AN 156 · 1. 学弱经
1(7) 2. 念处品
(7) 2. Satipaṭṭhānavaggo
21. 学弱经
1. Sikkhādubbalyasuttaṃ
63「诸比丘,这五种是学处的弱点。哪五种?杀生、不与取、欲邪行、妄语、放逸之因的诸酒类——诸比丘,这五种是学处的弱点。
‘‘Pañcimāni , bhikkhave, sikkhādubbalyāni. Katamāni pañca? Pāṇātipāto, adinnādānaṃ, kāmesumicchācāro, musāvādo, surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca sikkhādubbalyāni.
4诸比丘,为了断除这五种学处的软弱,应当修习四念处。哪四种呢?诸比丘,于此,比丘于身随观身而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧;于受……于心……于法随观法而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧。诸比丘,为了断除这五种学处的软弱,应当修习这四念处。第一。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ sikkhādubbalyānaṃ pahānāya cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu…pe… citte…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ sikkhādubbalyānaṃ pahānāya ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Paṭhamaṃ.
52. 盖经
2. Nīvaraṇasuttaṃ
64「诸比丘,有这五盖。哪五个呢?欲欲盖、嗔恚盖、昏沉睡眠盖、掉举追悔盖、疑盖——诸比丘,这些就是五盖。
‘‘Pañcimāni, bhikkhave, nīvaraṇāni. Katamāni pañca? Kāmacchandanīvaraṇaṃ, byāpādanīvaraṇaṃ, thinamiddhanīvaraṇaṃ , uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ, vicikicchānīvaraṇaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca nīvaraṇāni.
7诸比丘,为了断除这五盖,应当修习四念处。哪四种呢?诸比丘,于此,比丘于身随观身而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧;于受……于心……于法随观法而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧。诸比丘,为了断除这五盖,应当修习这四念处。第二。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ nīvaraṇānaṃ pahānāya cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu…pe… citte…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ nīvaraṇānaṃ pahānāya ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Dutiyaṃ.
83. 欲功德经
3. Kāmaguṇasuttaṃ
65「诸比丘,这五种是欲绳。哪五种?眼所识之色,可喜的、可爱的、合意的、可爱形状的、伴随着欲的、能引起染着的;耳所识之声……鼻所识之香……舌所识之味……身所识之触,可喜的、可爱的、合意的、可爱形状的、伴随着欲的、能引起染着的。诸比丘,这五种是欲绳。
‘‘Pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā. Katame pañca? Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, sotaviññeyyā saddā…pe… ghānaviññeyyā gandhā… jivhāviññeyyā rasā… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Ime kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā.
10诸比丘,为了断除这五欲功德……应当修习这四念处。第三。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Tatiyaṃ.
114. 取蕴经
4. Upādānakkhandhasuttaṃ
66「诸比丘,这五种是取蕴。哪五种?色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴——诸比丘,这五种是取蕴。
‘‘Pañcime, bhikkhave, upādānakkhandhā. Katame pañca? Rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho – ime kho, bhikkhave, pañcupādānakkhandhā.
13诸比丘,为了断除这五取蕴……应当修习这四念处。第四。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Catutthaṃ.
145. 下分经
5. Orambhāgiyasuttaṃ
67「诸比丘,这五种下分结。哪五种?有身见、疑、戒禁取、欲欲、嗔恚——诸比丘,这些是五种下分结。
‘‘Pañcimāni, bhikkhave, orambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso, kāmacchando, byāpādo – imāni kho, bhikkhave, pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni.
16诸比丘,为了断除这五下分结……应当修习这四念处。第五。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Pañcamaṃ.
176. 趣经
6. Gatisuttaṃ
68「诸比丘,这五种趣。哪五种?地狱、畜生界、饿鬼界、人、天——诸比丘,这些是五种趣。
‘‘Pañcimā, bhikkhave, gatiyo. Katamā pañca? Nirayo, tiracchānayoni , pettivisayo, manussā, devā – imā kho, bhikkhave, pañca gatiyo.
19诸比丘,为了断除这五趣……应当修习这四念处。第六。
‘‘Imāsaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ gatīnaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
207. 悭经
7. Macchariyasuttaṃ
69「诸比丘,这五种悭。哪五种?住处悭、家悭、利养悭、赞叹悭、法悭——诸比丘,这些是五种悭。
‘‘Pañcimāni, bhikkhave, macchariyāni. Katamāni pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, dhammamacchariyaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca macchariyāni.
22诸比丘,为了断除这五悭……应当修习这四念处。第七。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ macchariyānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Sattamaṃ.
238. 上分经
8. Uddhambhāgiyasuttaṃ
70「诸比丘,这五种上分结。哪五种?色贪、无色贪、慢、掉举、无明——诸比丘,这些是五种上分结。
‘‘Pañcimāni , bhikkhave, uddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṃ, avijjā – imāni kho, bhikkhave, pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni.
25诸比丘,为了断除这五上分结……应当修习这四念处。第八。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Aṭṭhamaṃ.
269. 心荒芜经
9. Cetokhilasuttaṃ
71诸比丘,有这五心荒地。哪五种呢?诸比丘,这里,比丘对导师疑惑、怀疑、不胜解、不净信。诸比丘,凡比丘对导师疑惑、怀疑、不胜解、不净信者,其心不倾向于热诚、勤修、持续、精勤。凡其心不倾向于热诚、勤修、持续、精勤者,这是第一心荒地。
‘‘Pañcime , bhikkhave, cetokhilā . Katame pañca? Idha bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya , ayaṃ paṭhamo cetokhilo.
28「再者,诸比丘,比丘对法怀疑……对僧团怀疑……对学怀疑……对同梵行者愤怒、不满、心受伤害、生起荒芜。诸比丘,凡比丘对同梵行者愤怒、不满、心受伤害、生起荒芜者,其心不倾向于热诚、专修、恒常、精勤。凡其心不倾向于热诚、专修、恒常、精勤者,这是第五心荒芜。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhamme kaṅkhati…pe… saṅghe kaṅkhati… sikkhāya kaṅkhati… sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ pañcamo cetokhilo.
29诸比丘,为了断除这五心荒地……应当修习这四念处。」第九。
‘‘Imesaṃ, kho, bhikkhave, pañcannaṃ cetokhilānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Navamaṃ.
3010. 心缚经
10. Cetasovinibandhasuttaṃ
72「诸比丘,有这五心束缚。哪五种?诸比丘,这里,比丘对诸欲未离贪、未离欲、未离爱、未离渴、未离热恼、未离渴爱。诸比丘,凡比丘对诸欲未离贪、未离欲、未离爱、未离渴、未离热恼、未离渴爱者,其心不倾向于热诚、专修、恒常、精勤。凡其心不倾向于热诚、专修、恒常、精勤者,这是第一心束缚。
‘‘Pañcime , bhikkhave, cetasovinibandhā . Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho. Yo so, bhikkhave, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ paṭhamo cetasovinibandho.
32「再者,诸比丘,比丘对身未离贪……对色未离贪……随所欲地填满腹部而食后,耽于卧乐、躺卧乐、睡眠乐而住……为了某天众而行梵行——『我以此戒、或誓愿、或苦行、或梵行,将成为天或某天』。诸比丘,凡比丘为了某天众而行梵行——『我以此戒、或誓愿、或苦行、或梵行,将成为天或某天』者,其心不倾向于热诚、专修、恒常、精勤。凡其心不倾向于热诚、专修、恒常、精勤者,这是第五心束缚。诸比丘,这些是五心束缚。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kāye avītarāgo hoti…pe… rūpe avītarāgo hoti… yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati … aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ pañcamo cetasovinibandho. Ime kho, bhikkhave, pañca cetasovinibandhā.
33诸比丘,为了断除这五心缚,应当修习四念处。哪四种呢?诸比丘,这里,比丘于身随观身而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧;于受……于心……于法随观法而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧。诸比丘,为了断除这五心缚,应当修习这四念处。」第十。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ cetasovinibandhānaṃ pahānāya cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu…pe… citte…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ cetasovinibandhānaṃ pahānāya ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Dasamaṃ.
34念处品第二
Satipaṭṭhānavaggo dutiyo.
35其摄颂——
Tassuddānaṃ –
36「学、盖、欲,蕴与五下分结、趣;」
Sikkhā nīvaraṇākāmā, khandhā ca orambhāgiyā gati;
37悭为上分结的第八,心荒芜与束缚。
Maccheraṃ uddhambhāgiyā aṭṭhamaṃ, cetokhilā vinibandhāti.