陀,在这里,苦行者要具备四重防护。尼拘陀,苦行者怎么才算具备四重防护呢?尼拘陀,在这里,苦行者自己不杀生,不指使别人杀生,别人杀生时他也不会赞同。自己不与取,不指使别人不与取,别人不与取时他也不会赞同。自己不妄语,不指使别人妄语,别人妄语时他也不会赞同。自己不期盼感官欲乐,不指使别人期盼感官欲乐,别人期盼感官欲乐时他也不会赞同。尼拘陀,这样,苦行者就具备了四重防护。
‘‘Kittāvatā pana, bhante, tapojigucchā aggappattā ca hoti sārappattā ca? Sādhu me, bhante, bhagavā tapojigucchāya aggaññeva pāpetu, sāraññeva pāpetū’’ti. ‘‘Idha, nigrodha, tapassī cātuyāmasaṃvarasaṃvuto hoti. Kathañca, nigrodha, tapassī cātuyāmasaṃvarasaṃvuto hoti? Idha, nigrodha, tapassī na pāṇaṃ atipāteti , na pāṇaṃ atipātayati, na pāṇamatipātayato samanuñño hoti . Na adinnaṃ ādiyati, na adinnaṃ ādiyāpeti, na adinnaṃ ādiyato samanuñño hoti. Na musā bhaṇati, na musā bhaṇāpeti, na musā bhaṇato samanuñño hoti. Na bhāvitamāsīsati , na bhāvitamāsīsāpeti, na bhāvitamāsīsato samanuñño hoti. Evaṃ kho, nigrodha, tapassī cātuyāmasaṃvarasaṃvuto hoti.
52尼拘陀,当苦行者具备了四重防护,这也就成了他苦行的一份力量。他持续精进,不会退转。他会亲近那些远离尘嚣的住处:山林、树下、山丘、山谷、山洞、坟场、树林深处、露天旷野、稻草堆。他在用过斋饭、结束托钵之后,便盘腿坐下,挺直身体,把正念安放在面前。他舍离对世间的贪求,安住于远离贪求的心,从贪欲中净化内心。他舍离嗔恚和恶意,安住于没有嗔恚的心,悲悯一切有情众生,从嗔恚和恶意中净化内心。他舍离昏沉和睡眠,安住于远离昏沉睡眠的状态,光明想,具足正念和正知,从昏沉和睡眠中净化内心。他舍离掉举和恶作,安住于不躁动的状态,内心寂静,从掉举和恶作中净化内心。他舍离疑惑,安住于超越疑惑的状态,对于善法不再犹豫不决,从疑惑中净化内心。
‘‘Yato kho, nigrodha, tapassī cātuyāmasaṃvarasaṃvuto hoti, aduṃ cassa hoti tapassitāya. So abhiharati no hīnāyāvattati. So vivittaṃ senāsanaṃ bhajati araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ. So pacchābhattaṃ piṇḍapātappaṭikkanto nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. So abhijjhaṃ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati, abhijjhāya cittaṃ parisodheti. Byāpādappadosaṃ pahāya abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampī, byāpādappadosā cittaṃ parisodheti. Thinamiddhaṃ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno, thinamiddhā cittaṃ parisodheti. Uddhaccakukkuccaṃ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṃ vūpasantacitto, uddhaccakukkuccā cittaṃ parisodheti. Vicikicchaṃ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṃkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṃ parisodheti.
71他舍离了这五种内心的遮盖和使智慧削弱的杂染之后,以与慈俱行的心遍满一个方向而安住,同样地第二个方向,同样地第三个方向,同样地第四个方向。像这样,向上、向下、横向、遍及一切处、对一切众生与自己同体、涵盖整个世间,他以与慈俱行的广大、无量、没有仇恨、没有伤害的心遍满而安住。以与悲俱行的心……以与喜俱行的心……以与舍俱行的心遍满一个方向而安住,同样地第二个方向,同样地第三个方向,同样地第四个方向。像这样,向上、向下、横向、遍及一切处、对一切众生与自己同体、涵盖整个世间,他以与舍俱行的广大、无量、没有仇恨、没有伤害的心遍满而安住。
‘‘So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati. Tathā dutiyaṃ. Tathā tatiyaṃ. Tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. Karuṇāsahagatena cetasā…pe… muditāsahagatena cetasā…pe… upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati. Tathā dutiyaṃ. Tathā tatiyaṃ. Tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.
54尼拘陀,你认为如何呢?如果是这样,那苦行厌离算是清净还是不清净呢?”“大德,如果这样,那苦行厌离肯定是清净的,不是不清净的,而且达到了顶峰,达到了核心。”“尼拘陀,到这个程度,苦行厌离还不算达到顶峰、达到核心,其实只是刚穿透树皮而已。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, nigrodha. Yadi evaṃ sante tapojigucchā parisuddhā vā hoti aparisuddhā vā’’ti? ‘‘Addhā kho, bhante, evaṃ sante tapojigucchā parisuddhā hoti no aparisuddhā, aggappattā ca sārappattā cā’’ti. ‘‘Na kho, nigrodha, ettāvatā tapojigucchā aggappattā ca hoti sārappattā ca; api ca kho tacappattā hotī’’ti.
55清净树心达到论
Parisuddhaphegguppattakathā
72“那么,尊者,苦行厌离要做到什么程度,才算是达到了最上、达到了核心呢?尊者,善哉,愿世尊让我在苦行厌离上达到最上,达到核心吧。”“尼拘陀,在此,苦行者修习防护四支律仪。尼拘陀,苦行者如何修习防护四支律仪呢……尼拘陀,当一位苦行者如此修习防护四支律仪时,这就是他的苦行之一。他精进不退转。他亲近僻静的坐卧处……他断除了这五种盖——这些心的随烦恼、能使智慧赢弱的法,以与慈俱行的心……以与悲俱行的心……以与喜俱行的心……以与舍俱行的心——广大的、大至无量的、没有怨敌的、没有瞋害的,遍满而住。他回忆种种过去世的生命,例如:一生、二生、三生、四生、五生、十生、二十生、三十生、四十生、五十生、一百生、一千生、十万生、无数的坏劫、无数的成劫、无数的成坏劫——'在那里,我曾是这样的名、这样的姓、这样的容貌、这样的食物、这样感受苦乐、这样的寿限;我从那里死后,又在那里投生;在那里,我曾是这样的名、这样的姓、这样的容貌、这样的食物、这样感受苦乐、这样的寿限;我从那里死后,又在此处投生。'他如此,连同特征与细节,回忆起种种过去世的生命。”
‘‘Kittāvatā pana, bhante, tapojigucchā aggappattā ca hoti sārappattā ca? Sādhu me, bhante, bhagavā tapojigucchāya aggaññeva pāpetu, sāraññeva pāpetū’’ti. ‘‘Idha, nigrodha, tapassī cātuyāmasaṃvarasaṃvuto hoti. Kathañca, nigrodha, tapassī cātuyāmasaṃvarasaṃvuto hoti…pe… yato kho, nigrodha, tapassī cātuyāmasaṃvarasaṃvuto hoti, aduṃ cassa hoti tapassitāya. So abhiharati no hīnāyāvattati. So vivittaṃ senāsanaṃ bhajati…pe… so ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe mettāsahagatena cetasā…pe… karuṇāsahagatena cetasā…pe… muditāsahagatena cetasā…pe… upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. So anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe – ‘amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṃ, tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati.
57“尼拘陀,你认为如何?如果是这样的话,苦行厌离是清净的,还是不清净的呢?”“尊者,如果是这样的话,苦行厌离必定是清净的,不是不清净的,是达到了最上、达到了核心的。”“尼拘陀,仅仅到此,苦行厌离还不是达到了最上、达到了核心;然而,可以说是达到了外皮。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, nigrodha, yadi evaṃ sante tapojigucchā parisuddhā vā hoti aparisuddhā vā’’ti? ‘‘Addhā kho, bhante, evaṃ sante tapojigucchā parisuddhā hoti, no aparisuddhā, aggappattā ca sārappattā cā’’ti. ‘‘Na kho, nigrodha, ettāvatā tapojigucchā aggappattā ca hoti sārappattā ca; api ca kho phegguppattā hotī’’ti.
58清净顶达到核心达到论
Parisuddhaaggappattasārappattakathā
73“那么,尊者,苦行厌离要做到什么程度,才算是达到了最上、达到了核心呢?尊者,善哉,愿世尊让我在苦行厌离上达到最上,达到核心吧。”“尼拘陀,在此,苦行者修习防护四支律仪。尼拘陀,苦行者如何修习防护四支律仪呢……尼拘陀,当一位苦行者如此修习防护四支律仪时,这就是他的苦行之一。他精进不退转。他亲近僻静的坐卧处……他断除了这五种盖——这些心的随烦恼、能使智慧赢弱的法,以与慈俱行的心……以与舍俱行的心——广大的、大至无量的、没有怨敌的、没有瞋害的,遍满而住。他回忆种种过去世的生命。例如:一生、二生、三生、四生、五生……他如此,连同特征与细节,回忆起种种过去世的生命。他以那清净的、超越凡夫的天眼,看见众生死亡、投生,低贱的、高贵的,美丽的、丑陋的,善趣的、恶趣的,他了知众生随业流转:'确实,这些尊贵的众生,身行恶行、语行恶行、意行恶行,诽毁圣者,持邪见,造作邪见之业,他们在身体破裂、死亡之后,投生于苦界、恶趣、堕处、地狱。而这些尊贵的众生,身行善行、语行善行、意行善行,不诽毁圣者,持正见,造作正见之业,他们在身体破裂、死亡之后,投生于善趣、天界。'他如此,以那清净的、超越凡夫的天眼,看见众生死亡、投生,低贱的、高贵的,美丽的、丑陋的,善趣的、恶趣的,他了知众生随业流转。”
‘‘Kittāvatā pana, bhante, tapojigucchā aggappattā ca hoti sārappattā ca? Sādhu me, bhante, bhagavā tapojigucchāya aggaññeva pāpetu, sāraññeva pāpetū’’ti. ‘‘Idha, nigrodha, tapassī cātuyāmasaṃvarasaṃvuto hoti. Kathañca, nigrodha, tapassī cātuyāmasaṃvarasaṃvuto hoti…pe… yato kho, nigrodha, tapassī cātuyāmasaṃvarasaṃvuto hoti, aduṃ cassa hoti tapassitāya. So abhiharati no hīnāyāvattati. So vivittaṃ senāsanaṃ bhajati…pe… so ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe mettāsahagatena cetasā…pe… upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. So anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate, yathākammūpage satte pajānāti – ‘ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā. Te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā. Ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā. Te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā’ti. Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate, yathākammūpage satte pajānāti.
60“尼拘陀,你认为如何?如果是这样的话,苦行厌离是清净的,还是不清净的呢?”“尊者,如果是这样的话,苦行厌离必定是清净的,不是不清净的,是达到了最上、达到了核心的。”
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, nigrodha, yadi evaṃ sante tapojigucchā parisuddhā vā hoti aparisuddhā vā’’ti? ‘‘Addhā kho, bhante, evaṃ sante tapojigucchā parisuddhā hoti no aparisuddhā, aggappattā ca sārappattā cā’’ti.
74“尼拘陀,正是到此为止,苦行厌离才算是达到了最上、达到了核心。尼拘陀,事情就是这样,你曾对我说:'尊者,世尊用以教导弟子、使得被教导的弟子自认为得到了安稳、了达了最初梵行真义的那个法,究竟是什么?'尼拘陀,正是这个,是一个比那(你师承所教的)更高超、更胜妙的境界;我正是用这个教法来教导弟子;而被我所教导的弟子们,便得以自认为得到了安稳,了达了最初梵行的真义。”
‘‘Ettāvatā kho, nigrodha, tapojigucchā aggappattā ca hoti sārappattā ca. Iti kho, nigrodha , yaṃ maṃ tvaṃ avacāsi – ‘ko nāma so, bhante, bhagavato dhammo, yena bhagavā sāvake vineti, yena bhagavatā sāvakā vinītā assāsappattā paṭijānanti ajjhāsayaṃ ādibrahmacariya’nti. Iti kho taṃ, nigrodha, ṭhānaṃ uttaritarañca paṇītatarañca, yenāhaṃ sāvake vinemi, yena mayā sāvakā vinītā assāsappattā paṭijānanti ajjhāsayaṃ ādibrahmacariya’’nti.
62听了这话,那些游方者高声喧哗,发出许多大声音,说道:“如此一来,我们连同我们老师,都一起报废了!我们不知道有比这更高超的东西呢!”
Evaṃ vutte, te paribbājakā unnādino uccāsaddamahāsaddā ahesuṃ – ‘‘ettha mayaṃ anassāma sācariyakā, na mayaṃ ito bhiyyo uttaritaraṃ pajānāmā’’ti.
63尼国罗德的思惟
Nigrodhassa pajjhāyanaṃ
75那时,散陀那居士知道:'这些外道游方者确实在专心听世尊说话,竖起耳朵,生起了了解的心。'于是,他对游方者尼拘陀这样说:'尼拘陀尊长,您之前确实这样对我说过:“居士,但愿你知道!乔达摩沙门是和谁谈话聊到有智慧的,和谁进行讨论才显得有智慧,他的智慧被空寂给破坏了,乔达摩沙门不擅长在大众中活动,没能力和人交谈,他只亲近边地之人。就像一只独眼牛,只会靠边走,只亲近边地。同样地,乔达摩沙门的智慧被空寂破坏了,他不擅长在大众中活动,没能力和人交谈,只亲近边地之人。居士,来吧,让乔达摩沙门来到这大众中,我们只用一个问题就能难倒他,就像把一只空罐子推倒一样把他驳倒。”尊长,现在那位世尊、阿拉汉、正自觉者已经来到这里了,请你们把他当成不擅长在大众中活动的人吧,把他当成独眼牛一样靠边走的人吧,请你们只用一个问题难倒他,像推倒空罐子一样驳倒他吧。'听到这番话,游方者尼拘陀沉默地坐着,心里发窘,耸拉着肩膀,低着头,闷闷不乐,说不出话来。
Yadā aññāsi sandhāno gahapati – ‘‘aññadatthu kho dānime aññatitthiyā paribbājakā bhagavato bhāsitaṃ sussūsanti, sotaṃ odahanti, aññācittaṃ upaṭṭhāpentī’’ti. Atha nigrodhaṃ paribbājakaṃ etadavoca – ‘‘iti kho, bhante nigrodha, yaṃ maṃ tvaṃ avacāsi – ‘yagghe, gahapati, jāneyyāsi, kena samaṇo gotamo saddhiṃ sallapati, kena sākacchaṃ samāpajjati, kena paññāveyyattiyaṃ samāpajjati, suññāgārahatā samaṇassa gotamassa paññā, aparisāvacaro samaṇo gotamo nālaṃ sallāpāya, so antamantāneva sevati; seyyathāpi nāma gokāṇā pariyantacārinī antamantāneva sevati. Evameva suññāgārahatā samaṇassa gotamassa paññā, aparisāvacaro samaṇo gotamo nālaṃ sallāpāya; so antamantāneva sevati; iṅgha, gahapati, samaṇo gotamo imaṃ parisaṃ āgaccheyya, ekapañheneva naṃ saṃsādeyyāma, tucchakumbhīva naṃ maññe orodheyyāmā’ti. Ayaṃ kho so, bhante, bhagavā arahaṃ sammāsambuddho idhānuppatto, aparisāvacaraṃ pana naṃ karotha, gokāṇaṃ pariyantacāriniṃ karotha, ekapañheneva naṃ saṃsādetha, tucchakumbhīva naṃ orodhethā’’ti. Evaṃ vutte, nigrodho paribbājako tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdi.
76那时,世尊看到游方者尼拘陀沉默地坐着,心里发窘,耸拉着肩膀,低着头,闷闷不乐,说不出话来的样子,就对游方者尼拘陀说:'尼拘陀,这些话真的是你说的吗?'尼拘陀回答:'尊长,这些话确实是我说的,但那是一个愚痴、糊涂、不善巧的人说的。'世尊说:'尼拘陀,你怎么看呢?你曾经从那些年长、德高望重的游方者师长那里听过这样的说法吗—— “过去世的那些阿拉汉、正自觉者,那些世尊,他们也是像现在你跟你的师长一样,聚会时大声喧闹,高声谈笑,热衷于谈论各种世俗的话题吗?比如:谈论国王、谈论盗贼……乃至谈论有无之事等等?还是说,你听说那些世尊都乐于住在安静、偏僻、远离人烟的森林、林野、幽静的住所,就像我现在这样?”'
Atha kho bhagavā nigrodhaṃ paribbājakaṃ tuṇhībhūtaṃ maṅkubhūtaṃ pattakkhandhaṃ adhomukhaṃ pajjhāyantaṃ appaṭibhānaṃ viditvā nigrodhaṃ paribbājakaṃ etadavoca – ‘‘saccaṃ kira, nigrodha, bhāsitā te esā vācā’’ti? ‘‘Saccaṃ , bhante, bhāsitā me esā vācā, yathābālena yathāmūḷhena yathāakusalenā’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, nigrodha. Kinti te sutaṃ paribbājakānaṃ vuḍḍhānaṃ mahallakānaṃ ācariyapācariyānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘ye te ahesuṃ atītamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā, evaṃ su te bhagavanto saṃgamma samāgamma unnādino uccāsaddamahāsaddā anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ anuyuttā viharanti. Seyyathidaṃ – rājakathaṃ corakathaṃ…pe… itibhavābhavakathaṃ iti vā. Seyyathāpi tvaṃ etarahi sācariyako. Udāhu, evaṃ su te bhagavanto araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni, seyyathāpāhaṃ etarahī’ti.
66尼拘陀说:'尊长,我听过这样的说法。那些年长、德高望重的游方者师长们说过:“过去世的那些阿拉汉、正自觉者,那些世尊,并不像现在我跟我的师长这样,聚会时大声喧闹,高声谈笑,热衷于谈论各种世俗的话题,比如:谈论国王、谈论盗贼……乃至谈论有无之事等等。那些世尊都乐于住在安静、偏僻、远离人烟的森林、林野、幽静的住所,就像世尊您现在这样。”'
‘‘Sutaṃ metaṃ, bhante. Paribbājakānaṃ vuḍḍhānaṃ mahallakānaṃ ācariyapācariyānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘ye te ahesuṃ atītamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā , na evaṃ su te bhagavanto saṃgamma samāgamma unnādino uccāsaddamahāsaddā anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ anuyuttā viharanti. Seyyathidaṃ – rājakathaṃ corakathaṃ…pe… itibhavābhavakathaṃ iti vā, seyyathāpāhaṃ etarahi sācariyako. Evaṃ su te bhagavanto araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni, seyyathāpi bhagavā etarahī’’’ti.
67世尊说:'尼拘陀,你是一个有智慧、年长的人,难道你就没想到过:“那位世尊是觉悟者,是为了让人觉悟而说法;那位世尊是调御者,是为了让人调伏而说法;那位世尊是寂静者,是为了让人寂静而说法;那位世尊是渡过者,是为了让人渡过而说法;那位世尊是彻底寂灭者,是为了让人彻底寂灭而说法”吗?'
‘‘Tassa te, nigrodha, viññussa sato mahallakassa na etadahosi – ‘buddho so bhagavā bodhāya dhammaṃ deseti, danto so bhagavā damathāya dhammaṃ deseti, santo so bhagavā samathāya dhammaṃ deseti, tiṇṇo so bhagavā taraṇāya dhammaṃ deseti, parinibbuto so bhagavā parinibbānāya dhammaṃ desetī’’’ti?
68梵行圆满作证
Brahmacariyapariyosānasacchikiriyā
77听了这话,游方者尼拘陀对世尊说:'尊长,我犯了过错,我就像一个愚痴、糊涂、不善巧的人那样,对世尊说了那样的话。尊长,请世尊接受我对自己过错的忏悔,以便我未来能约束自己。'世尊说:'尼拘陀,你确实犯了过错,你像一个愚痴、糊涂、不善巧的人那样,对我说了那样的话。但是,尼拘陀,既然你看到了自己的过错,并且如法地发露忏悔,那我就接受你的忏悔。尼拘陀,在圣者的戒律中,一个人能看到自己的过错,并如法地发露忏悔,从而在未来约束自己,这本身就是一种进步。不过,尼拘陀,我要这样说:
Evaṃ vutte, nigrodho paribbājako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘accayo maṃ, bhante, accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yvāhaṃ evaṃ bhagavantaṃ avacāsiṃ. Tassa me, bhante, bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyā’’ti. ‘‘Taggha tvaṃ , nigrodha, accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yo maṃ tvaṃ evaṃ avacāsi. Yato ca kho tvaṃ, nigrodha, accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikarosi, taṃ te mayaṃ paṭiggaṇhāma. Vuddhi hesā, nigrodha, ariyassa vinaye, yo accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaroti āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjati. Ahaṃ kho pana, nigrodha, evaṃ vadāmi –
70“让一个正直、不虚伪、不狡诈、品性诚实的有智之人来吧,我来教导他,我来为他说法。如果他按照教导去修习,那么,那些良家子弟为了追求至上目标而正确地从在家生活出家,过无家的生活,他能在七年之内,就在这现世,靠着自己的证知体证并达到无上梵行的圆满而安住。尼拘陀,七年姑且不谈。让一个正直、不虚伪、不狡诈、品性诚实的有智之人来吧,我来教导他,我来为他说法。如果他按照教导去修习,……六年之内就能……。五年……四年……三年……二年……一年……。尼拘陀,一年姑且不谈。让一个正直、不虚伪、不狡诈、品性诚实的有智之人来吧,我来教导他,我来为他说法。如果他按照教导去修习,……七个月之内就能……。尼拘陀,七个月姑且不谈……六个月……五个月……四个月……三个月……两个月……一个月……半个月……。尼拘陀,半个月姑且不谈。让一个正直、不虚伪、不狡诈、品性诚实的有智之人来吧,我来教导他,我来为他说法。如果他按照教导去修习,那么,那些良家子弟为了追求至上目标而正确地从在家生活出家,过无家的生活,他能在七天之内,就在这现世,靠着自己的证知体证并达到无上梵行的圆满而安住。’
‘Etu viññū puriso asaṭho amāyāvī ujujātiko, ahamanusāsāmi ahaṃ dhammaṃ desemi. Yathānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno, yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissati sattavassāni. Tiṭṭhantu, nigrodha, satta vassāni. Etu viññū puriso asaṭho amāyāvī ujujātiko, ahamanusāsāmi ahaṃ dhammaṃ desemi. Yathānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno, yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissati cha vassāni. Pañca vassāni… cattāri vassāni… tīṇi vassāni… dve vassāni… ekaṃ vassaṃ. Tiṭṭhatu, nigrodha, ekaṃ vassaṃ. Etu viññū puriso asaṭho amāyāvī ujujātiko ahamanusāsāmi ahaṃ dhammaṃ desemi. Yathānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno, yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissati satta māsāni. Tiṭṭhantu, nigrodha, satta māsāni… cha māsāni… pañca māsāni … cattāri māsāni… tīṇi māsāni… dve māsāni… ekaṃ māsaṃ… aḍḍhamāsaṃ. Tiṭṭhatu, nigrodha, aḍḍhamāso. Etu viññū puriso asaṭho amāyāvī ujujātiko, ahamanusāsāmi ahaṃ dhammaṃ desemi. Yathānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno, yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissati sattāhaṃ’.
71游方者们的思惟
Paribbājakānaṃ pajjhāyanaṃ
78尼拘陀,你或许会这么想:'乔达摩沙门这样说,是想收我们做弟子吧。'但尼拘陀,你不应该这样看。就让你们的老师依然是你们的老师。尼拘陀,你或许会这么想:'乔达摩沙门这样说,是想让我们放弃原先的教义吧。'但尼拘陀,你不应该这样看。就让你们的教义依然是你们的教义。尼拘陀,你或许会这么想:'乔达摩沙门这样说,是想让我们放弃原先的谋生方式吧。'但尼拘陀,你不应该这样看。就让你们的谋生方式依然是你们的谋生方式。尼拘陀,你或许会这么想:'那些被我们的老师们认定为不善的、称为不善的法,乔达摩沙门这样说,是想让我们在这些法上站住脚吧。'但尼拘陀,你不应该这样看。就让那些不善法对你们而言,依然是不善的,并且依然是被你们的老师们称为不善的。尼拘陀,你或许会这么想:'那些被我们的老师们认定为善的、称为善的法,乔达摩沙门这样说,是想让我们远离这些法吧。'但尼拘陀,你不应该这样看。就让那些善法对你们而言,依然是善的,并且依然是被你们的老师们称为善的。尼拘陀,我这样说,既不是想要收弟子,也不是想让你们放弃教义,也不是想让你们放弃谋生方式,也不是想让你们在老师认定为不善的法上站住脚,也不是想让你们远离老师认定为善的法。尼拘陀,确实有一些未断除的不善法,这些法是杂染的、导致再生、带来忧患、产生苦果、引向未来的生老病死,我正是为了断除这些法而教导法。当你们依法修行时,那些杂染法将会被断除,清净法将会增长,你们将在这现前的一生中,依靠自己的证智,亲自体证并圆满成就智慧的圆满与广大的扩展,安住其中。
‘‘Siyā kho pana te, nigrodha, evamassa – ‘antevāsikamyatā no samaṇo gotamo evamāhā’ti. Na kho panetaṃ, nigrodha, evaṃ daṭṭhabbaṃ. Yo eva vo ācariyo, so eva vo ācariyo hotu. Siyā kho pana te, nigrodha, evamassa – ‘uddesā no cāvetukāmo samaṇo gotamo evamāhā’ti. Na kho panetaṃ, nigrodha , evaṃ daṭṭhabbaṃ. Yo eva vo uddeso so eva vo uddeso hotu. Siyā kho pana te, nigrodha, evamassa – ‘ājīvā no cāvetukāmo samaṇo gotamo evamāhā’ti. Na kho panetaṃ, nigrodha, evaṃ daṭṭhabbaṃ. Yo eva vo ājīvo, so eva vo ājīvo hotu. Siyā kho pana te, nigrodha, evamassa – ‘ye no dhammā akusalā akusalasaṅkhātā sācariyakānaṃ, tesu patiṭṭhāpetukāmo samaṇo gotamo evamāhā’ti. Na kho panetaṃ, nigrodha, evaṃ daṭṭhabbaṃ. Akusalā ceva vo te dhammā hontu akusalasaṅkhātā ca sācariyakānaṃ. Siyā kho pana te , nigrodha, evamassa – ‘ye no dhammā kusalā kusalasaṅkhātā sācariyakānaṃ, tehi vivecetukāmo samaṇo gotamo evamāhā’ti. Na kho panetaṃ, nigrodha, evaṃ daṭṭhabbaṃ. Kusalā ceva vo te dhammā hontu kusalasaṅkhātā ca sācariyakānaṃ. Iti khvāhaṃ, nigrodha, neva antevāsikamyatā evaṃ vadāmi, napi uddesā cāvetukāmo evaṃ vadāmi, napi ājīvā cāvetukāmo evaṃ vadāmi, napi ye vo dhammā akusalā akusalasaṅkhātā sācariyakānaṃ, tesu patiṭṭhāpetukāmo evaṃ vadāmi, napi ye vo dhammā kusalā kusalasaṅkhātā sācariyakānaṃ, tehi vivecetukāmo evaṃ vadāmi. Santi ca kho, nigrodha, akusalā dhammā appahīnā saṃkilesikā ponobbhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṃ jātijarāmaraṇiyā, yesāhaṃ pahānāya dhammaṃ desemi. Yathāpaṭipannānaṃ vo saṃkilesikā dhammā pahīyissanti, vodānīyā dhammā abhivaḍḍhissanti, paññāpāripūriṃ vepullattañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissathā’’ti.
79听了这话,那些游方者都沉默了,心里沮丧,耷拉着肩膀,低着头,忧心忡忡地坐着,一句话也答不上来,因为他们的心被魔罗完全控制了。那时,世尊心中这样想:'所有这些愚痴的人,都被邪恶的魔罗抓住了。竟然没有哪怕一个人会这样想:"来吧,我们姑且为了明白这道理,就在乔达摩沙门门下修习梵行吧。七天又能做得了什么呢?"'接着,世尊在优昙婆逻游方者园发出了狮子吼,然后升入空中,出现在灵鹫山上。而居士散陀那也立即回到了王舍城。
Evaṃ vutte, te paribbājakā tuṇhībhūtā maṅkubhūtā pattakkhandhā adhomukhā pajjhāyantā appaṭibhānā nisīdiṃsu yathā taṃ mārena pariyuṭṭhitacittā. Atha kho bhagavato etadahosi – ‘‘sabbe pime moghapurisā phuṭṭhā pāpimatā. Yatra hi nāma ekassapi na evaṃ bhavissati – ‘handa mayaṃ aññāṇatthampi samaṇe gotame brahmacariyaṃ carāma, kiṃ karissati sattāho’’’ti? Atha kho bhagavā udumbarikāya paribbājakārāme sīhanādaṃ naditvā vehāsaṃ abbhuggantvā gijjhakūṭe pabbate paccupaṭṭhāsi . Sandhāno pana gahapati tāvadeva rājagahaṃ pāvisīti.
74伍顿巴利咖经完 第二
Udumbarikasuttaṃ niṭṭhitaṃ dutiyaṃ.