DN 17 · 大善见王经
14. 大善见经
4. Mahāsudassanasuttaṃ
241如是我闻：有一次，世尊在拘尸那罗，就在马喇人的沙喇林、两棵双沙喇树之间，进入般涅槃的时候。那时，阿难尊者来到世尊那里，向世尊礼敬后，坐在一边。坐在一边的阿难尊者对世尊说：“世尊，您不要在这个小不点的城市、这个城乡结合部、这个偏僻的小城镇里般涅槃！世尊，还有其他的大城市，比如说——瞻波、王舍城、萨瓦提、沙盖达、果桑比、巴拉纳西。请您在这些地方般涅槃吧。那些地方有很多富裕的刹帝利、婆罗门和居士们，他们对如来有很深的信心，他们将为如来的遗体举办隆重的供养仪式。”
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kusinārāyaṃ viharati upavattane mallānaṃ sālavane antarena yamakasālānaṃ parinibbānasamaye. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘mā, bhante, bhagavā imasmiṃ khuddakanagarake ujjaṅgalanagarake sākhānagarake parinibbāyi. Santi, bhante, aññāni mahānagarāni. Seyyathidaṃ – campā, rājagahaṃ, sāvatthi, sāketaṃ, kosambī, bārāṇasī; ettha bhagavā parinibbāyatu. Ettha bahū khattiyamahāsālā brāhmaṇamahāsālā gahapatimahāsālā tathāgate abhippasannā, te tathāgatassa sarīrapūjaṃ karissantī’’ti.
242佛陀说：“阿难，不要这么说；阿难，不要这么说——'小不点的城市、城乡结合部、偏僻的小城镇'。”
‘‘Mā hevaṃ, ānanda, avaca; mā hevaṃ, ānanda, avaca – khuddakanagarakaṃ ujjaṅgalanagarakaṃ sākhānagaraka’’nti.
4库沙瓦提王都
Kusāvatīrājadhānī
5库沙瓦提王都
Kusāvatīrājadhānī
6佛陀说：“阿难，在很久以前，有一位名叫大善见王的国王，他是刹帝利，受灌顶登基，统治四方，征服了天下，国家安定富足。阿难，这位大善见王的王都，就是现在的拘尸那罗，当时名叫库萨瓦提。这座王都东西长十二由旬，南北宽七由旬。阿难，库萨瓦提王都繁荣、富庶、人口众多、人山人海、物资充足。阿难，就像那群天神的王都阿腊卡曼达一样，繁荣、富庶、夜叉众多、物资充足；阿难，库萨瓦提王都也正是这样：繁荣、富庶、人口众多、人山人海、物资充足。阿难，库萨瓦提王都昼夜不停地充满了十种声音，就是——象声、马声、车声、大鼓声、小鼓声、琴声、歌声、海螺声、铙钹声，以及第十种'吃吧、喝吧、嚼吧'的叫卖声。”
‘‘Bhūtapubbaṃ, ānanda, rājā mahāsudassano nāma ahosi khattiyo muddhāvasitto cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto . Rañño, ānanda, mahāsudassanassa ayaṃ kusinārā kusāvatī nāma rājadhānī ahosi. Puratthimena ca pacchimena ca dvādasayojanāni āyāmena, uttarena ca dakkhiṇena ca sattayojanāni vitthārena. Kusāvatī, ānanda, rājadhānī iddhā ceva ahosi phītā ca bahujanā ca ākiṇṇamanussā ca subhikkhā ca. Seyyathāpi, ānanda , devānaṃ āḷakamandā nāma rājadhānī iddhā ceva hoti phītā ca bahujanā ca ākiṇṇayakkhā ca subhikkhā ca; evameva kho, ānanda, kusāvatī rājadhānī iddhā ceva ahosi phītā ca bahujanā ca ākiṇṇamanussā ca subhikkhā ca. Kusāvatī, ānanda , rājadhānī dasahi saddehi avivittā ahosi divā ceva rattiñca, seyyathidaṃ – hatthisaddena assasaddena rathasaddena bherisaddena mudiṅgasaddena vīṇāsaddena gītasaddena saṅkhasaddena sammasaddena pāṇitāḷasaddena ‘asnātha pivatha khādathā’ti dasamena saddena.
7佛陀说：“阿难，库萨瓦提王都围着七道城墙。一道墙是黄金造的，一道是白银造的，一道是猫眼石造的，一道是水晶造的，一道是红宝石造的，一道是绿宝石造的，一道是一切宝石造的。阿难，库萨瓦提王都有四种颜色的城门。一座门是黄金造的，一座是白银造的，一座是猫眼石造的，一座是水晶造的。每座城门那儿，都竖着七根门柱，每根都三倍于人深地打入地下，有十二倍于人高的高度。一根柱是黄金造的，一根是白银造的，一根是猫眼石造的，一根是水晶造的，一根是红宝石造的，一根是绿宝石造的，一根是一切宝石造的。阿难，库萨瓦提王都还围着七道棕榈树林。一道林子是黄金造的，一道是白银造的，一道是猫眼石造的，一道是水晶造的，一道是红宝石造的，一道是绿宝石造的，一道是一切宝石造的。那黄金造的棕榈树，树干是金的，叶子和果实是银的。那白银造的棕榈树，树干是银的，叶子和果实是金的。那猫眼石造的棕榈树，树干是猫眼石的，叶子和果实是水晶的。那水晶造的棕榈树，树干是水晶的，叶子和果实是猫眼石的。那红宝石造的棕榈树，树干是红宝石的，叶子和果实是绿宝石的。那绿宝石造的棕榈树，树干是绿宝石的，叶子和果实是红宝石的。那一切宝石造的棕榈树，树干是一切宝石的，叶子和果实也全是一切宝石的。阿难，当风吹过这些棕榈树林时，发出的声音真是美妙、令人喜欢、令人愉快、令人陶醉。阿难，就像一个由五位乐师组成的乐队，配合默契、演奏精妙，发出的声音那样美妙、令人喜欢、令人愉快、令人陶醉；阿难，风吹过这些棕榈树林所发出的声音，也是这样的美妙、令人喜欢、令人愉快、令人陶醉。阿难，那个时代，库萨瓦提王都里那些爱玩乐的、嗜酒的、酒瘾大的人，就靠这风吹树林的声音来自我消遣了。”
‘‘Kusāvatī, ānanda, rājadhānī sattahi pākārehi parikkhittā ahosi. Eko pākāro sovaṇṇamayo, eko rūpiyamayo, eko veḷuriyamayo, eko phalikamayo, eko lohitaṅkamayo , eko masāragallamayo, eko sabbaratanamayo. Kusāvatiyā, ānanda, rājadhāniyā catunnaṃ vaṇṇānaṃ dvārāni ahesuṃ. Ekaṃ dvāraṃ sovaṇṇamayaṃ, ekaṃ rūpiyamayaṃ, ekaṃ veḷuriyamayaṃ, ekaṃ phalikamayaṃ . Ekekasmiṃ dvāre satta satta esikā nikhātā ahesuṃ tiporisaṅgā tiporisanikhātā dvādasaporisā ubbedhena. Ekā esikā sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā, ekā veḷuriyamayā, ekā phalikamayā, ekā lohitaṅkamayā, ekā masāragallamayā, ekā sabbaratanamayā. Kusāvatī, ānanda, rājadhānī sattahi tālapantīhi parikkhittā ahosi. Ekā tālapanti sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā, ekā veḷuriyamayā, ekā phalikamayā, ekā lohitaṅkamayā, ekā masāragallamayā, ekā sabbaratanamayā. Sovaṇṇamayassa tālassa sovaṇṇamayo khandho ahosi, rūpiyamayāni pattāni ca phalāni ca. Rūpiyamayassa tālassa rūpiyamayo khandho ahosi, sovaṇṇamayāni pattāni ca phalāni ca. Veḷuriyamayassa tālassa veḷuriyamayo khandho ahosi, phalikamayāni pattāni ca phalāni ca. Phalikamayassa tālassa phalikamayo khandho ahosi, veḷuriyamayāni pattāni ca phalāni ca. Lohitaṅkamayassa tālassa lohitaṅkamayo khandho ahosi, masāragallamayāni pattāni ca phalāni ca. Masāragallamayassa tālassa masāragallamayo khandho ahosi, lohitaṅkamayāni pattāni ca phalāni ca. Sabbaratanamayassa tālassa sabbaratanamayo khandho ahosi, sabbaratanamayāni pattāni ca phalāni ca. Tāsaṃ kho panānanda, tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca. Seyyathāpi, ānanda, pañcaṅgikassa tūriyassa suvinītassa suppaṭitāḷitassa sukusalehi samannāhatassa saddo hoti vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca , evameva kho, ānanda, tāsaṃ tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca. Ye kho panānanda, tena samayena kusāvatiyā rājadhāniyā dhuttā ahesuṃ soṇḍā pipāsā, te tāsaṃ tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddena paricāresuṃ.
8轮宝
Cakkaratanaṃ
9轮宝
Cakkaratanaṃ
243佛陀说：“阿难，大善见王拥有七宝和四种神通。是哪七宝呢？阿难，那时候，大善见王在十五布萨日，刚刚洗过头，持守布萨戒，登上了宫殿的最高处。就在那时候，天轮宝出现了，它有上千根辐条，有轮毂，有轮辋，一切形态都完美无缺。大善见王看到后就心想：‘我曾经听说过，哪位受灌顶登基的刹帝利国王，在十五布萨日刚洗过头、持守布萨戒并登上宫殿最高处时，如果有天轮宝出现在他面前，这个宝贝有上千根辐条，有轮毂，有轮辋，一切形态都完美无缺，这人就是转轮王。难道我真的是转轮王吗？’”
‘‘Rājā , ānanda, mahāsudassano sattahi ratanehi samannāgato ahosi catūhi ca iddhīhi. Katamehi sattahi? Idhānanda, rañño mahāsudassanassa tadahuposathe pannarase sīsaṃnhātassa uposathikassa uparipāsādavaragatassa dibbaṃ cakkaratanaṃ pāturahosi sahassāraṃ sanemikaṃ sanābhikaṃ sabbākāraparipūraṃ. Disvā rañño mahāsudassanassa etadahosi – ‘sutaṃ kho panetaṃ – ‘‘yassa rañño khattiyassa muddhāvasittassa tadahuposathe pannarase sīsaṃnhātassa uposathikassa uparipāsādavaragatassa dibbaṃ cakkaratanaṃ pātubhavati sahassāraṃ sanemikaṃ sanābhikaṃ sabbākāraparipūraṃ, so hoti rājā cakkavattī’’ti. Assaṃ nu kho ahaṃ rājā cakkavattī’ti.
244佛陀接着讲：“阿难，于是大善见王从座位上站起来，把上衣偏袒到一边，左手拿起一只金水罐，右手向那个轮宝洒水，说道：‘轮宝大人，请转动起来吧！轮宝大人，请去征服四方吧！’阿难，那轮宝就向东方转去，大善见王亲自带着四兵跟随其后。阿难，轮宝停在哪个地方，大善见王就带着四兵在那个地方扎营。阿难，那时候，东方各国的国王们纷纷来到大善见王面前，这样说道：‘大王，欢迎您来啊！一切都属于您，请您教导我们吧！’大善见王就这样教诫他们：‘你们不应该杀害生命，不应该拿别人没给的东西，不应该在男女关系上做错事，不应该说假话，不应该喝酒；并且要适度地享用食物。’阿难，就这样，东方各国的国王们全都归顺了大善见王。接着，那个轮宝又潜入了东方的大海，再从海中升起，又转向了南方……（同样的过程）……潜入了南方的大海再升起，又转向了西方……（同样的过程）……潜入了西方的大海再升起，又转向了北方，大善见王亲自带着四兵跟随其后。阿难，轮宝停在哪个地方，大善见王就带着四兵在那个地方扎营。阿难，那时候，北方各国的国王们纷纷来到大善见王面前，这样说道：‘大王，欢迎您来啊！一切都属于您，请您教导我们吧！’大善见王就这样教诫他们：‘你们不应该杀害生命，不应该拿别人没给的东西，不应该在男女关系上做错事，不应该说假话，不应该喝酒；并且要适度地享用食物。’阿难，就这样，北方各国的国王们全都归顺了大善见王。”
‘‘Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā vāmena hatthena suvaṇṇabhiṅkāraṃ gahetvā dakkhiṇena hatthena cakkaratanaṃ abbhukkiri – ‘pavattatu bhavaṃ cakkaratanaṃ, abhivijinātu bhavaṃ cakkaratana’nti. Atha kho taṃ, ānanda, cakkaratanaṃ puratthimaṃ disaṃ pavatti , anvadeva rājā mahāsudassano saddhiṃ caturaṅginiyā senāya, yasmiṃ kho panānanda, padese cakkaratanaṃ patiṭṭhāsi, tattha rājā mahāsudassano vāsaṃ upagacchi saddhiṃ caturaṅginiyā senāya. Ye kho panānanda, puratthimāya disāya paṭirājāno, te rājānaṃ mahāsudassanaṃ upasaṅkamitvā evamāhaṃsu – ‘ehi kho mahārāja, svāgataṃ te mahārāja, sakaṃ te mahārāja, anusāsa mahārājā’ti. Rājā mahāsudassano evamāha – ‘pāṇo na hantabbo, adinnaṃ na ādātabbaṃ, kāmesu micchā na caritabbā, musā na bhaṇitabbā, majjaṃ na pātabbaṃ, yathābhuttañca bhuñjathā’ti . Ye kho panānanda, puratthimāya disāya paṭirājāno, te rañño mahāsudassanassa anuyantā ahesuṃ. Atha kho taṃ, ānanda, cakkaratanaṃ puratthimaṃ samuddaṃ ajjhogāhetvā paccuttaritvā dakkhiṇaṃ disaṃ pavatti…pe… dakkhiṇaṃ samuddaṃ ajjhogāhetvā paccuttaritvā pacchimaṃ disaṃ pavatti…pe… pacchimaṃ samuddaṃ ajjhogāhetvā paccuttaritvā uttaraṃ disaṃ pavatti, anvadeva rājā mahāsudassano saddhiṃ caturaṅginiyā senāya. Yasmiṃ kho panānanda, padese cakkaratanaṃ patiṭṭhāsi, tattha rājā mahāsudassano vāsaṃ upagacchi saddhiṃ caturaṅginiyā senāya. Ye kho panānanda, uttarāya disāya paṭirājāno, te rājānaṃ mahāsudassanaṃ upasaṅkamitvā evamāhaṃsu – ‘ehi kho mahārāja, svāgataṃ te mahārāja, sakaṃ te mahārāja, anusāsa mahārājā’ti. Rājā mahāsudassano evamāha – ‘pāṇo na hantabbo, adinnaṃ na ādātabbaṃ, kāmesu micchā na caritabbā, musā na bhaṇitabbā, majjaṃ na pātabbaṃ , yathābhuttañca bhuñjathā’ti. Ye kho panānanda, uttarāya disāya paṭirājāno , te rañño mahāsudassanassa anuyantā ahesuṃ.
245那么，阿难，那个天轮宝在征服了以大海为边界的整个大地之后，又回到了库沙瓦提王城。它就停在大善见王内宫的大门口，就在审理案件的那个门楼前面，好像是固定在那里一样，装点着大善见王的内宫。阿难，大善见王拥有的轮宝，就是这样的。
‘‘Atha kho taṃ, ānanda, cakkaratanaṃ samuddapariyantaṃ pathaviṃ abhivijinitvā kusāvatiṃ rājadhāniṃ paccāgantvā rañño mahāsudassanassa antepuradvāre atthakaraṇapamukhe akkhāhataṃ maññe aṭṭhāsi rañño mahāsudassanassa antepuraṃ upasobhayamānaṃ. Rañño, ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṃ cakkaratanaṃ pāturahosi.
13象宝
Hatthiratanaṃ
14象宝
Hatthiratanaṃ
246再者，阿难，大善见王的象宝出现了，全白色，七处平正，具神通，能行空中，名为伍波萨他龙王。见到它后，大善见王心生欢喜——『实在是好的象乘，如果能调伏就好了』。阿难，那象宝——犹如良种象经长时间善调伏，同样地接受了调伏。阿难，过去大善见王为了试验那象宝，在上午时骑上它，巡行至海边的大地后，返回库沙瓦提王都，用了早餐。阿难，大善见王出现了这样的象宝。
‘‘Puna caparaṃ, ānanda, rañño mahāsudassanassa hatthiratanaṃ pāturahosi sabbaseto sattappatiṭṭho iddhimā vehāsaṅgamo uposatho nāma nāgarājā. Taṃ disvā rañño mahāsudassanassa cittaṃ pasīdi – ‘bhaddakaṃ vata bho hatthiyānaṃ, sace damathaṃ upeyyā’ti. Atha kho taṃ, ānanda, hatthiratanaṃ – seyyathāpi nāma gandhahatthājāniyo dīgharattaṃ suparidanto, evameva damathaṃ upagacchi. Bhūtapubbaṃ, ānanda, rājā mahāsudassano tameva hatthiratanaṃ vīmaṃsamāno pubbaṇhasamayaṃ abhiruhitvā samuddapariyantaṃ pathaviṃ anuyāyitvā kusāvatiṃ rājadhāniṃ paccāgantvā pātarāsamakāsi. Rañño, ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṃ hatthiratanaṃ pāturahosi.
16马宝
Assaratanaṃ
17马宝
Assaratanaṃ
247「其次，阿难，大善见王的马宝出现了，全身白色，头黑色，鬃毛如文阇草，具神变，能行于空中，名为瓦拉哈咖的马王。见此，大善见王心生欢喜——『尊者，这确实是良好的马乘，如果它能被驯服的话』。阿难，那时，那马宝就如同良马经长时间善调伏一般，如是接受了调伏。阿难，过去，大善见王为了考验那马宝，于清晨时分骑上它，巡行至海边的大地后，返回库沙瓦提王都，用了早餐。阿难，大善见王出现了如此的马宝。」
‘‘Puna caparaṃ, ānanda, rañño mahāsudassanassa assaratanaṃ pāturahosi sabbaseto kāḷasīso muñjakeso iddhimā vehāsaṅgamo valāhako nāma assarājā. Taṃ disvā rañño mahāsudassanassa cittaṃ pasīdi – ‘bhaddakaṃ vata bho assayānaṃ sace damathaṃ upeyyā’ti. Atha kho taṃ , ānanda, assaratanaṃ seyyathāpi nāma bhaddo assājāniyo dīgharattaṃ suparidanto, evameva damathaṃ upagacchi. Bhūtapubbaṃ, ānanda, rājā mahāsudassano tameva assaratanaṃ vīmaṃsamāno pubbaṇhasamayaṃ abhiruhitvā samuddapariyantaṃ pathaviṃ anuyāyitvā kusāvatiṃ rājadhāniṃ paccāgantvā pātarāsamakāsi. Rañño, ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṃ assaratanaṃ pāturahosi.
19摩尼宝
Maṇiratanaṃ
20摩尼宝
Maṇiratanaṃ
248「复次，阿难，大善见王的宝珠出现了。那是琉璃宝珠，美好，天生，八面，善加工，清澈，明净，无瑕，具足一切相。阿难，那宝珠的光辉遍照周围一由旬。阿难，过去，大善见王为了考验那宝珠，集合四支军队，将宝珠悬于幢顶，在黑暗的夜晚出发。阿难，周围的村落，因那光明而从事工作，以为是白天。阿难，大善见王出现了如此的宝珠。」
‘‘Puna caparaṃ, ānanda, rañño mahāsudassanassa maṇiratanaṃ pāturahosi. So ahosi maṇi veḷuriyo subho jātimā aṭṭhaṃso suparikammakato accho vippasanno anāvilo sabbākārasampanno. Tassa kho panānanda, maṇiratanassa ābhā samantā yojanaṃ phuṭā ahosi. Bhūtapubbaṃ, ānanda, rājā mahāsudassano tameva maṇiratanaṃ vīmaṃsamāno caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā maṇiṃ dhajaggaṃ āropetvā rattandhakāratimisāya pāyāsi. Ye kho panānanda, samantā gāmā ahesuṃ, te tenobhāsena kammante payojesuṃ divāti maññamānā. Rañño, ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṃ maṇiratanaṃ pāturahosi.
22女宝
Itthiratanaṃ
23女宝
Itthiratanaṃ
249再者，阿难，大善见王又出现了女宝。她容貌美丽，令人赏心悦目，端庄动人，具备最极致的美丽肤色。她不太高，也不太矮；不太瘦，也不太胖；不太黑，也不太白皙，超出了一般人的美貌，但还没达到天女的美貌。阿难，那位女宝身体的触感，就像棉絮或木棉絮那样柔滑。阿难，那位女宝在寒冷时，身体四肢是温暖的；在炎热时，身体四肢是清凉的。阿难，那位女宝身上散发着檀香的香味，口中呼出青莲花的香气。阿难，那位女宝总是比大善见王起得早，睡得晚，随时听候吩咐，做事称心如意，说话令人喜爱。阿难，那位女宝在心意上都不曾对大善见王有不忠，更不用说在身体上了。阿难，大善见王拥有的女宝，就是这样的。
‘‘Puna caparaṃ, ānanda, rañño mahāsudassanassa itthiratanaṃ pāturahosi abhirūpā dassanīyā pāsādikā paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgatā nātidīghā nātirassā nātikisā nātithūlā nātikāḷikā nāccodātā atikkantā mānusivaṇṇaṃ appattā dibbavaṇṇaṃ. Tassa kho panānanda, itthiratanassa evarūpo kāyasamphasso hoti, seyyathāpi nāma tūlapicuno vā kappāsapicuno vā. Tassa kho panānanda, itthiratanassa sīte uṇhāni gattāni honti, uṇhe sītāni. Tassa kho panānanda, itthiratanassa kāyato candanagandho vāyati, mukhato uppalagandho. Taṃ kho panānanda, itthiratanaṃ rañño mahāsudassanassa pubbuṭṭhāyinī ahosi pacchānipātinī kiṅkārapaṭissāvinī manāpacārinī piyavādinī. Taṃ kho panānanda, itthiratanaṃ rājānaṃ mahāsudassanaṃ manasāpi no aticari , kuto pana kāyena. Rañño, ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṃ itthiratanaṃ pāturahosi.
25居士宝
Gahapatiratanaṃ
26居士宝
Gahapatiratanaṃ
250「复次，阿难，大善见王的居士宝出现了。他因业果报而出现天眼，以此能见到有主和无主的宝藏。他前往大善见王处，如此说——『大王，你无忧吧，我将为你办理财富之事』。阿难，过去，大善见王为了考验那居士宝，登上船，在恒河中流下水后，对居士宝如此说——『居士，我需要金银』。『那么，大王，请让船靠岸』。『居士，我就在此处需要金银』。阿难，那时，那居士宝用双手触摸水，取出满瓶的金银后，对大善见王如此说——『大王，这样够了吗？大王，这样做了吗？大王，这样供养了吗？』大善见王如此说——『居士，这样够了；居士，这样做了；居士，这样供养了』。阿难，大善见王出现了如此的居士宝。」
‘‘Puna caparaṃ, ānanda, rañño mahāsudassanassa gahapatiratanaṃ pāturahosi. Tassa kammavipākajaṃ dibbacakkhu pāturahosi yena nidhiṃ passati sassāmikampi assāmikampi. So rājānaṃ mahāsudassanaṃ upasaṅkamitvā evamāha – ‘appossukko tvaṃ, deva, hohi, ahaṃ te dhanena dhanakaraṇīyaṃ karissāmī’ti. Bhūtapubbaṃ, ānanda, rājā mahāsudassano tameva gahapatiratanaṃ vīmaṃsamāno nāvaṃ abhiruhitvā majjhe gaṅgāya nadiyā sotaṃ ogāhitvā gahapatiratanaṃ etadavoca – ‘attho me, gahapati, hiraññasuvaṇṇenā’ti. ‘Tena hi, mahārāja, ekaṃ tīraṃ nāvā upetū’ti. ‘Idheva me, gahapati, attho hiraññasuvaṇṇenā’ti. Atha kho taṃ, ānanda, gahapatiratanaṃ ubhohi hatthehi udakaṃ omasitvā pūraṃ hiraññasuvaṇṇassa kumbhiṃ uddharitvā rājānaṃ mahāsudassanaṃ etadavoca – ‘alamettāvatā mahārāja, katamettāvatā mahārāja, pūjitamettāvatā mahārājā’ti? Rājā mahāsudassano evamāha – ‘alamettāvatā gahapati, katamettāvatā gahapati, pūjitamettāvatā gahapatī’ti. Rañño , ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṃ gahapatiratanaṃ pāturahosi.
28将军宝
Pariṇāyakaratanaṃ
29将军宝
Pariṇāyakaratanaṃ
251「其次，阿难，大善见王的谋臣宝出现了，贤明，聪慧，有智，能够使大善见王应做的去做，不应做的不做，应安立的安立。他前往大善见王处，如此说——『大王，你无忧吧，我将教导』。阿难，大善见王出现了如此的谋臣宝。」
‘‘Puna caparaṃ, ānanda, rañño mahāsudassanassa pariṇāyakaratanaṃ pāturahosi paṇḍito viyatto medhāvī paṭibalo rājānaṃ mahāsudassanaṃ upayāpetabbaṃ upayāpetuṃ, apayāpetabbaṃ apayāpetuṃ, ṭhapetabbaṃ ṭhapetuṃ. So rājānaṃ mahāsudassanaṃ upasaṅkamitvā evamāha – ‘appossukko tvaṃ, deva, hohi, ahamanusāsissāmī’ti. Rañño, ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṃ pariṇāyakaratanaṃ pāturahosi.
31阿难，大善见王就是具足了这七种宝。
‘‘Rājā, ānanda, mahāsudassano imehi sattahi ratanehi samannāgato ahosi.
32具足四神变
Catuiddhisamannāgato
252阿难，大善见王还拥有四种神变。是哪四种神变呢？阿难，在这里，大善见王相貌非常庄严，好看，令人赏心悦目，有著最极致的容色，远远超过其他人。阿难，这是大善见王所具足的第一种神变。
‘‘Rājā, ānanda, mahāsudassano catūhi iddhīhi samannāgato ahosi. Katamāhi catūhi iddhīhi? Idhānanda, rājā mahāsudassano abhirūpo ahosi dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato ativiya aññehi manussehi. Rājā, ānanda, mahāsudassano imāya paṭhamāya iddhiyā samannāgato ahosi.
34再接著，阿难，大善见王寿命极长，活得非常久，远远超过其他人。阿难，这是大善见王所具足的第二种神变。
‘‘Puna caparaṃ, ānanda, rājā mahāsudassano dīghāyuko ahosi ciraṭṭhitiko ativiya aññehi manussehi. Rājā, ānanda, mahāsudassano imāya dutiyāya iddhiyā samannāgato ahosi.
35「其次，阿难，大善见王少病、少恼，具有平等消化之火，不太冷也不太热，远胜于其他人。阿难，大善见王具有此第三神变。
‘‘Puna caparaṃ, ānanda, rājā mahāsudassano appābādho ahosi appātaṅko samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya ativiya aññehi manussehi. Rājā, ānanda, mahāsudassano imāya tatiyāya iddhiyā samannāgato ahosi.
36「其次，阿难，大善见王为婆罗门居士们所喜爱、所爱乐。阿难，犹如父亲为儿子们所喜爱、所爱乐，同样地，阿难，大善见王为婆罗门居士们所喜爱、所爱乐。阿难，对大善见王而言，婆罗门居士们也是可喜爱的、可爱乐的。阿难，犹如对父亲而言儿子们是可喜爱的、可爱乐的，同样地，阿难，对大善见王而言，婆罗门居士们也是可喜爱的、可爱乐的。
‘‘Puna caparaṃ , ānanda, rājā mahāsudassano brāhmaṇagahapatikānaṃ piyo ahosi manāpo. Seyyathāpi, ānanda, pitā puttānaṃ piyo hoti manāpo, evameva kho, ānanda, rājā mahāsudassano brāhmaṇagahapatikānaṃ piyo ahosi manāpo. Raññopi, ānanda, mahāsudassanassa brāhmaṇagahapatikā piyā ahesuṃ manāpā. Seyyathāpi, ānanda, pitu puttā piyā honti manāpā, evameva kho, ānanda, raññopi mahāsudassanassa brāhmaṇagahapatikā piyā ahesuṃ manāpā.
37“阿难，这是从前的事。大善见王带着四部军队前往游园之地。那时，一些婆罗门和富户来到了大善见王跟前，这样说道：‘大王，请您放慢点走，这样我们就能多看您一会儿。’阿难，大善见王于是吩咐车夫：‘车夫，把车慢慢赶，这样我能多看这些婆罗门和富户们一会儿。’阿难，大善见王就是如此成就了这第四种神通。阿难，大善见王就是如此具足了这四种神通。”
‘‘Bhūtapubbaṃ, ānanda, rājā mahāsudassano caturaṅginiyā senāya uyyānabhūmiṃ niyyāsi. Atha kho, ānanda, brāhmaṇagahapatikā rājānaṃ mahāsudassanaṃ upasaṅkamitvā evamāhaṃsu – ‘ataramāno, deva, yāhi, yathā taṃ mayaṃ cirataraṃ passeyyāmā’ti. Rājāpi, ānanda, mahāsudassano sārathiṃ āmantesi – ‘ataramāno, sārathi, rathaṃ pesehi, yathā ahaṃ brāhmaṇagahapatike cirataraṃ passeyya’nti. Rājā, ānanda, mahāsudassano imāya catutthiyā iddhiyā samannāgato ahosi. Rājā, ānanda, mahāsudassano imāhi catūhi iddhīhi samannāgato ahosi.
38法殿莲池
Dhammapāsādapokkharaṇī
253那时，阿难，大善见王心里生起这样的念头：‘我现在有这样的大神通、大威力，这是哪一种行为的果报，是哪种业的成熟呢？’接着，阿难，大善见王心里又想：‘我现在能有这样的大神通、大威力，是三种行为的果报，是三种业的成熟，也就是：布施、调伏、自制。’
‘‘Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi – ‘yaṃnūnāhaṃ imāsu tālantarikāsu dhanusate dhanusate pokkharaṇiyo māpeyya’nti.
40“阿难，大善见王就真在这些棕榈树之间，每隔百弓远，修了一座莲花池。阿难，那些池子是由四种颜色的砖砌成的——一种砖是金的，一种是银的，一种是琉璃的，一种是水晶的。”
‘‘Māpesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano tāsu tālantarikāsu dhanusate dhanusate pokkharaṇiyo. Tā kho panānanda, pokkharaṇiyo catunnaṃ vaṇṇānaṃ iṭṭhakāhi citā ahesuṃ – ekā iṭṭhakā sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā, ekā veḷuriyamayā, ekā phalikamayā.
41“阿难，而且在那些池子里，各有四道四种颜色的台阶，一道台阶是金的，一道是银的，一道是琉璃的，一道是水晶的。金台阶配金柱，上面的横杙和顶饰是银的；银台阶配银柱，上面的横杙和顶饰是金的；琉璃台阶配琉璃柱，上面的横杙和顶饰是水晶的；水晶台阶配水晶柱，上面的横杙和顶饰是琉璃的。阿难，那些池子被两道栏杆围着，一道栏杆是金的，一道是银的。金栏杆配金柱，横杙和顶饰是银的；银栏杆配银柱，横杙和顶饰是金的。接着，阿难，大善见王心里想：‘我干嘛不在这些池子里，让人种上青莲、红莲、白莲、香睡莲，让它们四季常开，对所有人开放？’阿难，大善见王就真的在这些池子里，让人种上了青莲、红莲、白莲、香睡莲，让它们四季常开，对所有人开放。”
‘‘Tāsu kho panānanda, pokkharaṇīsu cattāri cattāri sopānāni ahesuṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ, ekaṃ sopānaṃ sovaṇṇamayaṃ ekaṃ rūpiyamayaṃ ekaṃ veḷuriyamayaṃ ekaṃ phalikamayaṃ. Sovaṇṇamayassa sopānassa sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ, rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Rūpiyamayassa sopānassa rūpiyamayā thambhā ahesuṃ, sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Veḷuriyamayassa sopānassa veḷuriyamayā thambhā ahesuṃ, phalikamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Phalikamayassa sopānassa phalikamayā thambhā ahesuṃ, veḷuriyamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Tā kho panānanda, pokkharaṇiyo dvīhi vedikāhi parikkhittā ahesuṃ ekā vedikā sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā. Sovaṇṇamayāya vedikāya sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ, rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Rūpiyamayāya vedikāya rūpiyamayā thambhā ahesuṃ, sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Atha kho, ānanda , rañño mahāsudassanassa etadahosi – ‘yaṃnūnāhaṃ imāsu pokkharaṇīsu evarūpaṃ mālaṃ ropāpeyyaṃ uppalaṃ padumaṃ kumudaṃ puṇḍarīkaṃ sabbotukaṃ sabbajanassa anāvaṭa’nti. Ropāpesi kho , ānanda, rājā mahāsudassano tāsu pokkharaṇīsu evarūpaṃ mālaṃ uppalaṃ padumaṃ kumudaṃ puṇḍarīkaṃ sabbotukaṃ sabbajanassa anāvaṭaṃ.
254「阿难，那时，大善见王生起此念：『我何不在这些莲池岸边安置沐浴者，他们将为来来往往的人们沐浴？』阿难，大善见王在那些莲池岸边安置了沐浴者，他们为来来往往的人们沐浴。
‘‘Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi – ‘yaṃnūnāhaṃ imāsaṃ pokkharaṇīnaṃ tīre nhāpake purise ṭhapeyyaṃ, ye āgatāgataṃ janaṃ nhāpessantī’ti. Ṭhapesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano tāsaṃ pokkharaṇīnaṃ tīre nhāpake purise, ye āgatāgataṃ janaṃ nhāpesuṃ.
43「阿难，那时，大善见王生起此念：『我何不在这些莲池岸边设立如此布施——食物给需要食物者，饮料给需要饮料者，衣服给需要衣服者，车乘给需要车乘者，卧具给需要卧具者，女人给需要女人者，金钱给需要金钱者，黄金给需要黄金者？』阿难，大善见王在那些莲池岸边设立了如此布施——食物给需要食物者，饮料给需要饮料者，衣服给需要衣服者，车乘给需要车乘者，卧具给需要卧具者，女人给需要女人者，金钱给需要金钱者，黄金给需要黄金者。
‘‘Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi – ‘yaṃnūnāhaṃ imāsaṃ pokkharaṇīnaṃ tīre evarūpaṃ dānaṃ paṭṭhapeyyaṃ – annaṃ annaṭṭhikassa , pānaṃ pānaṭṭhikassa, vatthaṃ vatthaṭṭhikassa, yānaṃ yānaṭṭhikassa, sayanaṃ sayanaṭṭhikassa, itthiṃ itthiṭṭhikassa, hiraññaṃ hiraññaṭṭhikassa, suvaṇṇaṃ suvaṇṇaṭṭhikassā’ti. Paṭṭhapesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano tāsaṃ pokkharaṇīnaṃ tīre evarūpaṃ dānaṃ – annaṃ annaṭṭhikassa, pānaṃ pānaṭṭhikassa, vatthaṃ vatthaṭṭhikassa, yānaṃ yānaṭṭhikassa, sayanaṃ sayanaṭṭhikassa, itthiṃ itthiṭṭhikassa, hiraññaṃ hiraññaṭṭhikassa, suvaṇṇaṃ suvaṇṇaṭṭhikassa.
255那时，阿难，婆罗门和居士们带着大量的财产来见大善见王，这样说道：‘大王，这些大量的财产是专为您带来的，请大王收下吧。’ 国王说：‘够了，诸位，我自己也有大量的财产，是通过合法的税收累积起来的。这些都归你们吧，以后你们还可以拿更多来。’ 他们被国王拒绝后，退到一旁，心里这样想：‘我们把这些财产又拿回自己家，这确实不合适。不如我们为大善见王建造一座宫殿吧。’ 他们就又去见大善见王，这样说道：‘大王，我们为您建造一座宫殿吧。’ 阿难，大善见王默然同意了。
‘‘Atha kho, ānanda, brāhmaṇagahapatikā pahūtaṃ sāpateyyaṃ ādāya rājānaṃ mahāsudassanaṃ upasaṅkamitvā evamāhaṃsu – ‘idaṃ, deva, pahūtaṃ sāpateyyaṃ devaññeva uddissa ābhataṃ, taṃ devo paṭiggaṇhatū’ti. ‘Alaṃ bho, mamapidaṃ pahūtaṃ sāpateyyaṃ dhammikena balinā abhisaṅkhataṃ, tañca vo hotu, ito ca bhiyyo harathā’ti. Te raññā paṭikkhittā ekamantaṃ apakkamma evaṃ samacintesuṃ – ‘na kho etaṃ amhākaṃ patirūpaṃ, yaṃ mayaṃ imāni sāpateyyāni punadeva sakāni gharāni paṭihareyyāma. Yaṃnūna mayaṃ rañño mahāsudassanassa nivesanaṃ māpeyyāmā’ti. Te rājānaṃ mahāsudassanaṃ upasaṅkamitvā evamāhaṃsu – ‘nivesanaṃ te deva, māpessāmā’ti. Adhivāsesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano tuṇhībhāvena.
256那时，阿难，天帝释用他心通知道了大善见王心中的想法后，就召唤天子毗首羯磨，说：‘来吧，亲爱的毗首羯磨，去为大善见王建造一座宫殿，一座名为“法”的殿堂。’ ‘好的，尊者。’ 阿难，天子毗首羯磨这样回应天帝释后，就像一个大力士把弯曲的手臂伸直，或把伸直的手臂弯曲那样快，瞬间就从三十三天隐没，出现在大善见王面前。接着，阿难，天子毗首羯磨对大善见王这样说：‘大王，我将为您建造一座宫殿，一座名为“法”的殿堂。’ 阿难，大善见王默然同意了。
‘‘Atha kho, ānanda, sakko devānamindo rañño mahāsudassanassa cetasā cetoparivitakkamaññāya vissakammaṃ devaputtaṃ āmantesi – ‘ehi tvaṃ, samma vissakamma, rañño mahāsudassanassa nivesanaṃ māpehi dhammaṃ nāma pāsāda’nti. ‘Evaṃ bhaddantavā’ti kho, ānanda, vissakammo devaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya, evameva devesu tāvatiṃsesu antarahito rañño mahāsudassanassa purato pāturahosi. Atha kho, ānanda, vissakammo devaputto rājānaṃ mahāsudassanaṃ etadavoca – ‘nivesanaṃ te deva, māpessāmi dhammaṃ nāma pāsāda’nti. Adhivāsesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano tuṇhībhāvena.
46「阿难，毗首甘马天子为大善见王建造了名为『法』的宫殿。阿难，法宫殿东西长一由旬，南北宽半由旬。阿难，法宫殿的地基高三人高，用四种颜色的砖建成——一块砖是金制的，一块是银制的，一块是琉璃制的，一块是水晶制的。」
‘‘Māpesi kho, ānanda, vissakammo devaputto rañño mahāsudassanassa nivesanaṃ dhammaṃ nāma pāsādaṃ. Dhammo, ānanda, pāsādo puratthimena pacchimena ca yojanaṃ āyāmena ahosi. Uttarena dakkhiṇena ca aḍḍhayojanaṃ vitthārena. Dhammassa, ānanda, pāsādassa tiporisaṃ uccatarena vatthu citaṃ ahosi catunnaṃ vaṇṇānaṃ iṭṭhakāhi – ekā iṭṭhakā sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā, ekā veḷuriyamayā, ekā phalikamayā.
47阿难，那座‘法’殿有八万四千根柱子，分别由四种材料做成：一根柱子是金的，一根是银的，一根是琉璃的，一根是水晶的。阿难，‘法’殿是用四种材料的板材铺就的：一块板是金的，一块是银的，一块是琉璃的，一块是水晶的。
‘‘Dhammassa, ānanda, pāsādassa caturāsīti thambhasahassāni ahesuṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ – eko thambho sovaṇṇamayo, eko rūpiyamayo, eko veḷuriyamayo, eko phalikamayo. Dhammo, ānanda, pāsādo catunnaṃ vaṇṇānaṃ phalakehi santhato ahosi – ekaṃ phalakaṃ sovaṇṇamayaṃ, ekaṃ rūpiyamayaṃ, ekaṃ veḷuriyamayaṃ, ekaṃ phalikamayaṃ.
48阿难，那座‘法’殿有二十四道阶梯，分别由四种材料做成：一道阶梯是金的，一道是银的，一道是琉璃的，一道是水晶的。金阶梯的栏杆是金的，扶手和顶饰是银的。银阶梯的栏杆是银的，扶手和顶饰是金的。琉璃阶梯的栏杆是琉璃的，扶手和顶饰是水晶的。水晶阶梯的栏杆是水晶的，扶手和顶饰是琉璃的。
‘‘Dhammassa, ānanda, pāsādassa catuvīsati sopānāni ahesuṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ – ekaṃ sopānaṃ sovaṇṇamayaṃ, ekaṃ rūpiyamayaṃ, ekaṃ veḷuriyamayaṃ, ekaṃ phalikamayaṃ. Sovaṇṇamayassa sopānassa sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Rūpiyamayassa sopānassa rūpiyamayā thambhā ahesuṃ sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Veḷuriyamayassa sopānassa veḷuriyamayā thambhā ahesuṃ phalikamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Phalikamayassa sopānassa phalikamayā thambhā ahesuṃ veḷuriyamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
49阿难，在‘法’殿里，有八万四千间阁楼，分别由四种材料建成：一间阁楼是金的，一间是银的，一间是琉璃的，一间是水晶的。在金阁楼里，铺设了一张银床；在银阁楼里，铺设了一张金床；在琉璃阁楼里，铺设了一张象牙床；在水晶阁楼里，铺设了一张檀木床。金阁楼的门口，立着一棵银棕榈树，其树干是银的，树叶和果子是金的。银阁楼的门口，立着一棵金棕榈树，其树干是金的，树叶和果子是银的。琉璃阁楼的门口，立着一棵水晶棕榈树，其树干是水晶的，树叶和果子是琉璃的。水晶阁楼的门口，立着一棵琉璃棕榈树，其树干是琉璃的，树叶和果子是水晶的。
‘‘Dhamme, ānanda, pāsāde caturāsīti kūṭāgārasahassāni ahesuṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ – ekaṃ kūṭāgāraṃ sovaṇṇamayaṃ, ekaṃ rūpiyamayaṃ, ekaṃ veḷuriyamayaṃ , ekaṃ phalikamayaṃ. Sovaṇṇamaye kūṭāgāre rūpiyamayo pallaṅko paññatto ahosi, rūpiyamaye kūṭāgāre sovaṇṇamayo pallaṅko paññatto ahosi, veḷuriyamaye kūṭāgāre dantamayo pallaṅko paññatto ahosi, phalikamaye kūṭāgāre sāramayo pallaṅko paññatto ahosi. Sovaṇṇamayassa kūṭāgārassa dvāre rūpiyamayo tālo ṭhito ahosi, tassa rūpiyamayo khandho sovaṇṇamayāni pattāni ca phalāni ca. Rūpiyamayassa kūṭāgārassa dvāre sovaṇṇamayo tālo ṭhito ahosi, tassa sovaṇṇamayo khandho, rūpiyamayāni pattāni ca phalāni ca. Veḷuriyamayassa kūṭāgārassa dvāre phalikamayo tālo ṭhito ahosi, tassa phalikamayo khandho, veḷuriyamayāni pattāni ca phalāni ca. Phalikamayassa kūṭāgārassa dvāre veḷuriyamayo tālo ṭhito ahosi, tassa veḷuriyamayo khandho, phalikamayāni pattāni ca phalāni ca.
257「那时，阿难，大善见王这样想：『我何不在大庄严楼阁门口建造全金制的棕榈林，在那里我将坐着日间住处？』阿难，大善见王在大庄严楼阁门口建造了全金制的棕榈林，在那里他坐着日间住处。阿难，法宫殿被两道栏杆围绕，一道栏杆是金制的，一道是银制的。金制栏杆有金制的柱子，银制的栏杆和顶饰。银制栏杆有银制的柱子，金制的栏杆和顶饰。」
‘‘Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi – ‘yaṃnūnāhaṃ mahāviyūhassa kūṭāgārassa dvāre sabbasovaṇṇamayaṃ tālavanaṃ māpeyyaṃ, yattha divāvihāraṃ nisīdissāmī’ti. Māpesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano mahāviyūhassa kūṭāgārassa dvāre sabbasovaṇṇamayaṃ tālavanaṃ, yattha divāvihāraṃ nisīdi. Dhammo, ānanda , pāsādo dvīhi vedikāhi parikkhitto ahosi, ekā vedikā sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā. Sovaṇṇamayāya vedikāya sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ, rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Rūpiyamayāya vedikāya rūpiyamayā thambhā ahesuṃ, sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
258阿难，那座法殿由两层铃铛网围绕着——一层网是金造的，一层是银造的。金网的铃铛是银造的，银网的铃铛是金造的。阿难，当那些铃铛网被风吹动时，发出的声音好听、迷人、悦耳又令人陶醉。阿难，就像那五种乐器，经过精心调音、熟练演奏、由高超乐师完美合奏时，所发出的声音好听、迷人、悦耳又令人陶醉一样，阿难，那些铃铛网被风吹动时，所发出的声音也是这般好听、迷人、悦耳又令人陶醉。阿难，那时在拘舍婆提王都里，那些浪荡子、酒鬼和好酒之徒，便会用这些被风吹动的铃铛网所发出的美妙声音来作乐享受。阿难，法殿建成之后，实在是光彩夺目，让人几乎睁不开眼。阿难，这就好比雨季最后一个月，秋天时节，天空晴朗无云，太阳升上天空时，光芒耀眼，让人几乎睁不开眼；阿难，那法殿正是如此光彩夺目，让人几乎睁不开眼。
‘‘Dhammo, ānanda, pāsādo dvīhi kiṅkiṇikajālehi parikkhitto ahosi – ekaṃ jālaṃ sovaṇṇamayaṃ ekaṃ rūpiyamayaṃ. Sovaṇṇamayassa jālassa rūpiyamayā kiṅkiṇikā ahesuṃ, rūpiyamayassa jālassa sovaṇṇamayā kiṅkiṇikā ahesuṃ. Tesaṃ kho panānanda, kiṅkiṇikajālānaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca. Seyyathāpi, ānanda, pañcaṅgikassa tūriyassa suvinītassa suppaṭitāḷitassa sukusalehi samannāhatassa saddo hoti, vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca, evameva kho, ānanda, tesaṃ kiṅkiṇikajālānaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca. Ye kho panānanda, tena samayena kusāvatiyā rājadhāniyā dhuttā ahesuṃ soṇḍā pipāsā, te tesaṃ kiṅkiṇikajālānaṃ vāteritānaṃ saddena paricāresuṃ. Niṭṭhito kho panānanda, dhammo pāsādo duddikkho ahosi musati cakkhūni. Seyyathāpi, ānanda, vassānaṃ pacchime māse saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṃ abbhussakkamāno duddikkho hoti musati cakkhūni; evameva kho, ānanda, dhammo pāsādo duddikkho ahosi musati cakkhūni.
259「那时，阿难，大善见王生起这样的念头：『我何不在法殿前建造一个名为「法」的莲池呢？』阿难，大善见王在法殿前建造了名为「法」的莲池。阿难，法莲池东西长一由旬，南北宽半由旬。阿难，法莲池以四种颜色的砖砌成——一块砖是金制的，一块是银制的，一块是琉璃制的，一块是水晶制的。」
‘‘Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi – ‘yaṃnūnāhaṃ dhammassa pāsādassa purato dhammaṃ nāma pokkharaṇiṃ māpeyya’nti. Māpesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano dhammassa pāsādassa purato dhammaṃ nāma pokkharaṇiṃ. Dhammā, ānanda, pokkharaṇī puratthimena pacchimena ca yojanaṃ āyāmena ahosi, uttarena dakkhiṇena ca aḍḍhayojanaṃ vitthārena. Dhammā, ānanda, pokkharaṇī catunnaṃ vaṇṇānaṃ iṭṭhakāhi citā ahosi – ekā iṭṭhakā sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā, ekā veḷuriyamayā, ekā phalikamayā.
53阿难，‘法’莲花池有二十四道台阶，由四种宝石材料做成：一道台阶是金造的，一道是银造的，一道是琉璃造的，一道是水晶造的。金台阶配有金的柱子，以及银的横梁和顶盖。银台阶配有银的柱子，以及金的横梁和顶盖。琉璃台阶配有琉璃的柱子，以及水晶的横梁和顶盖。水晶台阶配有水晶的柱子，以及琉璃的横梁和顶盖。
‘‘Dhammāya, ānanda, pokkharaṇiyā catuvīsati sopānāni ahesuṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ – ekaṃ sopānaṃ sovaṇṇamayaṃ, ekaṃ rūpiyamayaṃ, ekaṃ veḷuriyamayaṃ, ekaṃ phalikamayaṃ. Sovaṇṇamayassa sopānassa sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Rūpiyamayassa sopānassa rūpiyamayā thambhā ahesuṃ sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Veḷuriyamayassa sopānassa veḷuriyamayā thambhā ahesuṃ phalikamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Phalikamayassa sopānassa phalikamayā thambhā ahesuṃ veḷuriyamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
54阿难，‘法’莲花池由两道栏杆围绕着——一道栏杆是金造的，一道是银造的。金造的栏杆配有金的柱子，以及银的横梁和顶盖。银造的栏杆配有银的柱子，以及金的横梁和顶盖。
‘‘Dhammā, ānanda, pokkharaṇī dvīhi vedikāhi parikkhittā ahosi – ekā vedikā sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā. Sovaṇṇamayāya vedikāya sovaṇṇamayā thambhā ahesuṃ rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca. Rūpiyamayāya vedikāya rūpiyamayā thambhā ahesuṃ sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
55「阿难，法莲池被七行多罗树围绕——一行多罗树是金制的，一行是银制的，一行是琉璃制的，一行是水晶制的，一行是红玉制的，一行是玛瑙制的，一行是众宝制的。金制多罗树有金制的树干、银制的叶子和果实。银制多罗树有银制的树干、金制的叶子和果实。琉璃制多罗树有琉璃制的树干、水晶制的叶子和果实。水晶制多罗树有水晶制的树干、琉璃制的叶子和果实。红玉制多罗树有红玉制的树干、玛瑙制的叶子和果实。玛瑙制多罗树有玛瑙制的树干、红玉制的叶子和果实。众宝制多罗树有众宝制的树干、众宝制的叶子和果实。阿难，那些多罗树行被风吹动时，发出优美、可爱、悦耳、迷人的声音。阿难，犹如五支乐器善调、善击、由善巧者演奏时，发出优美、可爱、悦耳、迷人的声音，同样地，阿难，那些多罗树行被风吹动时，发出优美、可爱、悦耳、迷人的声音。阿难，当时在库沙瓦提王城中的浪荡者、酒徒、嗜酒者，他们以那些多罗树行被风吹动的声音为娱乐。」
‘‘Dhammā, ānanda, pokkharaṇī sattahi tālapantīhi parikkhittā ahosi – ekā tālapanti sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā, ekā veḷuriyamayā, ekā phalikamayā, ekā lohitaṅkamayā, ekā masāragallamayā, ekā sabbaratanamayā. Sovaṇṇamayassa tālassa sovaṇṇamayo khandho ahosi rūpiyamayāni pattāni ca phalāni ca. Rūpiyamayassa tālassa rūpiyamayo khandho ahosi sovaṇṇamayāni pattāni ca phalāni ca. Veḷuriyamayassa tālassa veḷuriyamayo khandho ahosi phalikamayāni pattāni ca phalāni ca. Phalikamayassa tālassa phalikamayo khandho ahosi veḷuriyamayāni pattāni ca phalāni ca. Lohitaṅkamayassa tālassa lohitaṅkamayo khandho ahosi masāragallamayāni pattāni ca phalāni ca. Masāragallamayassa tālassa masāragallamayo khandho ahosi lohitaṅkamayāni pattāni ca phalāni ca. Sabbaratanamayassa tālassa sabbaratanamayo khandho ahosi, sabbaratanamayāni pattāni ca phalāni ca. Tāsaṃ kho panānanda, tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi, vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca. Seyyathāpi, ānanda, pañcaṅgikassa tūriyassa suvinītassa suppaṭitāḷitassa sukusalehi samannāhatassa saddo hoti vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca, evameva kho, ānanda, tāsaṃ tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddo ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca. Ye kho panānanda, tena samayena kusāvatiyā rājadhāniyā dhuttā ahesuṃ soṇḍā pipāsā, te tāsaṃ tālapantīnaṃ vāteritānaṃ saddena paricāresuṃ.
56阿难，当那座法的宫殿和那些法的莲花池都完工之后，大善见王把当时那些沙门或被认为是沙门的人、那些婆罗门或被认为是婆罗门的人，都用各种感官欲乐款待满足后，才登上了法殿。
‘‘Niṭṭhite kho panānanda, dhamme pāsāde niṭṭhitāya dhammāya ca pokkharaṇiyā rājā mahāsudassano ‘ye tena samayena samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā’, te sabbakāmehi santappetvā dhammaṃ pāsādaṃ abhiruhi.
57第一诵品
Paṭhamabhāṇavāro.
58禅那成就
Jhānasampatti
59第一诵品
Paṭhamabhāṇavāro.
60禅那成就
Jhānasampatti
260「那时，阿难，大善见王生起这样的念头：『这是我何种业的果报、何种业的异熟，以致我现在有如此大神通力、如此大威力呢？』那时，阿难，大善见王生起这样的念头：『这是我三种业的果报、三种业的异熟，以致我现在有如此大神通力、如此大威力，即：布施、调伏、自制。』」
‘‘Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi – ‘kissa nu kho me idaṃ kammassa phalaṃ kissa kammassa vipāko, yenāhaṃ etarahi evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvo’ti? Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi – ‘tiṇṇaṃ kho me idaṃ kammānaṃ phalaṃ tiṇṇaṃ kammānaṃ vipāko, yenāhaṃ etarahi evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvo, seyyathidaṃ dānassa damassa saṃyamassā’ti.
62那时，阿难，大善见王走向那座名为‘大庄严’的重阁。走到之后，他站在大庄严重阁的门前，发出了这样的感叹：‘停止吧，贪欲的念头！停止吧，嗔恚的念头！停止吧，害人的念头！贪欲的念头到此为止，嗔恚的念头到此为止，害人的念头到此为止！’
‘‘Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano yena mahāviyūhaṃ kūṭāgāraṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā mahāviyūhassa kūṭāgārassa dvāre ṭhito udānaṃ udānesi – ‘tiṭṭha, kāmavitakka, tiṭṭha, byāpādavitakka, tiṭṭha, vihiṃsāvitakka. Ettāvatā kāmavitakka, ettāvatā byāpādavitakka, ettāvatā vihiṃsāvitakkā’ti.
261「那时，阿难，大善见王进入大庄严重阁，坐在金制卧榻上，离诸欲，离诸不善法，有寻、有伺，由离而生喜与乐，证入初禅而住。由于寻与伺的止息，内净、心专一性，无寻、无伺，由定而生喜与乐，证入第二禅而住。由于喜的离去，他住于舍、念与正知，以身体验乐，正如圣者们所说的『舍、具念、乐住』，证入第三禅而住。由于乐的舍断与苦的舍断，先前喜与忧已灭没，不苦不乐，舍念清净，证入第四禅而住。」
‘‘Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano mahāviyūhaṃ kūṭāgāraṃ pavisitvā sovaṇṇamaye pallaṅke nisinno vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsi. Vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsi. Pītiyā ca virāgā upekkhako ca vihāsi, sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedesi, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsi. Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsi.
262「那时，阿难，大善见王从大庄严重阁出来，进入金重阁，坐在银卧榻上，以慈俱行之心遍满一方而住。如是第二，如是第三，如是第四。如此，于上、于下、于横，于一切处，以一切为一切，以慈俱行之心，广大、无量、无怨、无害，遍满一切世间而住。以悲俱行之心……以喜俱行之心……以舍俱行之心遍满一方而住，如是第二，如是第三，如是第四。如此，于上、于下、于横，于一切处，以一切为一切，以舍俱行之心，广大、无量、无怨、无害，遍满一切世间而住。」
‘‘Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano mahāviyūhā kūṭāgārā nikkhamitvā sovaṇṇamayaṃ kūṭāgāraṃ pavisitvā rūpiyamaye pallaṅke nisinno mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā vihāsi. Tathā dutiyaṃ tathā tatiyaṃ tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā vihāsi. Karuṇāsahagatena cetasā…pe… muditāsahagatena cetasā…pe… upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā vihāsi tathā dutiyaṃ tathā tatiyaṃ tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā vihāsi.
65八万四千城等
Caturāsīti nagarasahassādi
263阿难，大善见王有八万四千座城市，以库沙瓦提王都为首；有八万四千座宫殿，以法宫为首；有八万四千座重阁，以大庄严重阁为首；有八万四千张卧榻，有金制的、银制的、象牙制的、沙罗木制的，铺有羊毛毯、绣花毯、白羊毛毯、有迦达利鹿最上铺盖的，有天盖的，两端有红枕的；有八万四千头象，有金饰、金幢、覆以金网的，以伍波萨他龙王为首；有八万四千匹马，有金饰、金幢、覆以金网的，以瓦拉哈咖马王为首；有八万四千辆车，有狮皮围、虎皮围、豹皮围、黄毯围的，有金饰、金幢、覆以金网的，以韦嘉延德车为首；有八万四千颗宝珠，以宝珠宝为首；有八万四千位女子，以苏跋达天后为首；有八万四千位家主，以家主宝为首；有八万四千位刹帝利随从，以大臣宝为首；有八万四千头母牛，有乳桶、有布巾、有铜器的；有八万四千万件衣服，有细亚麻的、细棉的、细丝的、细毛的；(阿难，大善见王)有八万四千个食盘，早晚送来饭食。
‘‘Rañño, ānanda, mahāsudassanassa caturāsīti nagarasahassāni ahesuṃ kusāvatīrājadhānippamukhāni; caturāsīti pāsādasahassāni ahesuṃ dhammapāsādappamukhāni; caturāsīti kūṭāgārasahassāni ahesuṃ mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni; caturāsīti pallaṅkasahassāni ahesuṃ sovaṇṇamayāni rūpiyamayāni dantamayāni sāramayāni gonakatthatāni paṭikatthatāni paṭalikatthatāni kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni; caturāsīti nāgasahassāni ahesuṃ sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni; caturāsīti assasahassāni ahesuṃ sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni; caturāsīti rathasahassāni ahesuṃ sīhacammaparivārāni byagghacammaparivārāni dīpicammaparivārāni paṇḍukambalaparivārāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni vejayantarathappamukhāni; caturāsīti maṇisahassāni ahesuṃ maṇiratanappamukhāni; caturāsīti itthisahassāni ahesuṃ subhaddādevippamukhāni; caturāsīti gahapatisahassāni ahesuṃ gahapatiratanappamukhāni; caturāsīti khattiyasahassāni ahesuṃ anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni; caturāsīti dhenusahassāni ahesuṃ duhasandanāni dukūlasandānāni kaṃsūpadhāraṇāni; caturāsīti vatthakoṭisahassāni ahesuṃ khomasukhumānaṃ kappāsikasukhumānaṃ koseyyasukhumānaṃ kambalasukhumānaṃ ; (rañño, ānanda, mahāsudassanassa) caturāsīti thālipākasahassāni ahesuṃ sāyaṃ pātaṃ bhattābhihāro abhihariyittha.
264「阿难，那时大善见王有八万四千头象，每朝每暮来侍奉。阿难，那时大善见王生起这样的想法：『这些我的八万四千头象每朝每暮来侍奉，如果每经过一百年，每次四万二千头象来侍奉，那就好了。』阿难，那时大善见王召唤管理者宝：『朋友管理者宝，这些我的八万四千头象每朝每暮来侍奉，那么，朋友管理者宝，每经过一百年，让每次四万二千头象来侍奉。』阿难，管理者宝应答大善见王：『是的，天王。』阿难，那时，大善见王过后，每经过一百年，每次四万二千头象来侍奉。
‘‘Tena kho panānanda, samayena rañño mahāsudassanassa caturāsīti nāgasahassāni sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhānaṃ āgacchanti. Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi – ‘imāni kho me caturāsīti nāgasahassāni sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhānaṃ āgacchanti, yaṃnūna vassasatassa vassasatassa accayena dvecattālīsaṃ dvecattālīsaṃ nāgasahassāni sakiṃ sakiṃ upaṭṭhānaṃ āgaccheyyu’nti. Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano pariṇāyakaratanaṃ āmantesi – ‘imāni kho me, samma pariṇāyakaratana, caturāsīti nāgasahassāni sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhānaṃ āgacchanti, tena hi, samma pariṇāyakaratana, vassasatassa vassasatassa accayena dvecattālīsaṃ dvecattālīsaṃ nāgasahassāni sakiṃ sakiṃ upaṭṭhānaṃ āgacchantū’ti. ‘Evaṃ, devā’ti kho, ānanda, pariṇāyakaratanaṃ rañño mahāsudassanassa paccassosi. Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa aparena samayena vassasatassa vassasatassa accayena dvecattālīsaṃ dvecattālīsaṃ nāgasahassāni sakiṃ sakiṃ upaṭṭhānaṃ āgamaṃsu.
68苏跋德王后前来
Subhaddādeviupasaṅkamanaṃ
265阿难，那时苏跋达天后经过许多年、许多百年、许多千年后，生起这样的念头——『我很久没见到大善见王了。我何不前往见大善见王呢？』阿难，那时苏跋达天后召唤后宫——『来，你们洗头，穿上黄衣。我们很久没见到大善见王了，我们要前往见大善见王。』阿难，后宫回答苏跋达天后『是的，夫人』，洗了头，穿上黄衣后，前往苏跋达天后处。阿难，那时苏跋达天后召唤大臣宝——『请你，尊敬的大臣宝，准备四军，我们很久没见到大善见王了，我们要前往见大善见王。』阿难，大臣宝回答苏跋达天后『是的，天后』，准备好四军后，向苏跋达天后报告——『天后，四军已准备好，现在请您看时机。』阿难，那时苏跋达天后与四军一起，连同后宫，前往法宫；到达后，登上法宫，前往大庄严重阁。到达后，扶着大庄严重阁的门柱站立。阿难，那时大善见王听到声音——『为何有如大众的声音？』从大庄严重阁出来，看见苏跋达天后扶着门柱站立，见到后对苏跋达天后说——『天后，就站在那里，不要进来。』阿难，那时大善见王召唤某人——『来，你这个人，从大庄严重阁搬出金制卧榻，在全金制的多罗树林中铺设。』阿难，那人回答大善见王『是的，天神』，从大庄严重阁搬出金制卧榻，在全金制的多罗树林中铺设。阿难，那时大善见王以右胁作狮子卧，足足相叠，具念、正知。
‘‘Atha kho, ānanda, subhaddāya deviyā bahunnaṃ vassānaṃ bahunnaṃ vassasatānaṃ bahunnaṃ vassasahassānaṃ accayena etadahosi – ‘ciraṃ diṭṭho kho me rājā mahāsudassano. Yaṃnūnāhaṃ rājānaṃ mahāsudassanaṃ dassanāya upasaṅkameyya’nti. Atha kho, ānanda, subhaddā devī itthāgāraṃ āmantesi – ‘etha tumhe sīsāni nhāyatha pītāni vatthāni pārupatha. Ciraṃ diṭṭho no rājā mahāsudassano, rājānaṃ mahāsudassanaṃ dassanāya upasaṅkamissāmā’ti. ‘Evaṃ, ayye’ti kho, ānanda, itthāgāraṃ subhaddāya deviyā paṭissutvā sīsāni nhāyitvā pītāni vatthāni pārupitvā yena subhaddā devī tenupasaṅkami. Atha kho, ānanda, subhaddā devī pariṇāyakaratanaṃ āmantesi – ‘kappehi, samma pariṇāyakaratana, caturaṅginiṃ senaṃ, ciraṃ diṭṭho no rājā mahāsudassano, rājānaṃ mahāsudassanaṃ dassanāya upasaṅkamissāmā’ti. ‘Evaṃ, devī’ti kho, ānanda, pariṇāyakaratanaṃ subhaddāya deviyā paṭissutvā caturaṅginiṃ senaṃ kappāpetvā subhaddāya deviyā paṭivedesi – ‘kappitā kho, devi, caturaṅginī senā, yassadāni kālaṃ maññasī’ti. Atha kho, ānanda, subhaddā devī caturaṅginiyā senāya saddhiṃ itthāgārena yena dhammo pāsādo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā dhammaṃ pāsādaṃ abhiruhitvā yena mahāviyūhaṃ kūṭāgāraṃ tenupasaṅkami. Upasaṅkamitvā mahāviyūhassa kūṭāgārassa dvārabāhaṃ ālambitvā aṭṭhāsi. Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano saddaṃ sutvā – ‘kiṃ nu kho mahato viya janakāyassa saddo’ti mahāviyūhā kūṭāgārā nikkhamanto addasa subhaddaṃ deviṃ dvārabāhaṃ ālambitvā ṭhitaṃ, disvāna subhaddaṃ deviṃ etadavoca – ‘ettheva, devi, tiṭṭha mā pāvisī’ti. Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano aññataraṃ purisaṃ āmantesi – ‘ehi tvaṃ, ambho purisa, mahāviyūhā kūṭāgārā sovaṇṇamayaṃ pallaṅkaṃ nīharitvā sabbasovaṇṇamaye tālavane paññapehī’ti. ‘Evaṃ, devā’ti kho, ānanda, so puriso rañño mahāsudassanassa paṭissutvā mahāviyūhā kūṭāgārā sovaṇṇamayaṃ pallaṅkaṃ nīharitvā sabbasovaṇṇamaye tālavane paññapesi. Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano dakkhiṇena passena sīhaseyyaṃ kappesi pāde pādaṃ accādhāya sato sampajāno.
266那时，阿难，苏跋德王后心里想：‘大善见王的感官看起来这么清净，肤色这么纯净光亮，可别是大善见王快要过世了吧。’ 于是她就对大善见王这样说：
‘‘Atha kho, ānanda, subhaddāya deviyā etadahosi – ‘vippasannāni kho rañño mahāsudassanassa indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto, mā heva kho rājā mahāsudassano kālamakāsī’ti rājānaṃ mahāsudassanaṃ etadavoca –
71「『天王，这八万四千座城市，以库沙瓦提王都为首，是你的。天王，对此生起欲，对生命作期望。天王，这八万四千座宫殿，以法宫殿为首，是你的。天王，对此生起欲，对生命作期望。天王，这八万四千座重阁，以大庄严重阁为首，是你的。天王，对此生起欲，对生命作期望。天王，这八万四千张卧榻，以金制、银制、象牙制、娑罗木制为首，铺有长毛覆盖物、白羊毛覆盖物、花纹覆盖物、迦达利鹿最上皮革铺盖，有天盖，两端有红枕，是你的。天王，对此生起欲，对生命作期望。天王，这八万四千头象，以金装饰、金幢、金网覆盖，以乌波萨他象王为首，是你的。天王，对此生起欲，对生命作期望。天王，这八万四千匹马，以金装饰、金幢、金网覆盖，以瓦拉哈咖马王为首，是你的。天王，对此生起欲，对生命作期望。天王，这八万四千辆车，以狮皮围绕、虎皮围绕、豹皮围绕、黄毯围绕，以金装饰、金幢、金网覆盖，以韦加央答车为首，是你的。天王，对此生起欲，对生命作期望。天王，这八万四千颗宝珠，以宝珠宝为首，是你的。天王，对此生起欲，对生命作期望。天王，这八万四千位女子，以女宝为首，是你的。天王，对此生起欲，对生命作期望。天王，这八万四千位家主，以家主宝为首，是你的。天王，对此生起欲，对生命作期望。天王，这八万四千位刹帝利随从，以大臣宝为首，是你的。天王，对此生起欲，对生命作期望。天王，这八万四千头乳牛，以乳桶、铜制器皿为首，是你的。天王，对此生起欲，对生命作期望。天王，这八万四千万件衣服，以细亚麻、细棉布、细丝绸、细羊毛为首，是你的。天王，对此生起欲，对生命作期望。天王，这八万四千盘食物，早晚供奉饮食，是你的。天王，对此生起欲，对生命作期望。』」
‘Imāni te, deva, caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti pāsādasahassāni dhammapāsādappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti pallaṅkasahassāni sovaṇṇamayāni rūpiyamayāni dantamayāni sāramayāni gonakatthatāni paṭikatthatāni paṭalikatthatāni kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi, jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti nāgasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni. Ettha, deva , chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti assasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva caturāsīti rathasahassāni sīhacammaparivārāni byagghacammaparivārāni dīpicammaparivārāni paṇḍukambalaparivārāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni vejayantarathappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti maṇisahassāni maṇiratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti itthisahassāni itthiratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti gahapatisahassāni gahapatiratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti khattiyasahassāni anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti dhenusahassāni duhasandanāni kaṃsūpadhāraṇāni. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti vatthakoṭisahassāni khomasukhumānaṃ kappāsikasukhumānaṃ koseyyasukhumānaṃ kambalasukhumānaṃ. Ettha, deva, chandaṃ janehi, jīvite apekkhaṃ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti thālipākasahassāni sāyaṃ pātaṃ bhattābhihāro abhihariyati. Ettha, deva, chandaṃ janehi jīvite apekkhaṃ karohī’ti.
267听了这话，阿难，大善见王就对苏跋德王后说：
‘‘Evaṃ vutte, ānanda, rājā mahāsudassano subhaddaṃ deviṃ etadavoca –
73『天后，长久以来你以可意的、可爱的、可喜的、合意的对待我；但现在在最后时刻，你却以不可意的、不可爱的、不可喜的、不合意的对待我。』『那么，天神，我应该如何对待您呢？』『天后，你应该这样对待我——「天神，一切可爱的、合意的都有别离、分离、变异，天神，您不要有期望而死，有期望而死是苦的，有期望而死是应受呵责的。天神，这些是您的八万四千座城市，以库沙瓦提王都为首。天神，对此舍弃欲望，不要对生命有期望。天神，这些是您的八万四千座宫殿，以法宫为首。天神，对此舍弃欲望，不要对生命有期望。天神，这些是您的八万四千座重阁，以大庄严重阁为首。天神，对此舍弃欲望，不要对生命有期望。天神，这些是您的八万四千张卧榻，有金制的、银制的、象牙制的、沙罗木制的，铺有羊毛毯、绣花毯、白羊毛毯、有迦达利鹿最上铺盖的，有天盖的，两端有红枕的。天神，对此舍弃欲望，不要对生命有期望。天神，这些是您的八万四千头象，有金饰、金幢、覆以金网的，以伍波萨他龙王为首。天神，对此舍弃欲望，不要对生命有期望。天神，这些是您的八万四千匹马，有金饰、金幢、覆以金网的，以瓦拉哈咖马王为首。天神，对此舍弃欲望，不要对生命有期望。天神，这些是您的八万四千辆车，有狮皮围、虎皮围、豹皮围、黄毯围的，有金饰、金幢、覆以金网的，以韦嘉延德车为首。天神，对此舍弃欲望，不要对生命有期望。天神，这些是您的八万四千颗宝珠，以宝珠宝为首。天神，对此舍弃欲望，不要对生命有期望。天神，这些是您的八万四千位女子，以苏跋达天后为首。天神，对此舍弃欲望，不要对生命有期望。天神，这些是您的八万四千位家主，以家主宝为首。天神，对此舍弃欲望，不要对生命有期望。天神，这些是您的八万四千位刹帝利随从，以大臣宝为首。天神，对此舍弃欲望，不要对生命有期望。天神，这些是您的八万四千头母牛，有乳桶、有铜器的。天神，对此舍弃欲望，不要对生命有期望。天神，这些是您的八万四千万件衣服，有细亚麻的、细棉的、细丝的、细毛的。天神，对此舍弃欲望，不要对生命有期望。天神，这些是您的八万四千个食盘，早晚送来饭食。天神，对此舍弃欲望，不要对生命有期望。」』
‘Dīgharattaṃ kho maṃ tvaṃ, devi, iṭṭhehi kantehi piyehi manāpehi samudācarittha; atha ca pana maṃ tvaṃ pacchime kāle aniṭṭhehi akantehi appiyehi amanāpehi samudācarasī’ti. ‘Kathaṃ carahi taṃ, deva, samudācarāmī’ti? ‘Evaṃ kho maṃ tvaṃ, devi, samudācara – ‘‘sabbeheva, deva, piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo, mā kho tvaṃ, deva, sāpekkho kālamakāsi, dukkhā sāpekkhassa kālaṅkiriyā, garahitā ca sāpekkhassa kālaṅkiriyā. Imāni te, deva, caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti pāsādasahassāni dhammapāsādappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te , deva, caturāsīti kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti pallaṅkasahassāni sovaṇṇamayāni rūpiyamayāni dantamayāni sāramayāni gonakatthatāni paṭikatthatāni paṭalikatthatāni kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti nāgasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti assasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti rathasahassāni sīhacammaparivārāni byagghacammaparivārāni dīpicammaparivārāni paṇḍukambalaparivārāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni vejayantarathappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti maṇisahassāni maṇiratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti itthisahassāni subhaddādevippamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti gahapatisahassāni gahapatiratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti khattiyasahassāni anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti dhenusahassāni duhasandanāni kaṃsūpadhāraṇāni. Ettha deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti vatthakoṭisahassāni khomasukhumānaṃ kappāsikasukhumānaṃ koseyyasukhumānaṃ kambalasukhumānaṃ. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te deva caturāsīti thālipākasahassāni sāyaṃ pātaṃ bhattābhihāro abhihariyati. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsī’’’ti.
268阿难，如是说时，苏跋达天后哭泣，流下眼泪。阿难，那时苏跋达天后拭去眼泪后，对大善见王说——
‘‘Evaṃ vutte, ānanda, subhaddā devī parodi assūni pavattesi. Atha kho, ānanda, subhaddā devī assūni puñchitvā rājānaṃ mahāsudassanaṃ etadavoca –
75‘大王啊，所有可爱、合意的事物，都必然会分离、会散去、会变成别的样子。大王，您千万不要带着牵挂去世，带着牵挂死去是痛苦的，也是应该被责备的。大王，您有这八万四千座城市，以王都库沙瓦提为首。大王啊，在这些上面，请您断除欲念，不要对生命有所期待。大王，您有这八万四千座宫殿，以法殿为首。大王啊，在这些上面，请您断除欲念，不要对生命有所期待。大王，您有这八万四千座楼阁，以大楼阁为首。大王啊，在这些上面，请您断除欲念，不要对生命有所期待。大王，您有这八万四千张座椅，有纯金的、纯银的、象牙的、硬木的，上面铺着长毛绒毯、白羊毛毯、绣花羊毛毯，还有最好的羚羊皮褥子，都带着顶篷，两边有红色枕垫。大王啊，在这些上面，请您断除欲念，不要对生命有所期待。大王，您有这八万四千头大象，装饰着黄金饰品、黄金旗帜，覆盖着金网，以布萨象王为首。大王啊，在这些上面，请您断除欲念，不要对生命有所期待。大王，您有这八万四千匹马，装饰着黄金饰品、黄金旗帜，覆盖着金网，以云马王为首。大王啊，在这些上面，请您断除欲念，不要对生命有所期待。大王，您有这八万四千辆车，围饰着狮皮、虎皮、豹皮和淡黄色的毛毯，装饰着黄金饰品、黄金旗帜，覆盖着金网，以胜利车为首。大王啊，在这些上面，请您断除欲念，不要对生命有所期待。大王，您有这八万四千颗摩尼宝珠，以摩尼宝珠为首。大王啊，在这些上面，请您断除欲念，不要对生命有所期待。大王，您有这八万四千名女子，以女宝为首。大王啊，在这些上面，请您断除欲念，不要对生命有所期待。大王，您有这八万四千位居士，以居士宝为首。大王啊，在这些上面，请您断除欲念，不要对生命有所期待。大王，您有这八万四千位刹帝利随从，以将军宝为首。大王啊，在这些上面，请您断除欲念，不要对生命有所期待。大王，您有这八万四千头奶牛，产奶丰富，配有铜制奶桶。大王啊，在这些上面，请您断除欲念，不要对生命有所期待。大王，您有这八万四千俱胝套衣服，有精致的亚麻布、精致的棉布、精致的丝绸、精致的毛料。大王啊，在这些上面，请您断除欲念，不要对生命有所期待。大王，您有这八万四千份供饭，早晚的饭食都为您端上来了。大王啊，在这些上面，请您断除欲念，不要对生命有所期待。’
‘Sabbeheva , deva, piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo, mā kho tvaṃ, deva, sāpekkho kālamakāsi, dukkhā sāpekkhassa kālaṅkiriyā, garahitā ca sāpekkhassa kālaṅkiriyā. Imāni te, deva, caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti pāsādasahassāni dhammapāsādappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti pallaṅkasahassāni sovaṇṇamayāni rūpiyamayāni dantamayāni sāramayāni gonakatthatāni paṭikatthatāni paṭalikatthatāni kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti nāgasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te , deva, caturāsīti assasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni . Ettha, deva, chandaṃ pajaha, jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti rathasahassāni sīhacammaparivārāni byagghacammaparivārāni dīpicammaparivārāni paṇḍukambalaparivārāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni vejayantarathappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti maṇisahassāni maṇiratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti itthisahassāni itthiratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha, jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te , deva, caturāsīti gahapatisahassāni gahapatiratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti khattiyasahassāni anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti dhenusahassāni duhasandanāni kaṃsūpadhāraṇāni. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti vatthakoṭisahassāni khomasukhumānaṃ kappāsikasukhumānaṃ koseyyasukhumānaṃ kambalasukhumānaṃ. Ettha, deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsi. Imāni te, deva, caturāsīti thālipākasahassāni sāyaṃ pātaṃ bhattābhihāro abhihariyati. Ettha , deva, chandaṃ pajaha jīvite apekkhaṃ mākāsī’ti.
76往生梵天界
Brahmalokūpagamaṃ
77往生梵天界
Brahmalokūpagamaṃ
269接着，阿难，大善见王没过多久就去世了。阿难，就像一位富裕的居士或居士之子，吃了合口的饭菜后，会有一种饭后的困倦感一样，阿难，大善见王感受到的临终之痛，也就是这样。大善见王去世之后，阿难，投生到了善趣、梵天界。阿难，大善见王做了八万四千年的王子游戏，做了八万四千年的副王，做了八万四千年的国王，做了八万四千年在家人，在法殿中修习梵行。他修习了四梵住，在身体破裂、死后，往生到了梵天界。
‘‘Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano nacirasseva kālamakāsi. Seyyathāpi, ānanda, gahapatissa vā gahapatiputtassa vā manuññaṃ bhojanaṃ bhuttāvissa bhattasammado hoti, evameva kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa māraṇantikā vedanā ahosi. Kālaṅkato ca, ānanda, rājā mahāsudassano sugatiṃ brahmalokaṃ upapajji. Rājā, ānanda, mahāsudassano caturāsīti vassasahassāni kumārakīḷaṃ kīḷi. Caturāsīti vassasahassāni oparajjaṃ kāresi. Caturāsīti vassasahassāni rajjaṃ kāresi. Caturāsīti vassasahassāni gihibhūto dhamme pāsāde brahmacariyaṃ cari . So cattāro brahmavihāre bhāvetvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā brahmalokūpago ahosi.
270阿难，或许有人会这样想——『那时的大善见王是另一个人』，但阿难，不应这样看。我在那时就是大善见王。那八万四千座城市，以库沙瓦提王都为首，皆属于我；八万四千座宫殿，以法宫为首，皆属于我；八万四千座重阁，以大庄严重阁为首，皆属于我；八万四千张卧榻，或金制、或银制、或象牙制、或沙罗木制，铺有羊毛毯、绣花毯、白羊毛毯，有迦达利鹿最上铺盖，上置天盖，两端红枕，皆属于我；八万四千头象，金饰金幢、覆以金网，以伍波萨他龙王为首，皆属于我；八万四千匹马，金饰金幢、覆以金网，以瓦拉哈咖马王为首，皆属于我；八万四千辆车，或狮皮、或虎皮、或豹皮、或黄毯为围，金饰金幢、覆以金网，以韦嘉延德车为首，皆属于我；八万四千颗宝珠，以宝珠宝为首，皆属于我；八万四千位女子，以苏跋达天后为首，皆属于我；八万四千位家主，以家主宝为首，皆属于我；八万四千位刹帝利随从，以大臣宝为首，皆属于我；八万四千头母牛，备有乳桶铜器，皆属于我；八万四千万件衣服，细亚麻、细棉、细丝、细毛，皆属于我；八万四千个食盘，早晚按时送来饭食，皆属于我。
‘‘Siyā kho panānanda, evamassa – ‘añño nūna tena samayena rājā mahāsudassano ahosī’ti, na kho panetaṃ, ānanda, evaṃ daṭṭhabbaṃ. Ahaṃ tena samayena rājā mahāsudassano ahosiṃ. Mama tāni caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni, mama tāni caturāsīti pāsādasahassāni dhammapāsādappamukhāni, mama tāni caturāsīti kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni, mama tāni caturāsīti pallaṅkasahassāni sovaṇṇamayāni rūpiyamayāni dantamayāni sāramayāni gonakatthatāni paṭikatthatāni paṭalikatthatāni kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni, mama tāni caturāsīti nāgasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni, mama tāni caturāsīti assasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni, mama tāni caturāsīti rathasahassāni sīhacammaparivārāni byagghacammaparivārāni dīpicammaparivārāni paṇḍukambalaparivārāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni vejayantarathappamukhāni, mama tāni caturāsīti maṇisahassāni maṇiratanappamukhāni, mama tāni caturāsīti itthisahassāni subhaddādevippamukhāni, mama tāni caturāsīti gahapatisahassāni gahapatiratanappamukhāni, mama tāni caturāsīti khattiyasahassāni anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni, mama tāni caturāsīti dhenusahassāni duhasandanāni kaṃsūpadhāraṇāni, mama tāni caturāsīti vatthakoṭisahassāni khomasukhumānaṃ kappāsikasukhumānaṃ koseyyasukhumānaṃ kambalasukhumānaṃ, mama tāni caturāsīti thālipākasahassāni sāyaṃ pātaṃ bhattābhihāro abhihariyittha.
271然而，阿难，在那些八万四千座城市中，我当时实际居住的，只有一座城，就是王都库沙瓦提。在那些八万四千座宫殿中，我当时实际居住的，只有一座宫殿，就是法殿。在那些八万四千座楼阁中，我当时实际居住的，只有一座楼阁，就是大楼阁。在那些八万四千张座椅中，我当时实际使用的，只有一张座椅，也就是金的、银的、象牙的或者硬木的其中一张。在那些八万四千头大象中，我当时实际骑乘的，只有一头象，就是布萨象王。在那些八万四千匹马中，我当时实际骑乘的，只有一匹马，就是云马王。在那些八万四千辆车中，我当时实际骑乘的，只有一辆车，就是胜利车。在那些八万四千名女子中，当时实际侍奉我的，只有一位女子，或是刹帝利种姓的，或是吠舍种姓的。在那些八万四千俱胝套衣服中，我当时实际穿着的，只有一套衣物，或是精致的亚麻布，或是精致的棉布，或是精致的丝绸，或是精致的毛料。在那些八万四千份供饭中，我当时实际吃的，只有一份供饭，最多一升米饭和相配的菜肴。
‘‘Tesaṃ kho panānanda, caturāsītinagarasahassānaṃ ekaññeva taṃ nagaraṃ hoti, yaṃ tena samayena ajjhāvasāmi yadidaṃ kusāvatī rājadhānī. Tesaṃ kho panānanda, caturāsītipāsādasahassānaṃ ekoyeva so pāsādo hoti, yaṃ tena samayena ajjhāvasāmi yadidaṃ dhammo pāsādo. Tesaṃ kho panānanda, caturāsītikūṭāgārasahassānaṃ ekaññeva taṃ kūṭāgāraṃ hoti, yaṃ tena samayena ajjhāvasāmi yadidaṃ mahāviyūhaṃ kūṭāgāraṃ. Tesaṃ kho panānanda, caturāsītipallaṅkasahassānaṃ ekoyeva so pallaṅko hoti, yaṃ tena samayena paribhuñjāmi yadidaṃ sovaṇṇamayo vā rūpiyamayo vā dantamayo vā sāramayo vā. Tesaṃ kho panānanda, caturāsītināgasahassānaṃ ekoyeva so nāgo hoti, yaṃ tena samayena abhiruhāmi yadidaṃ uposatho nāgarājā. Tesaṃ kho panānanda, caturāsītiassasahassānaṃ ekoyeva so asso hoti, yaṃ tena samayena abhiruhāmi yadidaṃ valāhako assarājā. Tesaṃ kho panānanda, caturāsītirathasahassānaṃ ekoyeva so ratho hoti, yaṃ tena samayena abhiruhāmi yadidaṃ vejayantaratho. Tesaṃ kho panānanda, caturāsītiitthisahassānaṃ ekāyeva sā itthī hoti, yā tena samayena paccupaṭṭhāti khattiyānī vā vessinī vā. Tesaṃ kho panānanda, vā. Tesaṃ kho panānanda, caturāsītivatthakoṭisahassānaṃ ekaṃyeva taṃ dussayugaṃ hoti, yaṃ tena samayena paridahāmi khomasukhumaṃ vā kappāsikasukhumaṃ vā koseyyasukhumaṃ vā kambalasukhumaṃ vā. Tesaṃ kho panānanda, caturāsītithālipākasahassānaṃ ekoyeva so thālipāko hoti, yato nāḷikodanaparamaṃ bhuñjāmi tadupiyañca sūpeyyaṃ.
272阿难，看吧，所有那些行都已经过去、灭掉了、变异了。阿难，诸行就是这样无常；阿难，诸行就是这样不坚固；阿难，诸行就是这样不可依靠！阿难，到了这个地步，足以对一切诸行厌离，足以离欲，足以解脱了。
‘‘Passānanda, sabbete saṅkhārā atītā niruddhā vipariṇatā. Evaṃ aniccā kho, ānanda, saṅkhārā; evaṃ addhuvā kho, ānanda, saṅkhārā; evaṃ anassāsikā kho, ānanda, saṅkhārā! Yāvañcidaṃ, ānanda , alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ, alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccituṃ.
82「阿难，我忆念在此处六次舍弃身体，而且是作为如法的、法王的、四方征服者、获得国土安稳、具足七宝的转轮王，这是第七次舍弃身体。阿难，然而我不见在包括天的世间、包括魔的世间、包括梵天的世间、包括沙门婆罗门的世代、包括天人的世代中，有如来会第八次舍弃身体的地方。」世尊说此，善逝说此后，导师又说此──
‘‘Chakkhattuṃ kho panāhaṃ, ānanda, abhijānāmi imasmiṃ padese sarīraṃ nikkhipitaṃ, tañca kho rājāva samāno cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyapatto sattaratanasamannāgato, ayaṃ sattamo sarīranikkhepo. Na kho panāhaṃ, ānanda, taṃ padesaṃ samanupassāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yattha tathāgato aṭṭhamaṃ sarīraṃ nikkhipeyyā’’ti. Idamavoca bhagavā, idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
83「诸行确实无常，是生灭法；」
‘‘Aniccā vata saṅkhārā, uppādavayadhammino;
84生起后灭去，它们的止息是乐。
Uppajjitvā nirujjhanti, tesaṃ vūpasamo sukho’’ti.
85大善见经完 第四
Mahāsudassanasuttaṃ niṭṭhitaṃ catutthaṃ.